Οι δεινόσαυροι κυριαρχούσαν στον πλανήτη...
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΑΤΕΝΜΠΟΡΟ
για πάνω από 150 εκατομμύρια χρόνια.
Είχαν κατακλύσει σχεδόν κάθε γωνιά της υφηλίου
και έβγαιναν σε κάθε πιθανό σχήμα και μέγεθος.
Κάποιοι ήταν καταπληκτικοί.
Ξέρουμε ότι ο Τ-Ρεξ ήταν δεινός κολυμβητής...
οι βελοσιράπτορες ήταν πονηροί κυνηγοί με πούπουλα
και κάποιοι δεινόσαυροι είχαν τις πιο παράξενες συμπεριφορές.
Όμως νέες ανακαλύψεις γίνονται σχεδόν κάθε μέρα,
που μας λένε περισσότερα για τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη πριν 66 εκατ. χρόνια.
Αυτήν τη φορά, στο Προϊστορικός Πλανήτης
αποκαλύπτουμε νέα ζώα
και νέες πληροφορίες για την αναζήτηση συντρόφου,
τις οικογενειακές δυσκολίες
και τις τιτάνιες μάχες τους.
Ένα ταξίδι στον χρόνο, τότε που η φύση έδινε την ωραιότερη παράσταση.
Αυτό είναι το Προϊστορικός Πλανήτης 2.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ 2
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Η ακτή της αχανούς εσωτερικής θάλασσας
που χωρίζει τη Βόρεια Αμερική σχεδόν στη μέση.
Εδώ στον νότο, καθώς η παλίρροια υποχωρεί,
γίγαντες έρχονται προς την ακτή.
Αυτοί οι αλαμόσαυροι έχουν μήκος 30 μέτρα
και ζυγίζουν γύρω στους 80 τόνους.
Είναι οι μεγαλύτεροι δεινόσαυροι της ηπείρου.
Τόσο μεγάλοι, που κανείς θηρευτής δεν μπορεί να τους νικήσει.
Κάποιοι ζουν πολλά χρόνια.
Αυτό το αρσενικό είναι 70 ετών.
Πολλά μέλη του κοπαδιού είναι πιθανότατα απόγονοί του.
Αλλά αυτή η μακρά ζωή, φτάνει τώρα στο τέλος της.
Το τεράστιο σώμα του δεν τον ακολουθεί πια.
Ίσως δεν βγάλει τη νύχτα.
Ξημέρωσε.
Κι αυτοί οι τροόδοντες έπιασαν μια μυρωδιά.
Εξερευνούν τάχιστα οτιδήποτε καινούργιο...
ειδικά αν αξίζει τον κόπο να το φας.
Αλλά δεν μπορούν να δαγκώσουν αυτό το δέρμα πάχους 8 εκατοστών.
Απελπισία.
Ο τυραννόσαυρος ρεξ...
ο κορυφαίος θηρευτής της Βόρειας Αμερικής.
Με τα 15 εκατοστών δόντια του
δεν έχει καμία δυσκολία να ξεσκίσει τη σάρκα του αλαμόσαυρου.
Ο Τ-Ρεξ μπορεί να τραμπουκίζει τους τροόδοντες,
αλλά ένα τόσο μεγάλο κουφάρι προσελκύει σύντομα κι άλλους διεκδικητές.
Κουετζαλκόατλους, ένας γιγάντιος πτερόσαυρος.
Ένα από τα λίγα πλάσματα που μπορεί να προκαλέσει ενήλικο τυραννόσαυρο.
Ένα πλήγμα από το 2 μέτρων μήκους ράμφος του
μπορεί να κοστίσει στον Τ-Ρεξ ένα μάτι.
Ακόμα κι έτσι, φαίνεται πως δεν υποχωρεί.
Αλλά η άφιξη του δεύτερου κουετζαλκόατλους...
αλλάζει τα δεδομένα.
Εξάλλου, δύο ράμφη είναι πιο φονικά από ένα.
Για τον Τ-Ρεξ τα πράγματα παραέγιναν επικίνδυνα.
Κάποιες μάχες απλώς δεν αξίζουν τον κόπο.
Για τώρα, οι ιπτάμενοι γίγαντες νίκησαν.
Τρώνε γρήγορα όσο μπορούν.
Αλλά ο Τ-Ρεξ θα επιστρέψει σίγουρα για να διεκδικήσει το μερίδιό του
μόλις φύγουν οι ιπτάμενοι αντίπαλοι.
Στα νερά που περιβάλλουν τη Βόρεια Αμερική υπάρχουν κι άλλοι γιγάντιοι θηρευτές.
Αλλά δεν έχουν αντίπαλο.
Μοσάσαυροι.
Μπορεί να μοιάζουν με τεράστιους καρχαρίες,
αλλά είναι ένα είδος θαλάσσιας σαύρας.
Το μέγεθος, η ταχύτητα και τα ισχυρά σαγόνια σημαίνουν
ότι ελάχιστα πλάσματα του ωκεανού είναι ασφαλή από αυτούς τους κυνηγούς.
Στον κόλπο του Μεξικού, αυτό ο σφαιρόδοντας μοσάσαυρος ψάχνει
ένα συγκεκριμένο είδος θηράματος.
Τους αμμωνίτες τίγρεις, τους σφηνόδισκους.
Κάθε χρόνο, τεράστια κοπάδια θηλυκών αναδύονται
από τον βυθό και ταξιδεύουν προς την ακτή.
Έχουν ζευγαρώσει πρόσφατα και κουβαλούν εκατοντάδες γονιμοποιημένα αυγά το καθένα.
Πρέπει να αφήσουν τα αυγά στα ρηχά.
Εκεί περιμένει ο μοσάσαυρος.
Οι αμμωνίτες τίγρεις είναι κι οι ίδιοι κυνηγοί.
Ο συνδυασμός αεροδυναμικού σχήματος και ισχυρού σίφωνα τους επιτρέπει
να κινηθούν στο νερό πολύ γρήγορα.
Το ίδιο κι ο μοσάσαυρος.
Ο σφαιρόδοντας έχει στρογγυλά δόντια που σπάνε εύκολα το κέλυφος των αμμωνιτών,
απελευθερώνοντας τον αέρα που τους κάνει να επιπλέουν.
Χωρίς αυτόν, βουλιάζουν αβοήθητοι στον πάτο.
Πριν μπορέσουν να ξεφύγουν οι αμμωνίτες, ο μοσάσαυρος εξουδετερώνει όσους μπορεί.
Επιτέλους, ώρα για φαγητό.
Ο σφαιρόδοντας μπορεί να σκότωσε δεκάδες...
αλλά και πάλι το πλήγμα είναι μικρό για τον συνολικό πληθυσμό των αμμωνιτών.
Τα περισσότερα μέλη του κοπαδιού επέζησαν
και συνεχίζουν το ταξίδι τους προς τον τόπο ωοτοκίας.
Ο βραχώδης βυθός εδώ έχει πολλές σχισμές και χαραμάδες,
ιδανικές για να αφήσουν οι αμμωνίτες τους θύλακες με τα αυγά τους.
Στη συνέχεια, τα θηλυκά τα εγκαταλείπουν.
Αλλά όντας ασφαλή στο θαλάσσιο εκκολαπτήριο,
αυτά τα αυγά θα παράξουν την επόμενη γενιά.
Τα παράκτια ύδατα είναι γεμάτα ζωή.
Κι όμως, στην ξηρά, μόλις λίγα χιλιόμετρα μακριά,
επικρατεί ερήμωση.
Εδώ, μέσα από ισχυρές μετατοπίσεις βαθιά στον φλοιό της γης,
αρχίζουν να βγαίνουν τα Βραχώδη Όρη.
Οι τεράστιες αλλαγές της γεωμορφολογίας, απέκοψαν αυτήν τη λίμνη από τα ποτάμια.
Τα νερά της εξατμίζονται στους ισχυρούς ανέμους και τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο.
Τα ανόργανα στοιχεία που διασπώνται εκεί φτάνουν πλέον σε τοξικά επίπεδα.
Για τα περισσότερα πλάσματα, αυτό το νερό είναι πολύ δηλητηριώδες.
Παρ' όλα αυτά, το μέρος επισκέπτονται κάθε χρόνο όλων των ειδών τα ζώα.
Σμήνη στυγινέτων,
προϊστορικοί συγγενείς της πάπιας, κάνουν εδώ μια στάση στο ταξίδι τους.
Και δεν είναι μόνα.
Έχουν έρθει και δεινόσαυροι.
Μια οικογένεια πηκτινόδοντων. Έχουν φτερά, μα δεν πετούν.
Αρχηγός, ο πατέρας τους.
Αυτοί οι δεινόσαυροι και τα στυγινέτα ήρθαν εδώ
για ένα παράξενο εποχικό πανηγύρι.
Μύγες.
Οι προνύμφες αυτών των εντόμων φιλτράρουν τα τοξικά άλατα της λίμνης
και, ως εκ τούτου, συγκεντρώνονται τεράστιοι πληθυσμοί.
Τώρα εκκολάπτονται και ενηλικιώνονται...
κατά εκατομμύρια.
Αποτελούν πλούσια πηγή πρωτεΐνης για τους επισκέπτες της λίμνης.
Ο πηκτινόδοντας είναι ιδιαίτερα ευφυής δεινόσαυρος.
Δεν αργεί να σκαρφιστεί τον καλύτερο τρόπο να μαζέψει μύγες.
Ο πατέρας τους, όμως, έχει στρέψει το βλέμμα σε μεγαλύτερη λεία.
Ο πηκτινόδοντας δεν είναι μόνο ευφυής,
είναι και επιδέξιος κυνηγός.
Τα στυγινέτα δεν έχουν αντιληφθεί ότι πλησιάζει.
Επιτυχία.
Ένα πιο περιεκτικό γεύμα για την οικογένεια.
Πάλι καλά.
Οι μύγες θα μείνουν εδώ για λίγο καιρό.
Η οικογένεια των δεινοσαύρων θα αναγκαστεί να αναζητήσει αλλού τροφή.
Πιο βόρεια, τα Βραχώδη Όρη ψηλώνουν αργά.
Δημιουργούν έτσι τοπία με μεγαλύτερο υψόμετρο, πιο κρύα,
όπου αναπτύσσονται απέραντα πευκοδάση.
Καθώς φτάνει η άνοιξη, παράξενες κραυγές αντηχούν μέσα στα δέντρα.
Η εποχή του ζευγαρώματος έχει φτάσει
για έναν από τους πιο βαριά οπλισμένους δεινόσαυρους της Βόρειας Αμερικής.
Τρικεράτοπες.
Κάθε χρόνο, μεγάλος αριθμός αυτών των γιγάντων συγκεντρώνεται στα ξέφωτα.
Τα θηλυκά έχουν έρθει να επιλέξουν ταίρι.
Τα έξι τόνων αρσενικά παλεύουν και επιδεικνύουν τη δύναμή τους.
Αυτό το νεαρό αρσενικό φαίνεται να είναι σε άριστη κατάσταση.
Επιδεικνύει τα εντυπωσιακά, μακριά του κέρατα
και το πολύχρωμο λοφίο του.
Τα κέρατά του φαίνονται τέλεια.
Δεν έχουν ακόμα φθορές από μάχες.
Για ένα θηλυκό, όμως,
η απουσία φθοράς μπορεί να είναι κρίσιμη ένδειξη αδυναμίας.
Έλλειψη εμπειρίας.
Αυτές οι συγκεντρώσεις είναι σημαντικές στη ζωή των τρικεράτοπων.
Είναι η καλύτερη ευκαιρία της χρονιάς για τα ενήλικα να γίνουν γονείς.
Οι νεαροί μνηστήρες δεν είναι οι μόνοι εδώ.
Ένα αρσενικό 30 ετών που ζυγίζει πάνω από δέκα τόνους.
Αν έχει κάτι σε αφθονία, είναι σημάδια δεκαετιών στα κέρατα.
Αν και ηλικιωμένος,
είναι ακόμα αρκετά δυνατός για να προκαλέσει έναν νεαρό αντίπαλο.
Διακυβεύονται πολλά
και κανείς τους δεν είναι πρόθυμος να υποχωρήσει.
Ο βετεράνος έχει πλεονέκτημα τεσσάρων τόνων...
και την επιδεξιότητα να το χρησιμοποιήσει.
Τα κέρατα του πιτσιρικά δεν είναι πια τέλεια.
Η μαχητική ικανότητα του μεγαλύτερου δεινόσαυρου
φαίνεται να έχει εντυπωσιάσει αυτό το θηλυκό.
Για τον ηττημένο, η εποχή του ζευγαρώματος τελείωσε.
Ωστόσο, το νεοαποκτηθέν σημάδι από τη μάχη ίσως αρκεί για να προσελκύσει θηλυκό
την επόμενη φορά που θα μαζευτούν εδώ για ζευγάρωμα.
Για τους φυτοφάγους δεινόσαυρους, όπως είναι οι τρικεράτοπες,
τα αχανή δάση της Βόρειας Αμερικής προσφέρουν επαρκή τροφή όλο τον χρόνο.
Αλλά για όσους ζουν στον παγωμένο βορρά της Αμερικής,
η εύρεση τροφής είναι πολύ πιο δύσκολη.
Εδώ, στον Αρκτικό Κύκλο,
τρεις μήνες τον χρόνο ο ήλιος ανατέλλει οριακά.
Όταν η θαλπωρή του επιστρέφει μετά από έναν μακρύ χειμώνα...
ο φτερωτός ορνιθόμιμος σπεύδει να το εκμεταλλευτεί.
Αυτοί οι ταχύποδες ταξιδιώτες είναι από τους πιο γρήγορους δεινόσαυρους.
Ικανοί να καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις για να βρουν φρέσκια βλάστηση.
Είναι τόσο γρήγοροι, που οι θηρευτές δυσκολεύονται να τους πιάσουν.
Μετά από έναν σκληρό χειμώνα,
αυτός ο θηλυκός νανούκσαυρος πρέπει να σκοτώσει κάτι σύντομα.
Ένας πιο μικρόσωμος συγγενής του Τ-Ρεξ, αλλά πιο ευκίνητος και πιο γρήγορος.
Δεν υπάρχει μέρος να κρυφτεί, οπότε η αιφνιδιαστική επίθεση είναι αδύνατη.
Αντ' αυτού, καταφεύγει στη δημιουργία πανικού.
Πρέπει να επιλέξει έναν μόνο στόχο...
και να κυνηγήσει αυτόν.
Οι μεγάλη επιτάχυνση των ορνιθόμιμων τους δίνει το πλεονέκτημα.
Κάθε αποτυχημένο κυνήγι καταναλώνει κι άλλη πολύτιμη ενέργεια...
φέρνοντάς την πιο κοντά στη λιμοκτονία.
Μπορεί να είναι άνοιξη,
αλλά, τόσο βόρεια, ο παγωμένος άνεμος μπορεί να ρίξει απότομα τη θερμοκρασία.
Το χιόνι κι οι βραχώδεις αιχμές δίνουν στον νανούκσαυρο μια δεύτερη ευκαιρία.
Τώρα είναι πιο δύσκολο να τη δουν.
Με κάθε εκατοστό που προχωρά έρχεται και πιο κοντά στην επιτυχία.
Επιλέγει τον στόχο της.
Το έπαθλο δεν είναι μόνο για εκείνη.
Είναι μητέρα.
Φρέσκο κρέας για τα νεογνά της.
Ίσως το πρώτο εδώ και βδομάδες.
Για να μεγαλώσουν τα μωρά της,
θα πρέπει να επαναλάβει τη σημερινή επιτυχία πολλές φορές.
Μέχρι τα μικρά της να μεγαλώσουν αρκετά για να τη συνοδεύουν στο κυνήγι
και εντέλει να τα βγάλουν πέρα μόνα τους.
