1
00:00:14,160 --> 00:00:15,120
Lúc chập tối…
2
00:00:15,200 --> 00:00:17,720
LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
3
00:00:19,240 --> 00:00:22,880
…thể hiện sự kết nối
của hành tinh với vũ trụ.
4
00:00:28,160 --> 00:00:29,560
Một ngôi sao băng.
5
00:00:31,200 --> 00:00:34,480
Tảng đá cổ xưa từ sâu trong không gian…
6
00:00:38,680 --> 00:00:39,880
rơi xuống Trái Đất.
7
00:00:50,320 --> 00:00:54,880
Bên trong nó là các nguyên tố hóa học
đã tạo nên vũ trụ của chúng ta.
8
00:01:10,480 --> 00:01:12,160
Qua vô số thế hệ,
9
00:01:13,000 --> 00:01:16,160
rùa biển đã lang thang trên đại dương,
10
00:01:16,760 --> 00:01:20,480
thu thập các nguyên tố vũ trụ
trong thức ăn của chúng.
11
00:01:24,160 --> 00:01:27,720
Và như chúng đã làm
trong hàng trăm triệu năm,
12
00:01:33,880 --> 00:01:35,560
mọi thế hệ mới
13
00:01:37,520 --> 00:01:40,360
đều tái chế cùng loại bụi sao này…
14
00:01:43,320 --> 00:01:45,200
để sinh ra thế hệ tiếp theo.
15
00:01:53,800 --> 00:01:55,400
Sinh ra trong Vụ Nổ Lớn
16
00:01:56,840 --> 00:01:59,400
được tôi rèn ở tâm của những ngôi sao,
17
00:02:01,640 --> 00:02:05,600
90 nguyên tố hóa học đã tạo ra tất cả.
18
00:02:08,120 --> 00:02:10,680
Được tái chế và tái định hình không ngừng
19
00:02:11,680 --> 00:02:15,160
trong suốt lịch sử của vũ trụ.
20
00:02:18,240 --> 00:02:19,280
Và giờ,
21
00:02:21,640 --> 00:02:23,440
cũng sử dụng các nguyên tố đó,
22
00:02:24,760 --> 00:02:27,400
mỗi con rùa mới nở bắt đầu một vòng đời…
23
00:02:33,960 --> 00:02:37,600
phản chiếu cuộc sống của các vì sao.
24
00:03:05,840 --> 00:03:12,800
NGUYÊN TỐ
25
00:03:18,400 --> 00:03:20,960
Trên rạn san hô Great Barrier Reef của Úc,
26
00:03:28,680 --> 00:03:31,120
một điều kỳ diệu đã xảy ra.
27
00:03:37,880 --> 00:03:40,280
Sau 50 ngày dưới cát,
28
00:03:41,480 --> 00:03:46,640
các nguyên tố hóa học
từ khắp vũ trụ đã tạo ra sự sống.
29
00:03:49,280 --> 00:03:54,960
Kết hợp để tạo thành
thế hệ rùa biển xanh tiếp theo.
30
00:04:18,400 --> 00:04:22,400
Những quả trứng giờ đã dùng hết
các nguồn nguyên tố nuôi sống chúng.
31
00:04:39,760 --> 00:04:45,160
Và hôm nay, những chú rùa con
lần đầu tiên biết thế nào là không khí.
32
00:04:59,080 --> 00:05:03,000
Và khi các anh chị em của nó
tranh nhau bò xuống nước,
33
00:05:08,600 --> 00:05:09,800
một chú rùa cái…
34
00:05:12,560 --> 00:05:14,400
được nở cuối cùng.
35
00:05:20,120 --> 00:05:22,160
Để lớn lên,
36
00:05:23,880 --> 00:05:27,720
nó phải thu thập các nguyên tố hóa học
từ bên kia đại dương.
37
00:05:36,800 --> 00:05:38,400
Đó là hành trình nguy hiểm…
38
00:05:41,120 --> 00:05:43,280
với hiểm nguy rình rập mọi nơi.
39
00:05:50,400 --> 00:05:51,880
Nhưng với rùa con,
40
00:05:53,200 --> 00:05:56,640
tiếng gọi của đại dương
có sức hút không thể cưỡng lại.
41
00:06:09,840 --> 00:06:11,200
Từ một tổ 100 con,
42
00:06:12,320 --> 00:06:14,880
đôi khi chỉ có một con sống sót.
43
00:06:18,680 --> 00:06:20,840
Đôi khi là không con nào.
44
00:07:13,560 --> 00:07:15,080
Nhưng bất chấp rủi ro,
45
00:07:17,240 --> 00:07:21,880
con cái này biết
nó nhất định phải xuống được biển.
46
00:07:59,880 --> 00:08:01,320
Nó phát hiện ra một dịp tốt…
47
00:08:04,680 --> 00:08:05,920
và chớp lấy cơ hội.
48
00:08:20,880 --> 00:08:21,720
Hôm nay,
49
00:08:24,400 --> 00:08:25,720
nó là chú rùa may mắn.
50
00:08:29,080 --> 00:08:34,400
Chú rùa mới nở sẽ không ngừng bơi
đến khi nó bỏ xa rạn san hô.
51
00:08:47,120 --> 00:08:51,520
An toàn vượt xa động vật ăn thịt
tụ tập ở vùng nước nông ven biển,
52
00:08:52,720 --> 00:08:55,920
nó sẽ biến mất vào đại dương mênh mông…
53
00:09:03,200 --> 00:09:07,600
để dành thời thơ ấu ăn các nguyên tử.
54
00:09:14,240 --> 00:09:20,920
Những nguyên tử, có nguồn gốc
từ thời bắt đầu cả sự sống vũ trụ.
55
00:09:27,120 --> 00:09:32,440
Vào thời sơ khai của vũ trụ chúng ta.
56
00:09:34,280 --> 00:09:38,880
VỤ NỔ LỚN
57
00:09:48,000 --> 00:09:53,080
Mở rộng từ hư vô
thành mọi thứ trong tích tắc.
58
00:09:56,280 --> 00:09:59,800
Vũ trụ của chúng ta
được sinh ra trong Vụ Nổ Lớn.
59
00:10:07,400 --> 00:10:08,280
Ban đầu,
60
00:10:09,040 --> 00:10:11,440
nó chỉ là sương mù nóng, dày đặc.
61
00:10:19,080 --> 00:10:21,480
Nhưng khi nó tiếp tục mở rộng,
62
00:10:24,360 --> 00:10:26,000
sương mù bắt đầu nguội.
63
00:10:29,400 --> 00:10:32,360
Và ở quy mô nhỏ nhất có thể tưởng tượng,
64
00:10:33,600 --> 00:10:36,040
một điều đáng kinh ngạc bắt đầu xảy ra.
65
00:10:42,000 --> 00:10:45,440
Những nguyên tử đầu tiên
ngưng tụ từ sương mù.
66
00:10:50,120 --> 00:10:52,400
Nguyên tử hydro.
67
00:10:56,040 --> 00:10:59,600
Nguyên tố đầu tiên trong vũ trụ.
68
00:11:06,640 --> 00:11:07,800
Và trong đại dương,
69
00:11:08,680 --> 00:11:11,920
rùa nhỡ đang săn lùng nó.
70
00:11:15,160 --> 00:11:17,480
Khi chúng nổi lên từ biển
71
00:11:17,560 --> 00:11:20,120
để kiếm ăn
ở vùng nước nông của rạn san hô.
72
00:11:24,920 --> 00:11:26,560
Đây là Stella.
73
00:11:27,760 --> 00:11:32,520
Một trong những con rùa may mắn
đã vượt qua bãi biển và xuống đại dương.
74
00:11:41,480 --> 00:11:44,680
Trọng lượng của nó
đã lớn gấp 2.000 lần so với lúc mới nở
75
00:11:45,840 --> 00:11:47,040
và đang lớn nhanh.
76
00:11:51,840 --> 00:11:55,360
Ăn những sinh vật trôi dạt
mà nó tìm thấy dưới biển khơi.
77
00:11:56,840 --> 00:11:59,880
Nó thu hoạch được một nguyên tố
nhiều hơn bất cứ nguyên tố nào.
78
00:12:08,640 --> 00:12:09,480
Hydro.
79
00:12:12,560 --> 00:12:16,800
Nó chiếm hơn một nửa
số nguyên tử trong những thứ mà nó ăn.
80
00:12:20,800 --> 00:12:24,480
Và là nguyên tố dồi dào nhất
trong mọi sinh vật.
81
00:12:28,600 --> 00:12:29,680
Từ cá
82
00:12:30,960 --> 00:12:32,520
tới động vật không xương sống.
83
00:12:38,960 --> 00:12:41,320
Hải quỳ và san hô.
84
00:12:54,440 --> 00:12:58,560
Nguyên tử hydro hình thành
từ thời sơ khai của vũ trụ
85
00:12:59,520 --> 00:13:03,200
đã được truyền từ sao tới hành tinh,
86
00:13:04,320 --> 00:13:05,920
từ hành tinh tới động vật,
87
00:13:08,320 --> 00:13:11,280
và từ con mồi tới kẻ săn mồi.
88
00:13:22,080 --> 00:13:23,640
Điều đó có nghĩa là với Stella,
89
00:13:24,280 --> 00:13:27,000
vùng nước xung quanh rạn san hô
đầy nguy hiểm.
90
00:13:30,880 --> 00:13:33,920
Cá mập hổ, cũng thèm các nguyên tử đó,
91
00:13:34,000 --> 00:13:37,000
săn rùa biển từ khi chúng trưởng thành.
92
00:13:45,280 --> 00:13:48,560
Biện pháp phòng thủ chính của Stella
là bộ giáp đáng tin cậy của nó.
93
00:13:52,280 --> 00:13:55,280
Xương của nó cứng
nhờ có can-xi và phốt-pho.
94
00:14:02,320 --> 00:14:05,320
Các nguyên tố
có từ một thời điểm then chốt khác…
95
00:14:09,400 --> 00:14:11,280
trong sự sống của vũ trụ.
96
00:14:13,040 --> 00:14:17,440
13,5 TỈ NĂM TRƯỚC
97
00:14:21,920 --> 00:14:25,680
Trong 300 triệu năm đầu tiên
sau Vụ Nổ Lớn,
98
00:14:28,080 --> 00:14:31,000
không có hành tinh hay ngôi sao nào.
99
00:14:34,080 --> 00:14:36,600
Thời đại đen tối của vũ trụ.
100
00:14:42,360 --> 00:14:44,120
Bị phủ trong
101
00:14:44,640 --> 00:14:48,600
những tua khí hydro lờ mờ khổng lồ
đan chéo khắp vũ trụ
102
00:14:53,280 --> 00:14:55,560
Và rồi, thật khó tin,
103
00:14:56,200 --> 00:14:58,680
khi chúng bị hút vào nhau bởi trọng lực,
104
00:15:02,400 --> 00:15:04,520
những ngôi sao đầu tiên ra đời.
105
00:15:11,120 --> 00:15:13,000
Đây là bình minh vũ trụ.
106
00:15:16,720 --> 00:15:20,880
Khoảnh khắc ánh sáng xuất hiện.
107
00:15:28,000 --> 00:15:30,680
Và sâu trong những ngôi sao đầu tiên,
108
00:15:34,880 --> 00:15:37,080
một quá trình tuyệt vời đã bắt đầu.
109
00:15:42,800 --> 00:15:46,080
Nhiệt độ và áp suất lớn…
110
00:15:48,080 --> 00:15:50,360
đến mức các nguyên tố mới được tạo ra.
111
00:15:52,520 --> 00:15:56,400
Các nguyên tử hydro
bị ép lại với nhau để tạo ra heli.
112
00:15:58,800 --> 00:16:01,880
Khi chúng hợp nhất,
năng lượng được giải phóng.
113
00:16:04,520 --> 00:16:09,200
Tạo ra một phản ứng dây chuyền
sinh ra các nguyên tố ngày càng nặng.
114
00:16:12,320 --> 00:16:15,640
Kể cả những nguyên tố
thiết yếu cho sự sống.
115
00:16:17,640 --> 00:16:21,360
Ba nguyên tử heli kết hợp
để tạo ra carbon.
116
00:16:26,800 --> 00:16:29,480
Nguyên tố mà mọi sự sống đều dựa trên đó.
117
00:16:31,760 --> 00:16:34,560
Carbon và heli tạo ra oxy.
118
00:16:36,120 --> 00:16:37,400
Không khí ta hít thở.
119
00:16:39,680 --> 00:16:42,880
Các nguyên tử oxy
kết hợp để tạo ra phốt pho.
120
00:16:44,920 --> 00:16:47,160
Rồi đến silicon và can-xi.
121
00:16:50,200 --> 00:16:52,800
Các nguyên tố tạo nên mọi sinh vật
122
00:16:54,320 --> 00:16:58,800
được tạo ra ở trung tâm
của những ngôi sao đầu tiên.
123
00:17:31,000 --> 00:17:31,880
Với Stella,
124
00:17:33,160 --> 00:17:35,040
một số nguyên tố quan trọng
125
00:17:38,600 --> 00:17:41,360
đến mức nó sẽ vượt muôn trùng khơi
để tìm ra chúng.
126
00:17:49,080 --> 00:17:51,520
CÁCH QUÊ HƯƠNG 300 KI-LÔ-MÉT
127
00:17:51,600 --> 00:17:56,000
Vùng nước nông, ấm áp
giữa Úc và Papua New Guinea
128
00:17:57,360 --> 00:17:59,800
là thiên đường của cỏ biển rực rỡ.
129
00:18:04,200 --> 00:18:06,680
Các thảo nguyên của đại dương.
130
00:18:16,120 --> 00:18:21,960
Stella đã đi đến tận đây để tiếp cận
các nguyên liệu kỳ diệu của chúng.
131
00:18:32,560 --> 00:18:34,000
Khi nó phát triển,
132
00:18:34,080 --> 00:18:37,200
cỏ biển hấp thụ
các nguyên tố ngoài không gian
133
00:18:37,920 --> 00:18:40,680
đã tìm đường đến đáy đại dương.
134
00:18:43,880 --> 00:18:48,040
Cây lá lược đang đâm chồi
giàu canxi và phốt pho
135
00:18:49,760 --> 00:18:53,280
đem đến cho Stella
đúng khoáng chất mà nó cần
136
00:18:55,080 --> 00:18:58,320
để tạo ra và duy trì
lớp mai bảo vệ của mình.
137
00:19:01,880 --> 00:19:06,000
Củng cố lớp áo giáp
để chuẩn bị cho các thử thách phía trước.
138
00:19:14,400 --> 00:19:16,960
Stella sẽ dành những năm
sắp sang thời kỳ trưởng thành
139
00:19:17,640 --> 00:19:19,200
để tìm kiếm dưới đại dương
140
00:19:20,920 --> 00:19:24,240
các nguyên tử sinh ra trong các ngôi sao.
141
00:19:33,240 --> 00:19:35,080
Hành trình đến sự trưởng thành của nó…
142
00:19:37,320 --> 00:19:40,800
song song với câu chuyện
về vũ trụ của chúng ta.
143
00:19:45,240 --> 00:19:48,920
Bởi vì ba tỉ năm sau Vụ Nổ Lớn,
144
00:19:53,880 --> 00:19:56,680
vũ trụ cũng sắp đến tuổi trưởng thành.
145
00:20:02,640 --> 00:20:08,440
Nó đang bước vào
giai đoạn hình thành sao cực kỳ tích cực.
146
00:20:12,200 --> 00:20:13,320
Khi chúng lớn dần,
147
00:20:13,960 --> 00:20:17,280
các ngôi sao được kéo lại với nhau
thành những thiên hà rộng lớn.
148
00:20:20,080 --> 00:20:21,800
Như Dải Ngân Hà của chúng ta.
149
00:20:25,000 --> 00:20:26,880
Và trong các thiên hà đó,
150
00:20:28,160 --> 00:20:30,840
các nguyên tố hóa học
mà mỗi ngôi sao tạo ra,
151
00:20:34,520 --> 00:20:40,960
được biến thành
các hành tinh và mặt trăng.
152
00:20:49,920 --> 00:20:51,480
Sau hàng tỉ năm,
153
00:20:53,320 --> 00:20:58,880
các nguyên tố hóa học đã hoàn thiện
vào Trái Đất mà chúng ta biết ngày nay.
154
00:21:09,360 --> 00:21:13,320
CÁCH QUÊ HƯƠNG 2.000 KI-LÔ-MÉT
155
00:21:23,080 --> 00:21:25,800
Stella giờ đã trưởng thành hoàn toàn.
156
00:21:29,880 --> 00:21:31,240
Dài hơn một mét,
157
00:21:32,280 --> 00:21:35,600
có cái mai dày
được bao phủ bởi tảo xanh.
158
00:21:39,240 --> 00:21:42,600
Lớp ngụy trang lý tưởng
để du ngoạn qua các rạn san hô.
159
00:21:46,600 --> 00:21:49,120
Giờ nó hòa làm một với đại dương.
160
00:21:55,800 --> 00:21:57,440
Nguyên tử từ các vì sao…
161
00:21:59,320 --> 00:22:02,600
thích nghi hoàn hảo với sự sống dưới biển.
162
00:22:11,000 --> 00:22:13,120
Chỉ là một ví dụ về sự sống trên Trái Đất…
163
00:22:15,280 --> 00:22:18,320
được hình thành thật tinh tế từ vũ trụ.
164
00:22:35,720 --> 00:22:39,000
Stella đã sẵn sàng
cho giai đoạn tiếp theo của cuộc đời.
165
00:22:43,680 --> 00:22:47,000
Vì chính nó cũng sắp làm mẹ.
166
00:22:50,200 --> 00:22:51,320
Bên trong cơ thể,
167
00:22:53,960 --> 00:22:56,480
nó đang mang một ổ 100 trứng.
168
00:22:58,280 --> 00:23:01,080
Ổ trứng đầu tiên nó mang trong đời.
169
00:23:03,680 --> 00:23:07,640
Chuyến hàng từ bụi sao
quý giá của riêng nó.
170
00:23:15,760 --> 00:23:17,120
Trên khắp rạn san hô,
171
00:23:18,360 --> 00:23:20,720
các nguyên tử đang được hợp lại
thành sự sống mới.
172
00:23:25,480 --> 00:23:30,160
Tạo ra một trong những
hệ sinh thái phong phú nhất trên Trái Đất.
173
00:23:35,920 --> 00:23:37,640
Nhưng hành tinh của chúng ta…
174
00:23:41,320 --> 00:23:42,400
là một ngoại lệ.
175
00:23:44,960 --> 00:23:47,120
Trong phần còn lại của hệ mặt trời,
176
00:23:47,200 --> 00:23:49,160
chính những nguyên tố đó
177
00:23:49,240 --> 00:23:54,000
đã tạo ra những thế giới
không hề phù hợp với sự sống.
178
00:23:58,480 --> 00:23:59,840
SAO THỦY
179
00:23:59,920 --> 00:24:01,320
Gần mặt trời nhất,
180
00:24:02,080 --> 00:24:05,000
sao Thủy là hành tinh giàu carbon.
181
00:24:07,880 --> 00:24:09,680
Nhưng thay vì tạo ra sự sống…
182
00:24:10,200 --> 00:24:11,480
430 ĐỘ C
183
00:24:11,560 --> 00:24:13,800
…carbon được nung vào lớp vỏ của nó.
184
00:24:16,160 --> 00:24:19,920
Trên một thế giới
bị thiêu đốt bởi ánh sao.
185
00:24:22,520 --> 00:24:26,440
Khi ở vùng xa nhất của hệ mặt trời,
186
00:24:26,520 --> 00:24:28,560
nhiệt độ đóng băng của sao Hải Vương
187
00:24:29,480 --> 00:24:33,520
khiến carbon và hydro
tạo thành các đám mây khí metan.
188
00:24:36,680 --> 00:24:40,880
Thứ khí gây ngột ngạt này
khiến nó có màu xanh rực rỡ.
189
00:24:46,640 --> 00:24:47,960
Và kể cả trên sao Hỏa,
190
00:24:49,160 --> 00:24:51,960
một hành tinh có
tất cả các thành phần giống Trái Đất,
191
00:24:54,320 --> 00:24:56,880
việc thiếu bầu khí quyển giàu oxy
192
00:24:57,520 --> 00:25:00,880
nghĩa là sự sống phức tạp
không thể tồn tại ở đây.
193
00:25:07,800 --> 00:25:12,080
Chỉ có điều kiện trên Trái Đất
mới phù hợp.
194
00:25:18,320 --> 00:25:22,600
Nhưng cả ở đây, cuộc cạnh tranh để có
các nguyên tố cũng khốc liệt.
195
00:25:24,200 --> 00:25:25,040
Và nguy hiểm…
196
00:25:27,560 --> 00:25:29,040
luôn cận kề.
197
00:25:44,880 --> 00:25:48,400
May mắn thay,
Stella đã trở thành chuyên gia trốn tìm.
198
00:26:29,920 --> 00:26:31,400
Tạm thời an toàn,
199
00:26:34,320 --> 00:26:37,320
Stella đối mặt
với thử thách lớn nhất trong đời.
200
00:26:39,520 --> 00:26:42,280
Trở về Great Barrier Reef,
201
00:26:43,920 --> 00:26:45,600
hòn đảo nơi nó sinh ra,
202
00:26:49,480 --> 00:26:51,880
để đẻ trứng của chính nó trong cát.
203
00:26:58,880 --> 00:27:01,440
Nhưng cả đời lang thang trong đại dương
204
00:27:02,200 --> 00:27:05,600
nghĩa là nó đã ở xa 2.000 ki-lô-mét.
205
00:27:09,840 --> 00:27:11,520
Cách Stella tìm đường về
206
00:27:12,160 --> 00:27:14,760
là một trong những điều kỳ diệu
của thế giới tự nhiên.
207
00:27:21,400 --> 00:27:22,760
Sâu trong Trái Đất,
208
00:27:23,600 --> 00:27:26,600
lõi hành tinh chúng ta tạo ra từ trường…
209
00:27:28,840 --> 00:27:33,880
giúp mọi nơi trên bề mặt của nó
có một đặc điểm từ tính độc đáo.
210
00:27:37,560 --> 00:27:39,120
Khi nó nở,
211
00:27:39,200 --> 00:27:43,520
đặc điểm hòn đảo của nó
in sâu vào não của Stella.
212
00:27:46,200 --> 00:27:48,200
Và để tìm đường về,
213
00:27:48,280 --> 00:27:51,600
nó sẽ dựa vào một nguyên tố hóa học khác.
214
00:27:53,760 --> 00:27:56,880
Thứ kết nối nó với lõi hành tinh.
215
00:28:00,400 --> 00:28:05,080
Một nguyên tố
chỉ được tạo ra khi các ngôi sao chết đi.
216
00:28:10,680 --> 00:28:12,720
Ở phần gần đó của thiên hà,
217
00:28:13,720 --> 00:28:15,680
hai triệu rưỡi năm trước,
218
00:28:16,720 --> 00:28:20,640
một thay đổi mạnh mẽ đã xảy ra
trong lõi của một ngôi sao khổng lồ.
219
00:28:25,280 --> 00:28:29,360
Trong suốt vòng đời, nó được cung cấp
năng lượng bởi phản ứng tổng hợp hạt nhân.
220
00:28:35,880 --> 00:28:37,200
Năng lượng được giải phóng
221
00:28:39,040 --> 00:28:41,440
tạo ra các nguyên tố ngày càng nặng.
222
00:28:45,200 --> 00:28:47,760
Cho đến khi lõi quá nóng,
223
00:28:48,640 --> 00:28:49,880
nó bắt đầu tạo ta
224
00:28:51,640 --> 00:28:52,480
sắt.
225
00:28:55,360 --> 00:28:58,200
Điều đó gây ra một sự thay đổi cơ bản.
226
00:29:03,080 --> 00:29:06,040
Vì việc tạo ra sắt
không giải phóng năng lượng.
227
00:29:08,120 --> 00:29:09,640
Nó tiêu thụ năng lượng.
228
00:29:15,880 --> 00:29:18,360
Khi càng nhiều kim loại này được tạo ra,
229
00:29:19,240 --> 00:29:22,760
nó lan khắp lõi như một căn bệnh.
230
00:29:27,160 --> 00:29:29,160
Hấp thụ nhiệt lượng của ngôi sao.
231
00:29:33,880 --> 00:29:34,880
Lấn át nó.
232
00:29:46,280 --> 00:29:48,560
Không có nguồn nhiệt để duy trì.
233
00:29:52,840 --> 00:29:54,400
Từ lúc này trở đi,
234
00:29:57,480 --> 00:29:59,680
ngôi sao đã chết.
235
00:30:11,600 --> 00:30:16,200
Vụ nổ do nó gây ra tạo lượng ánh sáng
bằng mười tỉ mặt trời.
236
00:30:22,000 --> 00:30:27,080
Một siêu tân tinh
đẩy bụi chứa nhiều sắt đi khắp thiên hà.
237
00:30:35,120 --> 00:30:38,120
Đến tận hành tinh của chúng ta.
238
00:30:43,160 --> 00:30:44,280
Và cả bây giờ,
239
00:30:45,280 --> 00:30:50,280
mỗi ngày có 100 tấn bụi sao
rơi xuống khí quyển Trái Đất.
240
00:30:53,080 --> 00:30:56,800
Một số là phần còn sót lại
từ quá trình hình thành hệ mặt trời.
241
00:31:00,600 --> 00:31:04,480
Một số bị thổi đến
từ các siêu tân tinh xa xôi.
242
00:31:08,400 --> 00:31:13,600
Một mối liên kết trực tiếp
giữa hành tinh của chúng ta và các vì sao.
