Houd de deur wagenwijd open
Tot wij samen komen aanslenteren
Tot ik door die deuropening wandel Met mijn bruid
Wil de bar mitswa naar het podium komen?
Waar is hij? - Geen idee.
Marty, ik ben het. Ik weet dat je hier zit.
Kom er nou uit. - Nee, ik heb buikpijn.
Rond dit af en kom mee naar binnen.
Je hebt de hora gemist. - Nou en.
Iedereen daarbinnen staart me aan.
Heb je al die cadeautjes gezien?
Na vandaag kun je een vulpennenwinkel openen.
Laten we de kaarsjes aansteken, een stuk taart eten...
...dansen met oma Flo en dan wegwezen.
Ik blijf de hele tijd bij je. Dat beloof ik.
Mooi. Kom er even bij staan.
Oké. Lachen, allemaal.
NAAR DE PODCAST VAN WONDERY EN BLOOMBERG
Joel, had je die kauwgom al of komt die onder je stoel vandaan?
Kom op. - Hé, mam.
Hé, mam. - Hoi, jongens.
Leuke film? - Ja.
De man droeg vrouwenkleren en kuste 'n andere man.
Wauw. - Het was leuk.
Heel leuk, ja. Hoe was je middag?
Ik kreeg een parkeerboete in 't centrum...
...en heb 20 minuten ruzie gehad met die agent. Hemels.
Zonder onderbreking gepraat met een volwassene. Geweldig, dus.
Oké. Ik moet gaan. - Hebben ze al gegeten?
Zeker. Chocola en gummies.
Marty. - Dag.
Wacht even. We moeten je verjaardag plannen.
Nee. Je weet dat ik niet van gedoe hou. - Dat is het niet.
Kom op tijd zodat de kinderen erbij zijn. Ik maak lamskoteletjes.
Het brandalarm zal afgaan.
Ik zal zorgen dat niemand het leuk heeft.
Oké? - Perfect. Je kunt op me rekenen.
Waar moet je eigenlijk heen? Een d-a-t-e?
Nee. Ik heb een afspraak met dr. Herschkopf.
Nog een?
Marty, dat is... Ik ben zo blij dat te horen.
Helpt het je?
Ik denk van wel.
Hij wil dat ik over mijn gevoelens praat, maar ik voel dat ik dat niet wil.
Kijk jou nou. Praat gewoon over waar je mee zit.
Ik ben zo trots op je. Bedankt voor vandaag.
Ik ga. - Hou van je. Trots op je.
Doei. - Dag, oom.
Phyllis was altijd de sterkste. Maar het afgelopen jaar...
Ze heeft veel meegemaakt.
Ze had het heel zwaar met m'n vaders overlijden en toen...
Ze gaat scheiden. Ik vind het zo rot voor haar.
Ik ook.
Maar dit is haar sessie niet.
Wel de jouwe.
Sorry. Dit is nieuw voor me.
Leuk overhemd, trouwens.
Is het Ralph Lauren?
Lifshitz. Zo heet hij eigenlijk. Ralph Lifshitz.
Nee, echt? Nooit geweten.
Ik ken hem vaag.
Ik heb een foto met hem bij de JMW. Leuke gast. Z'n creaties zijn tijdloos.
Dat zijn ze zeker.
Maar, Marty, je wist alweer heel gewiekst van onderwerp te veranderen.
Kom op.
Blijf er even bij.
Vertel eens hoe jij werd geraakt door je vaders overlijden.
Ik?
Ik bedoel, het gaat prima.
Prima?
Je bent je vader verloren, Marty.
Het zou heel logisch zijn als dat niet prima was.
Niet zo prima, misschien.
Weet je hoe krachtig en bevrijdend het kan zijn...
...om een gevoel te mogen voelen van jezelf, en dat gevoel te benoemen?
Ik mis hem.
Natuurlijk.
Als ik eraan denk dat hij er niet meer is, voelt dat...
...niet goed.
Je hoeft je niet voor je pijn te schamen, Marty.
Waarom mis je hem?
Hij was mijn vader.
En jij was het kind.
Het is fijn om 'n kind te zijn. Je draagt geen verantwoordelijkheid.
Neemt geen beslissingen.
Maar nu moet jij de man zijn en dat is beangstigend.
Onze vaders zijn ons voorbeeld van wat het betekent om man te zijn.
Als we ze verliezen...
...hebben we het gevoel dat we het hele paradigma van mannelijkheid ook verliezen.
Ja, precies. Precies dat.
Vertel me er meer over.
Nou, tja. Nu hij er niet meer is...
...heb ik het idee dat iedereen van mij verwacht dat ik zijn plek inneem.
Maar...
Maar je bent bang dat ze je nog als jongetje zien...
...want zo zie je jezelf nog.
Volgens mij ervaar je wat wij in het vak een doorbraak noemen.
Jezus christus.
En onze tijd is om.
Jammer dat we moeten afsluiten nu we net ergens komen...
...maar dokters moeten ook eten.
Weet je...
...ik haal meestal een broodje of zo...
...maar als je mee wilt lopen om dit af te ronden...
...dan kan dat.
Echt?
Ik moet het wel doorberekenen, maar ja. - Dat is helemaal goed.
Dat is geen probleem. Als jij het goed vindt.
Bijna 40, dus.
Hoe ga je de grote dag vieren? - Je lijkt Phyllis wel.
Ik doe niks. Ik hou niet van feestjes. Niks voor mij.
Heb je wel een bar mitswa gehad? - Ja, maar ik heb er veel van gemist.
Ik zat op de wc. Ik heb spijsverteringsproblemen.
Mijn ingewanden raken soms verstrikt...
...net als zo'n telefoonsnoer. - Aha.
Ik heb zelfs de hora gemist. Vreselijke dag.
Dokter.
Probeer de kip. Echt zalig.
Dat ziet er pittig uit. Mijn maag. - Je mist iets, Marty.
Maar goed...
...je mist wel vaker wat. Of niet?
Is het doel van het leven om pijn te vermijden?
Het doel van het leven is om te leven.
Pijn is de toegangsprijs, maat.
Dus, wat wil je?
Ja. Voor mij graag...
Het is mijn vurige wens dat je voor mij... Ja.
Ja. Doe maar kalkoen op witbrood.
Geen saus en één blaadje sla.
Nee. Laten we...
Misschien rosbief? Rosbief op een kaiserbroodje, of zo?
Wat vind jij?
Dat je je verantwoordelijkheid moet nemen en iets moet kiezen.
Kies een broodje, oké? Toe maar, zeg wat er in je opkomt.
Kies maar. Wat wil je? Alles mag.
Niet overdenken. - Kalkoen.
Prima. Dat wordt 't. Klaar.
Een broodje kalkoen. Lekker flauw.
Het is heel duidelijk, Marty, dat je als enige zoon...
...bent betutteld. Je hoefde niet volwassen te worden.
Het hield je klein.
Je hebt gelijk. Je hebt helemaal gelijk.
Dat is voorbij. Neem je leven in eigen hand.
Laat je personeel en de wereld zien wie de baas is.
Wees de heerser over je eigen rijk.
Wat doe je?
Ik heb een nieuwe cliënt.
Hij herinnerde me vandaag na lange tijd weer ergens aan.
Kijk dat knulletje. - Jeetje.
Was dit je bar mitswa? Wat zag je er schattig uit.
Schattig?
Beroerd, bedoel je.
Dat goedkope pak. - Is dat een clipstropdas?
Niet iedereen was rijk.
Dat bedoelde ik niet. Ik was ze alleen vergeten.
Ik wilde dat het iets groots zou zijn. Een grote gebeurtenis.
Dat was het niet.
Niet eens een feest.
Waar heb je die foto's vandaan?
Opgegraven uit de gangkast.
Volgens mij heb ik ze niet bekeken sinds, nou ja, nooit.
Ik vind je wel schattig.
Hou op.
Wat rot dat je ouders je niet speciaal lieten voelen.
Geeft niet.
Ze konden het zich niet veroorloven. En ze hadden ook geen idee hoe.
Ik wil je wel speciaal laten voelen.
O ja?
Reken maar.
Ik ruik naar kimchi.
Nieuwe outfit.
O, ja. Het is een Lifshitz.
Dat is zijn echte naam. - Chic, hoor.
Kan iedereen er even bij komen?
Nu. Alsjeblieft?
Het is mijn taak om jullie, mijn collega's...
...met doelstellingen te begeleiden richting succesvolle uitkomsten.
Daartoe heb ik wat basisregels opgesteld...
...die jullie zullen helpen bij het presteren van optimale...
...prestaties.
Onze werkdag begint stipt om 9.00 uur.
Ja. Fantastisch.
Geen praatjes meer bij 't kopieerapparaat over wat er in Falcon Crest is gebeurd.
36 minuten lunchpauze. Sorry, 30 minuten.
Mijn nul ziet eruit als een zes. Dus ik las het verkeerd.
Sorry. De hel brak thuis uit. - Morgen, Phyllis.
Ik wist niet dat we vergaderden.
Had dat uitgemaakt?
Sorry? - Je moet hoe dan ook op tijd zijn.
Als je 't echt wilt weten...
...Joel heeft zijn haar gewassen met ontharingscrème.
Dus mijn achtjarige loopt erbij als Telly Savalas.
Dus doe niet zo moeilijk over een half uur.
Wat heeft hij vandaag? Allejezus.
Lekker begin van de dag. - We wachten op Phyllis.
Ik zet mijn tas even neer, ja?
Tot ze zit. - Toon wat medeleven, Marty.
M'n zoon is kaal.
Hij hoort ook niet bij je ontharingscrème te kunnen.
Doe me een lol. - We wachten wel, Phyllis.
Heb je Falcon Crest gekeken?
Zo spannend. - Phyllis.
Mooi, hè.
Ik moet wel een beetje moeilijk doen, oké?
Ik probeer de basisregels uit te leggen.
Toe even.
Waarbij de belangrijkste is...
Pardon.
De belangrijkste is dat we op ons werk...
...dat we...
Op ons werk, werken we.
Oké. Dus geen persoonlijke gesprekken.
En geen geklets aan de telefoon. - Marty. Het is dr. Herschkopf.
Echt?
Oké. Nou ja. Theoretisch gezien is dat...
Dat is werkgerelateerd. Dus... - Hij zei dat het persoonlijk was.
Dan moet je vragen of hij je later terugbelt.
Juist. Oké.
Voor deze ene keer, als een kwestie van persoonlijk privilege...
...ben ik uitgezonderd van alle genoemde beperkingen...
...want, theoretisch gezien, gaan deze regels pas in...
...als deze vergadering wordt gesloten.
Dus, bij deze: vergadering gesloten.
Nee. Vergadering gepauzeerd.
Schaakmat.
Leroy.
Je moet een pion nooit onderschatten.
Daar is-ie dan. Hé.
Hé, Leroy, wil je... Dank je. - Tuurlijk.
Ga zitten.
Oké.
Fijn dat je er bent.
Stoorde ik je niet? - Nee. Helemaal niet.
Is alles in orde?
Helemaal.
Ik heb aan je gedacht, Marty.
Heb jij aan mij gedacht?
Je verjaardag komt eraan en ik heb een geweldig idee voor je.
Je wilt het heft in eigen hand nemen, een nieuw mens worden.
De bladzijde omslaan. Toch?
Ik vind dat je dit belangrijke moment moet vieren.
Ik vind dat je voor een tweede bar mitswa moet gaan.
Een wat? - Een vervolg.
Een herkansing. Rocky stapte terug de ring in.
Jij stapt terug de bima op.
Ik weet niet, hoor. - Kijk. De eerste kwelt je nog steeds.
Een stukje van jou zit nog steeds op die wc met rommelende darmen.
Dit is een nieuwe kans.
Doe het over. Perfect voor je 40e verjaardag.
Interessant.
Je haat het idee.
Dit zou pas echt een overgangsritueel zijn.
Een manier om de nieuwe man te introduceren, de nieuwe jij.
Ik vind het een geweldig idee.
Ik wil niet onbeleefd zijn, maar...
...mag ik nog nadenken?
Natuurlijk. Ik ga je niet dwingen.
Het is aan jou.
Ik moet gaan.
Tot in de sessie.
Fijne dag verder, Marty.
En ik hoor het wel van je.
Hé. Fijn dat je me binnenliet. - Ik wist het.
Hè? - Dat was niks voor jou.
Waar heb je 't over? - Je komt je excuses aanbieden voor eerder.
Waarvoor?
Dat je zo lomp tegen me deed waar iedereen bij zat.
Sorry, maar ik probeer het heft in eigen hand te nemen.
Ik ben de heerser over m'n eigen rijk. - Jouw rijk? Duidelijk.
Dus... blijkbaar helpt die therapie echt, of niet?
Ja, het helpt. Het helpt echt.
En dr. Ike had een idee.
Zo noem je hem nu? Dr. Ike?
Eerst vond ik het maar een raar idee, maar luister even.
Dr. Ike vindt dat ik voor mijn 40e verjaardag...
...een bar mitswa moet geven.
Die heb je al gehad. - Ja.
Maar een tweede.
Wat was er mis met de eerste?
Het was een vreselijke dag.
Ik verprutste m'n haftara en ik verstopte me op de wc.
Maar mam en pap waren zo trots op je. Het betekende zo veel voor ze.
Jawel. Maar...
Nou ja...
Nou ja, die dokter is nogal onconventioneel, hè?
Ja, een beetje.
Maar het punt is... dat hij zo betrokken is.
En alles wat hij over me zei, klopte.
Hij ziet me voor wie ik ben. Hij begrijpt me. En de therapie werkt.
Ik weet dat het maar woorden en gevoelens zijn...
...maar hij had gelijk. Als je ze uitspreekt, geeft dat kracht.
Het is bevrijdend.
Het is een opluchting. Snap je?
En ik voel en doe dingen die ik gewoon nooit...
Hij heeft steeds de spijker op de kop geslagen.
Als hij denkt dat ik dit moet doen, dan moet ik het misschien doen.
Ik ben zo blij voor je.
Echt waar.
Maar je hoeft niet...
Je hoeft niets overhaast te doen.
Hoezo niet? Dit is leuk.
Ik ben er klaar voor. Dat ben ik echt.
Is dit omdat je 40 wordt?
Je kunt ook anders omgaan met een midlifecrisis.
Koop een sportwagen.
Of bel een prostituee. Ik oordeel niet.
Ik voel me goed, Phyllis.
Ben je niet blij voor me? - Natuurlijk wel.
Ik heb me al heel lang niet zo helder gevoeld.
Het zou goed zijn.
En we kunnen het samen doen.
Als familie.
We hebben dat al gedaan als familie...
...toen je 13 was.
Deze keer zal het anders zijn.
Deze keer zal 't beter zijn.
Vertrouw me maar, Miriam.
Zeg maar nee. Ga niet naar Florida. Sta erop.
Je moeder moet dat accepteren.
Oké. Bedankt.
Mooi op tijd.
Ik heb erover nagedacht en ik wil het doen.
Fantastisch nieuws.
Ik denk dat dit goed voor me zou kunnen zijn.
Mijn zus vindt van niet, maar ze draait wel bij.
Alleen ben ik over drie weken jarig en m'n synagoge heeft vast geen plek.
Geen probleem. Ik heb de mijne al gesproken.
O ja? - Ja.
Ik had al zo'n idee dat je het wel zou willen.
Ik ken m'n rabbi goed en ik heb hem ooit door een moeilijke periode geholpen.
Hij doet het graag.
Hij heeft er voor die dag al een staan, dus het kan samen.
Wauw. Ik weet niet wat ik moet zeggen.
Dat je je uit de toges werkt en ervoor gaat.
Ik nodig wat vrienden uit om het er op te vullen.
Rabbi.
Hallo, Phyllis.
Heeft u even? - Ja, hoor. Kom erin.
Ik was onderweg naar de vrouwenbijeenkomst...
...en wilde u heel even spreken.
Goed je te zien.
Ik wilde het met u hebben over dat hele bar mitswa-ding.
Wat denkt u ervan?
Want voor mij doet het afbreuk aan mijn ouders en de herinneringen aan hen.
Welk bar mitswa-ding?
Marty's bar mitswa.
Je broer, Marty?
Ja, dat idiote idee voor zijn 40e verjaardag.
Sorry, ik heb geen idee waar je het over hebt.
Jij begint. - Niks over gehoord.
Vertel 's.
Congregatie.
Oké, Marty. Probeer het maar.
Sorry.
Oké, we komen er wel.
Heel goed.
Emily, nu jij.
Hoe gaat 't hier?
Heel goed. Marty werkt hard.
Heel goed. Zet me niet voor schut, Marty. Het wordt druk.
Ik zal m'n best doen.
Ik ben bezig met de laatste voorbereidingen.
Rabbi, ik wacht nog op de volgorde van de alija's.
Kunt u me die sturen?
Zeker. - Oké.
Ik controleer de elektra in de zaal. Er speelt een geweldige dj op het feest.
Als jij daarvoor wilt betalen, natuurlijk.
Je zegt het maar, doc.
Super. Oké. Tot gauw.
Wacht, Isaac. Ik wil je even spreken.
Jongens, goed bezig. Blijf samen oefenen.
Ik werd door rabbi Goldberg van de Madison-congregatie gebeld...
...over jou. - Over mij?
Eigenlijk was het namens ene Phyllis Shapiro. Ken je haar?
Nee. - Volgens mij is dat Marty's zus.
Waar vroeg ze naar?
Jou. Je reputatie hier.
En of dit je eerste bar mitswa voor 'n patiënt is.
Ik wist niet dat Marty een patiënt was. Ik dacht een vriend.
Ja, Marty is mijn patiënt.
En wat we voor hem organiseren, wat u organiseert...
...is een 'therapeutische mitswa'.
Deze man wordt al zijn hele leven gekweld door zijn 13e verjaardag.
Hoeveel gasten heb je?
Veel. Ongeveer...
Heb je een exact getal?
Zo'n 100, denk ik.
Jij?
Ja. Ik denk... Ik bedoel... We zullen zien.
Mensen hebben het tegenwoordig druk.
...met mij.
God houdt van 'm.
Heeft-ie je dat gezegd?
Oké. We gaan verder met...
Hé. - Heb je even?
Tuurlijk. Zeg het 's.
Ga zitten.
Oké, dan.
Jouw zus heet Phyllis, toch? Phyllis Shapiro?
Ja. Hoezo?
Wat voor iemand is ze?
Je zei dat ze het de laatste tijd moeilijk heeft...
...maar heeft ze 'n verborgen agenda?
Ik snap je vraag niet.
Is ze ooit mentaal ziek geweest? Of behandeld voor 'n chemische onbalans?
Zoiets?
Ik probeer een idee te krijgen van wie ze is, want mijn psychiaterradar gaat af.
Hoezo? Wat bedoel je?
Nou, blijkbaar heeft ze naar mij geïnformeerd.
Ze heeft de synagoge gebeld om te vragen wat mijn reputatie was.
Wat? - Ik, dr. Isaac Herschkopf...
...raad van de NYU Medical School.
Dr. Herschkopf, ik ben sprakeloos.
Als arts zweren we om geen schade te berokkenen.
Die eed nam en neem ik nog steeds heel serieus.
Dus als iemand aan mijn integriteit twijfelt, doet dat pijn.
Erg veel pijn. - Het spijt me. Het spijt me zo.
Mijn reputatie is alles voor me. Ik heb er hard voor gewerkt.
Onaantastbaar. Vraag maar rond. - Ja, je bent de beste in je vak.
Ik maak me zorgen, Marty. Dat je zus niet het beste voor je wil.
Maar zij wilde juist dat ik in therapie ging.
Jawel, maar wil ze je echt zien groeien en veranderen...
...of wil ze dat je blijft zoals je was?
Mensen zoals zij zijn niet klaar voor verandering.
Dus ze voelen zich bedreigd door jouw vooruitgang.
Volgens mij wil ze wat goed is voor mij. - Waarom saboteert ze het dan?
Marty, vertrouwen is de kern van wie ik ben en van wat ik doe.
Dat moet wel.
Zonder vertrouwen ben ik niets. Zonder vertrouwen hebben wij niets.
Ik vertrouw je wel. Ik vertrouw je volledig.
Ik praat wel met haar. Beloofd.
Alsjeblieft, Daniel. Nee, ik hoef niks te horen over...
Ik moet je spreken.
Wat doe je nou? - Nu.
Als je weer begint met 'op ons werk, werken we'...
...kan ik dat niet... Niet nu. - Heb je zijn rabbi gebeld?
Hè? - Dr. Ike.
Je hebt zijn rabbi gebeld. Waarom bemoei je je met hem?
Ben je daar boos over?
Ik... Marty, ik bemoei me nergens mee. Ik pas alleen op je.
Je hebt me voor schut gezet, Phyllis. Hij is heel boos.
Ik geef niets om hem, Marty. Ik geef om jou.
O ja? Is dat zo?
Ik ben je zus. Dat is letterlijk mijn taak.
Marty, doe eens een stapje terug.
Wat... Zie je het licht nog? Je klinkt gestoord.
Vind je dit nou echt geen vreemde suggestie van een therapeut?
Hij wil me helpen.
Hij gaat z'n boekje te buiten. - Wie zegt dat? Jij?
Weet je wat ik denk?
Jij ziet dat ik aan het veranderen ben en dat is bedreigend voor je.
Denk jij dat? Of hij?
Ik moest dit van jou doen, Phyllis.
Met iemand praten, ja. Niet je 13e verjaardag overdoen.
Nou, dat doe ik wel. Oké?
Doe maar dan. Prima.
En als je me niet steunt, hoef je niet te komen.
Dus nu ben je ook echt 13. - Als je het niks vindt, wil ik je er niet.
Moet ik dan liegen?
Ik vind het niks. Ik vind het belachelijk.
Belachelijk? - Klopt.
Mooi. Oké. - Prima.
Kom maar niet, oké?
Ook als je je bedenkt, hoef je niet te komen.
Goed dan.
Wat een bijzondere dag.
Ik verwelkom onze b'nei mitswa.
En alle familie en vrienden die hier vandaag getuige zijn...
...van hoe Emily haar leven begint als volwaardige Joodse volwassene.
En Marty.
Marty, die dat ook gewoon blijft doen.
De eerste alija.
Bravo.
Mazzel.
Mazzeltof, mazzeltof.
Mazzeltof. Dat gaan we vieren.
IK DANSTE DE STERREN VAN DE HEMEL OP MARTY'S BAR MITSWA
Ja. Lekker.
Nog woorden voor de bar mitswa?
Nou, ik ben de bar mitswa...
...maar als ik iets kon zeggen... - Sorry. Hé, mazzeltof.
Phyllis.
Pardon, Marty?
Ik ben Bonnie. De vrouw van Ike. - Bonnie. Jeetje. Hallo.
Ja, ik zag je hier alleen staan en ik ben hier ook niet zo'n ster in.
Het is me een waar genoegen.
Je man. Wat een geweldige vent.
Ja, een geweldige vent.
Een iets minder goeie danser.
De laatste keer dat hij zo losging was op onze bruiloft.
Hij heeft het echt leuk. Hij heeft veel vrienden.
Ja, zeker.
Het is zover.
Hava nagila, hava nagila
Hava nagila ve-nis'mecha
Hava nagila, hava nagila
De vloer op, Marty.
Hava neranena, hava neranena
Marty, wat is er aan de hand?
Ik moet naar de wc.
Iedereen wacht op je. - Ja, weet ik.
Ik moet alleen...
Ik heb buikpijn.
Dit is het, Mar... Het lastigste is voorbij.
Nu mag je lol hebben. - Ja, weet ik. Maar ik...
Marty. Ik betwijfel of die problemen wel bestaan.
Jawel, hoor. Dit is een ernstige aanval.
Ik ken je nu een paar weken...
...en uit niets blijkt dat je spijsverteringsproblemen hebt.
Ik ga je bevrijden van 'n leugen die iedereen, ook je zus en jij...
...al 30 jaar in stand houdt.
Er is niks mis met je.
Jongetjes hebben spijsverteringsproblemen. Echte mannen schijten.
Kom op nou.
Het is tijd.
Nou ja...
...jullie oom vond 't heel erg dat hij er vanavond niet bij kon zijn.
Heel erg.
Maar dat is familie, hè?
Een groepje mensen aan wie je je excuses moet aanbieden.
Soms doen onze dierbaren iets waarmee we het niet eens zijn.
Soms gedragen ze zich als stomme klootzakken. Pardon.
Lekker eten nu.
Eén, twee, drie.
Vertaling: Nikki van Leeuwen