1
00:00:17,560 --> 00:00:21,960
‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX

2
00:00:27,000 --> 00:00:29,000
<i>‎Cực bắc của hành tinh chúng ta</i>

3
00:00:30,640 --> 00:00:32,800
<i>‎là một vùng đất cực đoan.</i>

4
00:00:37,880 --> 00:00:39,440
<i>‎Khi mùa đông xâm chiếm…</i>

5
00:00:43,160 --> 00:00:46,160
<i>‎gió Bắc Cực khiến nhiệt độ giảm mạnh.</i>

6
00:00:49,800 --> 00:00:54,080
<i>‎Ngay cả Gấu Nâu Alaska cực khỏe</i>
<i>‎cũng phải lánh nạn.</i>

7
00:01:02,520 --> 00:01:05,160
<i>‎Không thể chịu được tiết trời đông giá,</i>

8
00:01:07,040 --> 00:01:10,280
<i>‎chúng buộc phải bước vào</i>
<i>‎một cuộc hành trình phi thường.</i>

9
00:01:15,040 --> 00:01:18,800
<i>‎Khi Bắc Cực sắp bước vào</i>
<i>‎bóng tối và giá lạnh của mùa đông,</i>

10
00:01:24,000 --> 00:01:28,680
<i>‎những con gấu bắt đầu leo lên núi cao…</i>

11
00:01:32,960 --> 00:01:35,400
<i>‎tìm nơi trú ẩn trong hang</i>

12
00:01:36,600 --> 00:01:38,480
<i>‎đào vào những con dốc dựng đứng.</i>

13
00:01:41,640 --> 00:01:43,160
<i>‎Trên cao hàng trăm mét.</i>

14
00:02:12,680 --> 00:02:14,880
<i>‎Gấu sống ở tận cùng trái đất</i>

15
00:02:16,760 --> 00:02:20,880
<i>‎phải đối mặt với</i>
<i>‎những thử thách tột cùng của mỗi mùa.</i>

16
00:02:23,920 --> 00:02:24,800
<i>‎Để làm điều đó,</i>

17
00:02:26,320 --> 00:02:30,240
<i>‎chúng dựa vào</i>
<i>‎mối liên hệ đặc biệt với vũ trụ</i>

18
00:02:31,240 --> 00:02:34,680
<i>‎vì khắc vào cấu trúc sinh học của gấu</i>

19
00:02:34,760 --> 00:02:36,840
<i>‎là mỗi thời khắc trọng đại</i>

20
00:02:38,400 --> 00:02:41,960
<i>‎của lịch sử 4,5 tỉ năm của Trái Đất.</i>

21
00:02:45,040 --> 00:02:49,760
<i>‎Những sự kiện về sức mạnh</i>
<i>‎và sự hủy diệt không thể tưởng tượng nổi</i>

22
00:02:51,480 --> 00:02:56,400
<i>‎đã tạo ra một thế giới</i>
<i>‎có một không hai trong vũ trụ của ta.</i>

23
00:03:21,680 --> 00:03:26,440
‎GIAO MÙA

24
00:03:33,320 --> 00:03:36,480
<i>‎Đây là Luna, chú  gấu cái sáu tuổi.</i>

25
00:03:41,480 --> 00:03:43,880
<i>‎Đã đến chiếc hang an toàn,</i>

26
00:03:46,800 --> 00:03:50,000
<i>‎đây sẽ là nhà của nó trong sáu tháng tới.</i>

27
00:03:57,960 --> 00:03:59,120
<i>‎Một nơi ấm cúng</i>

28
00:04:00,560 --> 00:04:04,400
<i>‎để ngủ qua mùa đông.</i>

29
00:04:06,480 --> 00:04:09,600
‎NGỦ ĐÔNG NGÀY THỨ 1

30
00:04:22,640 --> 00:04:24,520
<i>‎Khi ngày ngắn lại,</i>

31
00:04:27,200 --> 00:04:29,880
<i>‎cơ thể nó phản ứng</i>
<i>‎với nhịp điệu của hành tinh chúng ta.</i>

