ไดโนเสาร์เคยครองโลก...
(พิธีกร) (เดวิด แอทเทนโบโรห์)
เป็นเวลานานกว่า 150 ล้านปี
พวกมันอยู่กันแทบจะทุกมุมโลก
มีกันในทุกรูปแบบและทุกขนาด เท่าที่จะจินตนาการได้
บางพันธุ์ดูแล้วช่างมหัศจรรย์
ตอนนี้เรารู้แล้วว่าที. เร็กซ์ว่ายน้ําได้แข็งมาก
เวโลซิแรปเตอร์เป็นนักล่ามีขนที่เฉลียวฉลาด
และไดโนเสาร์บางพันธุ์ มีพฤติกรรมประหลาดล้ําที่สุด
แต่เรายังมีการค้นพบ องค์ความรู้ใหม่ๆ เกือบทุกวัน
ทําให้เรารู้เรื่องของชีวิตสัตว์บนดาวโลก เมื่อ 66 ล้านปีก่อนมากขึ้น
ในรายการ Prehistoric Planet ซีซั่นนี้
เราจะเผยให้เห็นสัตว์โลกชนิดใหม่...
และความรู้มุมใหม่ในการพยายามหาคู่...
อุปสรรคขวากหนามในการเลี้ยงครอบครัว...
และการประลองกําลังขนาดยักษ์
มาร่วมเดินทางสู่ช่วงเวลาซึ่งธรรมชาติ จัดละครฉากยิ่งใหญ่อลังการให้เราชม
นี่คือ Prehistoric Planet 2
(แบดแลนด์)
ที่นี่คือที่ราบภูเขาไฟใหญ่ที่สุด ที่มีลาวาท่วมมา 100 ล้านปี
ที่ราบสูงเดกกัน ตอนกลางของอินเดีย
สถานที่ร้อนเลวร้ายดั่งนรก
ที่ซึ่งคนไม่คิดว่าจะเจอไดโนเสาร์
ถึงอย่างนั้น เจ้าสัตว์ยักษ์ก็เสี่ยงชีวิตเดินทางมาที่นี่
ไอซิซอร์
ทั้งหมดนี้เป็นตัวเมีย
ลาวาไหลท่วมที่ราบเดกกันเป็นเวลานานมาก
จนกระทั่งในบางจุดท่วมหนาเกิน 1.5 กิโลเมตร
ทุกฤดูใบไม้ผลิ ไอซิซอร์ตัวเมียเดินทางจากบ้านปลอดภัยในป่า
เดินทางฝ่าภยันตราย เข้ามาในแดนแบดแลนด์เหล่านี้
พวกมันอาจเลือกทางเดินที่ปลอดภัย ผ่านแผ่นลาวาที่เย็นตัวจนแข็งแล้ว
แต่ที่นี่ก็ยังมีอันตรายอย่างอื่นอีก
นอกจากไอน้ําพลุ่งเดือดซึ่งเป็นส่วนผสมของ คาร์บอนไดออกไซด์กับไฮโดรเจนซัลไฟด์
ที่พลุ่งขึ้นมาจากปล่องภูเขาไฟ
ในช่วงก่อนรุ่งสางที่อากาศเย็น
ก๊าซหนักเหล่านั้นจะจมตัวต่ําลง
กลายเป็นกลุ่มก๊าซพิษที่ลอยต่ํา จนแทบจะหายใจไม่ออก
เพียงหายใจเข้าไปไม่กี่อึดใจ สามารถอันตรายถึงชีวิตได้
แต่ไอซิซอร์มีคุณสมบัติเด่นสําคัญอย่างหนึ่ง
คอยาวของมันทําให้สามารถชูคออยู่เหนือ ไอพิษที่ปกคลุมไปทั่วนี้ได้
แต่สิ่งที่รออยู่ข้างหน้านั้น แม้จะคอยาวเพียงใดก็ยังหายใจลําบาก
พวกมันกําลังจะลงไปยังบริเวณที่ต่ํา
ซึ่งก๊าซพิษสุดอันตรายเหล่านี้จับกลุ่มหนาเป็นพิเศษ
สําหรับตัวเมียเหล่านี้ มีอะไรสักอย่างไม่ปกติ
ที่แย่ยิ่งกว่านั้น ยิ่งดวงอาทิตย์ลอยสูงจนอากาศอุ่นขึ้นแค่ไหน
กลุ่มก๊าซก็วนตัวสูงขึ้นตามไปด้วย
แค่มีคอยาวปกป้องทุกตัวในฝูงไม่ได้อีกต่อไป
พวกมันต้องหนีขึ้นที่สูง ต้องรีบด้วย
ทางขึ้นเนินแสนจะชัน แต่อากาศตรงนั้นน่าจะบริสุทธิ์ขึ้น
โล่งเสียที
และตรงหน้าพวกมันก็คือที่หมายสุดท้าย
เกาะภูเขาไฟสูงเสียดฟ้า
ที่ยกตัวขึ้นเหนือแผ่นดินแบดแลนด์เลวร้ายแห่งนี้
แอ่งยุบปากปล่องภูเขาไฟขนาดมหึมา เป็นพื้นที่ทํารังปลอดภัยของทั้งฝูง
กลุ่มก๊าซพิษที่ล้อมปล่องแห่งนี้ ช่วยกันเหล่านักล่าออกไป...
และพลังงานความร้อนใต้พิภพ ก็ช่วยให้ตรงนี้เป็นที่ฟักไข่ได้ดีที่สุด
แม่ไดโนเสาร์แต่ละตัว ขุดร่องยาวกว่าสองเมตรในทรายร้อนนั้น
เป็นที่วางไข่ขนาดเท่าแตงเมลอนกว่า 20 ใบ
ตอนนี้ไข่ปลอดภัยอยู่ในแอ่งยุบปากปล่องภูเขาไฟ
แต่นี่เป็นแค่จุดเริ่มต้นในเรื่องราวของพวกมัน
ในอีกไม่กี่เดือน
ลูกไดโนเสาร์จิ๋วเป็นร้อยๆ ตัว จะฟักออกจากไข่มาเผชิญกับโลกร้างแล้งแห่งนี้
หากมันจะเอาตัวรอดให้ได้
สภาพรอบปล่อง จะต้องเปลี่ยนผันไปด้วยจังหวะเหมาะสมที่สุด
เขตแบดแลนด์ของโลกยุคดึกดําบรรพ์นี้
ทดสอบขีดจํากัดของทุกอย่าง แม้แต่ไดโนเสาร์
ภูมิประเทศประหลาดแปลกตานี้
ซึ่งกัดเซาะด้วยลมแรงร้ายกาจ และแม่น้ําโบราณสายใหญ่
อาจดูเหมือนไร้ซึ่งสิ่งมีชีวิต
แต่ในทวีปเอเชียแห่งนี้
สิ่งที่ซ่อนอยู่ในหุบเขาแคบ
คือครอบครัวเวโลซิแรปเตอร์วัยใส
พวกลูกๆ เพิ่งอายุไม่กี่สัปดาห์
เมื่ออยู่ในที่ร้างแล้งแบบนี้ อาจดูเหมือนพวกมันต้องเผชิญอนาคตไม่แน่นอน
การอยู่รอดของมันขึ้นอยู่กับเหตุประหลาด ที่จะไม่ได้เกิดตรงนี้ แต่เกิดห่างจากบ้านไปไกล
เพราะที่อีกฟากหนึ่งของทะเลทรายร้อนแผดเผา มีป่าซึ่งถูกล้อมด้วยทะเลแห่งทราย
เมื่อเปลี่ยนฤดูกาล ที่เขตนี้จะมีน้ําไหลเข้าท่วมบ้าง
กลุ่มต้นหูหยางขนาดใหญ่
ประกาศการมาถึงของฤดูนั้น ด้วยการผลิใบอุดมสารอาหาร
เป็นแม่เหล็กดึงดูดสัตว์หิวโหยจํานวนมาก
เนเมกโทซอร์คอยาว มาพร้อมกับเจ้าไททันโนซอร์มองโกล
แถมยังมีเจ้าเพรโนเซฟาลีตัวจิ๋วตามมาด้วย
แต่มีสิ่งหนึ่งที่ขวางทางพวกมันอยู่
ที่ราบสูงขนาดมหึมาแห่งนี้
และทางเดียวที่จะไปถึงป่าได้ คือต้องเดินลัดเลาะตามวงกตหุบเขาไป
เมื่อไปถึงทางเข้า ทั้งฝูงก็เริ่มกังวล
นี่เป็นจุดเหมาะที่จะซุ่มโจมตีมาก
เจ้าเวโลซิแรปเตอร์รออยู่แล้ว
แต่พวกมันไม่สามารถเล่นงานไททันโนซอร์ได้แน่ๆ
ความสําเร็จของมัน จะต้องขึ้นกับนักล่าอีกตัวที่ดูลาดเลาอยู่เช่นกัน
ทาร์โบซอร์
ไทรันโนซอรัส เร็กซ์ของทวีปเอเชีย
ยิ่งกลุ่มนักล่าใกล้เข้ามา ทั้งฝูงยิ่งร้อนรนไปกันใหญ่
มีแต่เจ้าพวกเพรโนเซฟาลีเท่านั้น ถึงจะหนีขึ้นที่สูงได้
นี่เองคือสิ่งที่เจ้าเวโลซิแรปเตอร์รอจังหวะอยู่
ตอนนี้ เวโลซิแรปเตอร์จะซุ่มโจมตีได้
ในที่สุด
เมื่อร่วมมือกันก็ได้อาหารพอเลี้ยงทั้งครอบครัว
ทาร์โบซอร์ก็ล่าได้สําเร็จเช่นกัน
สําหรับสัตว์นักล่า นับว่าเป็นช่วงเวลาอุดมสมบูรณ์ทีเดียว
และสําหรับเจ้าเวโลซิแรปเตอร์ นี่เป็นเวลาเหมาะจะสร้างครอบครัวที่สุด
หากได้พ่อแม่ที่ฉลาดและคอยดูแล จะช่วยให้ลูกไดโนเสาร์เริ่มชีวิตได้ดี
และในดินแดนแบดแลนด์แห่งเอเชีย
แทบไม่มีไดโนเสาร์ชนิดไหน เป็นพ่อแม่ที่ทุ่มเทห่วงใยไปกว่านี้
โครีโธแรปเตอร์ที่ทํารังกกไข่ฝูงหนึ่ง
ไม่กี่วันก่อน แม่ไดโนเสาร์วางไข่บนวงกองดินตรงนี้
แต่หน้าที่กกไข่นั้นเป็นของตัวผู้
และนั่นไม่ใช่งานที่ง่ายเลย
หากเจอแสงแดดตอนเที่ยงตรงๆ ไข่ทั้งหมดจะสุก
ตัวพ่อจึงใช้หางเป็นแพและขนปีกที่ขาหน้า
คอยบังเงาให้ไข่ในรัง
และมันก็ต้องรับผลอันแสนหนักหนาไปด้วย
เพราะต้องทนอยู่ท่ามกลางความร้อนแผดเผา ชั่วโมงแล้วชั่วโมงเล่า
ในที่สุดก็มาถึงตอนค่ําที่อากาศเย็นลง ตัวผู้สามารถทิ้งรังไปหากินได้
นี่คือข้อดีของการทํารังเป็นฝูง
แทนที่ทุกตัวจะออกไปหากินพร้อมกัน เจ้าโครีโธแรปเตอร์กลับผลัดกันไป
ดังนั้นจึงมีเพื่อนบ้าน ที่คอยสอดส่องระวังภัยให้เสมอ
แต่ถึงจะมีกลุ่มเพื่อนบ้านคอยช่วยดู ก็ใช่ว่าไข่ทั้งหลายจะปลอดภัย
เจ้าคูรูคูลลาตัวเมีย ญาติสายหนึ่งของเวโลซิแรปเตอร์
มันหิวมาก แต่ก็ยังระมัดระวังตัว
ไม่อยากโดนจะงอยปากและกรงเล็บทรงพลัง ของโครีโธแรปเตอร์
แต่มันก็มีข้อได้เปรียบใหญ่เรื่องหนึ่ง
มันสามารถมองเห็นในที่มืดได้ดีกว่าเจ้าของรัง
ถ้ามันย่องเข้าไปเงียบๆ ได้ จะสามารถแอบเข้าไปในฝูงได้โดยไม่มีใครรู้
มันตั้งใจเลือกเป้าหมายอย่างระมัดระวัง
นี่เป็นโอกาสแล้ว
แต่ไม่ใช่โอกาสที่จะโจมตี
เจ้าตัวนี้ นอกจากเป็นนักล่าแล้วยังขี้ขโมย
มันจะรีบกินไข่ให้ได้มากที่สุด
หมดเวลาแล้ว เจ้าของบ้านรู้ตัวแล้ว
แต่ยังขโมยไข่ติดตัวไปได้อีกหนึ่งฟอง
และตอนนี้ก็มีโอกาส ที่จะอิ่มกับไข่ที่ขโมยมาอย่างสงบ
แต่เจ้าหัวขโมยตัวนี้รู้จักแบ่ง
เสียงครางต่ําแบบนี้ เป็นเสียงที่มันใช้เรียกลูกๆ
ลูกของมันเองก็เพิ่งออกจากรังได้ไม่นาน
มันต้องเรียนรู้ว่าของรูปทรงประหลาดที่เห็นนั้น เป็นอาหารชนิดหนึ่ง
และต้องค้นหาวิธีที่จะตอกไข่ด้วยตัวเอง
ใช้จะงอยปากมั้ง หรืออาจใช้กรงเล็บ
สําเร็จ แต่ได้เพราะโชคช่วย ไม่ใช่ว่าเก่ง
แต่นั่นก็ยังเป็นบทเรียนสําคัญ ของเจ้าตัวขโมยไข่รุ่นต่อไป
ในแบดแลนด์นั้น อากาศยามกลางคืนที่เย็นสบายกว่า
ไม่ช้าก็จะกลับเป็น ความร้อนร้ายแรงจากแสงอาทิตย์
อุณหภูมิที่หน้าดินทรายนั้น อาจพุ่งสูงได้ถึงกว่า 70 องศาเซลเซียส
น้ําที่เกิดขึ้นจะถูกซึมซับเหือด หรือระเหยหายไปได้ในเวลาไม่กี่วินาที
ที่นี่เป็นหนึ่งในที่แห้งที่สุดในโลก
หากไม่มีน้ํา ก็จะไม่มีสัตว์ชนิดไหนมีชีวิตรอด
แต่ที่นี่ก็ยังเป็นบ้านของเจ้าทาร์เชีย
เจ้าพวกนี้เป็นแองไคโลซอร์ที่อยู่ในทะเลทราย
มีเกราะหนาพร้อมกับตุ้มใหญ่มหึมาที่หาง
เปลือกตาสีเข้มช่วยปกป้องดวงตาของทาร์เชีย จากแสงอาทิตย์เจิดจ้า
และนี่คือเสียง
ของระบบทําความเย็นส่วนตัวของเจ้าทาร์เชีย
จมูกใหญ่โตของมัน ช่วยทําลมเย็นในจังหวะที่ลมออกจากตัว
ควบแน่นไอน้ํา และสงวนน้ําที่มีค่าไว้กับทุกลมหายใจ
ระบบนี้ทําให้มันสามารถอยู่ได้นานมาก โดยไม่ต้องดื่มน้ํา
ในระหว่างที่หาอาหาร
อุณหภูมิสูงลิ่วที่นี่ทําให้มีลมพัดอย่างแรง
กัดเซาะแท่งหินจนกลายเป็นรูปร่างมหัศจรรย์
แต่ลมนั้นก็พัดดินออกจากผิวโลกไปด้วย
แต่ก็ยังมีพืชบางชนิดที่สามารถงอก หยั่งรากในรอยแยกร่องหินต่างๆ
และต่อให้เป็นพืชหร็อมแหร็มเพียงใด ก็ต้องแก่งแย่งแข่งขันกันทั้งนั้น
ทุกนาทีที่ผ่านไป พระอาทิตย์สูงขึ้นทุกขณะ
ไม่ช้าจะไม่เหลือเงาใดๆ
และแม้แต่เจ้าทะเลทรายเหล่านี้ ก็ยังยินดีถ้าจะได้ดื่มน้ําบ้าง
ก็เหมือนกับสัตว์พเนจรทุกชนิด
เจ้าทาร์เชียมีแผนที่ทะเลทรายแห่งนี้อยู่ในหัว
และสามารถเดินทางในภูมิประเทศว่างเปล่าได้ โดยแม่นยําไม่มีผิดพลาด
พวกมันจะจดจําจุดที่มีตอน้ําผุดธรรมชาติ
จําโอเอซิสในทะเลทรายเช่นที่นี่ได้
นี่เป็นดั่งแหล่งช่วยชีวิตสัตว์ที่สามารถหามันเจอ
เพรโนเซฟาลี
แถวโอเอซิสแบบนี้มีความตึงเครียดสูงเสมอ
แต่การแสดงกําลังให้เห็นไว้ก่อน อาจช่วยป้องกันไม่ให้มีศึกอันตรายได้
สุดท้ายแล้ว เจ้าเพรโนเซฟาลีก็แค่น่ารําคาญเล็กน้อย
แต่ทาร์เชียตัวเต็มวัยอีกตัว นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง
โดยเฉพาะตัวที่ใหญ่เกือบเป็นสองเท่าของวัยรุ่น
มันมีตุ้มปลายหางหนักกว่า 20 กิโลกรัม
ถ้าต้องสู้กันจริงๆ ตัวอ่อนวัยไม่มีทางชนะ
แต่กําลังเสริมกําลังมา
คู่ของมันกลับมารวมตัวกันแล้ว
ตอนนี้เลยมีตุ้มแกว่งไกวเป็นสองเท่า ที่ผู้อาวุโสจะต้องรับมือ
มันตัดสินใจว่าตรงนี้อาจมีน้ําเพียงพอ
ให้ทุกตัวแบ่งกันดื่มได้
ในที่สุดทาร์เชียวัยละอ่อน ก็สามารถดื่มน้ําได้โดยสงบ
แต่มันอาจไม่สามารถพักได้นานนัก
ในพื้นที่แบดแลนด์ สภาพภูมิอากาศอาจเปลี่ยนได้ อย่างรวดเร็วจนไม่น่าเชื่อ
อุณหภูมิที่สูงขึ้นในหน้าร้อน เติมเชื้อให้กับพายุประจุไฟฟ้า
ซึ่งมีเส้นผ่านศูนย์กลางนับร้อยๆ กิโลเมตร
ณ ที่ราบสูงเดกกัน พายุตามฤดูกาลนี้ทําให้ลมเปลี่ยนทิศ
และแถวแอ่งยุบปากปล่องภูเขาไฟ
ซึ่งไอซิซอร์ตัวเมียวางไข่ไว้เมื่อหลายเดือนก่อน
ลมก็ช่วยพัดก๊าซพิษไปหมดแล้ว
เปิดช่องจังหวะสําคัญ
มีเสียงประหลาดดังมาจากใต้ผืนทราย
ลูกไอซิซอร์กําลังร้องเรียกกัน ตั้งแต่ยังไม่ฟักออกจากไข่
เสียงนั้นช่วยให้ทุกตัวฟักในเวลาใกล้กัน
ลูกไดโนเสาร์ตัวเล็กนิดเดียว ตัวยาวไม่ถึงหนึ่งฟุตด้วยซ้ํา
ตรงนี้ไม่มีอะไรให้กินนอกจากมูลของแม่
ที่น่าประหลาดใจคือ
มูลของแม่นั้นมีสารอาหารเยอะมาก และมีความสําคัญต่อลูกอ่อนในทางอื่นด้วย
มันช่วยเติมแบคทีเรียที่ดีในลําไส้
นอกจากนั้นยังมีฟีโรโมนที่เป็นเหมือนกลิ่น
ซึ่งจะช่วยให้เด็กน้อยหาฝูงของแม่ได้
ฟีโรโมนจะนําทางไปสู่ที่ปลอดภัยในป่า
แต่เส้นทางนั้นก็ไม่ใช่จะง่าย
ลมอาจเปลี่ยนทิศช่วยพวกมันแล้ว
แต่ข้างหน้าก็ยังมีอันตรายมากมาย รอเจ้าไอซิซอร์ตัวน้อยอยู่
น้ําพุร้อนกับบ่อโคลนเดือด
เป็นกับดักอันตรายถึงชีวิต
หลังจากเดินมาได้สองวัน
พลังงานในตัวเด็กๆ เหลือน้อยเต็มที...
แต่แม่ๆ ของพวกมันก็มาช่วยไว้อีกครั้ง
พืชต้นเล็กๆ หยั่งรากอยู่ตามรอยแยกของลาวา
งอกขึ้นมาจากเมล็ดพันธุ์ที่มาจากมูลของแม่
แต่อันตรายชนิดใหม่ก็กําลังมุ่งหน้าเข้ามา
ในเมื่อลมพัดเอาก๊าซพิษออกไปแล้ว จึงเป็นโอกาสที่นักล่าจะขึ้นมาได้
เจ้าราจาซอร์
ในเมื่อมีลูกไดโนเสาร์ไร้การคุ้มครองจํานวนมาก นี่อาจกลายเป็นอาหารมื้อใหญ่
รอยแยกตามธารลาวา กลายเป็นที่เดียวที่จะซ่อนตัวได้
ราจาซอร์มาเพิ่มอีกแล้ว
แต่ถึงจะอันตรายอย่างไร ลูกไดโนเสาร์นับร้อยก็เดินทางไปจนถึงชายป่า
ที่นี่ พวกมันจะซ่อนตัวอยู่ด้วยกันในพุ่มไม้ เป็นเวลาหลายปี
จนกระทั่งในที่สุด
เมื่อมันโตพอที่จะเข้าร่วมฝูงกับแม่
หากโชคดี ตัวเมียในหมู่พวกมัน จะกลับมายังแอ่งปากภูเขาไฟแห่งนี้
ในเวลาอีกหลายปีข้างหน้าเพื่อวางไข่บ้าง
และก็เหมือนสัตว์หลายชนิด ที่ใช้ชีวิตในพื้นที่ซึ่งไม่เอื้ออํานวยต่อการใช้ชีวิต
ความเสี่ยงจะสูงมาก
แต่ก็มีโอกาสดีๆ รออยู่เช่นกัน ในเขตแบดแลนด์แห่งโลกดึกดําบรรพ์
(Prehistoric Planet: ค้นพบ)
(ไดโนเสาร์เป็นพ่อแม่ที่ดีหรือไม่)
นี่คือฟอสซิลไข่ของไดโนเสาร์ขนาดยักษ์
ไททันโนซอร์
ตอนที่เพิ่งวางไข่
ไข่ฟองนี้น่าจะมีน้ําหนักประมาณหนึ่งกิโลครึ่ง
และแค่เปลือกไข่ก็หนาประมาณสองมิลลิเมตร
แม้ตัวไข่เองจะทนทานต่อสภาพแวดล้อม
แต่ก็ยังต้องถูกรักษาไว้ในที่อบอุ่นปลอดภัย
ถ้าอย่างนั้น ไดโนเสาร์ดูแลไข่ของตัวเองยังไง
เพื่อปกป้องไข่จากนักล่าต่างๆ
และรักษาความอบอุ่นให้ไข่ ไดโนเสาร์จึงมีพัฒนาการกลยุทธ์หลายวิธี
(ดร.ดาร์เรน เนช) (หัวหน้าทีมที่ปรึกษาทางวิทยาศาสตร์)
หนึ่งในกลยุทธ์ของมันคือการทํารัง
แล้วก็นั่งกกไข่อยู่บนรังนั้นเลย
เรารู้แน่ว่ามีไดโนเสาร์ที่ทําแบบนี้
เพราะเราพบฟอสซิลของไดโนเสาร์ ที่นั่งกกไข่ในรัง
ไข่ที่พบในรังนั้น มีลูกไดโนเสาร์ตัวจิ๋วพันธุ์เดียวกัน
กับไดโนเสาร์เต็มวัย
ทําให้พบหลักฐานแรก
ว่าไดโนเสาร์บางพันธุ์ดูแลลูกจริงๆ
แต่แม้การทําแบบนี้ จะช่วยคุ้มครองป้องกันลูกจากสภาพแวดล้อม
การฟักไข่แบบนั้นก็มีข้อเสีย
การนั่งกกไข่และดูแลจริงจังแปลว่า
จะต้องคอยดูแลไข่เหล่านั้น
ตลอดช่วงที่มีพัฒนาการ
จนกระทั่งฟักออกจากไข่
สําหรับไดโนเสาร์บางพันธุ์ นี่คือความทุ่มเทที่คุ้มค่าการใส่ใจ
แต่สําหรับพันธุ์อื่นเช่นพวกซอโรพอด ชีวิตพวกมันมีอุปสรรคแบบอื่น
เป็นไปได้ว่าไดโนเสาร์บางพันธุ์ ไม่เคยนั่งกกไข่เลย
เพราะเมื่อคิดไป เจ้าสัตว์พวกนี้จํานวนมาก มีน้ําหนักหลายพันตัน...
(ศาสตราจารย์พอล บาร์เรตต์) (พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา)
คงจะทับไข่จนแตกหมด ก่อนจะมีโอกาสได้ฟักออกมาเป็นตัว
งั้น ทางแก้คืออะไร
เราพบหย่อมไข่ซอโรพอด
ที่ตัวเมียจะใช้ขาหลังขุดรางเป็นทางยาว
จากนั้นก็กลบฝังรางนั้นไว้ หลังจากที่วางไข่ไว้แล้ว
พฤติกรรมแบบเดียวกัน ยังพบเห็นได้จนทุกวันนี้
เต่าก็ฝังไข่เพื่อปกป้องมันจากผู้ล่า
และทรายที่อุ่นจากแสงอาทิตย์ ก็ช่วยรักษาอุณหภูมิให้เหมาะสม
แต่มีไดโนเสาร์บางพันธุ์ที่ใช้วิธีอื่น ในการรักษาความอบอุ่นให้ไข่
เราคิดว่ามีไดโนเสาร์บางกลุ่มที่ตั้งใจเก็บพืช
และเอาพืชพันธุ์เน่ามากองรวมกัน
นั่นเท่ากับทํากองปุ๋ยหมักไว้ เหนือรังที่วางไข่ไว้เต็มแล้ว
ไก่งวงพุ่มไม้ในออสเตรเลีย ก็ใช้วิธีน่าทึ่งแบบเดียวกันนี้
เมื่อใบไม้ใบหญ้าเริ่มเน่าสลาย
มันจะปล่อยความร้อนออกมาช่วยฟักไข่
ตลอดช่วงเวลาประมาณเจ็ดสัปดาห์
แต่มีการค้นพบครั้งใหญ่เมื่อปี 2010
ที่เผยให้เรารู้ว่าไดโนเสาร์บางพันธุ์ มีวิธีแปลกประหลาดกว่านั้น
ในการรักษาไข่ให้อบอุ่น
มันใช้ความร้อนจากในเปลือกโลก
ในแหล่งขุดค้นแห่งหนึ่งที่อาร์เจนตินา
ซึ่งพบไข่ซอโรพอดจํานวนเยอะมาก
มันอยู่ติดๆ กับบ่อน้ําร้อนจาก พลังงานความร้อนใต้พิภพ
เราคิดว่าเจ้าซอโรพอด ตั้งใจใช้ปฏิกิริยาจากแถบภูเขาไฟ
เพื่อรักษาความอบอุ่นให้ไข่
แหล่งขุดอีกแห่งหนึ่ง ที่ราบสูงเดกกันที่อินเดีย
หนึ่งในพื้นที่มีภูเขาไฟมากที่สุด ในยุคครีเตเชียสตอนปลาย
ก็ทําให้เราได้หลักฐานเพิ่มเติม
ที่นั่นมีลาวาหลายชั้นมากๆ
และระหว่างชั้นลาวาเหล่านั้น เราก็พบไข่ไดโนเสาร์
ไดโนเสาร์มาที่นี่
แม้แต่ในช่วงที่ภูเขาไฟยังไม่ดับ มีการระเบิดเป็นระยะ
และใช้เป็นที่ทํารังวางไข่ ตลอดช่วงเวลาที่เรียกได้ว่าหลายร้อยปี
ไดโนเสาร์มีวิธีมากมาย ที่จะดูแลให้ไข่ได้ฟักเป็นตัว
แต่พวกเรามั่นใจได้อย่างหนึ่ง
วิธีของพวกมันต้องได้ผลเป็นอย่างดีเยี่ยม
และช่วยให้มันครองโลกได้นานกว่า 150 ล้านปี
คําบรรยายโดย ปัทมวรรณ บูรณมาตร์