Avrupa'dan haberler.
İngiltere'de Coventry şehri yanıyor.
Ağustos ayından beri Luftwaffe uçakları buraya 200 ton bomba attı
ve yüzlerce kişiyi öldürüp çok daha fazlasını yaraladı.
Almanlar dün gece yine saldırdı,
su ve elektrik tesisatlarını imha etti ve şehri ateşe verdiler.
Yine yanlış yapıyorsun.
İşi çok karmaşıklaştırıyorsun.
Aslında değil.
O lanet hapishaneye sadece bu rujla kamera sokabiliriz.
Bu adamlar Dunkerque'te yakalanalı neredeyse beş ay oluyor.
- Biliyorum. - Naziler de İngiltere'yi bombalıyor.
Beni göreve ikna etmene gerek yok. Gönüllü oldum.
Tekrar dene.
Ruju sür.
Fotoğraf çekerken elini gizlemek için aynayı kullan.
- Gardiyan varken mi? - Makyaj tazelemem gerek de.
Rujdan hiç anlamıyorsun.
Bilsen şaşırırsın.
Buyur.
Yanlış tutuyorsun.
- Tuşa nasıl basacaksın? - Bir müsaade eder misin?
Kahretsin!
Film rulosu rujun altında.
Minik lensi de alt kısımda.
Yüzlerine tut
ve sana bakmalarını söyle.
Filmde 12 fotoğraflık yer var, birini kullandım, 11 kaldı.
Tamam.
TRANSATLANTİK
Mösyö Fry. Buyurun. Biz de sizden bahsediyorduk.
Bayan Aube.
Altı el ve anahtar deliği çok bariz.
Zavallı, nazik Bay Fry, burada yalnızsınız.
Ama beni en çok şaşırtan penceredeki göz.
Bekleyin.
İşte bu. Çok mantıklı.
Kendine tamamen yabancılaşmış.
Bu kartlar sizin için müthiş bir fırsatı temsil ediyor.
Bakın, zaten bir aydır bu villadayız.
Sizi izliyorduk. İçinize bakmalısınız.
İlkel dürtülerinizi dinleyip kendinizi özgür kılmalısınız.
Ezici karanlıktan çıkacak muhteşem ışığa güvenmelisiniz.
Bilmeniz gereken her şeyi
haberlerden öğrenebilirsiniz sanıyorsunuz, değil mi?
Bir gazeteci olarak evet.
Ama haberlere çıktığında zaten çok geç olmuş oluyor.
Tam şu an olan biteni bilmek istiyoruz.
Şu anı net görebiliyorsanız gelecek tehdit teşkil etmez.
Bu kartlar Max Ernst'ü nerede bulabileceğimi gösteriyor mu?
Sanırım havuzda.
Çok teşekkürler.
Bay Ernst!
Size haberlerim var.
New York'taki Modern Sanat Müzesi'nin yoğun baskıları üzerine
ABD, size nihayet giriş vizesi verdi.
Teşekkür ederim.
Siz ve eşiniz artık ABD'ye yasal olarak göç edebilirsiniz.
Eşim mi? Marie-Berthe mi?
Hayır. Bir bakayım. Pardon.
Luise Straus-Ernst.
1927'de boşandık.
- Ama Marsilya'da olduğu yazıyor. - Benimle değil.
Onunla Amerika'ya gitmeyi planlıyor musunuz?
Elbette. Hatta onunla tekrar evlenirim
ama yıllardır görüşmedik ve şu an başkasıyla evliyim.
- Marie-Berthe'le. - Aynen.
Çok karmaşık.
Hiç aynı anda iki kişiye âşık olmadınız mı?
Dokuz yıldır aynı kadınla evliyim.
O nerede peki?
Mesele şu ki Bay Fry,
Marsilya'da kalbi kırık, bir başımayım. Fark etmediniz mi?
Kampa atıldım ve sevdiğim beni terk etti.
Bu onundu.
Ama eşim değildi. Güzeller güzeli bir İngiliz ressamdı.
Hissediyor musunuz?
Kırık.
Bu bende kalsın.
Haberleri duydunuz mu?
- Willkie anketlerde ileri geçmiş. - Coventry'yi diyorum.
Radyoda anlatıyorlar.
Almanlar fena bombalamış.
Çok sivil kayıp varmış. Şehir yanıyor.
Boşuna yıldırım savaşı demiyorlar.
Churchill niye halkının ölmesine izin veriyor?
İngilizler gerçekleri ne kadar çabuk kabullenirse
herkes için o kadar iyi olacak, Coventry halkı dâhil.
Almanların kazanacağını düşünüyorsunuz.
Etrafına bak Bingham. Direnç zayıflıyor.
İtalya, İspanya, Almanya ve şimdi Fransa'nın çoğunda faşistler var.
Yeni dünya düzeni bu. Biz ve onlar.
Demokrasi ve faşizm.
İki süper güç.
Tanrım.
En azından komünist değiller, serbest girişime inanıyorlar.
Ford, son beş yılda Almanya'da 60.000'den fazla Model C sattı.
- Onlarla iş birliği yapmak zorundayız. - Posta.
Sağ ol Steve.
Nazilerle iş yapmaktan bahsediyorsunuz.
Amerika için iş iştir Bingham.
Memleketteki durumu sürdürmek
ve yurt dışındaki çıkarlarımızı korumak en mantıklısı.
Savaşmamak için ne olursa.
Willkie bunu anlıyor. Ve inan bana,
haftaya başkan seçildiğinde ABD hükûmetinin tonu değişecek.
Victor, eserleri eve götür. Arabada pişmesinler.
Merhaba.
Peggy?
Vay be! Yoksa Şikagolu Mary Jayne Gold mu bu?
Seni en son ne zaman görmüştüm? Gstaad'da mı? Evet!
1937'nin kışı.
Burada ne arıyorsun?
- Savaş var. -Öyle mi?
- Nereye gidiyorsun? - Terziye.
Baban nasıl?
Bilmem.
New York'a dönmeden işlerimi hallediyorum.
- Victor'la Picasso'ları topladık. - Bunlar benim aslında.
Marcel Duchamp dedi ki Max Ernst buradaymış, doğru mu?
- Ta kendisi. - Peki sizin...
Acelemiz var. Seni görmek güzeldi Peggy!
Peki.
Victor!
Yoldaşlar!
Günaydın.
Kimler gelmiş. Dün geceki şanslı hanım kimdi?
Hanımlar.
İki kadın mı? İkisine bir nasıl yetişiyorsun?
Ekonomist olduğum için. Talep yüksek, arz da yüksek.
Bayan Mary Jayne Gold ne olacak? Sana bakışlarını gördüm.
Evet, bana köpeğe baktığı gibi bakıyor.
Amerika konsolosuyla arasında bir şey yok mu? Patterson'la.
- O nereden çıktı? - Onu almaya lobiye gelmişti.
Geveze adam.
Niye özel hayatını takip ediyorsun?
Bu otelin konsiyerjiyim. Her yerde kulağım var.
Her şeyin hesabını tutarım. Sen de oyalanmayı bırakmalısın.
Hepimiz gibi acı çekiyorsun.
Ama bu kadınlardan elde ettiğin geçici bir rahatlama.
Değişim için tüm enerjimizi...
...devrime odaklamalıyız! Biliyorum! Her gün insan kaçırıyorum.
Direnmekten bahsediyorum.
Silahla mı?
Silah mı?
Paul, olmaz.
Fransız ordusu terhis edildiğinde silahları bırakıp gittik.
Ülkenin her yerinde gömülü silah yığınları olmalı.
Bize somut bir plan, daha çok insan lazım.
Paris'te deliler gibi koleksiyonumu saklamaya çalışıyordum.
Başta Louvre Müzesi'nin bodrum kasalarına koymak istedim
ama oradakiler Mona Lisa varken
beş para etmez modern tablolarımı umursamadılar.
Sonunda müzeden birkaç alt sınıf çalışanı ikna edip gemiyle göndermelerini sağladım.
İhraç formlarına "ev eşyası" yazmaları gerekti.
Vichy bürokratları içlerine bakmayı akıl ederse hapı yuttum.
Umarım şimdi gemide, New York yolundadırlar.
Şanslı tablolar.
Yazdan beri Modern Sanat Müzesi'nden Alfred Barr'a
destek beyanı yazdırmaya çalışıyoruz,
Victor o yüzden mutsuz.
Onu buradan çıkarmak evlenmem gerekebilir.
Gülmeyin.
Zaman tanı Victor. Max'inki nihayet bu hafta geldi.
Şanslıymış.
Vize bekleyen tek o yok.
Barr, Avrupa'dan yardım çağrılarına boğulmuş.
- O mu boğulmuş? - Yetkiyi eşine vermiş.
- Düşünsenize. - Marga mı?
Şahane fikir. Harvard'da tanışmıştık. Agresiftir.
Aklıma bir şey geldi. Bize yardım etsenize.
Ben mi? Yok canım.
Ya tutuklanırsam? Ya da sürgün edilirsem?
Deli değilim Varian.
Unutma, senin aksine ben Yahudiyim.
Daha geçen hafta otel baskınında yakalandım.
İlk uçakta buradan gideceğim.
Miss Guggenheim.
Bana Peggy de.
Muhteşem.
Tuhaf.
Bayıldım.
Hepsini alacağım. Hepsini New York'a götürmek istiyorum.
Peggy.
Yarın doğum günüm.
Doğum günü hediyem olmalısın.
O zaman sana parti düzenleyelim.
Ben Köln'de çocukken yaş gününün gece yarısında
hep kadeh kaldırırdık.
O zaman öyle yapacağız.
Burası Milles Kampı.
Sahte pasaportlarından ilki bu. Tüm esirlerin ismini hatırlıyor musun?
Michael Bretherton...
Ian Canning, Dennie Williams.
İş sırasında kaçmaları lazım.
Villaya ulaşabilirlerse İngiltere'ye götürürüz.
Bunları gizli bir dilde falan mı söylemem gerek?
Kendi dilinde söyle işte.
Normal gardiyanlar anlamaz zaten,
özellikle hızlı konuşursan.
Tamam.
Sırayla yemek yiyorlar.
Zamanlamasını tutturursan başka gardiyan gelir.
Birisi buraları yoklarsa
çekil, birkaç dakika dolan, sonra burada benimle buluş.
Araba kullanmayı bilmiyorum.
Cidden mi?
- Merhaba hanımefendi. - Merhaba.
Eşim Michael Bretherton'ı görmeye geldim.
Eşim.
Bretherton mı?
Bakalım.
Evet.
Kimlik belgesi.
D Blok'taki Bretherton'a ziyaretçi var.
- Teşekkürler. Aç! - Teşekkürler.
Evet. Görüşmek üzere.
Bu akşam Max Ernst'ün yaş günü partisi varmış.
Mersi.
Birçok sanatçı orada olacak.
Duchamp, Chagall...
Chagall mı?
Belki gitmeye ikna edebilirsin.
- Peki ya Max Ernst'ün ilk eşi? - Kaç eşi var ki?
Çok fazla.
Öğrendik ki
Amerika giriş vizesinde ismi geçen kadın 1927'de ondan boşanmış
ve şu an Marsilya'da bir yerdeymiş.
- Onu bulalım. - Deneyebiliriz. Adı Luise Straus.
Ya Amerika eski eşi olmadan ülkeye girmesine izin vermezse?
Belki vizeyi bölerler. Bingham'a sorayım.
Müze, Patterson'a ulaştı.
Onunla konuşmamız lazım yani.
Ben konuşurum.
Patterson'la mı?
Neden olmasın?
Seve seve yaparım.
Peki.
Hadi! Yürü! Hadi!
Eşin.
Benim eşim yok.
Ah canım, evlendiğimiz günkü gibi
hâlâ çok şakacısın.
Yürü.
Merhaba canım. Beni ortak dostlarımız yolladı.
Buranın doğusundaki Air-Bel Villa'sında kalıyorum.
İşten çıkabildiğin an oraya gel,
biz de seni mümkün olduğunca çabuk eve götürelim. Tamam mı?
Kıpırdama. Buraya bak.
Fotoğrafı çektim.
İki tane kaldı.
Merhaba canım. Seni görmek çok güzel.
Affedersiniz. Elizabeth Arden marka o.
O renk artık üretilmiyor.
Mersi.
Seni seviyorum, iletişimde kalacağım.
Yana geç.
Az daha yakalanıyordum. Gidelim.
Gidelim.
Affedersiniz.
Onları nerede tutuyorlar?
Dedim ya. En son Splendide'de diye duydum.
Ama artık orada değiller. Walter Benjamin'i bizzat gördüm.
Sonra ortadan kayboldu.
İki gün sonra İspanya'da cesedini bulduk.
Gerçekten mi?
Evet. Şimdi kimse yok.
Max Ernst, André Breton,
Hans Bellmer, Marcel Duchamp,
Alma Mahler, Franz Werfel,
Heinrich Mann, Golo Mann...
Bay Chagall'ın hâlâ kulübesinde olduğunu biliyoruz
ama diğerleri nerede?
Sizin
Amerikan Acil Kurtarma Komitesi
Marsilya'da yeni bir ofis açtı.
Gece gündüz kuyrukta bekleyen insanları izliyoruz
ama hepsi önemsiz kişiler.
Bay Fry'ın listesindeki tüm önemli kişiler...
...ortada yok.
Belki sıcak hava balonuyla onları kaçırıyorlardır.
- Ne? - Gözden ırak, gönülden ırak.
Memnun olmalısınız.
Hayır, Almanlar memnun değil, ben de değilim.
Onlardan siz sorumlusunuz, beni aptal yerine koyuyorlar.
Bu komitede çalışan herkesi
sizinle tek tek incelemek istiyorum,
derhâl.
Kalem lazım sadece.
Bu.
Mary Jayne Gold'un babası ailemizin eski bir dostu. Aklıselimdir.
Kızının beladan uzak durmasını sizin kadar istiyor.
Bay Gold, kızının fahişelik yaptığını biliyor mu?
Ne?
Mary Jayne Gold'un polis dosyasında fahişe olduğu yazıyor.
Küçük bir köpeği olan Amerikalı bir sarışın.
Dosyayı kendim okudum. Her yerde iş yapmış.
Bir yanlış anlaşılma olmalı.
Bayan Gold maceraperest bir genç kadın.
Ama şey değil...
Köpeği olan bir sarışın değil mi?
Yakınlarda onu gördünüz mü?
Hayır, görmedim.
Kapıyı kapat lütfen.
Yardımcı olabilir miyim?
- Bay Patterson'ı görmek için bekliyordum. -Şu an toplantıda.
Acil Kurtarma Komitesi'nde Varian Fry'la çalışıyorum.
Randevunuz var mı?
Hayır ama acil bir mesajım var.
Alman sanatçı Max Ernst'e verilen vizeyle ilgili.
Mösyö Ernst Marsilya'da demek.
Bay Ernst bu akşam bir parti verecek.
Onunla tanışmak isterim.
İşte bu kadar! Hazır!
Sırtüstü tekniğin nasıl?
Çalışmaya devam o zaman. Bir saniye.
Bir ihtiyacınız var mı Bay Patterson? Bu akşam erken çıkıyorum.
Özel bir şey mi var?
Evet, Air-Bell Villası adlı bir şatodaki bir partiye gidiyorum.
Gerçek şato mu?
Bütün Marsilya gidecek! Max Ernst'ün yaş günü.
İyi akşamlar.
Hayır, iyi akşamlar demek.
Evet, baban Fransızca biliyor.
Evet, biliyorum, sadece sevmiyorum.
Ev muhteşem görünüyor.
Sen de fena değilsin.
Kaç konuk bekliyoruz?
Bir de orkestra olacakmış.
Vichy'nin cazı yasakladığını biliyorsun.
Sivil polis gelirse hepimizi içeri atarlar.
Varian, parti düzenliyoruz. Eğlenmeyi bir denesene.
Belki de haklısın.
Büyük parti.
Dans edeceğim.
Dans edeceğiz.
Bu gece benim gecem abi.
İliklerime kadar hissediyorum.
Öyle bir tepineceğim ki Ouidah'da bile yerler sallanacak.