243
00:31:19,680 --> 00:31:21,960
Và chính sắt trong bụi này
244
00:31:22,520 --> 00:31:25,400
cho phép Stella tìm đường.
245
00:31:33,520 --> 00:31:35,440
Vì người ta cho rằng sâu trong não nó…
246
00:31:38,280 --> 00:31:43,600
có các tế bào chuyên biệt
chứa các tinh thể ma-nhê-tít.
247
00:31:44,520 --> 00:31:48,760
Một loại khoáng chất giàu sắt
tự điều chỉnh theo từ trường Trái Đất.
248
00:31:52,760 --> 00:31:53,880
Một chiếc la bàn,
249
00:31:55,560 --> 00:31:57,680
chỉ nó đi đúng hướng.
250
00:32:05,440 --> 00:32:11,680
Cho phép Stella tìm ra
đặc điểm từ tính độc nhất của quê hương.
251
00:32:19,480 --> 00:32:22,680
Vậy là một nguyên tố
được tạo ra trong một siêu tân tinh…
252
00:32:30,360 --> 00:32:34,280
sẽ dẫn đường cho nó qua
hàng ki-lô-mét đại dương mông lung.
253
00:32:48,600 --> 00:32:49,920
Trở lại hòn đảo…
254
00:32:53,800 --> 00:32:55,480
nơi nó sinh ra.
255
00:33:08,120 --> 00:33:12,040
Nhưng có những sinh vật khác
cũng có khả năng tìm về nhờ từ tính.
256
00:33:14,680 --> 00:33:16,480
Cá mập hổ cũng có.
257
00:33:19,600 --> 00:33:22,280
Và nó đang dẫn chúng về cùng hòn đảo đó.
258
00:33:26,560 --> 00:33:28,920
Vì trong vài tháng mỗi năm,
259
00:33:29,000 --> 00:33:32,600
hàng ngàn con rùa cái đến đây để đẻ trứng.
260
00:33:34,600 --> 00:33:39,920
Đây là nơi rùa biển xanh tập hợp đông nhất
so với bất cứ đâu trên hành tinh này.
261
00:33:45,600 --> 00:33:47,320
Và khi chúng gần tới bờ,
262
00:33:49,080 --> 00:33:50,320
cuộc săn mồi bắt đầu.
263
00:34:03,800 --> 00:34:06,160
Stella phải đợi thời điểm thích hợp…
264
00:34:08,840 --> 00:34:10,040
để tìm một cơ hội
265
00:34:12,160 --> 00:34:14,080
và tránh cuộc tấn công dữ dội.
266
00:34:32,080 --> 00:34:33,800
Khi nguy hiểm qua đi,
267
00:34:37,440 --> 00:34:39,080
cuối cùng, nó cũng bơi vào bờ.
268
00:34:52,280 --> 00:34:54,120
Sau một hành trình ấn tượng,
269
00:34:57,080 --> 00:34:59,240
Stella xuất hiện trên bãi cát
270
00:35:00,840 --> 00:35:03,320
mà nó chạm vào lần cuối khi mới nở.
271
00:35:28,040 --> 00:35:30,920
Những nguyên tố
nó dành cả đời để thu thập…
272
00:35:36,600 --> 00:35:39,160
giờ đã được đưa vào cát một cách an toàn.
273
00:35:45,240 --> 00:35:49,240
Nhiệm vụ của Stella đã hoàn thành
và nó trở lại đại dương…
274
00:35:52,880 --> 00:35:56,600
để một lần nữa lại thu thập bụi sao.
275
00:36:00,480 --> 00:36:01,800
Vòng đời của nó…
276
00:36:03,640 --> 00:36:06,520
phản ánh chu trình vĩ đại nhất.
277
00:36:08,440 --> 00:36:11,920
Sự tồn tại và tàn lụi của các vì sao.
278
00:36:22,480 --> 00:36:25,600
Vì xa xôi khắp thiên hà,
279
00:36:27,000 --> 00:36:29,680
tro của vô số siêu tân tinh
280
00:36:29,760 --> 00:36:34,480
đã kết hợp lại để tạo thành
một tinh vân khổng lồ.
281
00:36:41,280 --> 00:36:44,480
Một đám mây bụi sao
dài hàng chục năm ánh sáng.
282
00:36:48,120 --> 00:36:52,600
Và chôn vùi trong nó
là những nơi mà thế hệ sao tiếp theo
283
00:36:53,840 --> 00:36:55,280
đang bắt đầu hình thành.
284
00:37:06,800 --> 00:37:08,400
Gọi là các proplyd.
285
00:37:10,400 --> 00:37:12,880
Chúng như những quả trứng vũ trụ khổng lồ.
286
00:37:15,000 --> 00:37:17,680
Mỗi quả lớn hơn hệ mặt trời của chúng ta.
287
00:37:23,720 --> 00:37:26,640
Bên trong lớp vỏ khí
được ion hóa của chúng,
288
00:37:28,560 --> 00:37:31,480
trọng lực đang kéo bụi sao lại với nhau.
289
00:37:38,880 --> 00:37:42,400
Và bụi sao bên trong trứng của Stella…
290
00:37:45,440 --> 00:37:47,560
cũng bắt đầu hình thành.
291
00:37:56,200 --> 00:38:01,800
Khi các nguyên tố nó thu thập được
đang biến đổi…
292
00:38:08,280 --> 00:38:11,800
thành một thứ bắt đầu giống
một sinh vật nhỏ bé.
293
00:38:24,280 --> 00:38:25,640
Và bên trong proplyd,
294
00:38:27,840 --> 00:38:30,240
các khí như hydro và heli…
295
00:38:33,120 --> 00:38:35,680
đang nuôi dưỡng
một ngôi sao còn phôi thai.
296
00:38:44,880 --> 00:38:46,680
Và thứ từng là một phôi thai…
297
00:38:49,080 --> 00:38:51,080
giờ là một chú rùa nhỏ xíu
298
00:38:55,200 --> 00:38:58,880
với mai, chân chèo và mỏ.
299
00:39:02,880 --> 00:39:04,680
Các nguyên tố được tái tạo…
300
00:39:08,080 --> 00:39:10,280
cho một sự sống dưới biển.
301
00:39:15,160 --> 00:39:16,120
Trong proplyd,
302
00:39:17,000 --> 00:39:20,200
sự phát triển của ngôi sao mới
cũng sắp hoàn thành.
303
00:39:21,480 --> 00:39:24,800
Tái sinh từ tro của thế hệ trước,
304
00:39:26,120 --> 00:39:27,480
ánh sáng của nó cho thấy
305
00:39:27,560 --> 00:39:30,080
sẽ có một cụm hành tinh
đang phát triển trong quỹ đạo.
306
00:39:34,200 --> 00:39:35,320
Những thế giới mới.
307
00:39:36,240 --> 00:39:40,280
Nhưng có lẽ,
cả những khả năng mới cho sự sống.
308
00:39:48,280 --> 00:39:49,920
Và bên dưới lớp cát,
309
00:39:51,240 --> 00:39:52,760
cũng là bụi sao đó.
310
00:39:54,080 --> 00:39:58,800
Truyền qua vô số thế hệ sao và rùa…
311
00:40:00,880 --> 00:40:03,200
sẽ bắt đầu một cuộc hành trình nữa.
312
00:40:08,160 --> 00:40:09,560
Mỗi sự sống mới
313
00:40:11,080 --> 00:40:15,400
kết nối trực tiếp
với nguồn gốc của vũ trụ.
314
00:40:20,840 --> 00:40:26,200
Mỗi câu chuyện mới
bắt đầu ở cuối câu chuyện trước.
315
00:40:34,880 --> 00:40:38,880
Và như vậy,
câu chuyện về vũ trụ của chúng ta tiếp nối
316
00:40:40,760 --> 00:40:43,000
với nguồn tài nguyên
quý giá nhất của Trái Đất,
317
00:40:46,280 --> 00:40:47,120
nước.
318
00:40:48,920 --> 00:40:52,800
Và một gia đình voi
với nhiệm vụ nguy hiểm để tìm nó.
319
00:40:57,000 --> 00:40:59,360
Mỗi bước trên hành trình của chúng
cũng phi thường
320
00:41:01,680 --> 00:41:06,440
như hành trình của nước qua
vũ trụ rộng lớn đến hành tinh chúng ta.
321
00:41:10,640 --> 00:41:13,840
Nhưng tại sao Trái Đất
là thế giới duy nhất trong hệ mặt trời
322
00:41:14,840 --> 00:41:17,240
có bề mặt được nước lỏng bao phủ?
323
00:41:18,600 --> 00:41:21,960
Và tại sao nó lại thiết yếu
với sự sống đến vậy?
324
00:42:06,800 --> 00:42:11,160
Biên dịch: Nhung Vũ