32
00:04:36,360 --> 00:04:38,480
<i>‎Nhịp tim nó bắt đầu chậm lại…</i>

33
00:04:48,280 --> 00:04:50,280
<i>‎chỉ còn tám nhịp một phút.</i>

34
00:05:04,880 --> 00:05:06,520
<i>‎Khi nó ổn định,</i>

35
00:05:08,600 --> 00:05:10,600
<i>‎thân nhiệt nó giảm xuống.</i>

36
00:05:30,800 --> 00:05:35,880
<i>‎Và nó chìm vào giấc ngủ sâu, mơ màng.</i>

37
00:05:52,280 --> 00:05:56,760
<i>‎Mối liên hệ chặt chẽ</i>
<i>‎giữa loài gấu và vũ trụ…</i>

38
00:05:59,880 --> 00:06:03,520
<i>‎buộc nó trải qua những tháng đông</i>
<i>‎khắc nghiệt dưới lòng đất.</i>

39
00:06:07,960 --> 00:06:12,080
<i>‎May mắn khi không biết gì</i>
<i>‎về hành trình dài phía trước.</i>

40
00:06:17,160 --> 00:06:19,120
<i>‎Vì ở bên ngoài hang,</i>

41
00:06:22,480 --> 00:06:24,240
<i>‎Trái Đất đang di chuyển.</i>

42
00:06:33,360 --> 00:06:34,200
‎NGÀY 1

43
00:06:34,280 --> 00:06:38,400
<i>‎Mỗi ngày, hành tinh</i>
<i>‎quay một lần trên trục của nó.</i>

44
00:06:39,760 --> 00:06:44,280
‎NGÀY 2

45
00:06:44,360 --> 00:06:47,680
‎NGÀY 3

46
00:06:47,760 --> 00:06:51,040
‎NGÀY 4

47
00:06:51,120 --> 00:06:54,440
‎NGÀY 5

48
00:06:55,320 --> 00:07:00,080
<i>‎Mỗi tháng, Mặt Trăng hoàn thành</i>
<i>‎một vòng quanh Trái Đất.</i>

49
00:07:07,040 --> 00:07:08,680
<i>‎Và khi nhiều tháng trôi qua,</i>

50
00:07:09,720 --> 00:07:13,320
<i>‎Trái Đất và Mặt Trăng quay quanh Mặt Trời.</i>

51
00:07:19,200 --> 00:07:21,320
<i>‎Trong thời gian nó sẽ dành để ngủ,</i>

52
00:07:22,320 --> 00:07:26,520
<i>‎Luna sẽ đi 470 triệu ki-lô-mét.</i>

53
00:07:27,920 --> 00:07:30,280
‎THÁNG BA

54
00:07:32,960 --> 00:07:34,920
<i>‎Một chuyến du hành vũ trụ cực ấn tượng</i>

55
00:07:36,640 --> 00:07:38,640
<i>‎nửa vòng quanh Mặt Trời.</i>

56
00:07:47,560 --> 00:07:48,680
<i>‎Và năm nay,</i>

57
00:07:49,560 --> 00:07:51,840
<i>‎nó có vài người bạn đồng hành mới.</i>

58
00:07:51,920 --> 00:07:55,480
‎NGỦ ĐÔNG NGÀY THỨ 122

59
00:07:55,560 --> 00:07:58,200
<i>‎Giữa những lúc thức rồi ngủ,</i>

60
00:07:59,520 --> 00:08:01,640
<i>‎Luna đã sinh ra…</i>

61
00:08:04,040 --> 00:08:05,880
<i>‎hai chú gấu nhỏ.</i>

62
00:08:12,320 --> 00:08:16,480
<i>‎Đàn con sẽ ăn và ngủ</i>
<i>‎trong hang đến mùa xuân.</i>

63
00:08:19,600 --> 00:08:21,400
<i>‎Nhưng phải nuôi thêm hai miệng ăn</i>

64
00:08:23,320 --> 00:08:26,000
<i>‎gây tổn hại đến cơ thể của Luna.</i>

65
00:08:33,120 --> 00:08:35,800
<i>‎Các tế bào mỡ dưới da nó bắt đầu teo lại</i>

66
00:08:37,440 --> 00:08:40,800
<i>‎khi nguồn năng lượng dự trữ của nó</i>
<i>‎được sử dụng hết để sản xuất sữa.</i>

67
00:08:46,160 --> 00:08:48,840
‎NGÀY NGỦ ĐÔNG THỨ 154

68
00:08:48,920 --> 00:08:50,960
<i>‎Sau năm tháng dưới lòng đất,</i>

69
00:08:51,840 --> 00:08:55,400
<i>‎Luna đã giảm</i>
<i>‎hơn một phần tư trọng lượng cơ thể.</i>

70
00:09:01,120 --> 00:09:04,440
<i>‎Và với nhiệt độ bên ngoài</i>
<i>‎vẫn giữ ở mức dưới không,</i>

71
00:09:06,560 --> 00:09:09,800
<i>‎Luna khẩn thiết mong mùa xuân đến</i>

72
00:09:10,640 --> 00:09:14,000
<i>‎nếu nó tiếp tục nuôi lũ gấu mới sinh.</i>

73
00:09:22,080 --> 00:09:22,960
<i>‎May mắn thay,</i>

74
00:09:24,880 --> 00:09:26,360
<i>‎Trái Đất có đặc điểm thú vị.</i>

75
00:09:29,800 --> 00:09:31,480
<i>‎Nó nghiêng sang một bên.</i>

76
00:09:31,560 --> 00:09:35,840
‎NGHIÊNG 23 ĐỘ

77
00:09:35,920 --> 00:09:38,800
<i>‎Và như vậy,</i>
<i>‎khi nó di chuyển trong không gian,</i>

78
00:09:39,720 --> 00:09:42,240
<i>‎vào các thời điểm khác nhau trong năm,</i>

79
00:09:42,320 --> 00:09:45,400
<i>‎các phần khác nhau của hành tinh này</i>
<i>‎nghiêng về phía Mặt Trời,</i>

80
00:09:47,280 --> 00:09:49,640
<i>‎khiến mùa thay đổi.</i>

81
00:10:00,360 --> 00:10:02,000
<i>‎Có nghĩa là ở Alaska,</i>

82
00:10:03,200 --> 00:10:05,200
<i>‎một điều tuyệt vời đang xảy ra.</i>

83
00:10:12,880 --> 00:10:14,760
<i>‎Mỗi ngày trôi qua,</i>

84
00:10:14,840 --> 00:10:17,000
<i>‎mặt trời lại cao hơn trên bầu trời.</i>

85
00:10:20,840 --> 00:10:23,680
<i>‎Những tia nắng ấm của nó</i>
<i>‎làm thay đổi cảnh quan.</i>

86
00:10:34,080 --> 00:10:37,920
<i>‎Đúng lúc Luna và đàn con</i>
<i>‎cần điều đó nhất.</i>

87
00:10:42,520 --> 00:10:46,080
<i>‎Đầu dây thần kinh trong da nó</i>
<i>‎phát hiện ra hơi ấm mặt trời.</i>

88
00:10:53,880 --> 00:10:55,560
<i>‎Và khi ngày dài hơn,</i>

89
00:11:01,120 --> 00:11:04,000
<i>‎các tế bào chuyên biệt ở phía sau mắt nó</i>

90
00:11:05,480 --> 00:11:09,000
<i>‎cảm nhận được ánh sáng tăng lên.</i>

91
00:11:14,680 --> 00:11:16,960
<i>‎Những thông điệp bí mật này,</i>

92
00:11:17,040 --> 00:11:19,480
<i>‎trực tiếp từ</i>
<i>‎ngôi sao gần nhất của chúng ta,</i>

93
00:11:22,400 --> 00:11:26,280
<i>‎nói với Luna đã đến lúc</i>
<i>‎thức dậy sau giấc ngủ đông.</i>

94
00:11:40,720 --> 00:11:45,160
<i>‎Khi chúng báo hiệu</i>
<i>‎sự chuyển mùa nhẹ nhàng của hành tinh.</i>

95
00:11:54,320 --> 00:11:56,000
<i>‎Nhưng ngoài hệ mặt trời,</i>

96
00:11:58,200 --> 00:12:00,040
<i>‎các mùa như ở trên Trái Đất</i>

97
00:12:01,880 --> 00:12:03,360
<i>‎không hề là chuyện điển hình.</i>

98
00:12:09,640 --> 00:12:12,160
<i>‎Hàng xóm gần nhất, sao Kim,</i>

99
00:12:14,920 --> 00:12:16,680
<i>‎gần Mặt Trời hơn nhiều</i>

100
00:12:17,640 --> 00:12:20,360
<i>‎và vì thế, nóng hơn nhiều so với Trái Đất.</i>

101
00:12:25,160 --> 00:12:28,120
<i>‎Và vì hành tinh này không có độ nghiêng,</i>

102
00:12:28,960 --> 00:12:31,080
<i>‎nó hầu như không có mùa.</i>

103
00:12:35,480 --> 00:12:39,400
<i>‎Nhiệt độ quanh năm nóng như thiêu đốt.</i>

104
00:12:44,280 --> 00:12:45,560
<i>‎Xa hơn,</i>

105
00:12:46,080 --> 00:12:47,480
<i>‎qua cả Trái Đất,</i>

106
00:12:49,600 --> 00:12:50,920
<i>‎là sao Hỏa.</i>

107
00:12:52,880 --> 00:12:56,120
<i>‎Quỹ đạo của nó</i>
<i>‎khiến khoảng cách của nó với Mặt Trời</i>

108
00:12:56,200 --> 00:12:58,440
<i>‎thay đổi rất lớn trong năm.</i>

109
00:13:00,160 --> 00:13:01,960
<i>‎khiến cho các mùa trên sao Hỏa</i>

110
00:13:03,600 --> 00:13:06,440
<i>‎khắc nghiệt hơn nhiều</i>
<i>‎so với mùa của chúng ta.</i>

111
00:13:09,200 --> 00:13:13,880
<i>‎Trong mùa đông, hơn một phần tư</i>
<i>‎khí quyển của hành tinh này bị đóng băng.</i>

112
00:13:15,880 --> 00:13:17,040
<i>‎Trong khi vào mùa hè,</i>

113
00:13:18,120 --> 00:13:20,440
<i>‎khi sao Hỏa tới gần Mặt Trời hơn,</i>

114
00:13:21,240 --> 00:13:24,280
<i>‎nhiệt độ gia tăng tạo ra bão bụi</i>

115
00:13:24,360 --> 00:13:29,280
<i>‎dữ dội đến nỗi</i>
<i>‎chúng có thể nhấn chìm cả hành tinh này.</i>

116
00:13:33,360 --> 00:13:34,800
<i>‎Nhưng xa hơn Hỏa.</i>

117
00:13:35,440 --> 00:13:36,400
‎SAO MỘC

118
00:13:36,480 --> 00:13:37,680
<i>‎Qua sao Mộc.</i>

119
00:13:39,680 --> 00:13:41,000
‎SAO THỔ

120
00:13:41,080 --> 00:13:42,000
<i>‎Và sao Thổ.</i>

121
00:13:48,080 --> 00:13:51,000
<i>‎Cách Mặt Trời ba tỉ ki-lô-mét,</i>

122
00:13:52,600 --> 00:13:57,200
<i>‎Sao Thiên Vương có mùa</i>
<i>‎khắc nghiệt nhất trong hệ mặt trời.</i>

123
00:13:59,840 --> 00:14:03,240
<i>‎Hành tinh này xoay theo mặt bên.</i>

124
00:14:04,280 --> 00:14:06,240
<i>‎Vì vậy, khi nó đi theo quỹ đạo,</i>

125
00:14:06,320 --> 00:14:08,480
<i>‎phía mùa hè đối diện với Mặt Trời,</i>

126
00:14:12,040 --> 00:14:17,080
<i>‎trong khi phía mùa đông sẽ không thấy</i>
<i>‎ánh sáng ban ngày trong 42 năm.</i>

127
00:14:29,400 --> 00:14:32,800
<i>‎Chỉ có Trái Đất mới có những mùa</i>

128
00:14:34,440 --> 00:14:37,440
<i>‎mà ngay cả ở những điều kiện</i>
<i>‎khắc nghiệt của hành tinh chúng ta,</i>

