TRANSATLANTİK
SPLENDIDE OTEL MARSİLYA
Bir bardak daha?
Hayır, teşekkürler.
Bir kahve lütfen.
Evliyim.
Öz güveninizi takdir ediyorum ama amacım sizi cezbetmek değil.
Çıkış yolu bulduğunuzu duydum.
Dunkerque tahliyesinden sonra birçok İngiliz dostumuz Fransa'da kaldı.
Çok fazla.
Yardıma muhtaçlar.
Fransa'dan İngiliz esirleri mi kaçırmamı istiyorsunuz? Ben Amerikalıyım.
Aynen öyle.
İngiltere savaşta ve kuşatma altında.
Bize Fransa'da özgür müttefikler lazım.
- Hanımefendi... - Margaux de.
Margaux, ülkem resmî olarak bu savaşta tarafsız.
Berlin'den yazdığınız The New York Times köşe yazılarını okudum Bay Fry.
Tarafsızlığa dair görüşünüzü biliyorum.
Bahsettiğiniz şey
vatana ihanet.
Bay Benjamin.
Affedersiniz. Umarım sakıncası yoktur.
Eserlerinize dair bir sorum vardı da.
Neden buradasınız?
Merakımdan dolayı.
Burada.
Eşsiz nesnelerin aurası, seri üretim yapıldığında yok oluyorsa
nereye gidiyor?
Şu daha ilginç bir soru,
dünyamız yok edilirken, paramparça edilirken
kötülüğün güçleri tarafından dağıtılan
eşsiz nesnelerin aurasına
ne olur?
Ama bir gün
bir yapboz gibi parçaları birleştireceğiz.
Bu işleme de tikkun olam denir.
Tikkun olam.
Aynen öyle.
Sizinki gibi direniş gruplarını finanse etmek istiyoruz.
Acil Kurtarma Komitesi bir yardım örgütü.
Onları şiddetten kurtarıyoruz, şiddete katkı sağlamıyoruz.
- O zaman askerlerimize yardım edin. - Edemem.
Şu adamı görüyor musunuz? Paltolu olan.
O adam Marsilya polisinin komiseri, Splendide'e baskın yapacak.
Ne zaman?
- Beş, 10 dakikaya. - Ne?
İtalyan gazetesini okuyan şapkalı adam
onun adamı.
Masanın orada sohbet eden atkılı adamlar da öyle,
puro içen, ayakkabısını parlattıran adam da.
Dördü de komiserin emrini bekliyor.
Bunu bilemezsiniz.
Bekleyin de görün.
Larbi Benbarek'in son zaferini gördünüz mü?
- Kim? - Larbi Benbarek.
Marsilya'nın Siyah İncisi. Futbol sevmiyor musunuz?
Hayır.
Bu otele polis baskını olacak galiba.
- Ne? -İnsanları çıkarmalıyız.
Bay Benjamin ve diğerleri bugün trenle Banyuls'a,
oradan da Pireneler'den karşıya geçecek.
Onu Lisa'ya götürebilir misin?
Diğerleri için bir gecelik yerim var.
Neyse, Mary Jayne yukarıda mı?
Harika değil mi? Herkes bağ işçisi gibi giyinirse
Lisa gündüzleri bile onları Pireneler'den geçirebilir.
Herkesin giydiği eski botlardan
çok daha rahatlar ayrıca.
- Beğenmedin mi? - Yok, bana küçük gelir.
Çok rahat, hiç çıkarmayacağım.
Onlarla Amerika'ya kaçma da.
Hayır. Hiçbir yere gitmiyorum.
Babam bana çok kızgın olsa da.
"Marsilya senin gibi bir Amerikalı kadına uygun bir yer değil."
Senin gibi bir Amerikalı kadın ne demek?
Biliyorsun.
Doğru ama. Pek Amerikalı turist yok.
Affedersin ama ben turist değilim.
Değilsin.
Ne gülüyorsun? Komik değil.
Burada sorumluluklarım var, bana güvenen insanlar var.
Evet, mesela ben.
Benimle dalga mı geçiyorsun?
Seninle asla dalga geçmem.
- Polis oteli basıyor. - Ne?
Polis!
Belgelerinizi verin!
Ne oluyor?
- Otel müdürü siz misiniz? - Hayır. Varian Fry.
Amerikan Kurtarma Komitesi'nin müdürüyüm.
Bu oteldeki bazı konuklar korumamız altında.
Yeterince çektiler, kimse yasaları çiğnemiyor.
Hepsi yasa dışı göçmen Bay Fry.
Mülteci onlar!
Ne farkı var?
- Bay Benjamin, lütfen giyinin. - Ne oluyor?
Çabuk. Polis geldi.
Polis!
Polis, kapıyı açın!
Polis! Kapıyı açın!
Polis!
Kapıyı açın!
Çık dışarı! Sapık herif! Çık git!
Çık git!
Bakın, buraya en az üç kişi sığar.
Asansörden indirebilirim.
- Burada saklanabilir miyiz? - Saklanmayacağız.
Siktir!
Bez ayakkabılar!
Hemen dönerim.
Tamam. Al. Bunlar onlara, gerisini de sakla, tamam mı?
- Sağ ol. - Sen sağ ol.
Sonra ne olacak?
Seni bulacağım. Nerede olursan ol.
Güzel.
- Nereye gidiyoruz? - Göreceksiniz.
Ben gidemem.
Kitabımı bitirmedim. Yazmam lazım.
Bay Benjamin, fikirleriniz burada!
Hayatınız da bir kâğıt parçasından değerli, değil mi?
Evet.
Siktir.
Gidelim.
Benimle gelin.
- Dur, bir şey göremiyorum. - Sessiz olun!
Neredeyiz?
Gerçek Marsilya'ya hoş geldiniz.
- Teşekkürler. - Rica ederim.
Hadi!
Selam.
Teşekkürler.
Walter Benjamin, Julius Berger. Lisa Fittko.
Benimle gelin.
Buyurun.
André, Max, Jacqueline, herkes burada beklesin,
ben önden gideyim.
Burası neresi?
Rüya görüyorsun Max.
Rüyamda valizdim.
O rüya değildi, gerçekten oldu.
Merhaba.
Selam.
Varian...
Hayır, bir iyilik istemeye geldim. Acil ihtiyacımız var.
Yalnız gelmedin mi?
Merhaba! Ben Mary Jayne Gold. Varian'la çalışıyorum.
Lovegrove. Thomas Lovegrove.
Marsilya polisi otelimizi bastı. Mültecileri götürecek yer bulamadım.
- Bu ev sizin mi? -Şimdilik.
- Burada kaç kişi yaşıyor? - Bir.
Bir mi? Burada kaç yatak odası var?
Kaç, 10 mu? 15 mi?
- En az. - Bu gece kalabilir miyiz?
İstediğiniz kadar kalın.
Hayır. Bir gece yeterli.
- Kaç para istiyorsunuz? - Bir saniye...
Varian. Bir düşünsene, burada kaç kişi saklayabiliriz.
Zaten Breton'lar ve Max Ernst yanımızda.
Mahler'lar, Mann'lar, hatta Levine'ler ve Fraiberg'ler sığar
ve limandan buraya mesafe sadece 20 dakika.
Komite, özel bir villayı kabul etmez.
Komite New York'ta! Yerimizi bilmelerine gerek yok.
Bazıları polisten kaçıyor.
Artık biz de kaçak olmuş olabiliriz.
Biz de göz önünde saklanıyor oluruz. Bu villa muhteşem.
İşimizle ilgisi olmayan Thomas'ı tehlikeye atmak adil değil.
Tehlikeyi dert etmem aslında.
- Kalın, ısrar ediyorum. - Müthiş, anlaştık.
- Bizi gezdirir misin? - Buyurun.
Kenarda kal, aşağıda sivri dikenler var.
Terlikleri altında bir salyangoz zırhını kaybetti
ama bir posta kutusu buldu.
Yağmur ters yağıyor.
Kurdele gibi akıntıyla savruluyor.
Kara bulutlar sardalyaların pullarından yansıyor.
Bel ağrılarının etkisinde kendilerini kandırılmış buldular!
İyi misin?
- Canını yaktılar mı? - Hayır.
Bizi bitirdiler.
Pek sayılmaz.
- Tamam mıyız? - Herkes yatağında.
Mary Jayne.
Sanırım düşündüğümüzden fazla paraya ihtiyacımız olacak.
Yeni bir ofis, şehirden ulaşım lazım...
Sorun değil.
- Emin misin? - Merak etme.
- Hallederim Varian. - Sağ ol.
Bu gece herkesin yatakta yatması çok güzel oldu,
teşekkürler Thomas.
Gestapo muhbiri olmadığını nereden biliyoruz, hatırlatsana.
Ben mi? Ben bir kibbutz'ta büyüdüm.
Kriz anında yardımımıza koştun, ama kuzu postunda kurt olabilirsin.
Savaşın başında Thomas da herkes gibi Avrupa'da mahsur kaldı.
- Bu adam Gestapo muhbiri değil. - Sadece kurtarıcınızım.
Hayır, cidden.
Onu tanıyorum.
Nasıl?
Nereden tanışıyorsunuz?
Beş yıl önce Berlin'de bir barda masum bir Yahudi
Nazilerin vahşi saldırısına uğradı.
Yardım eden tek biz vardık.
Adam sadece bira içiyordu. Eline bıçak sapladılar. Kan...
The New York Times'a gönderdim ama gizlediler.
İşte o an anladım ki bu savaş
diğer her savaştan farklı olacaktı.
Yardım lazım mı?
Hayır, sağ ol. Otur sen.
Büyük değil ama rahat.
Tek eksiğimiz annemizin yemekleri.
Sağ ol Paul.
Abi, en iyi kısmını göstermedin.
Uzun bir gün geçirdin.
Ha şöyle.
Bunu yapmaya devam edemeyiz.
Mesele eşin mi?
Hayır. Eileen gerçek kişiliğimi biliyor.
Sorun Mary Jayne ve bu koridordaki yatak odalarında,
yan odalarda yatan diğer herkes.
Hayatımın bu iki tarafını ayrı tutmalıyım.
İki tarafın mı var?
Kişisel ve profesyonel tarafları yani.
Ne düşünürler?
Buranın duvarları çok kalın.
Hayır, ciddiyim.
İyi.
Bayan Gold, çok üzgünüm ama hesap bakiyeniz
çekmek istediğiniz tutarı karşılamıyor.
Şikago'daki ABD'nin İkinci Bankası'ndan haftada bir para geliyor.
Bu hafta bir şey gelmedi.
Eminim bir yanlış anlaşılma olmuştur.
Ben bunu çözerken bana biraz nakit avans verir misiniz?
Maalesef mümkün değil.
- Anlamadım? - Hesabınızda para yok.
Aylardır bu bankanın değerli bir müşterisiyim.
Şimdilik bu son paranız.
Lütfen.
Mersi!
Tanrım.
Aradıklarını buldular mı sence?
Umarım bulmamışlardır.
Evet.
-Şunu kaldırır mısın? - Evet.
Sadece...
Max Ernst.
Pasaportlar.
Liste mi?
Evet.
Birkaç yıl önce Riviera'yı trenle gezdik.
Birinci sınıf. Hukuk bürom çok iyi iş yapıyordu.
Yenilmez hissediyordum. Bu hâllere düşeceğimizi kim bilebilirdi?
Ben değil.
1933'te Filistin'den iş teklifi geldi
ama reddettim, çölde yaşamak istemedim.
Belki de hata etmişim.
Bir sürü yanlış karar hepimizi bu noktaya getirdi.
Yanlış kararlar,
ilerleme süsü verilen yanlış kararlar!
Arkama bakmamaya çalışıyorum.
Ben sadece arkama bakabiliyorum.
İleri yürüdüğünüz sürece sorun yok!
İlerledikçe ardımızda moloz yığınları bırakıyoruz.
O kadar.
Tarih
bizi ileri iten bir rüzgâr, yolundaki her şeyi de moloza çeviriyor.
Hadi.
Yardım edeyim.
Teşekkürler.
Nerelisin?
- Aslen Berlin. - Berlin.
1933'te gittim.
Nereye gittin?
Başta ablam Ursula'yla Paris'e gittik,
sonra da Trieste, Londra, Sevilla
ve tekrar Paris.
Ailenin geri kalanı?
Babam, Hitler iktidara geçmeden önce öldü.
En son duyduğuma göre
annemle kız kardeşim Eva Londra'ya gidiyordu.
Ama...
Gerçek şu ki
vardılar mı bilmiyorum.
Nasıl öğreneceğimi de bilmiyorum.
Belki de öğrenmek istemiyorum.
Böyle devam ederseniz şafaktan önce geçemeyiz.
Üzgünüm. Daha hızlı yürüyemem.
O zaman geri dönmeliyiz.
Ta Banyuls'a mı?
Yatabileceğimiz bir taş ev var.
Biraz önce geçtik. Uzak değil.
O eve gidemem.
Geceyi burada geçirmeyi tercih ederim.
Burada mı?
Tam burada.
Sizi şafakta alırız.
İyi geceler.
Sizi etkilemiyor mu?
Ne?
On metre ileride, sahilde açlıktan ölen insanlar var.
Affedersiniz ama bu ülke boka batıyor.
Babanızın dönmenizi istemesi normal.
Şikago'da böyle şampanya yok ama.
O yüzden mi dönmediniz?
Onunla konuştunuz mu?
Henüz değil.
Siz gitmeyince ne dedi?
Paramı kesti.
Onunla konuşur musunuz lütfen? Endişelenecek bir şey yok deyin.
Sorun şu ki ona katılıyorum.
Gerçekten gitmemi istiyor musun Graham?
- Ben mi? - Evet.
Gittiğimde beni özlemeyecek misin?
Bay Benjamin.
Bay Benjamin?
Bay Benjamin!
Ne oluyor?
Uyku tutmadığı için
biraz morfin aldım.
Aman, bulaşmayın o şeylere.
Merak etme, ne yaptığımı biliyorum.
Günaydın.
Hadi...
Gidelim o zaman.
Bay Benjamin...
Nerelerdeydin?
Çalışıyordum.
- Buraya nasıl geldin? - Varian'la.
Dün bir ofis bulduk.
Eşyaları döşedik. Kullanmaya hazır.
Görüşme ayarlamaya başladık bile. Haber yayılıyor.
Harika.
- Evet. -İçeri geliyor musun?
Burada yaşıyorsun ama gece burada değildin.
Burada kalıyorum Albert. Sen de kalabilirsin.
Evet. Tabii.
Yardım edeceğimiz insanlardan yarım saat uzakta bir malikânede.
Belki de böyle yerlerde senden rahatımdır.
Burada sadece 26 oda var, çocukluk evimde 30 oda vardı ve...
MJ, hey.
Lütfen. Bir saniye...
Ben...
Buraya seni görmeye geldim.
-Şu an banyo yapmaya çok ihtiyacım var. -İyi, tamam.
Geçiş vizeleri lütfen.
Bir terslik var.
Sakin olun.
Sınır dün sabah kapatıldı.
Buraya nasıl geldiniz?
Fransızlar izin verdi.
Yan tarafta bir otel var. Bu iş çözülene kadar orada kalın.
Hadi gidin.
Sigara içmem lazım.
Bir tane alabilir miyim?
Teşekkür ederim.
Gecen nasıldı?
Utanma. Modern bir kadına benziyorsun.
Presbiteryen vicdanı olan modern bir kadınım.
Babam emanet fonumu dondurdu. Para kalmadı.
- Neden? - Memlekete dönmeye zorluyor.
Seni o kadar mı özlüyor?
Hiç sanmıyorum. Namını korumak istiyor.
Aman kızı Marsilya'da toplumun alt kısımlarıyla muhatap olmasın.
Eve dönersem ne olacak biliyor musun?
Annem evde kalmış kızına uyduruk bir koca bulmak için
çalmadık kapı bırakmayacak.
Sonra da hayatımın geri kalanını
kulüpte briç oynayarak geçireceğim.
Ama geri dönersem babam fonumu geri verecek,
Şikago'dan Varian'a para gönderebileceğim.
Yeni ofislerin parasını ödeyebilirim. Herkesi doyurabilirim.
Tren biletleri alabilirim ve...
Bilmiyorum. Belki de komitenin benden çok paraya ihtiyacı vardır.
Bence bundan o kadar emin olma.
Lütfen Varian'a söyleme.
Onu yüzüstü bırakmadan önce bir çözüm bulacağıma söz veriyorum.
Belki de gerek yoktur.
Neye gerek yoktur?
Memleketine dönmene ya da kimseyi yüzüstü bırakmana.
Bay Benjamin.
Taslağımın...
...Amerika'ya varması lazım.
Çantama dikkat et, olur mu?
O çantayı Amerika'ya kendiniz götüreceksiniz Bay Benjamin.
Ben olsam da olmasam da.
Söz verir misin?
Söz.
Bulgaristan'da doğdum ama liseden sonra Hamburg'a taşındım.
Eşim Jana'yla otobüste tanıştım.
Komşularımızla birlikte Fransa'ya gitmem gerekti
ama şu an yerlerini bilmiyorum.
Yoksul bir aileye doğdum.
Girdiğim her işte en iyisi bendim.
Sonra kendi fabrikamı kurdum, sonra bir tane daha.
Çalışanlarıma onurlu davrandım.
Vergimi ödedim.
Kız kardeşimle yaşıyordum. Evden çalışıyorum.
Bir gün bizi almaya geldiklerini duydum.
Kocam ve oğlum Nazi işgalinde öldürüldü.
Nedense beni sağ bıraktılar.
Ve hepsi gitmişti. Kardeşim.
Kız kardeşim.
Annem.
Kardeşime ne olduğunu bilmiyorum.
Profesyonel sanatçı, siyasetçi ya da yayımlı bir akademisyen misiniz?
- Hayır. - Avrupalıyım. Hepimiz Avrupalıyız.
Terziyim.
Anneyim.
Anne babamız öldü.
- Ailem yok. - Yardım eder misiniz?
- Amerika'ya gitmeliyim.
Ailem için her şeyi yaparım.
- Yardım eder misiniz? - Yardım eder misiniz?
- Lütfen.
Bu delilik bitene kadar kalacak güvenli bir yere muhtacım.
Yardım eder misiniz?
Profesyonel sanatçı, siyasetçi ya da yayımlı bir akademisyen misiniz?
Kaleminizi alabilir miyim?
Buyurun.
Ne dersiniz?
Çok beğendim.
Sadece karikatür çizmiyorum. Her şeyi çizebilirim.
Sanırım size yardım edemeyiz.
Lütfen. Belki ben size yardım edebilirim.
Güzel sanatlar okudum, sınıf birincisiydim.
Affedersiniz. Bir saniye müsaadenizle.
Varian?
- Efendim? - Konsolosluktan biri aradı.
Patterson mı?
Yardımcılarından biri.
Acil dedi.
Tuzak olmadığına emin misin?
İspanyollar bizi bırakıyor.
Fikirlerini değiştirmeden gitmeliyiz.
Bay Benjamin nerede?
Bay Benjamin!
Uyanın! Bizi bırakıyorlar.
Bay Benjamin, uyanın!
Walter...
Çıkış yolu olmayan bu duruma
son vermekten başka seçeneğim yok.
Kahretsin!
Hayatım Pireneler'deki ufak bir köyde
kimsenin kim olduğumu bilmediği bir yerde sona eriyor.
Lisa,
tren.
Haklısınız.
Bay Fry.
Sizi tanıdım.
Konsolos yardımcısı.
Bingham. Hiram Bingham.
Geldiğiniz için teşekkürler.
Kimse duymasın istedim.
- Ne lazımdı? İşe dönmem gerek. - Tabii.
Yeni politikamızı bizzat açıklamak istedim.
Yeni politika mı?
Eskisini anlamakta zorlanıyoruz zaten.
Bir dinleyin.
Çok meşgulüz.
Benjamin'i çıkarmamızdan başka iyi bir haber yok.
Bayağı iyi bir habermiş ama.
Bay Patterson burada olduğumu bilmiyor.
Şu andan itibaren yeni vize politikamız doğrudan bana gelmeniz.
Nedenmiş?
Patterson, davanızı desteklemiyor.
Bu sabah bana dedi ki
"Komünistler, İngiliz savaş esirleri, Yahudiler yok. Tek tek sayayım mı?"
New York'tan ne duyduğunuzu bilmiyorum.
İngiltere'ye giden Kindertransport operasyonu iptal edilmiş.
Amerika da mülteci çocuklar konusunda son derece isteksiz.
Eşim geçenlerde Washington'da bir partide sosyeteden bir kadının esprisini duymuş.
"Bin Yahudi çocuk mu?
Büyüyüp bin çirkin yetişkin olacaklar."
Kopan fırtınalar kimsenin umurunda olmadığı için
Amerikan hükûmeti kasten oyalanıyor.
Mümkün olduğunca çok kişiyi hemen çıkarmalısınız.
Tabii ki.
Konsoloslukta hâlâ dostlarımız olduğunu bilmek güzel.
Dostlar değil, Bay Fry.
Sadece ben varım.
Heyecanlanma.
Patronum tüm sorularını cevaplayacak.
Nerede bu adam?
Burada.
Mary Jayne, tanıştırayım, Margaux.
Merhaba.
- Sigara içiyor musunuz? - Yok, teşekkürler.
Çok yazık.
Dahası da var.
Bizimle çalışın.
Sizinle mi?
Casus olarak mı?
Eğitimim yok.
Öyle mi?
Hoşunuza gitmese de bir erkeği rahat hissettirmek için
nasıl davranılır biliyorsunuz.
Affedersiniz, ne?
Bir ortamda fazla dikkat çekmemeyi de biliyorsunuz.
İşinizi zorlaştıracaksa hislerinizi bastırmanız
veya öfkelendiğinizde dilinizi tutmanıza ne demeli?
Sizden istenmese de insanların yaş günlerini,
en sevdiği şarkıları
ve diğer birçok kişisel detayı hatırlayan türden birisi olmalısınız.
Haksız mıyım?
Mersi.
Tehdit olarak algılanabileceği durumlarda zekânızı gizlemediğinizi söylerseniz de
yani...
Size inanmam.
Hayatınızı buna hazırlanarak geçirmişsiniz Bayan Gold.
Her kadın öyle değil mi?
TRANSATLANTİK
JULIE ORRINGER'IN ROMANINDAN ESİNLENİLMİŞTİR
BU DİZİ GERÇEK İNSAN VE OLAYLARDAN ESİNLENİLEREK OLUŞTURULAN BİR KURGUDUR.
Alt yazı çevirmeni: Deniz Fikirdanış