Οι δεινόσαυροι κυριαρχούσαν στον πλανήτη...
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΑΤΕΝΜΠΟΡΟ
για πάνω από 150 εκατομμύρια χρόνια.
Είχαν κατακλύσει σχεδόν κάθε γωνιά της υφηλίου
και έβγαιναν σε κάθε πιθανό σχήμα και μέγεθος.
Κάποιοι ήταν καταπληκτικοί.
Ξέρουμε ότι ο Τ-Ρεξ ήταν δεινός κολυμβητής...
οι βελοσιράπτορες ήταν πονηροί κυνηγοί με πούπουλα
και κάποιοι δεινόσαυροι είχαν τις πιο παράξενες συμπεριφορές.
Όμως νέες ανακαλύψεις γίνονται σχεδόν κάθε μέρα,
που μας λένε περισσότερα για τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη πριν 66 εκατ. χρόνια.
Αυτήν τη φορά, στο Προϊστορικός Πλανήτης
αποκαλύπτουμε νέα ζώα
και νέες πληροφορίες για την αναζήτηση συντρόφου,
τις οικογενειακές δυσκολίες
και τις τιτάνιες μάχες τους.
Ένα ταξίδι στον χρόνο, τότε που η φύση έδινε την ωραιότερη παράσταση.
Αυτό είναι το Προϊστορικός Πλανήτης 2.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ 2
ΩΚΕΑΝΟΙ
Ο ωκεανός.
Ο μεγαλύτερος οικότοπος του προϊστορικού πλανήτη...
φιλοξενούσε έναν από τους μεγαλύτερους θηρευτές που έζησαν ποτέ.
Τον γιγάντιο μοσάσαυρο.
Αλλά δεν ήταν όλοι οι μοσάσαυροι άγρια τέρατα 15 μέτρων.
Στον ύφαλο βρίσκει καταφύγιο ο φωσφορόσαυρος.
Είναι κι αυτή μοσάσαυρος.
Από τους μικρότερους, με μήκος μόλις τρία μέτρα.
Τη μέρα κρύβεται από τους κινδύνους.
Αλλά κάθε μία ή δύο ώρες, πρέπει να βγει στην επιφάνεια για ανάσα.
Όπως όλα τα πλάσματα του είδους της, αναπνέει.
Είναι πολύ μικρή μπροστά σε άλλους μοσάσαυρους.
Αλλά είναι κι αυτή θανάσιμος θηρευτής...
και δεν κρύβεται πάντα στη σκιά.
Την κατάλληλη στιγμή, γίνεται κυνηγός.
Η κατάλληλη στιγμή είναι στη δύση του ηλίου.
Καθώς πέφτει το σκοτάδι, ο υποβρύχιος κόσμος της μεταμορφώνεται.
Δισεκατομμύρια πλάσματα θα αναδυθούν από τα βάθη
για να βρουν τροφή κοντά στην επιφάνεια.
Η μεγαλύτερη μαζική μετανάστευση στη Γη συμβαίνει στο σχεδόν απόλυτο σκοτάδι
και μπορεί να τη δει κανείς μόνο με ειδικές κάμερες νυχτερινής λήψης.
Οι πιο εντυπωσιακοί νυχτερινοί επισκέπτες είναι ένα είδος μυκτοφιδών.
Το αχνό, απόκοσμο φως τους δημιουργείται από χημική αντίδραση στο σώμα τους.
Η λάμψη της βιοφωταύγειας χρησιμοποιείται για να μπερδεύει τους θηρευτές.
Όταν τα βλέπεις από κάτω, η λάμψη τούς επιτρέπει να μπλεχτούν
και να κρυφτούν στις ανταύγειες του σεληνόφωτος στην επιφάνεια.
Αλλά δεν μπορούν να κρυφτούν από τον φωσφορόσαυρο.
Έχει τα μεγαλύτερα μάτια από όλους τους μοσάσαυρους.
Έτσι βλέπει πέρα από την ψευδαίσθηση και επιλέγει τη λεία της.
Όταν φτάσει η αυγή,
τα μεταναστευτικά κοπάδια έχουν βυθιστεί ξανά στον πυθμένα.
Κι ο φωσφορόσαυρος πρέπει να επιστρέψει στην ημερήσια κρυψώνα του.
Οι μεγαλύτεροι μοσάσαυροι έχουν βγει πάλι για κυνήγι.
Θα πρέπει να περιμένει να νυχτώσει για να κυνηγήσει ξανά με ασφάλεια.
Τη μέρα, ο προϊστορικός ωκεανός παρουσιάζει ευκαιρίες
για έναν διαφορετικού τύπου κυνηγό.
Στη ζεστή, ρηχή θάλασσα της Βόρειας Αμερικής,
ο αριθμός των ψαριών είναι σχεδόν ίδιος με τα νυχτερινά κοπάδια μυκτοφιδών.
Γίνονται μαγνήτης για τη δίμετρη εσπερόρνιθα.
Η εσπερόρνιθα μπορεί να μην πετάει, αλλά είναι προσαρμοσμένη στον ωκεανό.
Τα μεγάλα, δυνατά πόδια δίνουν ώθηση κι ευλυγισία.
Δεν υπάρχει σωτηρία για τα άτυχα ψάρια
μόλις τα πιάσει στο ράμφος της, που είναι γεμάτο μυτερά δόντια.
Η εσπερόρνιθα δεν θα έχει για πολύ το κοπάδι στη διάθεσή της.
Χιπάκτινοι, γνωστοί και ως ψάρια-Χ.
Η ευκαιρία τροφής έλκει πολλούς από αυτούς.
Με μήκος πάνω από πέντε μέτρα, είναι από τα πιο μεγάλα και γρήγορα ψάρια.
Με το τεράστιο ρύγχος του, ο χιπάκτινος μπορεί να μαζέψει πολλά ψάρια μεμιάς.
Είναι γνωστό ότι καταπίνει ολόκληρη λεία που έχει το μισό του μέγεθος.
Στην αρχή, υπάρχει πολύ φαΐ για όλους.
Αλλά όσο ο αριθμός των ψαριών λιγοστεύει, τα ψάρια-Χ στρέφουν αλλού την προσοχή.
Ο θηρευτής θα γίνει θήραμα.
Η εσπερόρνιθα έχει μόνο μία επιλογή. Να κολυμπήσει για να σωθεί.
Ο χιπάκτινος είναι πιο γρήγορος.
Η εσπερόρνιθα, πιο ευέλικτη.
Αλλά για το ψάρι-Χ όλα είναι πιθανή τροφή.
Μέχρι και οι όμοιοί του.
Μέσα σε λίγα λεπτά, ο μπουφές έχει σχεδόν αδειάσει.
Οι θηρευτές φεύγουν.
Ο κίνδυνος στον ωκεανό δεν έρχεται μόνο από τους κυνηγούς.
Έρχεται κι από την ίδια τη θάλασσα.
Εδώ, γύρω από τα νησιά της προϊστορικής Ευρώπης,
η δύναμη της παλίρροιας δημιουργεί προκλήσεις για τη ζωή.
Ειδικά για τα μικρότερα πλάσματα.
Αυτά είναι αυγά αμμωνιτών.
Χιλιάδες.
Παρασύρθηκαν προς την ακτή...
σε φυσικές πισίνες.
Εδώ μπορούν να αναπτυχθούν μακριά από τους κινδύνους.
Τα αυγά είναι μικρά, μόνο δυόμισι εκατοστά το καθένα.
Τώρα είναι η ώρα να ελευθερωθούν τα μικρά.
Κινούνται χάρη σε εξωθήσεις νερού.
Αλλά δεν είναι εύκολο να μάθεις να κολυμπάς.
Μέχρι τώρα, αυτές οι πισίνες λειτούργησαν ως εκκολαπτήριο.
Καθώς η παλίρροια υποχωρεί, απομονώνονται.
Άλλα καταφέρνουν να αποδράσουν.
Αλλά για τους αβοήθητους αμμωνίτες
το εκκολαπτήριο γίνεται γρήγορα θανάσιμη παγίδα.
Κάτω από τον μεσημεριανό ήλιο, το νερό αρχίζει αν εξατμίζεται.
Αν στεγνώσει τελείως, θα πεθάνουν.
Μα δεν χάθηκαν τα πάντα.
Τα μωρά αμμωνίτες μπορούν να κάνουν κάτι εντυπωσιακό.
Καθένα αγωνίζεται για ελευθερία, καθώς ενώνονται όλα μαζί.
Η συντονισμένη προσπάθεια τα κάνει να κινούνται σαν ένα σώμα.
Μεταφέρονται μέσα σε αυτήν τη ζωντανή, κινούμενη μάζα,
την οποία σπρώχνουν οι τελευταίοι...
δραπετεύοντας εντέλει σε βαθύτερα νερά.
Τώρα περιμένουν να ανέβει η παλίρροια.
Δεν τα καταφέρνουν όλα, όμως.
Πολλά ξεμένουν στην ξηρά...
και γίνονται τροφή για τα σαπροφάγα, όπως αυτούς τους μικρούς πυροράπτορες.
Τα υπόλοιπα παρασύρονται από ρεύματα πολλά χιλιόμετρα από την ακτή.
Μέχρι και τόσο μακριά, στην καρδιά του Ειρηνικού Ωκεανού.
Αυτές οι πελώριες ατόλες και οι λιμνοθάλασσες στο κέντρο τους
παρέχουν το μοναδικό καταφύγιο για χιλιάδες χιλιόμετρα.
Σε αυτά τα σπάνια μέρη ο τουαρανγκίσαυρος, ένα είδος ελασμόσαυρου, βρίσκει καταφύγιο.
Πέρα από τα ρηχά νερά, εκτυλίσσεται μια άλλη ιστορία.
Κάθε μέρα, οι ελασμόσαυροι πρέπει να περιπλανηθούν σε βαθύτερα νερά.
Φαράγγια στα τείχη των ατολών οδηγούν, από τα ρηχά, σε πλούσια σε τροφή εδάφη.
Αυτά τα βαθιά νερά δεν προσελκύουν μόνο τους πεινασμένους ελασμόσαυρους,
αλλά και τους θηρευτές τους.
Τους μεγαλύτερους στον ωκεανό.
Τους μοσάσαυρους 15 μέτρων μήκους.
Τα θρεπτικά συστατικά από τον πυθμένα διασφαλίζουν άφθονα ψάρια.
Το αεροδυναμικό σώμα και τα τέσσερα δυνατά πτερύγια
δίνουν στον ελασμόσαυρο μεγάλη δυνατότητα ελιγμών.
Αλλά οι καθημερινές εξορμήσεις για φαγητό κάνουν τις κινήσεις του προβλέψιμες
για έναν έξυπνο και υπομονετικό κυνηγό.
Ο μοσάσαυρος αρέσκεται να αιφνιδιάζει.
Αυτό το πελώριο ζώο χρησιμοποιεί την ουρά του για γρήγορη επιτάχυνση.
Αυτήν τη φορά, χωρίς επιτυχία.
Μάλιστα οι περισσότερες απόπειρες αποτυγχάνουν.
Αλλά με τόσους ελασμόσαυρους που ζουν εδώ,
δεν θα αργήσει να παρουσιαστεί κι άλλη ευκαιρία.
Καμουφλαρισμένος στον σκοτεινό βυθό, ο μοσάσαυρος πλησιάζει χωρίς να τον δουν...
και περιμένει έναν νεαρό και άπειρο ελασμόσαυρο.
Το ιδανικό θύμα.
Ο μοσάσαυρος χτυπάει τη λεία του με τόση δύναμη,
που και μόνο το χτύπημα μπορεί να σκοτώσει.
Είναι τόσο απότομη η επίθεση, που ο ελασμόσαυρος δεν το περίμενε.
Η ζωή στον ωκεανό είναι επικίνδυνη όχι μόνο λόγω των γιγάντων.
Από τα μωρά αμμωνίτες που ξέφυγαν από τις φυσικές πισίνες,
λιγότερα από 1 στα 100 επιβίωσαν αρκετούς μήνες στη θάλασσα.
Αυτά τα λίγα, όμως, ήταν ιδιαίτερα τυχερά.
Τα ρεύματα του ωκεανού τα έφεραν στον ιδανικό τόπο κατοικίας.
Στα θαλάσσια φυτά του πυθμένα έξω από τις ακτές της Ευρώπης.
Εδώ θα δει κανείς κοπάδια αμμωνιτών κάθε πιθανού μεγέθους
και σχήματος.
Αυτός ο παράξενος γίγαντας δύο μέτρων είναι ο βακουλίτης,
ο οποίος βρίσκει τροφή κοντά στον πυθμένα.
Σχεδόν στο ίδιο μέγεθος,
ο διπλομόκερας, που μοιάζει με γιγάντιο συνδετήρα.
Όλοι ευδοκιμούν εδώ, χάρη στην άφθονη τροφή.
Πλαγκτόν. Μικρά καρκινοειδή. Κάποια τρώνε και ψάρια.
Αυτά τα νεογνά αρχίζουν να αποκτούν
το καταπληκτικό σχήμα που θα έχουν όταν μεγαλώσουν.
Η σπείρα που προεξέχει τα κατατάσσει στα νεαρά νοστόκερα.
Αυτά είναι ενήλικα νοστόκερα.
Προτιμούν τον πυθμένα σε βαθύτερα νερά.
Οι αμμωνίτες ακμάζουν στους προϊστορικούς ωκεανούς
για σχεδόν 400 εκατομμύρια χρόνια.
Υπάρχουν χιλιάδες είδη.
Είναι από τα πιο επιτυχημένα ζώα που έζησαν ποτέ...
ακμάζοντας σε ζεστές, σε μέτριες, ακόμα και στις κρύες θάλασσες των πόλων.
Όπως εδώ, στην παγωμένη θάλασσα γύρω από την Ανταρκτική.
Μετά από έναν χειμώνα στο σκοτάδι, ο χαμηλός ήλιος λιώνει τον πάγο,
κάνοντας τη θάλασσα και πάλι προσβάσιμη σε έναν γιγάντιο εποχικό επισκέπτη.
Μορτουρνερία, ένας παράξενος τύπος ελασμόσαυρου.
Είναι θερμόαιμα,
με ένα παχύ στρώμα λίπους που διατηρεί τη θερμότητα στο σώμα τους.
Είναι από τα πιο γριφώδη και αινιγματικά ζώα.
Αυτό το κοπάδι μετανάστευσε σχεδόν 3.500 χλμ. από τη Νότια Αμερική
για να φτάσει έγκαιρα εδώ για την άνοιξη.
Είναι η πρώτη φορά που τα μικρά θα δουν θαλάσσιο πάγο.
Μπορεί να είναι επικίνδυνα για ένα ερπετό που αναπνέει.
Μπορούν να πάρουν ανάσα μόνο όπου έχει τρύπες ο πάγος.
Τα ενήλικα πρέπει να κινούνται προσεκτικά για να τις βρίσκουν
και τα μικρά πρέπει να μένουν κοντά τους.
Αυτά τα κρύα νερά είναι ιδανικός οικότοπος για την αγαπημένη τροφή των γιγάντων.
Πολική λάσπη γεμάτη μικρά πλάσματα.
Μπορεί να υπάρχουν εκατοντάδες σε κάθε τετραγωνικό του πυθμένα.
Το να ξεχωρίσεις μέσα από τη λάσπη ό,τι τρώγεται είναι μια πρόκληση.
Έχουν, όμως, την τέλεια λύση.
Αρπάζουν μια μπουκιά και μισοκλείνουν τα σαγόνια,
δημιουργώντας ένα τεράστιο κόσκινο που φιλτράρει την τροφή.
Είναι τα μόνα ζώα που έχουν αναπτύξει τέτοια δόντια για να τρέφονται έτσι.
Τα μορτουρνερία θα τραφούν εδώ όλο το καλοκαίρι,
μέχρι να ξαναπαγώσει το νερό κατά τον πολικό χειμώνα.
Στα πιο θερμά νερά, θα αντιμετωπίσουν άλλες προκλήσεις.
Αλλά τα πιο εφευρετικά ζώα, θα βρίσκουν πάντα ευκαιρίες
στους αχανείς ωκεανούς του προϊστορικού πλανήτη.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ: ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ
ΠΟΣΟ ΓΡΗΓΟΡΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΜΟΣΑΣΑΥΡΟΣ;
Στη στεριά του προϊστορικού πλανήτη κυριαρχούσαν οι δεινόσαυροι.
Αλλά στις θάλασσες δέσποζαν κάποια πολύ διαφορετικά ερπετά.
Οι μοσάσαυροι.
Αυτό είναι το κρανίο ενός από αυτούς.
Οι μοσάσαυροι ήταν θαλάσσιες σαύρες.
Σκεφτείτε έναν γιγάντιο, θαλάσσιο δράκο του Κομόντο σε μέγεθος φάλαινας.
ΔΡ ΜΑΪΚΛ ΧΑΜΠΙΜΠ
Κωνικό ρύγχος, τραχύ δέρμα, τέσσερα πτερύγια αντί για άκρα
και μια μακριά ουρά που θα έμοιαζε πολύ με ουρά καρχαρία, αλλά ανάποδα.
Αυτός είναι ο μοσάσαυρος.
Ο μεγαλύτερος ήταν ο μοσάσαυρος χοφμάνι.
Ήταν θηρευτής που αιφνιδιάζει.
Ποιο ήταν το μυστικό της επιτυχίας του;
Μπορούν από απόλυτη ακινησία...
ΚΙΡΣΤΕΝ ΦΟΡΜΟΣΟ
να πιάσουν απίστευτες ταχύτητες.
Στον σύγχρονο κόσμο, τέτοια ικανότητα έχουν οι κροκόδειλοι.
Οι μύες τους μπορούν να κάνουν σύντομα ξεσπάσματα τεράστιας δύναμης.
Ο μοσάσαυρος, ως ερπετό, ως σαύρα,
μάλλον είχε παρόμοιες ικανότητες στους μυς του.
Είχαν άλλο ένα χαρακτηριστικό
που αύξανε το στοιχείο του αιφνιδιασμού.
Κάτι δύσκολο στο κολύμπι είναι
ότι θες αρκετή ενέργεια για να ξεκινήσεις γρήγορα.
Κάτι αντίστοιχο με την εκκίνηση του σπρίντερ στον βατήρα.
Ο καλύτερος τρόπος να το πετύχεις είναι να πάρεις το σχήμα C
και μετά να σπρώξεις στο νερό με το πλάι.
Τα ψάρια σήμερα το κάνουν.
Είναι γνωστή ως εκκίνηση C
και τους επιτρέπει να επιταχύνουν από στάση σε μια στιγμή.
ΤΑΧΥΤΗΤΑ - ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ - ΡΟΛΟΪ
Οι μοσάσαυροι μάλλον μπορούσαν να κάνουν κάτι παρόμοιο,
αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα, φυσικά.
Πόσο γρήγορα μπορούσε να κολυμπήσει ο μοσάσαυρος χοφμάνι;
Για να το μάθει, η ομάδα της εκπομπής ζήτησε μια μοναδική επιστημονική μελέτη.
Μέχρι πρόσφατα, κανείς δεν είχε προσπαθήσει να εκτιμήσει
τέτοιες επιδόσεις λεπτομερώς.
Προσπαθούμε από τους πρώτους
να βάλουμε αριθμούς στις δεξιότητες αυτών των ζώων.
Και τα αποτελέσματα που πήραμε είναι πολύ εντυπωσιακά.
ΜΗΚΟΣ ΣΩΜΑΤΟΣ
Η ομάδα υπολόγισε τέσσερις φορές, για να βεβαιωθεί ότι μετρά σωστά.
ΜΗΚΟΣ ΟΥΡΑΣ
Και οι τέσσερις δοκιμές έδωσαν το ίδιο συνολικό αποτέλεσμα.
Αυτά τα ζώα μπορούσαν να πετύχουν τεράστια επιτάχυνση.
Ο μοσάσαυρος μπορούσε να καλύψει απόσταση ίση με το 75% του μήκους του
σε ένα δευτερόλεπτο.
Δηλαδή, αν αυτός ο μοσάσαυρος είναι 17 μέτρα μακριά σου,
σε ένα δευτερόλεπτο θα είναι 75% πιο κοντά.
Σε δύο δευτερόλεπτα, θα σε έχει περάσει και μάλλον θα σε έχει φάει κιόλας.
Το να σε χτυπήσει μοσάσαυρος θα ήταν
σαν να σε χτυπά ολόκληρη νταλίκα.
Και μόνο η πρόσκρουση με το ζώο, πέρα από το δάγκωμα που θα ακολουθούσε,
θα σκότωνε πολλά θηράματά του ακαριαία.
Οι μοσάσαυροι έφταναν τα 50 χλμ. την ώρα
σε ένα δευτερόλεπτο.
Αυτό τους κάνει αναμφίβολα τον απόλυτο θαλάσσιο θηρευτή της ιστορίας.
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού