Οι δεινόσαυροι κυριαρχούσαν στον πλανήτη...
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΑΤΕΝΜΠΟΡΟ
για πάνω από 150 εκατομμύρια χρόνια.
Είχαν κατακλύσει σχεδόν κάθε γωνιά της υφηλίου
και έβγαιναν σε κάθε πιθανό σχήμα και μέγεθος.
Κάποιοι ήταν καταπληκτικοί.
Ξέρουμε ότι ο Τ-Ρεξ ήταν δεινός κολυμβητής...
οι βελοσιράπτορες ήταν πονηροί κυνηγοί με πούπουλα
και κάποιοι δεινόσαυροι είχαν τις πιο παράξενες συμπεριφορές.
Όμως νέες ανακαλύψεις γίνονται σχεδόν κάθε μέρα,
που μας λένε περισσότερα για τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη πριν 66 εκατ. χρόνια.
Αυτήν τη φορά, στο Προϊστορικός Πλανήτης
αποκαλύπτουμε νέα ζώα
και νέες πληροφορίες για την αναζήτηση συντρόφου,
τις οικογενειακές δυσκολίες
και τις τιτάνιες μάχες τους.
Ένα ταξίδι στον χρόνο, τότε που η φύση έδινε την ωραιότερη παράσταση.
Αυτό είναι το Προϊστορικός Πλανήτης 2.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ 2
ΒΑΛΤΟΙ
Οι αχανείς βαλτότοποι στη βορειοανατολική Ασία.
Μέσα σε αυτό το πλημμυρισμένο τοπίο, υπάρχουν αμέτρητα νησάκια.
Καθένα περιβάλλεται από αργοκίνητο νερό...
κάτι που τα καθιστά πιθανά καταφύγια νέας ζωής.
Ένας νεαρός πτερόσαυρος. Αζνταρχίδης. Μόλις λίγων ωρών.
Το ότι είναι σε νησί
σημαίνει ότι θα κάνει τα πρώτα βήματά της με ασφάλεια.
Αφού βρήκε τα πόδια της, ώρα να δοκιμάσει τα φτερά της.
Για να δουλέψουν σωστά, θα χρειαστεί κάποια εξάσκηση.
Αν και έχει ύψος μόλις 30 εκατοστά,
θα γίνει ένας γίγαντας με άνοιγμα φτερών εννιά μέτρα.
Για να το πετύχει, θα χρειαστεί πολλή τροφή...
κάτι που αυτό το μικροσκοπικό νησάκι δεν μπορεί να προσφέρει.
Θα πρέπει να φύγει
για να τραφεί στο ελώδες δάσος που περιβάλλει το νησάκι.
Οι πρώτες πτήσεις είναι πάντα δύσκολες, ειδικά όταν γίνονται πάνω από νερό.
Σήμερα έχει ένα ελαφρύ αεράκι.
Θα βοηθήσει δίνοντας μια έξτρα ώθηση.
Αλλά αυτή η μικρή δεν είναι ακόμα αρκετά δυνατή.
Σαμόσουχος. Θηρευτής με μήκος τεσσεράμισι μέτρα.
Αυτό το νησί ίσως προσφέρει ασφάλεια,
αλλά τα νερά τριγύρω κάθε άλλο παρά ασφαλή είναι.
Αν η απογείωση δεν είναι τέλεια, είναι δύσκολο να πάρεις ύψος.
Δεν είναι αρκετά ψηλά.
Κάποιοι από τους πιο δυνατούς πιλότους
έχουν φτάσει σχεδόν στην ασφάλεια του δάσους.
Άλλοι μένει να κάνουν την προσπάθειά τους.
Μια σχεδόν θαυμαστή απόδραση.
Τώρα έχει την ευκαιρία να συλλέξει την αμοιβή της.
Σε αυτά τα πλούσια ελώδη δάση, έχει όση τροφή χρειάζεται.
Εδώ, στους βαλτότοπους της Νότιας Αμερικής,
οι μεγάλες καλοκαιρινές μέρες προσφέρουν πλουσιοπάροχα γεύματα.
Οι βάλτοι σφύζουν από ζωή κάθε είδους.
Οι θηρευτές συγκεντρώνονται.
Το άγριο κροκοδειλόψαρο μήκους ενός μέτρου.
Γεύμα για τον γιγάντιο αυστροράπτορα.
Συγγενής του βελοσιράπτορα, αλλά πολύ, πολύ μεγαλύτερος.
Έξι μέτρα από την κορφή ως την ουρά, με βάρος πάνω από 360 κιλά.
Με δόντια που μοιάζουν με κροκόδειλου,
αυτοί οι δεινόσαυροι είναι πολύ ικανοί στο να πιάνουν ψάρια.
Το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς, το κυνήγι είναι μοναχικό.
Αλλά καθώς τα ψάρια αυξάνονται το καλοκαίρι,
αυξάνεται κι ο αριθμός των αυστροράπτορων.
Οι μεγαλύτεροι προσπαθούν να κρατήσουν τα καλύτερα σημεία ψαρέματος.
Δεν θα ανεχτούν αντιπάλους.
Για όσους δεν είναι ακόμα στο άνθος τους είναι μια δύσκολη εποχή του χρόνου.
Αυτό το νεαρό αρσενικό έχει ακόμα τα νεανικά του χρώματα
και λίγες ελπίδες να εξασφαλίσει ένα καλό σημείο ψαρέματος.
Ωστόσο, υπάρχουν άλλοι τρόποι να βρεις ένα γεύμα εδώ.
Με τόση διαθέσιμη τροφή τριγύρω, οι ενήλικοι αφήνουν πολλή να πάει χαμένη.
Συχνά τρώνε μόνο τα καλύτερα μέρη του ψαριού.
Για έναν νεαρό, τα αποφάγια είναι ό,τι πρέπει.
Αλλά είναι επικίνδυνο.
Για να πετύχει, θα πρέπει να φερθεί πονηρά.
Χτυπημένος και με άδεια χέρια.
Αλλά οι ενήλικοι ακόμα τρώνε κοντά του, οπότε ίσως έχει κι άλλη ευκαιρία.
Δύο ενήλικα μαλώνουν για το καλύτερο σημείο ψαρέματος.
Ώρα να κάνει την κίνησή του ο μικρός.
Και ώρα να φύγει.
Επιτυχία.
Κι όχι μόνο με αποφάγια.
Κάτι έμαθε.
Όταν επιστρέψουν οι καλές συνθήκες του χρόνου,
ίσως να μπορέσει να διεκδικήσει κι εκείνος ένα σημείο ψαρέματος.
Στη βόρεια Μαδαγασκάρη, οι καιρικές συνθήκες ήδη αλλάζουν.
Η πρώτη βροχή εδώ και μήνες αναζωογονεί την άνυδρη γη.
Καθώς οι λιμνούλες και τα κανάλια ξαναγεμίζουν, τα ζώα επιστρέφουν.
Δεν είναι όλα δεινόσαυροι.
Σε αυτήν τη λασπερή λιμνούλα, παραφυλά...
ένα τέρας.
Βελζεμπούφος, ο διαβολικός βάτραχος.
Είναι τόσο μεγάλος, που μπορεί να καταπιεί ολόκληρο μικρό δεινόσαυρο.
Αλλά το αρσενικό δεν ήρθε να κυνηγήσει.
Αναζητά ταίρι.
Οι θηλυκοί διαβολικοί βάτραχοι είναι επιλεκτικοί, πρέπει να βρει καλό σημείο.
Μόνο τότε θα μπορέσει να τους δελεάσει.
Το βαθύ κόασμά του αντηχεί μακριά.
Δεν είναι αυτό που περίμενε.
Ραπετόσαυροι μήκους 15 μέτρων.
Τους προσέλκυσε το ενδεχόμενο ενός λασπόλουτρου.
Για τον βελζεμπούφο, είναι η χειρότερη δυνατή στιγμή.
Τη λιμνούλα τώρα κατακλύζουν σαυρόποδα 70 τόνων.
Ο χρόνος είναι περιορισμένος.
Οι θηλυκοί διαβολικοί βάτραχοι ζευγαρώνουν μόνο στην αρχή της εποχής των βροχών.
Χρειάζεται άλλη λιμνούλα.
Να μία.
Θα είναι επικίνδυνη διαδρομή.
Επιτέλους, έφτασε...
αλλά τον είδαν.
Δεν τον λένε διαβολικό βάτραχο χωρίς λόγο.
Ώρα για λίγο τραγούδι ακόμα.
Αλλά τον καλύπτουν οι ήχοι απόλαυσης των σαυρόποδων.
Ευτυχώς για εκείνον,
υπάρχει κάτι που οι ραπετόσαυροι αγαπούν περισσότερο από τη λάσπη.
Το φαγητό.
Το πεινασμένο κοπάδι φεύγει...
αν και αφήνει κάτι χρήσιμο πίσω.
Δεκάδες γιγάντιες πατημασιές, γεμάτες νερό.
Ιδανικές για να συνεχίσει ο βελζεμπούφος την αναζήτηση για το ταίρι του.
Ο διαβολικός βάτραχος επιβιώνει εδώ
επειδή κάθε χρόνο η γη πλημμυρίζει από τις βροχές.
Ωστόσο, σε κάποια μέρη η αλλαγή κλιματικών συνθηκών
σημαίνει ότι οι βροχές είναι πιο αβέβαιες.
Αυτό το λεκανοπέδιο στη Βόρεια Αμερική ήταν κάποτε βυθισμένο σε νερό.
Μετά από μια δεκαετία ξηρασίας είναι πλέον εντελώς στεγνό.
Παρ' όλα αυτά, κάποιοι δεινόσαυροι τριγυρνούν ακόμα εδώ.
Ένα κοπάδι παχυκεφαλόσαυρων.
Παράξενα πλάσματα με χοντρά, θολωτά κρανία.
Προτιμούν να τρώνε φρούτα και φύλλα...
αλλά τώρα βολεύονται αναγκαστικά με ρίζες και έντομα.
Αρχηγός του κοπαδιού, ένα μεγάλο αρσενικό.
Διατηρεί την τάξη, για να μπορούν όλοι να ψάξουν τροφή με την ησυχία τους.
Αλλά μέσα στο κοπάδι ελλοχεύουν μπελάδες.
Το νεαρό αρσενικό δοκιμάζει τις δυνάμεις του με βία.
Ώρα για το κυρίαρχο αρσενικό να το βάλει στη θέση του ή να το διώξει.
Επιδεικνύει το πολύχρωμο κεφάλι του...
προσπαθώντας να τρομάξει τον μικρό.
Αλλά δεν θα κάνει τόσο εύκολα πίσω.
Το πάχους 25 εκατοστών κρανίο τους αντέχει πολύ δυνατές κεφαλιές.
Το μεγαλύτερο αρσενικό είναι πιο βαρύ,
αλλά το νεότερο έχει μεγαλύτερη ευκινησία και αντοχή.
Η πλάστιγγα γέρνει υπέρ του.
Κραυγή νίκης.
Αλλά ήταν πολύ νωρίς.
Ο χαμένος πληρώνει βαρύ τίμημα.
Εξορία.
Μόνος του θα δυσκολευτεί πολύ να επιβιώσει.
Αλλά η ζωή θα είναι δύσκολη και για τον νικητή,
αν το νερό δεν επιστρέψει σύντομα σ' αυτά τα εδάφη.
Στην αχανή ήπειρο,
υπάρχουν βαλτότοποι που ξεπερνούν τα 250.000 τ.χλμ.
Το μεγαλύτερο μέρος τους είναι πλημμυρισμένο όλη τη χρονιά.
Εδώ, την άνοιξη,
η νέα βλάστηση δημιουργεί εξαιρετικό βοσκοτόπι για τα κοπάδια.
Αλλά όπου υπάρχουν πολλά φυτοφάγα είδη...
υπάρχουν και μεγάλοι κυνηγοί.
Τ-Ρεξ.
Ο πιο ισχυρός χερσαίος θηρευτής του πλανήτη.
Συνήθως αιφνιδιάζει τη λεία του...
αλλά με τόσα μάτια τριγύρω...
δεν είναι σωστή στιγμή να επιτεθεί.
Καθώς πέφτει το σκοτάδι,
κάποια από τα κοπάδια που βοσκούσαν ελεύθερα
βρίσκουν καταφύγιο στο δάσος.
Τώρα οι πιθανότητες ευνοούν τους θηρευτές.
Οι τυραννόσαυροι έχουν τα μεγαλύτερα μάτια από όλους τους δεινόσαυρους.
Αυτό τους δίνει ανυπέρβλητη όραση στο σκοτάδι.
Κινούνται μέσα στο δάσος σχεδόν αθόρυβα,
χάρη στα μαλακά μαξιλαράκια στα πέλματά τους.
Μια ομάδα εντμοντόσαυρων.
Δεν έχουν θωράκιση,
αλλά έχουν το μέγεθος του Τ-Ρεξ και τη διπλάσια ταχύτητα.
Για να πιάσεις έναν, χρειάζεται πονηριά.
Κάθε κυνηγός παίρνει προσεκτικά τη θέση του.
Τότε, ο ένας κάνει επίτηδες θόρυβο.
Οι εντμοντόσαυροι θορυβούνται.
Ξέρουν ότι οι κυνηγοί είναι κοντά,
αλλά δεν ξέρουν πού ακριβώς βρίσκονται.
Ώρα να στηθεί η παγίδα.
Ο ένας Τ-Ρεξ πετάγεται έξω.
Το κοπάδι πανικοβάλλεται και τρέχει προς τον κρυμμένο Τ-Ρεξ.
Ένα τέλεια εκτελεσμένο σχέδιο...
από έναν από τους μεγαλύτερους χερσαίους θηρευτές που έζησαν ποτέ...
στους βάλτους του προϊστορικού πλανήτη μας.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ: ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ
Ο ΠΑΧΥΚΕΦΑΛΟΣΑΥΡΟΣ ΕΔΙΝΕ ΟΝΤΩΣ ΚΕΦΑΛΙΕΣ;
Αυτό είναι το κρανίο ενός παχυκεφαλόσαυρου.
Φυτοφάγος μήκους πέντε μέτρων.
Παρά την πολυετή έρευνα,
ακόμα προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί είχε τέτοιο παράξενο κρανίο.
Το πιο ξεχωριστό χαρακτηριστικό του είναι...
ΔΡ ΣΟΥΖΑΝΑ ΜΕΪΝΤΜΕΝΤ
αυτός ο παράξενος θόλος στο κεφάλι.
Γύρω του υπάρχουν αυτά τα παράξενα φύματα και εξογκώματα.
Θυμίζουν δράκο.
Όταν πρωτοείδαν τα πολύ χοντρά θολωτά κρανία,
που μπορεί να είχαν και 30 εκατοστά πάχος,
τα θεώρησαν πολύ δυνατά.
Η σκέψη ήταν πως ίσως χρησίμευαν για να ανταλλάσσουν κεφαλιές
στις μάχες για την κοινωνική ιεραρχία.
Ζώα όπως τα μεγαλοκέρατα πρόβατα χτυπούν τα κεφάλια έτσι.
Το χοντρό κρανίο προστατεύει από τη δύναμη κρούσης.
Αυτό όμως εξηγεί πλήρως το θολωτό κρανίο του παχυκεφαλόσαυρου;
Διάφοροι παλαιοντολόγοι σκέφτηκαν ότι έπρεπε να το εξετάσουν εσωτερικά.
Άνοιξαν αρκετούς θόλους κρανίων
και ανακάλυψαν ότι ίσως δεν ήταν αρκετά δυνατά
για να αντέξουν αυτές τις απευθείας κεφαλιές.
Ωστόσο, ανακάλυψαν και κάτι άλλο που φανέρωνε κι άλλη χρήση του θόλου.
Η επιφάνεια είχε ίχνη από ένα πλέγμα μικροσκοπικών ινών.
Ίσως είχαν έντονα χρωματιστό ιστό,
για να προσελκύουν ταίρι.
Αυτή η νέα θεωρία έδειχνε να είναι αποδεκτή ως το 2013,
όταν έγινε μια καινούργια ανακάλυψη.
Βρέθηκε ένας παχυκεφαλόσαυρος
που φαινόταν να έχει επιβιώσει από πολλαπλά τραύματα στο κεφάλι,
και μάλιστα πάνω από μία φορά.
Ξανακοίταξαν τις συλλογές των μουσείων φυσικής ιστορίας
κι ανακάλυψαν πως υπήρχαν πολλές ενδείξεις τέτοιων κακώσεων
σε παρόμοιο σημείο σε πολλούς άλλους παχυκεφαλόσαυρους.
Ήταν μια καλή ένδειξη ότι μάλλον πάλευαν με το κεφάλι.
Ήταν τα κρανία αρκετά δυνατά
για να προστατέψουν, εντέλει, τον εγκέφαλο του παχυκεφαλόσαυρου;
Για να δώσουν απάντηση, οι επιστήμονες κατέφυγαν στην τεχνολογία.
Με έναν αξονικό τομογράφο φτιάχνουμε εικονικά μοντέλα οστών,
τα οποία στη συνέχεια υποβάλλουμε σε μηχανικές δοκιμασίες,
όπως θα κάναμε με ένα κομμάτι αεροσκάφους ή έναν τεχνητό γοφό.
Αυτό πρόσφερε το τελικό στοιχείο.
Είδαν ότι οι θόλοι
μπορούσαν να αντέξουν τεράστια δύναμη κρούσης.
Η δύναμη αυτή είναι ίδια με όση δέχονται οι παίκτες φούτμπολ
όταν χτυπούν μεταξύ τους.
Πιστεύουμε πια ότι χρησιμοποιούσαν το κεφάλι τους
και ως εντυπωσιακό όπλο...
και ως πολύχρωμη επίδειξη.
Δύο τρόποι να δείξει ποιος ήταν το αφεντικό στον προϊστορικό κόσμο.
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού