Το σούρουπο…
ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
αποκαλύπτει τη σύνδεση του πλανήτη μας με το σύμπαν.
Ένας διάττοντας αστέρας.
Αρχαίοι βράχοι από τα βάθη του διαστήματος…
που πέφτουν στη Γη.
Μέσα είναι τα χημικά στοιχεία που δημιούργησαν το σύμπαν μας.
Για αμέτρητες γενιές,
οι θαλάσσιες χελώνες περιφέρονται στους ωκεανούς,
συγκεντρώνοντας κοσμικά στοιχεία στην τροφή τους.
Και όπως κάνουν εδώ και εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια…
κάθε νέα γενιά
ανακυκλώνει την ίδια αστερόσκονη…
για να φέρει στον κόσμο την επόμενη.
Γεννημένα στη Μεγάλη Έκρηξη
και σφυρηλατημένα στις καρδιές των αστέρων…
90 χημικά στοιχεία δημιούργησαν τα πάντα.
Ανακυκλώνονται και αναδιαμορφώνονται συνεχώς
καθ' όλη την ιστορία του σύμπαντος.
Και τώρα…
με τα ίδια στοιχεία,
κάθε νέα χελώνα αρχίζει έναν κύκλο ζωής…
που αντικατοπτρίζει τις ζωές των αστέρων.
XHMIKA ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο της Αυστραλίας…
συνέβη κάτι μαγικό.
Μετά από 50 μέρες κάτω από την άμμο,
χημικά στοιχεία από το σύμπαν έχουν δημιουργήσει ζωή.
Συνδυάζονται για να σχηματίσουν τη νέα γενιά πράσινων θαλάσσιων χελωνών.
Τα αυγά έχουν εξαντλήσει την παροχή ζωτικών στοιχείων.
Και σήμερα τα χελωνάκια θα νιώσουν για πρώτη φορά τον αέρα.
Και καθώς τα αδέρφια της παλεύουν να φτάσουν στο νερό…
ένα μικρό θηλυκό…
είναι το τελευταίο που γεννιέται.
Για να φτάσει στην ενηλικίωση,
θα χρειαστεί να συλλέξει χημικά στοιχεία από τον ωκεανό.
Είναι ένα επικίνδυνο ταξίδι…
με προδοσία σε κάθε βήμα.
Αλλά για τα χελωνάκια,
το κάλεσμα του ωκεανού είναι ακαταμάχητο.
Από μια φωλιά με 100,
μερικές φορές μόνο ένα θα επιβιώσει.
Μερικές φορές κανένα.
Όμως, παρά το ρίσκο…
το μικρό θηλυκό ξέρει ότι πρέπει να φτάσει στο νερό.
Βλέπει ένα άνοιγμα…
και το ρισκάρει.
Σήμερα…
είναι η τυχερή.
Το χελωνάκι δεν θα σταματήσει να κολυμπά μέχρι να αφήσει τον ύφαλο πολύ πίσω.
Αφού έχει απομακρυνθεί με ασφάλεια από τους θηρευτές στα ρηχά παράκτια νερά,
θα εξαφανιστεί στον απέραντο ανοιχτό ωκεανό…
για να περάσει την παιδική της ηλικία τρώγοντας άτομα.
Άτομα των οποίων η προέλευση ανάγεται σε όλη τη ζωή του σύμπαντος.
Τότε που το σύμπαν μας ήταν σε πρώιμο στάδιο.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΡΗΞΗ
Διεστάλη από το τίποτα και έτσι δημιουργήθηκαν όλα σε μια στιγμή.
Το σύμπαν μας γεννήθηκε κατά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Στην αρχή
ήταν μόνο μια καυτή πυκνή ομίχλη.
Όμως, καθώς συνέχιζε να διαστέλλεται…
η ομίχλη άρχισε να κρυώνει.
Και στην πιο μικρή κλίμακα που μπορεί να φανταστεί κανείς,
άρχισε να συμβαίνει κάτι εκπληκτικό.
Τα πρώτα άτομα συμπυκνώθηκαν από την ομίχλη.
Άτομα υδρογόνου.
Το πρώτο στοιχείο στο σύμπαν.
Και στον ωκεανό,
οι νεαρές χελώνες το κυνηγούν.
Καθώς αναδύονται από το νερό,
για να αναζητήσουν τροφή στα ρηχά νερά του υφάλου.
Αυτή είναι η Στέλλα.
Από τις τυχερές που κατάφερε να φύγει απ' την παραλία και να μπει στον ωκεανό.
Είναι ήδη 2.000 φορές πιο βαριά από τη στιγμή που εκκολάφθηκε
και μεγαλώνει γρήγορα.
Τρέφεται με πλάσματα που παρασύρονται στον ανοιχτό ωκεανό.
Έχει μαζέψει ένα στοιχείο περισσότερο από κάθε άλλο.
Το υδρογόνο.
Είναι πάνω από τα μισά από όλα τα άτομα στην τροφή της.
Και είναι το πιο άφθονο στοιχείο σε όλα τα ζωντανά πλάσματα.
Στα ψάρια,
στα ασπόνδυλα.
Στις ανεμώνες και τα κοράλλια.
Τα άτομα υδρογόνου που σχηματίστηκαν στην απαρχή του σύμπαντος
έχουν μεταφερθεί από αστέρα σε πλανήτη,
από πλανήτη σε ζώο…
και από θήραμα σε θηρευτή.
Άρα για τη Στέλλα,
τα νερά γύρω από τον ύφαλο είναι πολύ επικίνδυνα.
Οι καρχαρίες τίγρεις, πεινασμένοι για τα ίδια άτομα,
κυνηγούν θαλάσσιες χελώνες σε όλη την ενήλικη ζωή τους.
Η κύρια άμυνα της Στέλλας είναι η καλή της πανοπλία.
Το οστέινο καβούκι έχει γίνει πιο σκληρό με το ασβέστιο και τον φώσφορο.
Στοιχεία που ανάγονται σε μια άλλη καθοριστική στιγμή…
στη ζωή του σύμπαντός μας.
13,5 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ
Τα πρώτα 300 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη…
δεν υπάρχουν πλανήτες και αστέρες.
Η σκοτεινή εποχή του σύμπαντος.
Κρυμμένα στο σκοτάδι,
τεράστια πλοκάμια αερίου υδρογόνου διασχίζουν το σύμπαν.
Και μετά, με απίστευτο τρόπο,
καθώς ενώθηκαν λόγω βαρύτητας…
γεννήθηκαν οι πρώτοι αστέρες.
Αυτή είναι η κοσμική αυγή.
Η στιγμή
που άναψαν τα φώτα.
Και βαθιά μέσα σε αυτούς τους πρώτους αστέρες…
ξεκίνησε μια αξιοσημείωτη διαδικασία.
Οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις ήταν τόσο ακραίες…
που δημιουργήθηκαν νέα στοιχεία.
Άτομα υδρογόνου ενώθηκαν με τη βία και έφτιαξαν ήλιο.
Κατά τη συγχώνευση εκλύθηκε ενέργεια.
Έτσι δημιουργήθηκε μια αλυσιδωτή αντίδραση που παρήγαγε όλο και πιο βαριά στοιχεία.
Και αυτά που είναι απαραίτητα για τη ζωή.
Τρία άτομα ηλίου ενώθηκαν και δημιούργησαν άνθρακα.
Το στοιχείο στο οποίο βασίζεται κάθε μορφή ζωής.
Ο άνθρακας και το ήλιο παρήγαγαν οξυγόνο.
Τον αέρα που αναπνέουμε.
Άτομα οξυγόνου ενώθηκαν και παρήγαγαν φώσφορο.
Μετά πυρίτιο και ασβέστιο.
Τα στοιχεία που απαρτίζουν κάθε ζωντανό πλάσμα
δημιουργήθηκαν στις καρδιές των πρώτων αστέρων.
Για τη Στέλλα,
κάποια στοιχεία είναι τόσο σημαντικά…
που θα ταξιδέψει σε μεγάλες αποστάσεις για να τα βρει.
ΤΟ ΣΤΕΝΟ ΤΟΡΕΣ
300 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ
Τα ζεστά, ρηχά νερά ανάμεσα στην Αυστραλία και την Παπούα Νέα Γουινέα
είναι ένας παράδεισος θαλάσσιας βλάστησης.
Τα λιβάδια του ωκεανού.
Η Στέλλα ταξίδεψε ως εδώ
για να έχει πρόσβαση στα μαγικά υλικά.
Καθώς αναπτύσσεται,
η θαλάσσια βλάστηση απορροφά στοιχεία από το διάστημα
που έφτασαν στον πυθμένα του ωκεανού.
Τα φύλλα που ευδοκιμούν εδώ κι είναι πλούσια σε ασβέστιο και φώσφορο
προσφέρουν στη Στέλλα τα μεταλλικά στοιχεία που χρειάζεται
για να φτιάξει το προστατευτικό κέλυφός της.
Σκληραίνουν την πανοπλία της για τις δοκιμασίες που θα ακολουθήσουν.
Η Στέλλα θα περάσει τα εφηβικά της χρόνια
ψάχνοντας στον ωκεανό
για άτομα που γεννήθηκαν στους αστέρες.
Το ταξίδι της προς την ωριμότητα…
είναι παράλληλο με την ιστορία του σύμπαντός μας.
Διότι τρία δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη…
ενηλικιώθηκε και το σύμπαν.
Μπήκε σε μια εξαιρετικά ενεργή φάση σχηματισμού αστέρων.
10,8 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ
Καθώς αναπτύσσονταν,
οι αστέρες ενώθηκαν σε τεράστιους γαλαξίες.
Όπως ο δικός μας Γαλαξίας.
Και μέσα σ' αυτούς τους γαλαξίες,
τα χημικά στοιχεία που παρήχθησαν από κάθε αστέρα…
μεταμορφώθηκαν
σε πλανήτες
και φεγγάρια.
Μετά από δισεκατομμύρια χρόνια,
τα χημικά στοιχεία ωρίμασαν
κι έκαναν τη Γη έτσι όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
ΒΑΝΟΥΑΤΟΥ
2.000 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ
Η Στέλλα είναι τώρα πλήρως ανεπτυγμένη.
Έχει μήκος πάνω από ένα μέτρο
και ένα χοντρό κέλυφος με πράσινα φύκια.
Ιδανικό καμουφλάζ για να κινείται στους κοραλλιογενείς υφάλους.
Τώρα είναι σε αρμονία με τον ωκεανό.
Άτομα από τους αστέρες
τέλεια προσαρμοσμένα στη ζωή στη θάλασσα.
Ένα μόνο παράδειγμα ζωής στη Γη…
εξαιρετικά διαμορφωμένο απ' το σύμπαν.
Η Στέλλα είναι έτοιμη για το επόμενο στάδιο στη ζωή της.
Διότι θα γίνει η ίδια μητέρα.
Μέσα στο σώμα της…
κουβαλάει 100 αυγά.
Τα πρώτα από πολλά που θα κάνει στη ζωή της.
Το δικό της πολύτιμο φορτίο
αστερόσκονης.
Σε όλο τον ύφαλο,
συγκεντρώνονται άτομα και φτιάχνεται νέα ζωή.
Δημιουργώντας ένα από τα πλουσιότερα οικοσυστήματα στη Γη.
Ο πλανήτης μας όμως…
είναι διαφορετικός.
Στο υπόλοιπο ηλιακό σύστημα,
τα ίδια στοιχεία
δημιούργησαν κόσμους πολύ λιγότερο κατάλληλους για τη ζωή.
ΕΡΜΗΣ
Πιο κοντά στον ήλιο,
ο Ερμής είναι ένας πλανήτης πλούσιος σε άνθρακα.
Αντί να δημιουργεί ζωή όμως…
430 ΒΑΘΜΟΙ ΚΕΛΣΙΟΥ
ο άνθρακας ψήνεται στον φλοιό του.
Σε έναν κόσμο που καίγεται από το φως των αστέρων.
Ενώ στο πιο απομακρυσμένο σημείο του ηλιακού συστήματος,
το δριμύ ψύχος του Ποσειδώνα
δημιουργεί σύννεφα μεθανίου λόγω άνθρακα και υδρογόνου.
-214 ΒΑΘΜΟΙ ΚΕΛΣΙΟΥ
Το ασφυκτικό αέριο που του χαρίζει υπέροχο μπλε χρώμα.
Ακόμα και στον Άρη,
έναν πλανήτη με στοιχεία ίδια με αυτά της Γης…
η έλλειψη ατμόσφαιρας πλούσιας σε οξυγόνο
σημαίνει ότι δεν μπορούσε να επιβιώσει εδώ πολύπλοκη ζωή.
Μόνο στη Γη είναι ιδανικές οι συνθήκες.
Μα ακόμα κι εδώ,
ο ανταγωνισμός για στοιχεία είναι σκληρός.
Κι ο κίνδυνος…
δεν είναι ποτέ μακριά.
Ευτυχώς, η Στέλλα έγινε εξπέρ στο κρυφτό.
Ασφαλής προς το παρόν…
η Στέλλα αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πρόκληση της ζωής της.
Να επιστρέψει στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο
και στο νησί όπου γεννήθηκε…
για να γεννήσει τα δικά της αυγά στην άμμο.
Πέρασε όμως μια ζωή στον ωκεανό
κι αυτό σημαίνει ότι είναι 2.000 χιλιόμετρα μακριά.
Το πώς η Στέλλα γυρίζει στο σπίτι
είναι ένα από τα θαύματα του φυσικού κόσμου.
Βαθιά μέσα στη Γη,
ο πυρήνας του πλανήτη παράγει ένα μαγνητικό πεδίο…
που δίνει σε κάθε μέρος στην επιφάνειά του μια μοναδική μαγνητική υπογραφή.
Όταν εκκολάφθηκε,
το χαρακτηριστικό του νησιού της αποτυπώθηκε στον εγκέφαλο της Στέλλας.
Και για να βρει τον δρόμο να επιστρέψει, θα βασιστεί σε ένα ακόμη χημικό στοιχείο.
Σε αυτό που τη συνδέει με τον πυρήνα του πλανήτη.
Ένα στοιχείο που δημιουργείται μόνο όταν πεθαίνουν οι αστέρες.
Σε ένα κοντινό μέρος του γαλαξία,
πριν από δυόμισι εκατομμύρια χρόνια,
σημειώθηκε μια τεράστια αλλαγή στον πυρήνα ενός τεράστιου αστέρα.
Σε όλη του τη ζωή, τον τροφοδοτούσε η πυρηνική σύντηξη.
Η εκλυόμενη ενέργεια
δημιουργούσε όλο και πιο βαριά στοιχεία.
Μέχρι που ο πυρήνας έγινε τόσο ζεστός,
που άρχισε να δημιουργεί
σίδηρο.
Κι αυτό προκάλεσε μια θεμελιώδη αλλαγή.
Διότι η παραγωγή σιδήρου δεν απελευθερώνει ενέργεια.
Την καταναλώνει.
Καθώς παραγόταν όλο και περισσότερο μέταλλο,
εξαπλωνόταν στον πυρήνα σαν ασθένεια.
Τρεφόταν από τη θερμότητα του αστέρα.
Τον έπνιγε.
Δεν υπήρχε πηγή θερμότητας για να τον στηρίξει.
Από αυτήν τη στιγμή κι έπειτα…
ο αστέρας ήταν καταδικασμένος.
Η έκρηξη που προέκυψε είχε τη φωτεινότητα δέκα δισεκατομμυρίων ήλιων.
Ένα σουπερνόβα που προωθούσε σκόνη πλούσια σε σίδηρο στον γαλαξία.
Μέχρι τον πλανήτη μας.
Και ακόμα και τώρα,
100 τόνοι αστερόσκονης εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης κάθε μέρα.
Κάποια έμεινε από τον σχηματισμό του ηλιακού συστήματος.
Κάποια εκτινάχθηκε από μακρινά σουπερνόβα.
Άμεση σύνδεση του πλανήτη μας με τους αστέρες.
Και ο σίδηρος σε αυτήν τη σκόνη
κάνει τη Στέλλα να βρει τον δρόμο της.
Γιατί βαθιά στον εγκέφαλό της…
εξειδικευμένα κύτταρα πιστεύεται ότι περιέχουν κρυστάλλους μαγνητίτη.
Ένα μέταλλο πλούσιο σε σίδηρο που συμβαδίζει με το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Μια πυξίδα
που της δείχνει τη σωστή κατεύθυνση.
Επιτρέποντας στη Στέλλα να βρει το μοναδικό μαγνητικό αποτύπωμα της πατρίδας.
Έτσι, ένα στοιχείο που διαμορφώθηκε σε ένα σουπερνόβα…
θα την καθοδηγήσει σε απόσταση χιλιομέτρων ωκεανού χωρίς χαρακτηριστικά.
Πίσω στο νησί…
όπου γεννήθηκε.
Κι άλλα πλάσματα όμως έχουν μαγνητικές ικανότητες για να βρίσκουν την πατρίδα.
Τις έχουν και οι καρχαρίες τίγρεις.
Και τους οδηγούν πίσω στο ίδιο νησί.
Διότι για μερικούς μήνες κάθε χρόνο,
χιλιάδες θηλυκές χελώνες έρχονται εδώ για να γεννήσουν.
Είναι η μεγαλύτερη συγκέντρωση πράσινων θαλάσσιων χελωνών
από οπουδήποτε αλλού στον πλανήτη.
Και καθώς έρχονται στην ακτή,
ξεκινά το τάισμα.
Η Στέλλα πρέπει να περιμένει την κατάλληλη στιγμή…
για να βρει ένα άνοιγμα
και να αποφύγει την επίθεση.
Όταν περνάει ο κίνδυνος…
κολυμπά επιτέλους προς την ξηρά.
Μετά από ένα επικό ταξίδι…
η Στέλλα βγαίνει στην άμμο
που τελευταία άγγιξε ως χελωνάκι.
Τα στοιχεία που συνέλεγε μια ζωή…
αφήνονται με ασφάλεια στην άμμο.
Η αποστολή της Στέλλας ολοκληρώνεται
και επιστρέφει στον ωκεανό…
για να συγκεντρώσει αστερόσκονη για άλλη μία φορά.
Ο κύκλος της ζωής της
αντικατοπτρίζει τον μεγαλύτερο κύκλο.
Τις ζωές και τους θανάτους των αστέρων.
Γιατί πολύ μακριά στον γαλαξία,
οι στάχτες αμέτρητων σουπερνόβα
έχουν σχηματίσει ένα τεράστιο νεφέλωμα.
Ένα σύννεφο αστερόσκονης με διάμετρο δεκάδων ετών φωτός.
Και θαμμένα εκεί μέσα είναι μέρη όπου η επόμενη γενιά αστέρων
αρχίζει να σχηματίζεται.
Λέγονται πρωτοπλανητικοί δίσκοι.
Είναι σαν τεράστια κοσμικά αυγά.
Το καθένα μεγαλύτερο από το ηλιακό μας σύστημα.
Μέσα στα κελύφη του ιονισμένου αερίου,
η δύναμη της βαρύτητας συγκρατεί την αστερόσκονη.
Και η αστερόσκονη μέσα στα αυγά της Στέλλας…
επίσης αρχίζει να αποκτά μορφή.
Καθώς τα στοιχεία που συνέλεξε
μετατρέπονται…
σε κάτι που αρχίζει να μοιάζει με ένα μικροσκοπικό πλάσμα.
Και μέσα στον πρωτοπλανητικό δίσκο,
αέρια όπως το υδρογόνο και το ήλιο…
τροφοδοτούν έναν εμβρυϊκό αστέρα.
Κι αυτό που κάποτε ήταν έμβρυο…
τώρα είναι ένα χελωνάκι…
με καβούκι, πτερύγια και ρύγχος.
Στοιχεία που αναπλάστηκαν…
για μια ζωή στη θάλασσα.
Στον πρωτοπλανητικό δίσκο,
και η ανάπτυξη του νέου αστέρα κοντεύει να ολοκληρωθεί.
Αναγεννημένος από τις στάχτες της προηγούμενης γενιάς,
το φως του τώρα αποκαλύπτει μια οικογένεια νέων πλανητών σε τροχιά.
Νέοι κόσμοι.
Αλλά ίσως και νέες δυνατότητες για ζωή.
Και κάτω από την άμμο,
η ίδια αστερόσκονη.
Πέρασε από αμέτρητες γενιές αστέρων και χελωνών…
και θα ξεκινήσει ένα ακόμη ταξίδι.
Κάθε νέα ζωή
συνδέεται άμεσα με την προέλευση του σύμπαντος.
Κάθε νέα ιστορία ξεκινά στο τέλος της τελευταίας.
Έτσι, η ιστορία του σύμπαντός μας συνεχίζεται
με τον πιο πολύτιμο πόρο της Γης…
το νερό.
Και μια οικογένεια ελεφάντων σε μια επικίνδυνη αποστολή για να το βρουν.
Το ταξίδι τους είναι εξίσου εντυπωσιακό…
με το ταξίδι του νερού από το αχανές διάστημα στον πλανήτη μας.
Γιατί όμως η Γη είναι ο μόνος κόσμος στο ηλιακό σύστημα
με υγρό νερό στην επιφάνειά του;
Και γιατί είναι απαραίτητο για τη ζωή;
Υποτιτλισμός: Μάρθα Σιαμέτη