Hau, hau.
Idzie policja. Musimy stąd iść.
- Policja! - Policja!
Idź. Masz iść w tym kierunku.
Szybciej!
Chodź tu!
Pójdziesz z nami. Wstawaj!
- Idź! - Pomocy!
- Bierz ją! - Chodź tu.
Ruszać się!
PRZEZ OCEAN
Tu Europa. Władze w wolnej strefie na południu Francji
ścigają kryminalistów spoza kraju
i wzywają cywilów do wypędzania grup rebeliantów.
Czy naziści przejmą wolną strefę
i wreszcie dokończą okupację Francji?
Czy USA dołączą do Wielkiej Brytanii w walce z faszyzmem?
Czy Jankesi wyślą moździerze, by wytłuc Hunów?
Czas pokaże.
Halo?
Cicho, nikogo tam nie ma.
To Chagallowie. Już schodzimy!
Merci.
Dziękuję.
Była u nas policja.
Przyszliśmy tu jak najszybciej.
Wzięli francuskie dokumenty Mojszy.
Cholera.
Mieszkamy w tym kraju od 17 lat!
Przez tyle lat Francuzi cenili twórczość Mojszy, a teraz?
A teraz próbują odebrać panu godność.
Gdzie jest pan Fry?
Pojechał do miasta.
Śledzili was?
- Nie wiemy. - Nie. Pozwolili nam odejść.
Z pustymi rękami. To dziwne.
Policjanci byli dla nas bardzo mili.
- Mili? - Po aresztowaniu byli mili.
- Nie. - Mówili, że tego żałują.
Jasne. Żal jest tani.
Zostawiliśmy wszystkie obrazy.
Dzieło jego życia.
Twoje życie.
- Nie mieliśmy wyboru. - Musimy po nie wrócić.
To by teraz było zbyt niebezpieczne.
Najpierw dowiedzmy się czegoś więcej, dobrze?
Francuskie władze obserwują pana od miesięcy.
Więc dlaczego teraz?
Czemu zabrali panu papiery i wypuścili?
Poszukam Variana w mieście.
Zawiozę cię.
Nie. Nie możemy ich tu zostawić samych.
Zaczekaj tu.
Pierwsze słyszę.
Dobrze.
Tak. Dobra.
Letoret.
Mamy wizę dla niejakiego Ottona Alberta Hirschmana?
Jego siostra dzwoni do ambasady,
a Vichy twierdzi, że nie odebrał wizy.
Cholera.
Musi gdzieś tu być.
Jak się tam dostać?
Nie da się.
To jak mam stąd uciec?
Przejeżdżając przez Dijon i prosto do Niemiec.
- Poważnie? - Tak.
Konwoje więźniów odjeżdżają stąd co kilka dni.
Bill.
Masz kontakty. Tutaj też?
Przekażesz wiadomość mojemu bratu?
Mogę spróbować.
Dlaczego tu w ogóle trafiłeś?
Pomogłem w ucieczce z więzienia.
A ty?
Jestem rabinem.
A ty?
Za wszystko inne.
Nie teraz, panie Patterson. Zamknięte. Przeprowadzamy się.
- Gdzie Reese? - Odesłałem go do domu.
To ja odesłałem pana.
Widać nawet rząd USA nie ma takiej władzy.
Dobrze, że pan tu jest. Jako zagorzały fan sztuki,
na pewno doceni pan ten genialny scenariusz, który znalazłem.
Mary Jayne Gold.
„Brytyjscy jeńcy muszą być
we właściwym miejscu o właściwej porze”.
A potem jest trochę gadaniny
między Niezidentyfikowanym Numer Jeden i Niezidentyfikowanym Numer Dwa...
Chwila.
To jest najlepsze.
Mary Jayne Gold.
„Wysadź mnie przy bramie.
Użyję Dagoberta dla odwrócenia uwagi”.
A potem: „To moja misja i przeprowadzę ją po swojemu”.
Panna Gold prowadzi misję uwolnienia brytyjskich jeńców.