Diyecekler ki Petit dans ediyor Fransa'ya giden Petit
Petit büyümüş
Şimdi de geri dönmüş
Lisa?
Seni ininden çıkarmaya geldim.
Hayır, sağ ol.
İyi bir dansçı olduğun söyleniyor.
Eğlenecek havada değilim.
Mesele Bay Benjamin mi?
Sırf Bay Benjamin değil.
Bu evdekilerin kutlayacak bir şeyi yok.
Max Ernst hayatta.
Hepimiz hayattayız. Bence bu gayet iyi bir sebep.
Burada yaptığımız şeyin bir kural kitabı yok Lisa.
Elimizden geleni yapıyoruz işte.
İçin rahat etsin diye kendine öyle diyorsun.
Rahat olduğumu nereden çıkardın?
Mersi.
Yemek.
Bravo!
Bay Fry sürprizlerle dolu, değil mi?
Bu mülteciler Fransa'yı asla terk etmek istemeyecek.
Duydum ki Riviera civarlarında
bizzat Winston Churchill'in yaptığı bir tablo dolaşıyormuş.
- Churchill ressam mı? - Neden olmasın?
Radyoda sesi çok sıkıcı geliyor.
Tüm ressamların sesi sıkıcı gelir.
Chagall hariç.
Şu adam kim?
Eşim Fransa'nın en sevilen sanatçısı.
Belki öyledir sevgili Bella ama en önemlisi Duchamp.
Ve Chagall hâlâ bir Yahudi.
Tüm çabalarıma rağmen reddettiği Amerika vizesi olan bir Yahudi.
Fransa benim yuvam.
Sonunda Naziler hepimizi alacak Marc. Seni bile.
Tavuk.
Bravo!
Mersi Madam Nouget.
Mersi!
Dostum Victor Serge demişti ki
burada sürgünde bekleyen, faşizmden kaçan mülteciler arasında
koca bir ulusu canlandıracak kadar parlak zihin bulunuyor.
-Şerefe. - Teşekkürler dostlarım.
Bu karanlık yolculuk sizsiz çekilmez olurdu.
Mösyö Fry, misafirperverliğiniz
ve davamıza olan güçlü bağlılığınız için,
kutup yıldızımız olduğunuz için sağ olun.
- Varian, konuşma yap! - Hayır.
- Konuş! - Konuş!
Evet.
Mersi André.
Beni çok onurlandırıyorsun.
Ben gençken...
Hâlâ gençsin.
Ben daha da gençken
kutup yıldızım sanattı.
Büyük kafa karışıklığı
ve acı çektiğim dönemlerde
en yakın dostum, kurtarıcımdı.
Eserleri bana çok şey katan sanatçı ve yazarlara
borcumu ödeyebilmek hayatımın en büyük onurudur.
Teşekkür ederim.
Sıradaki yemek için yer değiştirelim.
- Tabii sırada bir yemek daha varsa. - Tamam!
- Peki. - Hadi.
Seni çok özleyeceğim.
- Merhaba. - Merhaba.
Thomas'la samimi görünüyorsunuz.
- Kıskandın mı? - Hayır.
Senin damın kim?
Seni ilgilendirmez.
Ama sana helal olsun.
ABD konsolosu.
Yerin kulağı var.
Yerin kulağı
Marsilya'daki tüm güzel mültecilerle yattığını da duymuş.
Yani yaşadın,
bu şehir çaresiz kadınlarla dolu.
Bugün bir Fransız polisi fahişe olduğunu söyledi.
Fransız polisiyle niye konuşuyordun?
İnsanların hayatını kurtarmak için
elimdeki her aracı kullandığım için özür dilemem.
Lütfen.
Hanımlar ve beyler, lütfen dikkat!
On, dokuz,
sekiz, yedi,
altı, beş...
Dur!
Dört, üç,
iki, bir... Ben!
Mutlu yıllar!
Peki ya o?
Fazla derli toplu. En fazla Gestapo muhbiridir.
Peki ya o?
Kabız mı?
Bence...
Ulusal Polis.
Mary Jayne, buradaki havalı dostlarından hangisi
İngiliz casusu?
Ben nereden bileyim? Neden?
İngiliz istihbaratı yerel direniş gruplarını finanse ediyor.
Kurmak istiyorum.
Gerçekten mi?
Ben de varım.
Tanışman gereken biri var. Milles Kampı'nda keskin nişancı.
Bizden biri. Eminim.
Burada birkaç kişiyi alabilirim.
Keskin nişancı ve direniş gruplarını nereden biliyorsun?
İngilizler, Nazilere karşı yalnız. Yardıma muhtaçlar.
Beni hemen eve götürmen gerek.
- Patronum geldi. Beni böyle görmesin. - Nerede çalışıyorsun?
Amerikan konsolosluğunda. Konsolos Patterson şurada.
Tanrım. Onun burada ne işi var?
-Şaşırmış gibi yapma. - Ben çağırmadım.
Öyle mi?
Senin derdin ne?
Hemen buradan gitmeliyim.
Tamam, gidelim.
Gidelim.
Tanrım.
Selam.
Senin gibi güzel bir kız bu çöplükte ne arıyor?
Özel tasarım bu.
Sana içki alalım.
Varian!
- Lena! Ben de seni merak ettim. - Gel.
- Bak kimi buldum. - Merhaba, bu kim?
Luise Straus.
Ben... Ben Varian Fry. Acil Kurtarma Komitesi'ndenim.
Müthiş oldu. Size vize çıkardık.
- Max. - Affedersin.
Luise.
Gerçek misin?
Bilmiyorum.
Burada ne arıyorsun?
Artık evlenip Amerika'ya gidebilirsiniz.
Ne, şimdi mi?
- Bir evlilik yetti, inanın. - Ama isminiz aynı vizede.
Olmaz.
Tek çocuğumun annesisin
ve ben onurlu bir adamım.
Öyle mi? Ne zamandan beri?
Merak etme tatlım. Seninle evlenmek istemiyorsa
ben evlenirim.
Şerefe!
Hanımlar ve beyler.
Bu harika akşamın sonunda
bir dilek tutma şansınız var.
Tek bir dilek.
Ve dileklerimizi evrene göndereceğiz.
Benim gibi...
...mumları yakın.
Ve nazikçe
göle itin.
Ne diledin?
Savaşın bitmesini diledim.
O kadar mı?
Ve bir sigara.
Sen sigara içmiyorsun.
Öyle mi?
Peki sen? Sen ne diledin?
Ben dileklere inanmam.
Bir şey istiyorsak kendimiz yapmalıyız.
Ele alınır bir elbiseymiş.
İyi geceler Lisa Fittko.
Üzgünüm. Ben...
Bunu bir daha yapamam.
Ne?
Bugün parti vereceğimizi biliyor muydun?
Beni gözetliyor musun?
Kendini abartma.
Gitmelisin.
Siktiğimin prensesi.
Matmazel Letoret!
- Niye bağırıyorsunuz? - Dışişleri'ne acil bir telgrafım var.
- Tamam. - Varian Fry'ı takip ediyoruz. Stop.
Şaibeli davranışları var. Stop.
Acil Kurtarma Komitesi Amerika'nın çıkarlarına aykırı mı? Stop.
Deli ulan bu insanlar.
Bunu da ekleyeyim mi?
Dünkü parti nasıldı?
Gitmekten vazgeçtim.
Sonra da öne geliyoruz.
Sonra da güneşi selamlıyoruz.
Güneşi hissedin.
Sonra da savaşçı pozu.
Geldiğinin için sağ ol, burada bizi kimse duyamaz.
Bunlar harika olur. Pasaportları hazırlatayım.
Bu kız iyi.
Peki ya Varian?
- Onu bu işe karıştıramayız. - Neden?
Olmaz.
Savaştayız Thomas.
Bilse de bilmese de Varian Fry zaten işin içinde.
TRANSATLANTİK
JULIE ORRINGER'IN ROMANINDAN ESİNLENİLMİŞTİR
BU DİZİ GERÇEK İNSAN VE OLAYLARDAN ESİNLENİLEREK OLUŞTURULAN BİR KURGUDUR.
Alt yazı çevirmeni: Deniz Fikirdanış