1
00:00:14,160 --> 00:00:15,120
<i>Suton…</i>

2
00:00:15,200 --> 00:00:17,720
NETFLIXOVA DOKUMENTARNA SERIJA

3
00:00:19,240 --> 00:00:22,880
<i>otkriva povezanost našeg planeta</i>
<i>sa svemirom.</i>

4
00:00:28,160 --> 00:00:29,560
<i>Zvijezda padalica.</i>

5
00:00:31,200 --> 00:00:34,480
<i>Drevna stijena iz dubina svemira…</i>

6
00:00:38,680 --> 00:00:39,880
<i>koja pada na Zemlju.</i>

7
00:00:50,320 --> 00:00:54,880
<i>U njoj su kemijski elementi</i>
<i>koji su izgradili naš svemir.</i>

8
00:01:10,480 --> 00:01:12,160
<i>Nebrojenim generacijama,</i>

9
00:01:13,000 --> 00:01:16,160
<i>morske kornjače lutaju oceanima</i>

10
00:01:16,760 --> 00:01:20,480
<i>i skupljaju kozmičke elemente</i>
<i>u hrani koju jedu.</i>

11
00:01:24,160 --> 00:01:27,720
<i>Kao što čine</i>
<i>već stotinama milijuna godina,</i>

12
00:01:33,880 --> 00:01:35,560
<i>svaki novi naraštaj</i>

13
00:01:37,520 --> 00:01:40,360
<i>reciklira ovu istu zvjezdanu prašinu</i>…

14
00:01:43,320 --> 00:01:45,200
<i>da proizvede sljedeći.</i>

15
00:01:53,800 --> 00:01:55,400
<i>Rođeni u Velikom prasku</i>

16
00:01:56,840 --> 00:01:59,400
<i>i iskovani u srcima zvijezda,</i>

17
00:02:01,640 --> 00:02:05,600
<i>90 kemijskih elemenata stvorilo je sve.</i>

18
00:02:08,120 --> 00:02:10,680
<i>Beskrajno reciklirani i presloženi…</i>

19
00:02:11,680 --> 00:02:15,160
<i>kroz čitavu povijest svemira.</i>

20
00:02:18,240 --> 00:02:19,280
<i>Sada,</i>

21
00:02:21,640 --> 00:02:23,440
<i>koristeći iste elemente,</i>

22
00:02:24,760 --> 00:02:27,400
<i>svaka nova kornjača</i>
<i>započinje životni ciklus…</i>

23
00:02:33,960 --> 00:02:37,600
<i>koji odražava živote zvijezda.</i>

24
00:03:05,840 --> 00:03:12,800
ELEMENTARNO

25
00:03:18,400 --> 00:03:20,960
<i>Na australskom Velikom koraljnom grebenu,</i>

26
00:03:28,680 --> 00:03:31,120
<i>dogodilo se nešto čarobno.</i>

27
00:03:37,880 --> 00:03:40,280
<i>Nakon 50 dana ispod pijeska,</i>

28
00:03:41,480 --> 00:03:46,640
<i>kemijski elementi</i>
<i>iz cijelog svemira stvorili su život.</i>

29
00:03:49,280 --> 00:03:54,960
<i>Njihove kombinacije stvorile su</i>
<i>novi naraštaj zelenih morskih kornjača.</i>

30
00:04:18,400 --> 00:04:22,400
<i>Jajašca su sada iscrpila</i>
<i>svoje zalihe životvornih elemenata.</i>

31
00:04:39,760 --> 00:04:45,160
<i>Danas će male kornjače</i>
<i>prvi put okusiti zrak.</i>

32
00:04:59,080 --> 00:05:03,000
<i>Dok se njezina braća i sestre</i>
<i>probijaju do vode…</i>

33
00:05:08,600 --> 00:05:09,800
<i>mala ženka…</i>

34
00:05:12,560 --> 00:05:14,400
<i>rođena je posljednja.</i>

35
00:05:20,120 --> 00:05:22,160
<i>Da bi odrasla,</i>

36
00:05:23,880 --> 00:05:27,720
<i>morat će prikupljati</i>
<i>kemijske elemente diljem oceana.</i>

37
00:05:36,800 --> 00:05:38,400
<i>To je opasno putovanje…</i>

38
00:05:41,080 --> 00:05:43,440
<i>koje se može izjaloviti</i>
<i>na svakom koraku.</i>

39
00:05:50,400 --> 00:05:51,880
<i>No za bebe kornjače,</i>

40
00:05:53,200 --> 00:05:56,360
<i>zov oceana je neodoljiv.</i>

41
00:06:09,840 --> 00:06:11,200
<i>Od stotinu iz gnijezda,</i>

42
00:06:12,320 --> 00:06:14,880
<i>ponekad samo jedna preživi.</i>

43
00:06:18,680 --> 00:06:20,840
<i>Ponekad nijedna.</i>

44
00:07:13,560 --> 00:07:15,080
<i>No unatoč riziku,</i>

45
00:07:17,240 --> 00:07:21,880
<i>mala ženka zna da mora doći do vode.</i>

46
00:07:59,880 --> 00:08:01,320
<i>Ugledala je čistinu…</i>

47
00:08:04,600 --> 00:08:05,920
<i>i iskoristila priliku.</i>

48
00:08:20,880 --> 00:08:21,720
<i>Danas,</i>

49
00:08:24,400 --> 00:08:25,720
<i>ona je sretnica.</i>

50
00:08:29,080 --> 00:08:34,400
<i>Beba neće prestati plivati</i>
<i>dok ne ostavi greben daleko iza sebe.</i>

51
00:08:47,120 --> 00:08:51,520
<i>Sigurna podalje od grabežljivaca</i>
<i>koji se okupljaju u plitkim vodama,</i>

52
00:08:52,720 --> 00:08:55,920
<i>nestat će u velikom prostranstvu</i>
<i>otvorenog oceana…</i>

53
00:09:03,200 --> 00:09:07,600
<i>kako bi provela djetinjstvo</i>
<i>hraneći se atomima.</i>

54
00:09:14,240 --> 00:09:20,920
<i>Atomi, čiji korijeni sežu unatrag</i>
<i>kroz cijeli život kozmosa.</i>

55
00:09:27,120 --> 00:09:32,440
<i>Do vremena</i>
<i>kad je naš svemir bio u povojima.</i>

56
00:09:34,280 --> 00:09:38,880
VELIKI PRASAK

57
00:09:48,000 --> 00:09:53,080
<i>Proširio se od ničega do svega</i>
<i>u jednom trenutku.</i>

58
00:09:56,280 --> 00:09:59,800
<i>Naš je svemir rođen u Velikom prasku.</i>

59
00:10:07,400 --> 00:10:08,280
<i>Ispočetka,</i>

60
00:10:09,040 --> 00:10:11,440
<i>nije bilo ničeg osim guste, vruće magle.</i>

61
00:10:19,080 --> 00:10:21,480
<i>No kako se nastavio širiti,</i>

62
00:10:24,360 --> 00:10:26,000
<i>magla se počela hladiti.</i>

63
00:10:29,400 --> 00:10:32,360
<i>Na najmanjoj mogućoj razini,</i>

64
00:10:33,600 --> 00:10:36,040
<i>počelo se događati nešto zapanjujuće.</i>

65
00:10:42,000 --> 00:10:45,440
<i>Iz magle su se kondenzirali prvi atomi.</i>

66
00:10:50,120 --> 00:10:52,400
<i>Atomi vodika.</i>

67
00:10:56,040 --> 00:10:59,600
<i>Prvog elementa u svemiru.</i>

68
00:11:06,640 --> 00:11:07,800
<i>U oceanu,</i>

69
00:11:08,680 --> 00:11:11,920
<i>kornjače tinejdžeri ga love.</i>

70
00:11:15,160 --> 00:11:17,480
<i>Dok izranjaju iz plavetnila</i>

71
00:11:17,560 --> 00:11:20,120
<i>kako bi lovile</i>
<i>u plitkim vodama oko grebena.</i>

72
00:11:24,920 --> 00:11:26,560
<i>Ovo je Stella.</i>

73
00:11:27,760 --> 00:11:32,520
<i>Jedna od sretnih koja je uspjela</i>
<i>otisnuti se s plaže i stići u ocean.</i>

74
00:11:41,480 --> 00:11:44,680
<i>Već je više od 2000 puta teža</i>
<i>od težine pri rođenju</i>

75
00:11:45,840 --> 00:11:46,880
<i>i raste brzo.</i>

76
00:11:51,840 --> 00:11:55,360
<i>Hrani se stvorenjima</i>
<i>koja plutaju otvorenim oceanom.</i>

77
00:11:56,840 --> 00:11:59,880
<i>Ubire jedan element</i>
<i>više nego bilo koji drugi.</i>

78
00:12:08,640 --> 00:12:09,480
<i>Vodik.</i>

79
00:12:12,560 --> 00:12:16,800
<i>On čini više od polovice svih atoma</i>
<i>u hrani koju jede.</i>

80
00:12:20,800 --> 00:12:24,480
<i>Najobilatiji je element</i>
<i>u svim živim bićima.</i>

81
00:12:28,600 --> 00:12:29,680
<i>Od riba</i>

82
00:12:30,960 --> 00:12:32,200
<i>do beskralješnjaka.</i>

83
00:12:38,960 --> 00:12:41,320
<i>Anemona i koralja.</i>

84
00:12:54,440 --> 00:12:58,560
<i>Atomi vodika, nastali u zoru svemira,</i>

85
00:12:59,520 --> 00:13:03,200
<i>prenosili su se sa zvijezde na planet,</i>

86
00:13:04,320 --> 00:13:05,920
<i>s planeta na životinju,</i>

87
00:13:08,320 --> 00:13:11,280
<i>od plijena na grabežljivca.</i>

88
00:13:22,080 --> 00:13:23,480
<i>Što za Stellu znači</i>

89
00:13:24,280 --> 00:13:27,000
<i>da su vode oko grebena opasne.</i>

90
00:13:30,880 --> 00:13:33,920
<i>Tigrasti morski psi, gladni istih atoma,</i>

91
00:13:34,000 --> 00:13:37,000
<i>love odrasle morske kornjače.</i>

92
00:13:45,280 --> 00:13:48,560
<i>Stellina glavna obrana</i>
<i>njezin je pouzdani oklop.</i>

93
00:13:52,280 --> 00:13:55,280
<i>Kost koja je ojačana kalcijem i fosforom.</i>

94
00:14:02,320 --> 00:14:05,320
<i>Elementima koji datiraju</i>
<i>iz drugog ključnog trenutka</i>

95
00:14:09,400 --> 00:14:11,280
<i>u životu našeg svemira.</i>

96
00:14:13,040 --> 00:14:17,440
PRIJE 13,5 MILIJARDI GODINA

97
00:14:21,920 --> 00:14:25,680
<i>Prvih 300 milijuna godina</i>
<i>nakon Velikog praska,</i>

98
00:14:28,080 --> 00:14:31,000
<i>nije bilo planeta ni zvijezda.</i>

99
00:14:34,080 --> 00:14:36,600
<i>Mračno razdoblje svemira.</i>

100
00:14:42,360 --> 00:14:44,120
<i>Skrivene u mraku,</i>

101
00:14:44,640 --> 00:14:48,600
<i>goleme vitice plinovitog vodika</i>
<i>presijecaju kozmos.</i>

102
00:14:53,280 --> 00:14:55,560
<i>Zatim, nevjerojatno,</i>

103
00:14:56,200 --> 00:14:58,680
<i>kako ih je gravitacija spajala,</i>

104
00:15:02,400 --> 00:15:04,520
<i>rodile su se prve zvijezde.</i>

105
00:15:11,120 --> 00:15:13,000
<i>Ovo je kozmička zora.</i>

106
00:15:16,720 --> 00:15:20,880
<i>Trenutak kad su se svjetla upalila.</i>

107
00:15:28,000 --> 00:15:30,680
<i>Duboko u unutrašnjosti prvih zvijezda,</i>

108
00:15:34,880 --> 00:15:37,080
<i>započeo je nevjerojatan proces.</i>

109
00:15:42,800 --> 00:15:46,080
<i>Temperatura i pritisak</i>
<i>bili su toliko ekstremni…</i>

110
00:15:48,080 --> 00:15:50,360
<i>da su stvoreni novi elementi.</i>

111
00:15:52,520 --> 00:15:56,400
<i>Atomi vodika bili su pritisnuti zajedno</i>
<i>i stvorili su helij.</i>

112
00:15:58,800 --> 00:16:01,880
<i>Dok su se stapali, oslobađala se energija.</i>

113
00:16:04,520 --> 00:16:09,200
<i>Stvorila je lančanu reakciju</i>
<i>koja je proizvodila sve teže elemente.</i>

114
00:16:12,320 --> 00:16:15,640
<i>Uključujući i one nužne za život.</i>

115
00:16:17,640 --> 00:16:21,360
<i>Kombinacija tri atoma helija</i>
<i>stvorila je ugljik.</i>

116
00:16:26,800 --> 00:16:29,480
<i>Element na kojemu se temelji sav život.</i>

117
00:16:31,760 --> 00:16:34,560
<i>Ugljik i helij stvorili su kisik.</i>

118
00:16:36,120 --> 00:16:37,400
<i>Zrak koji udišemo.</i>

119
00:16:39,680 --> 00:16:42,880
<i>Kombinacija atoma kisika</i>
<i>stvorila je fosfor.</i>

120
00:16:44,920 --> 00:16:47,160
<i>Zatim silicij i kalcij.</i>

121
00:16:50,200 --> 00:16:52,800
<i>Elementi koji čine sva živa bića</i>

122
00:16:54,320 --> 00:16:58,800
<i>stvoreni su u srcima prvih zvijezda.</i>

123
00:17:31,000 --> 00:17:31,880
<i>Za Stellu,</i>

124
00:17:33,160 --> 00:17:35,040
<i>neki su elementi toliko važni</i>

125
00:17:38,600 --> 00:17:41,160
<i>da će prijeći</i>
<i>velike udaljenosti da ih nađe.</i>