Εδώ, σε αυτόν τον απομακρυσμένο και πολύ σκληρό τόπο
της βορειοαμερικανικής ηπείρου,
πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ: ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΤΡΙΚΕΡΑΤΟΠΕΣ ΕΙΧΑΝ ΛΟΦΙΟ;
Αυτό είναι από τα πιο εντυπωσιακά κρανία του προϊστορικού πλανήτη μας.
Ανήκε σε έναν φυτοφάγο δεινόσαυρο, τον τρικεράτοπα.
Αυτόν τον δεινόσαυρο τον αναγνωρίζεις εύκολα
από το τεράστιο λοφίο στο πίσω μέρος του κεφαλιού του.
Αλλά 140 χρόνια μετά την ανακάλυψη του πρώτου απολιθώματος,
οι επιστήμονες ακόμα αναρωτιούνται
"Τι το ήθελε το λοφίο;"
Είναι τεράστια, οπότε έχουν μεγάλη ποσότητα οστού και ιστού
και απαιτείται μυϊκή προσπάθεια για να το κρατήσουν όρθιο.
Όλο αυτό πρέπει να σημαίνει ότι ήταν πολύ σημαντικό
για τον τρόπο ζωής του ζώου.
Πώς όμως;
Σημάδια τραυματισμού στα απολιθώματα του τρικεράτοπα υπονοούν
ότι το λοφίο ήταν σημαντικό αμυντικό εργαλείο στη μάχη.
Βλέπουμε κακώσεις στο κρανίο, σε σημεία όπου το κρανίο θεραπεύτηκε.
Βλέπουμε επίσης σε ποιο σημείο κάποιος θηρευτής είχε δαγκώσει το λοφίο.
Αυτό ίσως υποδεικνύει ότι έχουμε να κάνουμε με αμυντικό εργαλείο.
Η ιστορία όμως δεν τελειώνει εκεί.
Άλλη μια εικασία είναι ότι το λοφίο χρησίμευε στην προσέλκυση συντρόφου.
Το βλέπουμε σε ζώα που ζουν σήμερα,
όπου τα κέρατα δείχνουν πόσο υγιή είναι
και ποιος είναι καλός υποψήφιος για να κάνει πολλά παιδιά.
Στις άλκες, τα μεγάλα κέρατα κάνουν το αρσενικό πιο ελκυστικό.
Είναι σημαντικά στην ηλικία της ερωτικής ωριμότητας.
Μπορεί να ισχύει το ίδιο για το λοφίο του τρικεράτοπα;
Αν ήταν μόνο για άμυνα, θα περιμέναμε να τα δούμε να αναπτύσσονται
με τον ίδιο τρόπο σε νεαρούς κι ενήλικες, αλλά δεν συμβαίνει αυτό.
Βλέπουμε ότι είναι πολύ μικρότερα στα νεαρά
και δεν γίνονται τόσο μεγάλα όσο στα ενήλικα, παρά μόνο πολύ αργότερα.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΡΑΝΙΟΥ ΤΡΙΚΕΡΑΤΟΠΑ
Δεν είναι η μόνη ένδειξη
ότι χρησίμευαν για ερωτική επίδειξη.
Η επιφάνεια του λοφίου έχει πολύ βαθιά αυλάκια.
Αυτά τα αυλάκια μάλλον έκρυβαν νεύρα και αιμοφόρα αγγεία
τα οποία έτρεφαν τον ιστό που κάλυπτε το λοφίο.
Μπορεί να είχαν πολύ ζωηρά χρώματα,
να ήταν μια μεγάλη επιφάνεια επίδειξης προς τους πιθανούς συντρόφους.
Οι επιστήμονες τώρα πιστεύουν
ότι το πιο γνωστό χαρακτηριστικό του τρικεράτοπα ήταν πολυλειτουργικό.
Πολύ χρήσιμο για επίθεση και άμυνα...
αλλά ιδανικό και στην προσέλκυση συντρόφου.
Θα προκαλούσε δέος σε φίλους και εχθρούς.
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού