డైనోసార్లు మన భూగ్రహాన్ని పాలించాయి...
డేవిడ్ అటెన్బరో సమర్పణ
...దాదాపు పదిహేను కోట్ల సంవత్సరాల కాలం.
అవి మన భూమిలో దాదాపు ప్రతి ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించాయి
ఇంకా మనం ఊహించగల ప్రతి రూపంలో, ప్రతి పరిమాణంలో అవి పుట్టుకొచ్చాయి.
కొన్ని నిజంగా అసాధారణంగా ఉండేవి.
టి. రెక్స్ చాలా గొప్పగా ఈదగలుగుతుందని...
వెలోసిరాప్టర్స్ చాలా కుతంత్రాలు పన్నుతాయని, ఈకలు ఉన్న వేట జంతువులని,
అలాగే కొన్ని డైనోసార్స్ చాలా విచిత్రంగా ప్రవర్తిస్తాయని మనకి ఇప్పుడు తెలిసింది.
కానీ దాదాపు ప్రతి రోజూ చోటు చేసుకుంటున్న కొత్త ఆవిష్కరణలు
మన గ్రహం మీద ఆరు కోట్ల అరవై లక్షల సంవత్సరాల కిందట జీవనం ఎలా ఉండేదో మనకి తెలియజేస్తున్నాయి.
Prehistoric Planet లో ఈసారి,
మేము కొత్త జంతువులను వెల్లడించబోతున్నాము,
ఇంకా అవి తమ భాగస్వాములను అన్వేషించే పద్ధతుల గురించి,
కుటుంబాన్ని పెంచి పోషించుకునే క్రమంలో అవి ఎదుర్కొనే సవాళ్ల గురించి,
ఇంకా వాటి అసాధారణ పోరాటాల గురించి వెల్లడించబోతున్నాం.
ప్రకృతి అత్యద్భుత ఘట్టాలను ప్రదర్శించిన ఆ కాలానికి ప్రయాణిద్దాం.
ఇది Prehistoric Planet 2.
చిత్తడి నేలలు
ఈశాన్యపు ఆసియాలో చిత్తడి నేలలు విస్తారంగా ఉన్నాయి.
ఈ లోతట్టు వరద ముంపు ప్రాంతాలలో, అసంఖ్యాకంగా ద్వీపాలు ఉన్నాయి.
ప్రతి ద్వీపం చుట్టూ నదులు నిదానంగా ప్రవహిస్తుంటాయి...
దాని ఫలితంగా కొత్త జీవరాశులు పుట్టుకురావడానికి అవి చక్కని అభయారణ్యాలుగా మారతాయి.
ఇది చిన్న టెరోసార్, అజ్డార్కిడ్ జాతికి చెందినది. దీని వయస్సు కేవలం కొన్ని గంటలు మాత్రమే.
ఒక దీవిలో ఉండటం వల్ల
ఈ పక్షి తన తొలి అడుగులు వేసే దశలో క్షేమంగా ఉండగలుగుతుంది.
ఇది అడుగులు వేయగలుగుతోంది, ఇక రెక్కలపై ఎగరడానికి ప్రయత్నించే సమయం వచ్చింది.
రెక్కలు సరిగ్గా ఆడించాలంటే కొద్దిగా ప్రాక్టీస్ అవసరం.
ఈ పక్షి కేవలం ఒక్క అడుగు ఎత్తు మాత్రమే ఉన్నా,
ఇది 30 అడుగుల పొడవైన రెక్కలతో ఒక భారీ జంతువుగా ఎదుగుతుంది.
కానీ అలా పెరగాలంటే దానికి చాలా ఆహారం అవసరం అవుతుంది...
అయితే అంత ఆహారాన్ని ఈ చిన్న ద్వీపం అందించలేదు.
ఈ పక్షి పిల్ల ఈ దీవిని వదిలి
చుట్టుపక్కల చిత్తడి నేలల్లో ఉన్న అడవులు అందించే ఆహారం వెతుక్కుంటూ వెళ్లాలి.
తొలిసారి ఎగరడం ఎప్పుడూ కొత్తగానే ఉంటుంది, ముఖ్యంగా చుట్టూ నీరు ఉన్నప్పుడు అది మరీ కష్టం.
ఈ రోజు కొద్దిపాటి గాలి వీస్తోంది.
ఈ పక్షి పిల్ల పైకి ఎగరడానికి అది అదనపు బలం అందిస్తుంది.
కానీ ఈ పక్షి పిల్లకి ఇంకా అంత బలం లేదు.
షేమోసూకస్. పదిహేను అడుగుల పొడవైన వేట జంతువులు.
ఈ ద్వీపంలో భద్రత ఉంటుంది,
కానీ చుట్టూ ఉన్న నీటిలో ఖచ్చితంగా భద్రత ఉండదు.
ఈ పక్షి పిల్లలు బలంగా పైకి లేవలేకపోతే, అవి ఎత్తులో ఎగరడం కష్టం అవుతుంది.
కానీ అవి ఇంత ఎత్తులో ఎగిరితే సరిపోదు.
బలంగా ఎగరగలుగుతున్న కొన్ని పక్షి పిల్లలు
ఈ అడవికి భద్రంగా చేరుకోగలిగాయి.
మిగతా పక్షి పిల్లలు ఇంకా ప్రయత్నించాల్సి ఉంది.
ఒక అద్భుతం లాంటిది జరిగి తప్పించుకుంది.
ఇప్పుడు ఆ పక్షి పిల్లకి ప్రకృతి అందించే కానుకల్ని స్వీకరించే అవకాశం దక్కింది.
ఈ చక్కని చిత్తడి అడవులు, ఈ పక్షి పిల్లకి అవసరమైన ఆహారం సమృద్ధిగా అందించేవి.
ఈ దక్షిణ అమెరికా చిత్తడి నేలల్లో,
సుదీర్ఘమైన వేసవి కాలం దానికి పసందైన విందుని అందిస్తోంది.
ఈ చిత్తడి నేలలు ఎన్నో జీవరాశులతో కళకళలాడుతున్నాయి.
దానితో వేట జంతువులు ఇక్కడికి తరలి వస్తున్నాయి.
మూడు అడుగుల పొడవైన క్రూరమైన సూది చేప.
ఒక భారీ ఆస్ట్రోరాప్టర్ కి ఇది ఆహారం.
ఇవి వెలోసిరాప్టర్స్ జాతికి సంబంధించినవే, కానీ వాటికన్నా చాలా, చాలా భారీగా ఉంటాయి.
తల నుండి తోక వరకూ దీని పొడవు ఇరవై అడుగులు ఇంకా దీని బరువు సుమారు 362 కిలోలు.
దీని దంతాలు మొసళ్లకు ఉన్నట్లుగా ఉంటాయి,
అయితే ఈ డైనోసార్లు చేపలను పట్టుకోవడంలో మంచి నేర్పరులు.
ఏడాదిలో చాలా రోజులు, ఇవి ఒంటరిగానే వేటాడుతుంటాయి.
కానీ వేసవి కాలంలో చేపల సంఖ్య పెరిగినప్పుడు,
ఆస్ట్రోరాప్టర్ల సంఖ్య కూడా పెరుగుతుంది.
ఈ డైనోసార్లలో పెద్దవి ఎక్కువ చేపలు ఉండే ప్రాంతాలను తమ ఆధిపత్యంలో ఉంచుకుంటాయి.
అవి ప్రత్యర్థులని ఏ మాత్రం సహించవు.
ఇంకా పెద్ద వయసులోకి రాని ఈ డైనోసార్లకు, ఏడాదిలో ఈ కాలం మాత్రం ఒక సవాలుగా ఉంటుంది.
ఈ యువ జంతువులో ఇంకా పసితనపు ఛాయలు పోలేదు,
కానీ చేపలను వేటాడటానికి అనువైన ప్రదేశం తనకి దొరుకుతుందన్న ఆశతో ఉంది.
అయితే, ఇక్కడ ఆహారాన్ని సంపాదించుకోవడానికి వేరే మార్గాలు కూడా ఉన్నాయి.
చుట్టూ సమృద్ధిగా ఆహారం దొరుకుతుండటం వల్ల, పెద్ద జంతువులు చాలా ఆహారాన్ని వృథా చేస్తుంటాయి.
అవి చేపలలో తమకు నచ్చిన భాగాలని మాత్రమే ఆరగిస్తాయి.
కానీ ఒక చిన్న జంతువుకి, ఆ మిగిలిన ఆహారమే చక్కని విందు కాగలదు.
అయితే అది ప్రమాదకరం.
అది ఆ ఆహారాన్ని పొందాలంటే, దొంగచాటుగా వెళ్లాలి.
గాయపడి వొట్టి చేతులతో తిరిగి వచ్చింది.
కానీ తన చుట్టూ మరికొన్ని పెద్ద జంతువులు వేటాడి తింటుండటంతో,
ఈ చిన్న జంతువుకి మరొక అవకాశం దొరకచ్చు.
చేపల వేటకి అనువైన ప్రదేశం కోసం రెండు పెద్ద జంతువులు గొడవ పడుతున్నాయి.
ఆ చిన్న జంతువు ఆ ఆహారాన్ని కాజేయడానికి ఇదే అదను...
ఇంక ఇక్కడి నుండి వెళ్లిపోవాలి.
సాధించింది.
మిగిలిపోయిన చిన్న ముక్కల కన్నా ఇది ఎక్కువగానే ఉంది.
ఒక పాఠం నేర్చుకుంది.
వచ్చే ఏడాది మళ్లీ మంచి కాలం వచ్చినప్పుడు,
ఈ చిన్న జంతువు చేపల వేటకు అనువైన ప్రదేశాన్ని తనే సొంతంగా సంపాదించుకుంటుందేమో.
మడగాస్కర్ ఉత్తర ప్రాంతంలో, వాతావరణం అప్పటికే మారిపోతోంది.
కొద్ది నెలలుగా ఎండిపోయిన బీడు భూముల్ని తొలకరి జల్లులు తడుపుతున్నాయి.
కుంటలు, మడుగులు నీటితో నిండుతుండటంతో జంతువులు ఇక్కడికి తిరిగి వస్తున్నాయి.
అయితే ఆ జంతువులన్నీ డైనోసార్లు కాదు.
ఈ బురద గుంటలలో పొంచి ఉన్న ఈ జంతువు...
ఒక రాకాసి జంతువు.
బీయెల్జీబూఫో, ఒక రాకాసి కప్ప.
ఇది ఎంత పెద్దదంటే, ఒక చిన్న డైనోసార్ ని మొత్తంగా మింగేయగలుగుతుంది.
కానీ ఈ మగ కప్ప ఇక్కడ వేట కోసం రాలేదు.
ఇది తన జత కోసం వెతుకుతోంది.
ఆడ రాకాసి కప్పలు చాలా ఖచ్చితంగా ఉంటాయి, అందుకే ఇది మంచి ప్రదేశాన్ని ఎంచుకోవాలి.
అప్పుడే ఇది ఆడ కప్పలని ఇక్కడికి రప్పించగలుగుతుంది.
ఇది బిగ్గరగా పెట్టే కేకలు చాలా దూరం వరకూ వినిపిస్తాయి.
ఆ రాకాసి కప్ప ఎదురుచూస్తున్నది దీని కోసం కాదు.
యాభై అడుగుల పొడవైన రాపీటోసార్స్.
బురదలో స్నానం చేయడం కోసం అవి ఈ ప్రాంతానికి తరలి వస్తున్నాయి.
ఆ పెద్ద జంతువుల రాక, బీయెల్జీబూఫోకి గడ్డు పరిస్థితిని తెస్తోంది.
దాని బురద మడుగులు ఇక డెబ్బై టన్నుల బరువైన సౌరోపాడ్ ల కింద అణిగిపోతాయి.
సమయం తక్కువగా ఉంది.
ఆడ రాకాసి కప్పలు కేవలం వానా కాలం ప్రారంభంలో మాత్రమే జత కూడటానికి వస్తాయి.
మగ కప్పకి కొత్త బురద మడుగు కావాలి.
అక్కడ ఒకటి దొరికింది.
కానీ దాని దగ్గరకు వెళ్లడం ప్రమాదకరం.
మొత్తానికి మగ కప్ప అక్కడికి చేరుకుంది...
కానీ ఒక పెద్ద జంతువు దాన్ని చూసింది.
ఈ కప్పని రాకాసి కప్ప అని ఊరికే పిలవరు.
ఇప్పుడు ఇక మళ్లీ పాట అందుకునే సమయం...
...కానీ బురద స్నానాలు చేస్తూ సంతృప్తి పడుతున్న సౌరోపాడ్ ల కేకల మధ్య ఆ మగ కప్ప పిలుపు వినిపించదు.
ఆ మగ కప్పకి అదృష్టం కొద్దీ,
ఈ రాపీటోసార్ జంతువులు బురదలో పొర్లాడటం కన్నా ఎక్కువ ఇష్టపడే విషయం ఒకటి ఉంది...
అదే, ఆహారం.
ఆకలితో ఉన్న ఆ జంతువుల గుంపు బయలుదేరింది...
అయితే, ఏదో ఉపయోగకరమైనదే అవి విడిచి వెళ్తుండటం ఒక విశేషం.
డజన్ల కొద్దీ భారీ పాదముద్రలు, వాటి నిండా నీళ్లు.
బీయెల్జీబూఫో తన జత కోసం చేసే ప్రయత్నానికి ఇది చక్కగా అనువుగా ఉంటుంది.
రాకాసి కప్ప ఇక్కడ మాత్రమే జీవించగలుగుతుంది
ఎందుకంటే ప్రతి సంవత్సరం వచ్చే వర్షాల వల్ల ఇక్కడ నేలలు వరద ముంపునకు గురవుతాయి.
అయితే, మరికొన్ని ప్రదేశాలలో వాతావరణం మారినప్పుడు
వర్షాలు పడే అవకాశాలు తక్కువగా ఉంటాయి.
ఉత్తర అమెరికాలో ఈ లోతట్టు ప్రదేశం ఒకప్పుడు, నీటిలో చాలా అడుగుల లోతులో ఉండేది.
కానీ దశాబ్దాల కాలం పాటు కరువు తాండవించడంతో, అది ఇప్పుడు ఎండిపోయింది.
అయినా కూడా, కొన్ని డైనోసార్లు ఇప్పటికీ ఇక్కడ మనుగడ సాగిస్తున్నాయి.
ఇది పాకీసెఫలోసార్ జంతువుల గుంపు,
దట్టమైన గోపురం మాదిరి తలలతో విచిత్రంగా ఉంటాయి.
ఇవి పండ్లు ఇంకా ఆకులు తినడానికి ఎక్కువ ఇష్టపడతాయి...
కానీ ఇప్పుడు అవి తప్పనిసరిగా చెట్ల వేర్లు ఇంకా పురుగుల్ని తినాల్సి వస్తోంది.
ఈ గుంపుకి ఒక పెద్ద మగ జంతువు సారథ్యం వహిస్తుంది.
అది అందరినీ కట్టడి చేస్తుంది, అందువల్ల ఆ గుంపులో ప్రతి జంతువు ప్రశాంతంగా ఆహారాన్ని వెతుక్కోగలుగుతుంది.
అయితే ఆ గుంపులోనే ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి.
ఒక యువ జంతువు ఆధిపత్యం కోసం గొడవకి దిగుతోంది.
నాయకత్వం వహిస్తున్న మగ జంతువు ఆ కుర్ర జంతువుకి బుద్ధి చెప్పాలి లేదా బయటకి తరిమేయాలి.
అది తన తల మీద ఉన్న రంగుల మూపురాన్ని ప్రదర్శించి...
ఆ కుర్ర జంతువు పొగరు అణచాలని ప్రయత్నిస్తుంది.
కానీ ఆ కుర్ర జంతువుని లొంగదీయడం అంత తేలికగా కనిపించడం లేదు.
వాటి తలలు పది అంగుళాల మందంగా ఉండటం వల్ల అవి బలమైన దాడులను తట్టుకోగలుగుతాయి.
పెద్ద వయస్సు మగ జంతువు ఎక్కువ బరువు ఉంటుంది,
కానీ కుర్ర జంతువుకి చురుకుదనంతో పాటు సత్తువ కూడా ఎక్కువ,
అందువల్ల అది గెలుపుని తన వైపు తిప్పుకోగలుగుతుంది.
గెలుపు గర్జన అది.
కానీ అది మరీ త్వరపడింది.
ఓడిపోయిన జంతువు పెద్ద మూల్యం చెల్లించుకోవాలి.
బహిష్కరణ.
ఒంటరిగా, అది స్వయంగా ఆహారాన్ని వెతుక్కోవాలి.
ఇప్పటికి అది విజేత కావచ్చు కానీ ఈ ప్రాంతాలు త్వరగా నీటితో నిండకపోతే
దాని జీవితం కూడా సునాయాసంగా ఉండదు.
ఈ విశాలమైన ఖండం అంతటా,
దాదాపు రెండున్నర లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల వరకూ చిత్తడి నేలలు ఉన్నాయి...
వాటిలో ఎక్కువ ప్రాంతాలు ఏడాది పొడవునా వరద నీటిలో మునిగి ఉంటాయి.
ఇక్కడ వసంత రుతువు రాగానే,
కొత్త మొక్కలు చిగురించడం ఇక్కడకి తరలివచ్చే జంతువుల గుంపులలో కొత్త ఉత్సాహం కలిగిస్తుంది.
కానీ ఎక్కడయితే మొక్కలను తినే జంతువులు పెద్ద సంఖ్యలో గుమిగూడతాయో...
అక్కడ గొప్ప వేట జంతువులు కూడా ప్రత్యక్షం అవుతాయి.
టి. రెక్స్...
ఈ భూమి మీద అత్యంత శక్తిమంతమైన వేట జంతువు.
సాధారణంగా అవి ఆకస్మిక దాడులు చేసి ఆహారాన్ని వేటాడతాయి...
కానీ ఇక్కడ చాలా జంతువులు గమనిస్తుండటం వల్ల...
దాడి చేయడానికి ఇది సరైన సమయం కాదు.
చీకటి పడిన తరువాత,
బహిరంగ ప్రదేశాలలో మేత మేస్తున్న జంతువుల గుంపులు
చీకటి పడిన తరువాత అడవిలోకి తిరిగి వెళ్లి తలదాచుకుంటాయి.
ఇది వేట జంతువులకు బాగా అనుకూలించే సమయం.
అన్ని డైనోసార్లలోకి టైరనోసార్స్ కళ్లు పెద్దవిగా ఉంటాయి,
అందువల్ల వాటికి చీకటిలో కూడా కంటి చూపు చాలా స్పష్టంగా ఉంటుంది.
వాటి కాళ్లకి మెత్తని దళసరి కండరాలు ఉంటాయి,
అందువల్ల అవి ఆ అడవిలో దాదాపుగా నిశ్శబ్దంగా కదలికలు సాగించగలుగుతాయి.
ఎడ్మాంటొసార్స్ గుంపు ఇది.
వాటికి ఎటువంటి ఆయుధాలు ఉండవు,
కానీ అవి టి. రెక్స్ అంత పెద్దగా ఉండి వాటి కన్నా రెండింతలు వేగంతో పరిగెడతాయి.
వీటిని వేటాడాలంటే కుట్రపూరితంగా చేయాల్సిందే.
ప్రతి వేట జంతువు జాగ్రత్తగా దాని స్థానంలో సిద్ధంగా ఉంటుంది.
అప్పుడు వాటిలో ఒకటి కావాలని శబ్దం చేస్తుంది.
ఎడ్మాంటోసార్లు అప్రమత్తం అవుతాయి.
వేట జంతువులు దగ్గరగా వచ్చేశాయని అవి గ్రహించాయి,
కానీ అవి ఎక్కడ నక్కి ఉన్నాయో వాటికి ఖచ్చితంగా తెలియదు.
ఇక ఉచ్చు బిగించే సమయం ఆసన్నమైంది.
ఒక టి. రెక్స్ దూసుకొస్తుంది.
ఆ గుంపు భయపడి పారిపోవాలని ప్రయత్నిస్తుండగా మరొక టి. రెక్స్ మెరుపుదాడికి సిద్ధంగా ఉంది.
పక్కాగా అమలు చేసిన ప్లాన్ ఇది...
ఈ భూమి మీద సంచరించిన అత్యంత శక్తిమంతమైన వేట జంతువులు...
చరిత్రపూర్వపు భూమి మీద చిత్తడి నేలల్లో వేటాడిన తీరు ఇది.
Prehistoric Planet: ఆవిష్కరణ
పాకీసెఫలోసార్ నిజంగానే తలతో పోరాడేదా?
ఇది పాకీసెఫలోసార్ పుర్రె,
ఇది పదహారు అడుగుల పొడవు ఉండి మొక్కలని తినే జంతువు.
ఎన్నో సంవత్సరాలు పరిశోధించినా కూడా,
దీనికి ఈ విచిత్రమైన తల ఎందుకు ఉందో ఇప్పటికీ అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాం.
పాకీసెఫలోసార్స్ లో విలక్షణమైన అంశం ఏమిటంటే, నిజానికి...
డాక్టర్ సుసానా మెయిడ్మెంట్ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియమ్
...ఇది వాటి తల మీద ఉండే ఒక విచిత్రమైన మూపురం.
అది చుట్టూ విచిత్రమైన గడ్డలు, నీటి బుడగలు ఇంకా బొబ్బలతో నిండి ఉంటుంది.
అవి కొద్దిగా డ్రాగన్ మాదిరిగా కనిపిస్తాయి.
ప్రొఫెసర్ పౌల్ బారెట్ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియమ్
ఈ దళసరి, మూపురం ఉన్న పుర్రెలని చూసినప్పుడు,
ఈ మూపురాలు ముప్పై సెంటీమీటర్ల మందం ఉంటాయని భావించారు,
ఇంకా ఇవి చాలా గట్టిగా బలంగా ఉంటాయి అనుకున్నారు.
తమ గుంపులో ఆధిపత్యం కోసం జరిగే పోరాటాలలో తలతో ఢీకొనడం కోసం
ఈ జంతువులు ఈ మూపురాలను ఉపయోగించేవని మొదట్లో భావించేవారు.
ఈ రోజుల్లో, పెద్ద కొమ్ములున్న గొర్రెలు ఈ విధంగా తలలని ఉపయోగిస్తున్నాయి.
ఇలా ఢీ కొన్నప్పుడు మెదడుకు దెబ్బ తగలకుండా మందంగా ఉండే తలలు వాటికి రక్షణ కల్పిస్తాయి.
కానీ పాకీసెఫలోసార్ మూపురపు తల గురించి ఇది పూర్తి వివరణ ఇవ్వగలుగుతుందా?
చాలామంది పురాజీవ శాస్త్రవేత్తలు ఈ పుర్రె లోపలి భాగాలను అధ్యయనం చేయాలని భావించారు.
వాళ్లు కొన్ని పాకీసెఫలోసార్ మూపురాలను ముక్కలుగా చేసి పరిశోధించారు,
కానీ వాళ్ల పరిశోధనల్లో తేలింది ఏమిటంటే, అవి తలలతో ఢీ కొట్టినప్పుడు
అవి అనుకున్నంత బలంగా ఉండేవి కావని తెలుసుకున్నారు.
అయితే, వాళ్లు వేరే విషయాన్ని కనుగొన్నారు, అదేమిటంటే, ఆ మూపురానికి మరొక ప్రయోజనం ఉంది.
ఆ మూపురపు పైపొర నిండా చిన్న చిన్న పీచు పదార్థపు అల్లిక కనిపించింది.
అందువల్ల వాటి చర్మం రంగులతో కాంతివంతంగా ఉండి, తమతో జత కట్టడానికి
జంతువుల్ని ఆకర్షించేదని తెలిసింది.
ఈ కొత్త సిద్ధాంతాన్ని 2013 వరకూ అందరూ ఆమోదించారు,
కానీ ఆ తరువాత మరొక కొత్త సిద్ధాంతం వచ్చింది.
పాకీసెఫలోసార్ ని కనుగొన్నప్పుడు,
వాటి తలల మీద అనేక గాయాలతో అవి జీవించాయి అనడానికి కొన్ని గుర్తులు కనిపించాయి,
అయితే అవి కేవలం ఒక తలలో మాత్రమే కనిపించిన గుర్తులు కావు.
పరిశోధకులు పురాజీవ చరిత్ర మ్యూజియంలలో భద్రపరిచిన మరికొన్ని తలలను పరిశీలించి
అన్ని పాకీసెఫలోసార్స్ పుర్రెలపైనా దాదాపు ఒకే ప్రదేశంలో
ఇంచుమించు అవే గాయాల గుర్తులు ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు.
అవి తలలతో ఢీ కొట్టేవి అనడానికి ఇది చక్కని ఆధారం.
కాబట్టి, ఆ పుర్రెలు
పాకీసెఫలోసార్ మెదడుకి రక్షణ కల్పించేంత గట్టిగా ఉండేవా?
ఈ విషయం తేల్చడానికి, సైంటిస్టులు అత్యాధునికమైన స్కానింగ్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించారు.
ఎముకల వర్చువల్ నమూనాలని రూపొందించడానికి మనం సిటి స్కాన్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించాము,
ఒక విమానమో లేదా కృత్రిమ తుంటి భాగానికి సంబంధించి ఇంజినీరింగ్ పరీక్షలు నిర్వహించినట్లే
ఈ ఎముకల పైన కూడా కొన్ని పరీక్షలు నిర్వహించాము.
ఈ విధంగా పరీక్షించినప్పుడు అసలైన ఆధారం లభించింది.
ఆ పరీక్షల్లో ఏమి తేలిందంటే, పాకీసెఫలోసార్ మూపురాలు
నిజానికి చాలా బలమైన దెబ్బలను కూడా తట్టుకునేవి.
ఆ దెబ్బ ఎంత బలంగా ఉంటుందంటే అమెరికన్ ఫుట్ బాల్ ఆటగాళ్లు
ఒకరినొకరు ఢీ కొన్నంత గట్టిగా ఉంటుంది.
పాకీసెఫలోసార్ జంతువులు వాటి తలలను
ఒక బలమైన ఆయుధంగా...
ఇంకా తమ రంగులని ప్రదర్శించడానికి ఉపయోగించేవని గ్రహించాము.
చరిత్రపూర్వపు ప్రపంచంలో తమ ఆధిపత్యాన్ని ప్రకటించడానికి రెండు విధాలుగా ఆ మూపురాలు ఉపయోగపడేవి.
తెలుగు అనువాదం: సతీశ్ కుమార్