126
00:17:47,240 --> 00:17:49,000
TORRESOV PROLAZ

127
00:17:49,080 --> 00:17:51,520
300 KILOMETARA OD DOMA

128
00:17:51,600 --> 00:17:56,000
<i>Tople, plitke vode</i>
<i>između Australije i Papue Nove Gvineje</i>

129
00:17:57,360 --> 00:17:59,800
<i>raj su za živahnu morsku travu.</i>

130
00:18:04,200 --> 00:18:06,680
<i>Oceanske prerije.</i>

131
00:18:16,120 --> 00:18:21,960
<i>Stella je doputovala ovamo</i>
<i>da bi prikupila njihove čarobne sastojke.</i>

132
00:18:32,560 --> 00:18:34,000
<i>Dok raste,</i>

133
00:18:34,080 --> 00:18:37,200
<i>morska trava upija elemente iz svemira,</i>

134
00:18:37,920 --> 00:18:40,680
<i>koji su našli put do oceanskog dna.</i>

135
00:18:43,880 --> 00:18:48,040
<i>Razgranate vlati</i>
<i>bogate kalcijem i fosforom</i>

136
00:18:49,760 --> 00:18:53,280
<i>daju Stelli upravo one minerale</i>
<i>koji su joj potrebni</i>

137
00:18:55,080 --> 00:18:58,320
<i>da izgradi i održi</i>
<i>svoju zaštitnu ljušturu.</i>

138
00:19:01,880 --> 00:19:06,000
<i>To će ojačati njezin oklop</i>
<i>za izazove koji su pred njom.</i>

139
00:19:14,400 --> 00:19:16,960
<i>Stella će provesti pubertet</i>

140
00:19:17,680 --> 00:19:19,200
<i>tražeći u oceanu</i>

141
00:19:20,920 --> 00:19:24,240
<i>atome rođene u zvijezdama.</i>

142
00:19:33,240 --> 00:19:35,080
<i>Njeno putovanje prema zrelosti…</i>

143
00:19:37,320 --> 00:19:40,800
<i>ima paralelu u priči o našem svemiru.</i>

144
00:19:45,240 --> 00:19:48,920
<i>Jer tri milijarde godina</i>
<i>nakon Velikog praska</i>,

145
00:19:53,880 --> 00:19:56,680
<i>svemir je također postajao punoljetan.</i>

146
00:20:02,640 --> 00:20:08,440
<i>Ulazio je u nevjerojatno aktivnu fazu</i>
<i>zvjezdanih formacija.</i>

147
00:20:12,200 --> 00:20:13,240
<i>Kako su rasle,</i>

148
00:20:13,960 --> 00:20:17,280
<i>zvijezde su se spajale u goleme galaksije.</i>

149
00:20:20,080 --> 00:20:21,800
<i>Poput našeg Mliječnog puta.</i>

150
00:20:25,000 --> 00:20:26,880
<i>Unutar tih galaksija,</i>

151
00:20:28,160 --> 00:20:30,840
<i>kemijski elementi</i>
<i>koje su zvijezde stvarale</i>

152
00:20:34,520 --> 00:20:40,960
<i>transformirali su se u planete i mjesece.</i>

153
00:20:49,920 --> 00:20:51,480
<i>Nakon milijardi godina,</i>

154
00:20:53,320 --> 00:20:58,880
<i>kemijski su elementi sazrijeli u Zemlju</i>
<i>kakvu danas poznajemo.</i>

155
00:21:07,520 --> 00:21:09,280
VANUATU

156
00:21:09,360 --> 00:21:13,320
2000 KILOMETARA OD DOMA

157
00:21:23,080 --> 00:21:25,800
<i>I Stella je sada potpuno odrasla.</i>

158
00:21:29,880 --> 00:21:31,240
<i>Duža od jednog metra,</i>

159
00:21:32,280 --> 00:21:35,600
<i>ima debeli oklop</i>
<i>prekriven zelenim algama.</i>

160
00:21:39,240 --> 00:21:42,400
<i>Idealna kamuflaža</i>
<i>za krstarenje koraljnim grebenima.</i>

161
00:21:46,600 --> 00:21:49,120
<i>U potpunom je skladu s oceanom.</i>

162
00:21:55,800 --> 00:21:57,440
<i>Atomi sa zvijezda…</i>

163
00:21:59,320 --> 00:22:02,600
<i>savršeno prilagođeni životu u moru.</i>

164
00:22:11,000 --> 00:22:13,120
<i>Samo jedan primjer života na Zemlji…</i>

165
00:22:15,280 --> 00:22:18,320
<i>koji je kozmos vrhunski oblikovao.</i>

166
00:22:35,720 --> 00:22:39,000
<i>Stella je sad spremna</i>
<i>za sljedeću fazu života.</i>

167
00:22:43,680 --> 00:22:47,000
<i>Jer će uskoro</i>
<i>i sama postati majka.</i>

168
00:22:50,200 --> 00:22:51,320
<i>U svome tijelu</i>

169
00:22:53,960 --> 00:22:56,480
<i>nosi leglo od sto jaja.</i>

170
00:22:58,280 --> 00:23:01,080
<i>Prvo od mnogih</i>
<i>koje će nositi tijekom života.</i>

171
00:23:03,680 --> 00:23:07,640
<i>Njezin vlastiti dragocjeni teret</i>
<i>zvjezdane prašine.</i>

172
00:23:15,760 --> 00:23:17,120
<i>Uzduž čitavog grebena,</i>

173
00:23:18,360 --> 00:23:20,720
<i>atomi se preslaguju u novi život.</i>

174
00:23:25,480 --> 00:23:30,160
<i>Stvarajući jedan</i>
<i>od najbogatijih ekosustava na Zemlji.</i>

175
00:23:35,920 --> 00:23:37,640
<i>No naš planet…</i>

176
00:23:41,240 --> 00:23:42,440
<i>nikako nije tipičan.</i>

177
00:23:44,960 --> 00:23:47,120
<i>U ostatku Sunčeva sustava,</i>

178
00:23:47,200 --> 00:23:49,160
<i>posve isti elementi</i>

179
00:23:49,240 --> 00:23:54,000
<i>stvorili su svjetove</i>
<i>koji nisu ni približno pogodni za život.</i>

180
00:23:58,480 --> 00:23:59,840
MERKUR

181
00:23:59,920 --> 00:24:01,320
<i>Najbliži Suncu,</i>

182
00:24:02,080 --> 00:24:05,000
<i>Merkur je planet bogat ugljikom.</i>

183
00:24:07,880 --> 00:24:09,680
<i>No umjesto stvaranja života…</i>

184
00:24:10,200 --> 00:24:11,480
430 STUPNJEVA CELZIJA

185
00:24:11,560 --> 00:24:13,800
<i>ugljik se ispeče u njegovu koru.</i>

186
00:24:16,160 --> 00:24:19,920
<i>U svijetu koji je spaljen</i>
<i>zvjezdanom svjetlošću.</i>

187
00:24:22,520 --> 00:24:26,440
<i>U najudaljenijim dijelovima</i>
<i>Sunčeva sustava,</i>

188
00:24:26,520 --> 00:24:28,560
<i>Neptunove smrzavajuće temperature</i>

189
00:24:29,480 --> 00:24:33,520
<i>uzrokuju da ugljik i vodik</i>
<i>stvaraju oblake metana.</i>

190
00:24:36,680 --> 00:24:40,880
<i>Zagušljivog plina</i>
<i>koji daje Neptunu izrazitu plavu boju.</i>

191
00:24:46,640 --> 00:24:47,960
<i>Čak i na Marsu,</i>

192
00:24:49,160 --> 00:24:51,960
<i>planetu s istim sastojcima kao Zemlja,</i>

193
00:24:54,320 --> 00:24:56,880
<i>nedostatak atmosfere bogate kisikom</i>

194
00:24:57,520 --> 00:25:00,880
<i>znači da složeni oblici života</i>
<i>ovdje ne mogu preživjeti.</i>

195
00:25:07,800 --> 00:25:12,080
<i>Samo na Zemlji uvjeti su upravo pogodni.</i>

196
00:25:18,320 --> 00:25:19,320
<i>Čak i ovdje,</i>

197
00:25:20,120 --> 00:25:22,280
<i>nadmetanje za elemente je žestoko.</i>

198
00:25:24,200 --> 00:25:25,040
<i>Opasnost…</i>

199
00:25:27,560 --> 00:25:29,040
<i>nikad nije daleko.</i>

200
00:25:44,880 --> 00:25:48,400
<i>Srećom, Stella je postala stručnjak</i>
<i>za igru skrivača.</i>

201
00:26:29,920 --> 00:26:31,400
<i>Sigurna za sada,</i>

202
00:26:34,320 --> 00:26:37,320
<i>Stella je pred najvećim izazovom</i>
<i>u svom životu.</i>

203
00:26:39,520 --> 00:26:42,280
<i>Povratkom na Veliki koraljni greben,</i>

204
00:26:43,920 --> 00:26:45,600
<i>otok svog rođenja,</i>

205
00:26:49,480 --> 00:26:51,880
<i>kako bi i sama položila jaja u pijesak.</i>

206
00:26:58,880 --> 00:27:01,440
<i>No život je provela lutajući oceanom,</i>

207
00:27:02,200 --> 00:27:05,600
<i>što znači da je sada udaljena</i>
<i>2000 kilometara.</i>