To jakiś żart czy faktyczne przyznanie się do zdrady stanu?
Miał pan jej pilnować, ale pewnie był pan zbyt zajęty,
obijając się w tej willi ze swoim chłopakiem?
- Podłożył pan ten podsłuch? - Tak się składa, że nie.
Szczęśliwy zbieg okoliczności sprawił, że to znalazłem.
Ale sam dopilnuję, by usłyszeli o tym właściwi ludzie.
O wszystkim, co robił pan w Marsylii. Zniszczę...
Niech mu pan da spokój. Wszystko, co robi, by ratować zdesperowanych ludzi,
uwydatnia to, czego pan nie robi.
Coś ty za jedna?
Mógłby pan uratować ich wszystkich.
Wynoś się,
Patterson.
Lena powiedziała już wszystko.
Albert.
Otto Albert Hirschman?
Niech zgadnę, Niezidentyfikowany Numer Jeden czy Dwa?
Co?
Siostra zamartwia się o twoją wizę, kolego. Lepiej ją odbierz.
Uciekaj, póki możesz.
WOLNOŚĆ
ALFABET MORSE’A: WIADOMOŚĆ PRZEKAZANO
Wiem, gdzie jest Paul, i uwolnię go.
- A ty to kto? - Petit...
Jego brat.
Mówią na mnie „Petit”. Jestem Jacques Kandjo.
Rozumiem.
Dostał wiadomość, że Paula więżą w Fort Saint-Nicolas
i planują go deportować.
Proszę mi pomóc uratować brata.
Jak chcesz to zrobić?
Wykorzystam jego plan.
Wysadzisz tory kolejowe?
Policja używa ciężarówek. Na bezdrożach.
Wiem. Widziałem je na własne oczy.
Albert wie, gdzie jest droga. Zaczekamy tam, by odbić Paula.
A jeśli pojadą inną drogą?
- Brak ci doświadczenia. - Paulowi też! Nigdy z nikim nie walczył.
Jest sprytny, to prawda.
Jest mocny w gębie, ale nigdy nie trzymał broni.
A ja tak. Wiele razy się biłem.
Naprawdę?
Uda mi się.
Znajdę też pomoc.
Ale potrzebuję broni.
Paul mówił, że ją macie.
Pomoże mi pani?
Dlaczego?
Napaść na konwój i dać się zabić?
I wysadzić w powietrze całą naszą operację?
Nie. Nie jesteś gotowy.
Ale jesteśmy mu winni uwolnienie Paula.
Nie jesteśmy mu nic winni.
Margaux, Paul został aresztowany, bo pomógł nam w Camp des Milles.
Więc mamy się nadstawić? Pomyśl, Thomas.
Nasze życie, tożsamość, cele.
Nie możemy teraz tego narażać. Teraz, gdy trzeba wygrać wojnę.
A co z Paulem?
Dzięki.
Mamy wizy. Weźmiesz nas na statek do Nowego Jorku?
W tym problem. Nie ma statków,
a wizy nie są ważne bez dokumentów tożsamości.
Dlatego Varian próbował was odesłać w bezpieczne miejsce,
odkąd przybył do Francji.
- Nie byliśmy gotowi. Teraz jesteśmy. - Nieprawda.
Skarbie, ja się tym zajmę. Ty jesteś zdenerwowany.
Nie opuszczę Francji bez moich obrazów.
- Z której strony zachodzi słońce? - Nie wiem.
- Monsieur Chagall. Madame Chagall. - Dzięki Bogu, że jesteś.
Muszę z tobą porozmawiać. Potem.
- Proszę usiąść. - Cześć.
Zrobili nalot na plażę i na Pelikana.
Chyba zgarnęli Billa Freiera. Zaginął.
- Musimy uciekać. - Jak?
Nie możemy nawet wsadzić Chagallów na statek.
W lecie sprzedałam samolot urzędnikowi stąd,
żeby zebrać środki dla ERC.
Dostał dobrą cenę, więc jest mi winien przysługę.