208
00:27:09,800 --> 00:27:11,520
<i>Način na koji Stella navigira</i>

209
00:27:12,160 --> 00:27:14,760
<i>jedno je od čuda prirodnog svijeta.</i>

210
00:27:21,400 --> 00:27:22,760
<i>Duboko u Zemlji,</i>

211
00:27:23,600 --> 00:27:26,600
<i>jezgra našeg planeta</i>
<i>stvara magnetsko polje…</i>

212
00:27:28,840 --> 00:27:33,880
<i>koje svakom mjestu na površini</i>
<i>daje jedinstveni magnetski otisak.</i>

213
00:27:37,560 --> 00:27:39,120
<i>Kad se izlegla,</i>

214
00:27:39,200 --> 00:27:43,520
<i>otisak njezinog otoka</i>
<i>utisnut je u Stellin mozak.</i>

215
00:27:46,200 --> 00:27:48,200
<i>Da bi pronašla put natrag,</i>

216
00:27:48,280 --> 00:27:51,600
<i>oslanjat će se</i>
<i>na specifični kemijski element.</i>

217
00:27:53,760 --> 00:27:56,880
<i>Onaj koji je povezuje s jezgrom planeta.</i>

218
00:28:00,400 --> 00:28:05,080
<i>Element koji se stvara</i>
<i>samo kad zvijezde umiru.</i>

219
00:28:10,680 --> 00:28:12,720
<i>U obližnjem dijelu galaksije,</i>

220
00:28:13,720 --> 00:28:15,680
<i>prije dva i pol milijuna godina,</i>

221
00:28:16,720 --> 00:28:20,520
<i>dogodila se dramatična promjena</i>
<i>u jezgri divovske zvijezde.</i>

222
00:28:25,280 --> 00:28:29,360
<i>Cijeli je život</i>
<i>bila pokretana nuklearnom fuzijom.</i>

223
00:28:35,880 --> 00:28:37,200
<i>Oslobođena energija</i>

224
00:28:39,040 --> 00:28:41,440
<i>stvarala je sve teže elemente.</i>

225
00:28:45,200 --> 00:28:47,760
<i>Dok se jezgra nije toliko zagrijala,</i>

226
00:28:48,640 --> 00:28:49,880
<i>da je počela stvarati</i>

227
00:28:51,640 --> 00:28:52,480
<i>željezo.</i>

228
00:28:55,360 --> 00:28:58,200
<i>Što je dovelo do ključne promjene.</i>

229
00:29:03,080 --> 00:29:06,040
<i>Jer izrada željeza ne oslobađa energiju.</i>

230
00:29:08,120 --> 00:29:09,160
<i>Nego je proždire.</i>

231
00:29:15,880 --> 00:29:18,360
<i>Kako je nastajalo sve više metala,</i>

232
00:29:19,240 --> 00:29:22,760
<i>širio se jezgrom poput zaraze.</i>

233
00:29:27,160 --> 00:29:29,160
<i>Hraneći se toplinom zvijezde.</i>

234
00:29:33,880 --> 00:29:34,880
<i>Gušio ju je.</i>

235
00:29:46,280 --> 00:29:48,600
<i>Bez izvora topline koji bi je pokretao,</i>

236
00:29:52,840 --> 00:29:54,400
<i>od tog trenutka nadalje,</i>

237
00:29:57,480 --> 00:29:59,680
<i>zvijezda je bila osuđena na smrt.</i>

238
00:30:11,600 --> 00:30:16,200
<i>Eksplozija koja je uslijedila</i>
<i>zasjala je sjajem deset milijardi sunaca.</i>

239
00:30:22,000 --> 00:30:27,080
<i>Supernova koja je odaslala</i>
<i>prašinu bogatu željezom kroz galaksiju.</i>

240
00:30:35,120 --> 00:30:38,120
<i>Sve do našeg planeta.</i>

241
00:30:43,160 --> 00:30:44,280
<i>Čak i sada,</i>

242
00:30:45,280 --> 00:30:50,280
<i>100 tona zvjezdane prašine</i>
<i>uđe u Zemljinu atmosferu svaki dan.</i>

243
00:30:53,080 --> 00:30:56,800
<i>Dijelom ostaci nakon formacije</i>
<i>Sunčeva sustava</i>.

244
00:31:00,600 --> 00:31:04,480
<i>Dijelom prašina iz dalekih supernovi.</i>

245
00:31:08,400 --> 00:31:13,600
<i>Izravna veza</i>
<i>između našeg planeta i zvijezda.</i>

246
00:31:19,680 --> 00:31:21,960
<i>Upravo željezo u ovoj prašini</i>

247
00:31:22,520 --> 00:31:25,400
<i>omogućuje Stelli da pronađe put.</i>

248
00:31:33,520 --> 00:31:35,200
<i>Jer duboko u njezinom mozgu…</i>

249
00:31:38,280 --> 00:31:43,600
<i>smatra se da specijalizirane stanice</i>
<i>sadrže kristale magnetita.</i>

250
00:31:44,520 --> 00:31:48,760
<i>Bogat je željezom i poravnava se</i>
<i>s magnetskim poljem Zemlje.</i>

251
00:31:52,760 --> 00:31:53,680
<i>Kompas,</i>

252
00:31:55,560 --> 00:31:57,680
<i>koji je usmjerava u pravom smjeru.</i>

253
00:32:05,440 --> 00:32:11,680
<i>Omogućuje Stelli da pronađe</i>
<i>jedinstveni magnetski otisak doma.</i>

254
00:32:19,480 --> 00:32:22,680
<i>Element iskovan u supernovi…</i>

255
00:32:30,360 --> 00:32:34,280
<i>sada će je voditi kilometrima</i>
<i>identičnog oceana.</i>

256
00:32:48,600 --> 00:32:49,920
<i>Natrag na otok…</i>

257
00:32:53,800 --> 00:32:55,480
<i>na kojem je rođena.</i>

258
00:33:08,120 --> 00:33:12,040
<i>No i druga bića</i>
<i>oslanjaju se na magnetske sposobnosti.</i>

259
00:33:14,680 --> 00:33:16,480
<i>Poput tigrastih morskih pasa.</i>

260
00:33:19,600 --> 00:33:22,280
<i>I njih vode na isti otok.</i>

261
00:33:26,560 --> 00:33:28,920
<i>Jer nekoliko mjeseci svake godine,</i>

262
00:33:29,000 --> 00:33:32,600
<i>tisuće ženki kornjača</i>
<i>dolaze ovamo položiti jaja.</i>

263
00:33:34,600 --> 00:33:37,880
<i>To je najveće okupljalište</i>
<i>zelenih morskih kornjača</i>

264
00:33:37,960 --> 00:33:39,960
<i>na planetu.</i>

265
00:33:45,600 --> 00:33:47,320
<i>Kad stignu do obale,</i>

266
00:33:49,080 --> 00:33:50,320
<i>počinje hranjenje.</i>

267
00:34:03,800 --> 00:34:06,160
<i>Stella mora pričekati pravi trenutak…</i>

268
00:34:08,840 --> 00:34:10,040
<i>da se otvori čistina</i>

269
00:34:12,160 --> 00:34:14,080
<i>te da izbjegne napad.</i>

270
00:34:32,080 --> 00:34:33,800
<i>Kad je opasnost prošla,</i>

271
00:34:37,440 --> 00:34:39,080
<i>napokon izlazi na obalu.</i>

272
00:34:52,280 --> 00:34:53,880
<i>Nakon epskog putovanja,</i>

273
00:34:57,080 --> 00:34:59,240
<i>Stella izlazi na pijesak</i>

274
00:35:00,840 --> 00:35:03,320
<i>koji je zadnji put dotaknula kao beba.</i>

275
00:35:28,040 --> 00:35:30,920
<i>Elementi koje je cijeli život skupljala…</i>

276
00:35:36,600 --> 00:35:39,160
<i>sada su sigurno položeni u pijesak.</i>

277
00:35:45,240 --> 00:35:46,960
<i>Stellina je misija dovršena</i>

278
00:35:47,520 --> 00:35:49,240
<i>i vraća se u ocean…</i>

279
00:35:52,880 --> 00:35:56,600
<i>kako bi ponovno počela skupljati</i>
<i>zvjezdani prah.</i>

280
00:36:00,480 --> 00:36:01,800
<i>Njezin životni ciklus…</i>

281
00:36:03,640 --> 00:36:06,520
<i>odražava najveći od svih ciklusa.</i>

282
00:36:08,440 --> 00:36:11,920
<i>Onaj života i smrti zvijezda.</i>

283
00:36:22,480 --> 00:36:25,600
<i>Daleko, na drugom dijelu galaksije,</i>

284
00:36:27,000 --> 00:36:29,680
<i>pepeo nebrojenih supernovi</i>

285
00:36:29,760 --> 00:36:34,480
<i>okupio se i stvorio golemu maglicu.</i>

286
00:36:41,240 --> 00:36:44,480
<i>Oblak zvjezdane prašine</i>
<i>dug desecima svjetlosnih godina.</i>

287
00:36:48,120 --> 00:36:52,600
<i>U njemu se skrivaju mjesta</i>
<i>gdje se sljedeća generacija zvijezda</i>

288
00:36:53,840 --> 00:36:55,280
<i>počinje formirati.</i>

289
00:37:06,800 --> 00:37:08,400
<i>Protoplanetarni diskovi.</i>

290
00:37:10,400 --> 00:37:12,880
<i>Oni su poput golemih kozmičkih jaja.</i>

291
00:37:15,000 --> 00:37:17,680
<i>Svako je veće od našeg Sunčeva sustava.</i>

292
00:37:23,720 --> 00:37:26,640
<i>Unutar ljušture od ioniziranog plina,</i>

293
00:37:28,560 --> 00:37:31,480
<i>sila gravitacije okuplja</i>
<i>zvjezdani prah zajedno.</i>

294
00:37:38,880 --> 00:37:42,400
<i>Zvjezdana prašina unutar Stellinih jaja…</i>

295
00:37:45,440 --> 00:37:47,560
<i>također počinje poprimati oblik.</i>

296
00:37:56,200 --> 00:38:01,800
<i>Dok se elementi koje je prikupila</i>
<i>počinju transformirati…</i>

297
00:38:08,280 --> 00:38:11,800
<i>u nešto što počinje nalikovati</i>
<i>sićušnom biću.</i>

298
00:38:24,240 --> 00:38:25,680
<i>U protoplanetarnom disku</i>

299
00:38:27,840 --> 00:38:30,240
<i>plinovi poput vodika i helija…</i>

300
00:38:33,120 --> 00:38:35,680
<i>hrane embrij zvijezde.</i>

301
00:38:44,880 --> 00:38:46,680
<i>A ono što je nekoć bio embrij…</i>

302
00:38:49,080 --> 00:38:51,080
<i>sada je sićušna kornjača</i>

303
00:38:55,200 --> 00:38:58,880
<i>s oklopom, perajama i kljunom.</i>

304
00:39:02,880 --> 00:39:04,680
<i>Elementi su se presložili…</i>

305
00:39:08,080 --> 00:39:10,280
<i>za život u moru.</i>

306
00:39:15,080 --> 00:39:16,520
<i>U protoplanetarnom disku</i>

307
00:39:17,000 --> 00:39:20,200
<i>razvoj nove zvijezde</i>
<i>također se bliži kraju.</i>

308
00:39:21,480 --> 00:39:24,800
<i>Ponovno rođena iz pepela</i>
<i>prethodne generacije,</i>

309
00:39:26,120 --> 00:39:30,000
<i>njezino svjetlo sada otkriva</i>
<i>obitelj planeta koji rastu u orbiti.</i>

310
00:39:34,200 --> 00:39:35,320
<i>Novi svjetovi.</i>

311
00:39:36,240 --> 00:39:40,280
<i>Možda nove mogućnosti za život.</i>

312
00:39:48,280 --> 00:39:49,920
<i>A ispod pijeska,</i>

313
00:39:51,240 --> 00:39:52,760
<i>ista zvjezdana prašina.</i>

314
00:39:54,080 --> 00:39:58,800
<i>Prenošena nebrojenim generacijama</i>
<i>zvijezda i kornjača…</i>

315
00:40:00,880 --> 00:40:03,200
<i>započet će još jedno putovanje.</i>

316
00:40:08,160 --> 00:40:09,560
<i>Svaki novi život</i>

317
00:40:11,080 --> 00:40:15,400
<i>izravno je povezan s nastankom svemira.</i>

318
00:40:20,840 --> 00:40:26,200
<i>Svaka nova priča počinje</i>
<i>na kraju prethodne.</i>

319
00:40:34,880 --> 00:40:38,880
<i>Priča o našem svemiru nastavlja se</i>

320
00:40:40,760 --> 00:40:43,080
<i>sa Zemljinim najdragocjenijim resursom,</i>

321
00:40:46,280 --> 00:40:47,120
<i>vodom.</i>

322
00:40:48,920 --> 00:40:52,800
<i>Te s obitelji slonova</i>
<i>na opasnoj misiji da je nađu.</i>

323
00:40:56,920 --> 00:40:59,360
<i>Njihovo putovanje jednako je nevjerojatno</i>

324
00:41:01,680 --> 00:41:06,440
<i>kao i putovanje vode</i>
<i>kroz prostranstva svemira do Zemlje.</i>

325
00:41:10,640 --> 00:41:13,840
<i>No zašto je Zemlja jedini svijet</i>
<i>u Sunčevu sustavu…</i>

326
00:41:14,840 --> 00:41:17,240
<i>čija je površina puna tekuće vode?</i>

327
00:41:18,600 --> 00:41:21,960
<i>I zašto je ona tako važna za život?</i>

328
00:42:06,800 --> 00:42:11,160
Prijevod titlova: Fran Cettl