Jeśli zabierze nas samolotem do Lizbony, dotrzemy do Stanów Zjednoczonych.
Załatwię wszystko, a ojciec za to zapłaci.
- Przecież już cię nie finansuje. - Zapłaci za mój powrót.
- Z uchodźcą w kieszeni? - Z moim mężem.
Wiesz chyba,
że wszystko, co mam, to ubrania, które teraz noszę?
Gdybym chciała poślubić kogoś dla jego majątku,
a nie dla jego przekonań, byłabym żoną jakiegoś frajera z Chicago.
Moja siostra Ursula załatwiła mi wizę do Stanów Zjednoczonych.
Kiedy?
Przyszła kilka tygodni temu. Tylko...
Tylko nie odebrałem jej z konsulatu.
Dlaczego?
Musimy po nią iść. Chodźmy po twoje rzeczy
i odbierzmy wizę, zanim będzie za późno.
Dobrze.
Oszczędziłeś mi zachodu. Spójrz.
To ostatnie wydanie.
- Mary Jayne czeka na dole. - Spójrz na to.
Spójrz. Ouidah!
To wiadomość.
Paul jest w Fort Saint-Nicolas?
- Mogą go deportować do Rzeszy. - Chyba że będziemy szybsi.
Rozmawiałem już z Thomasem i tą Margaux.
- Aha. - Nie pomogą nam.
Dowiem się więcej o forcie. Ale potrzebujemy ciebie.
Hej.
- To do zobaczenia potem. - Do zobaczenia.
Musimy odwieźć Petita do willi i pogadać z Hansem.
A co z konsulatem?
To jest ważniejsze.
Paul żyje.
Ratujmy mojego brata przed deportacją. Albo i śmiercią.
Obawiam się, że nie ma co jeść, ale zawsze jest wino.
Wino wystarczy.
Mamy to.
Ludzie zawsze przynoszą czekoladki dla maestra.
- Albert. Petit. - Muszę z tobą porozmawiać.
Z tobą nie.
Paul jest w więzieniu, w którym byłem z Lisą.
Naprawdę?
Co teraz? Możemy go uwolnić?
Spróbujemy.
Pomogę wam.
Wejdźmy do środka.
- Ja też chcę pomóc. - Nie chcą twojej pomocy.
Pomóż mnie.
Weźmy dzieła Chagalla.
- Bez nich nie wyjadą. - Dobry pomysł.
- Dasz nam kluczyki? - Tak.
- Ale... - Chodź.
Umiesz prowadzić, Varian?
Jestem z New Jersey.
Mam dość tego cholerstwa.
Co parę dni z więzienia jadą ciężarówki. Uwolnijmy go, zanim go do jednej wsadzą.
- To więzienie to forteca. - Tak.
Zatrzymamy ciężarówkę, gdy opuści miasto. Wypuścimy Paula i jego towarzyszy.
Łatwo jest zablokować drogę. Nie ma ruchu.
Dwoje z nas może zaatakować kierowcę, a dwoje więcej otworzyć pakę.
Bez broni?
Może się udać. Nie będą się nas spodziewać.
Bez broni już nie żyjemy.
Ma rację.
Musimy zdobyć jedną czy dwie sztuki broni.
Przepraszam. Kiedy odjeżdża następny konwój?
Touré dowie się, w którym aucie będzie Paul.
I co potem? Zaczekacie na niego pośrodku drogi?
To może trwać kilka godzin lub kilka dni.
Porozmawiam ze strażnikami. Spróbuję ich przekupić.
- Udało się zeszłego lata. - To było dawno.
Aresztowali mnie wtedy, bo chciałem płynąć statkiem na gapę.
Teraz nie ma statków.
Teraz aresztują ludzi na ulicach bez powodu.
Czas na przekupywanie strażników minął.
Musimy się im postawić.
Racja.
Następny konwój rusza jutro wcześnie rano. Paul będzie wśród więźniów.
Zabierzmy wszystko, zanim wróci policja.
Możemy też jechać dalej.
Razem.
Dokąd?
Nie do Paryża.
Nie.
Nie do Rzymu.
Nie do Jerozolimy.
Naszego Berlina już dawno nie ma.
A gdybyśmy tu zostali?
Dwóch kawalerów. Ładny ogród. Kilka owiec.
Czemu nie?
Po pierwsze
nie jestem kawalerem.
Zwróć żonie wolność, by znalazła kogoś, kto ją pokocha...
I zostań tu ze mną.
Co my tu robimy?
- Pakujemy dzieła Marca Chagalla. - Jesteś odważny.
Tylko najodważniejsi ludzie jadą do Europy,
by ratować życie obcych.
- Thomas... - Uratuj sam siebie.
Mam dość ukrywania się.
Varian.
W życiu osobistym i zawodowym.
Mam dosyć kłamstw.
I tajemnic.
Dosyć tej samotności.
Nawet mężczyźni tacy jak my...
zasługują na szczęście.
Szczęście to skomplikowana rzecz.
Tak?
Gdy trzymam cię w ramionach, to nic skomplikowanego.
To samobójstwo.
Posłuchaj.
Zadzwoń tam. Zarezerwuj samolot.
Gdy Paul będzie wolny, będę twój.
Obiecuję.
Chicago, nadchodzimy.
- Mówisz to, żeby mnie uciszyć? - Mówię to szczerze.
Chodź do mnie.
Chcę zacząć nowe życie z tobą w Ameryce.
Nie mogę się doczekać,
aż zacznę nowe życie z tobą w Ameryce.
Wiesz, że nie proszę, żebyś się poddał?
Wiem to.
I wiem, że będziemy walczyć z faszystami stamtąd,
a może nawet będziemy bardziej skuteczni, robiąc to z zewnątrz.
Nie mogę wyjechać, póki Paul nie będzie wolny.
Wiem, ale...
nie możesz tam iść bez broni.
Tak.
Wiem...
gdzie jest zakopana brytyjska broń.
- Co? - Tak.
Spotkamy się na dole.
Możemy przestać.
Nie dbam o to, kto nas słyszy.
Wstawaj!
Wyłaź!
Panno Gold.
Co cię tu sprowadza?
Przyszłam po wizę dla Ottona Alberta Hirschmana.
Pan Patterson ma ją w gabinecie.
Proszę.
Co my tu mamy? Wejdź.
Ściany mają uszy.
Moja sekretarka pracuje dla Gestapo.
Mademoiselle Letoret?
Jest świetną sekretarką. Może one wszystkie pracują dla Gestapo.
Twój ojciec wie o tym Hirschmanie?
Taki młody, energiczny gość ma świetlaną przyszłość w Ameryce.
Wkrótce nawet twój ojciec go pokocha.
Po jakim czasie cię zostawi?
Ile ma lat? Dwadzieścia cztery, 25?
Ma przed sobą całą przyszłość. A ty...
Taki chłopak?
Okoliczności od początku podcięły mu skrzydła.
Poczekaj, aż dotrze do Ameryki i nauczy się latać.
Co to ma znaczyć?
Jakoś nie widzę go na prowincji nad jeziorem Michigan,
grającego w golfa.
Skończyłeś?
Nie do końca.
Wiem, że ty, Mary Jayne, obywatelka Stanów Zjednoczonych,
współpracujesz z brytyjskim wywiadem we Francji,
co, jak pewnie wiesz, jest nielegalne.
Jeśli nie zejdziesz mi z oczu i natychmiast nie opuścisz Marsylii,
osobiście dopilnuję, by skazano cię za zdradę.
Teraz skończyłem.
- Dziękuję za przybycie. - Nie odmówiłbym.
Chagallowie na szczęście mają wizy, ale nie ma statków i zabrali im dokumenty.
- Są gotowi? - Spakowani.
Dobra.
Chyba mam jeszcze ostatni dobry pomysł.
Ten z tablicami dyplomatycznymi. Nie sprawdzą cię na granicy.
Wkładasz śrubokręt do stacyjki
i naciskasz dźwignię jednocześnie z pedałem gazu. Jasne?
- Pan Bingham? - Zapomniałem zdjęć rodziny.
Znajdę je bardzo szybko.
- Ja pójdę. - Nie znajdzie ich pan.
Panie Bingham!
Zielona przyczepa pływająca w górskiej rzece.
Tęczowe figury szachowe rozpalają ogień.
Kociaki wybiegają z kosza
i śpią spokojnie w słońcu.
Uwaga!
Zobacz, co to.
- Wysiadać! - Wysiadać z auta!
Wysiadajcie!
Na ziemię!
Na ziemię! Wysiadać z auta.
Oddawaj broń.
Tu. Idź tutaj.
Na ziemię!
- Na ziemię! - Rzuć broń! Na ziemię.
Szybko!
Nie ruszaj się.
Wystarczy! Nie ruszaj się.
Połóż się.
Bracie.
Braciszku.
- Co on mówi? - Błogosławiona wasza siła.
Nie ruszaj się.
Braciszku.
Oddychaj. Będzie dobrze.
Braciszku.
Braciszku, zostań ze mną.
Braciszku, nie odchodź.
Madame Chagall.
Chodźmy.
- Natychmiast! - Obudzę monsieur Chagalla.
- Gdzie Thomas? - W środku. Zawołać go?
- Nie. Posłuchaj. - Co?
Sam ich stąd zabiorę.
Do Hiszpanii?
Do Lizbony. Potem popłyniemy do Nowego Jorku.
A co z...?
- W prawdziwym życiu nie mamy szans. - Przecież to jest prawdziwe życie.
Nie.
Nigdy bardziej nie czułam, że żyję.
Ja też nie.
Varian.
Pomożesz mi z obrazami?
- Gdzie Bingham? - Nie ma go tu.
To kto będzie prowadził?
- Dowiedzą się, że wziąłeś samochód. - To jedyny sposób.
Wygnają cię. Albo aresztują. Nie pozwolą ci wrócić.
- Muszę im pomóc. - Nie musisz.
Tu nie chodzi o Chagallów.
Jesteśmy. Jedźmy.
Varian.
Bardzo mi przykro.
Myślałem, że będziemy tu mieszkać już zawsze.
Przez chwilę też tak myślałem.
Czy możemy coś powiedzieć?
Pomodlić się?
Cokolwiek?
Mary Jayne!
Już jej nie ma.
Mary Jayne!
Dobrze się tu spisałaś.
Chodź, Dagobert.
Mary Jayne!
Co się stało? Jesteś cały?
Udało ci się.
Po prostu...
Nie mogłem cię puścić bez pożegnania.
Otwierajcie, do cholery.
Kradzież? Limuzyny?
Spod mojego nosa.
- A pan Fry prowadził? - Złapie go pan?
Być może.
A może po prostu go puścimy.
Co?
Kupi pan inną limuzynę.
Mniejsza o samochód. A ci ludzie?
To przestępcy i degeneraci.
Oczywiście, że tak.
Ale...
ale w końcu...
to problem kogoś innego.
Dobranoc, panie Patterson.
W latach 1933-1945 ponad 6 milionów Żydów i innych „niepożądanych”
zginęło z rąk nazistów i ich popleczników w Europie.
W latach 1940 i 1941 Komitet Pomocowy Variana Frya
pomógł ponad 2000 ofiar nazistów
uciec przez Atlantyk.
Zbrojny opór wobec okupanta Francji trwał od 1941 r.
przy udziale Afrykanów z francuskich kolonii, imigrantów z Europy
i brytyjskich służb specjalnych.
USA w końcu przystąpiły do walki z nazistami pod koniec 1941 roku.
PRZEZ OCEAN
NA PODSTAWIE POWIEŚCI JULIE ORRINGER
TO FIKCYJNY SERIAL, DLA KTÓREGO INSPIRACJĄ BYLI PRAWDZIWI LUDZIE I WYDARZENIA
Napisy: Joanna Rychlik