129
00:14:38,200 --> 00:14:40,440
<i>‎vẫn cho sự sống cơ hội sống sót.</i>

130
00:14:54,520 --> 00:14:56,120
<i>‎Khi mùa xuân đến,</i>

131
00:14:57,280 --> 00:14:59,600
<i>‎gia đình Luna mới ra khỏi hang.</i>

132
00:15:06,280 --> 00:15:11,000
<i>‎Đàn con giờ có thể tận hưởng</i>
<i>‎những giây phút đầu tiên dưới mặt trời.</i>

133
00:15:35,880 --> 00:15:40,360
<i>‎Nhưng chuyển mùa nghĩa là đàn con</i>
<i>‎phải bắt đầu một cuộc hành trình gian nan.</i>

134
00:15:48,280 --> 00:15:49,760
<i>‎Vì để tìm thức ăn,</i>

135
00:15:50,840 --> 00:15:53,480
<i>‎Luna phải dẫn chúng về vùng đất thấp</i>

136
00:15:54,760 --> 00:15:56,760
<i>‎phía bên kia ngọn núi.</i>

137
00:16:13,720 --> 00:16:16,240
<i>‎Đó là cuộc leo núi</i>
<i>‎khiến những đôi chân nhỏ mỏi nhừ.</i>

138
00:16:23,840 --> 00:16:27,320
<i>‎Phải vượt qua hàng trăm mét băng và đá.</i>

139
00:17:21,040 --> 00:17:25,280
<i>‎Khi chúng vượt qua đỉnh núi,</i>
<i>‎phần khó khăn nhất của chuyến đi kết thúc.</i>

140
00:17:36,760 --> 00:17:39,920
<i>‎Nhưng chẳng có gì đảm bảo sống sót.</i>

141
00:17:43,560 --> 00:17:45,920
<i>‎Để vượt qua thời gian còn lại của năm,</i>

142
00:17:47,240 --> 00:17:52,000
<i>‎gia đình gấu sẽ dựa vào</i>
<i>‎sự hiểu biết bản năng của Luna</i>

143
00:17:53,200 --> 00:17:54,640
<i>‎về các mùa sắp tới.</i>

144
00:17:58,920 --> 00:18:00,280
<i>‎Mỗi mùa…</i>

145
00:18:02,640 --> 00:18:05,480
<i>‎là kết quả của hành trình xuyên vũ trụ</i>
<i>‎mỗi năm của Trái Đất.</i>

146
00:18:12,440 --> 00:18:13,840
<i>‎Một hành trình bắt đầu…</i>

147
00:18:15,920 --> 00:18:18,960
<i>‎cả trước khi Trái Đất tồn tại.</i>

148
00:18:24,600 --> 00:18:30,720
‎HỆ MẶT TRỜI
‎4,6 TỈ NĂM TRƯỚC

149
00:18:33,640 --> 00:18:39,600
<i>‎Thời mà hệ mặt trời của chúng ta</i>
<i>‎chỉ hơn tro bụi một chút.</i>

150
00:18:43,120 --> 00:18:47,600
<i>‎Không có Mặt Trời,</i>
<i>‎không có hành tinh, và không có mặt trăng.</i>

151
00:18:50,360 --> 00:18:53,920
<i>‎Chỉ là một đám mây khí và bụi khổng lồ.</i>

152
00:19:07,320 --> 00:19:10,960
<i>‎Sau đó, ở một hệ mặt trời xa xôi,</i>

153
00:19:13,400 --> 00:19:14,920
<i>‎một ngôi sao phát nổ.</i>

154
00:19:16,920 --> 00:19:21,800
<i>‎Một siêu tân tinh</i>
<i>‎truyền sóng xung kích khắp thiên hà.</i>

155
00:19:41,280 --> 00:19:46,280
<i>‎Khi va chạm, sóng xung kích</i>
<i>‎khiến đám mây đổ sập vào chính nó.</i>

156
00:19:51,680 --> 00:19:53,440
<i>‎Và bắt đầu quay.</i>

157
00:20:00,440 --> 00:20:02,640
<i>‎Khi nó quay càng lúc càng nhanh,</i>

158
00:20:04,040 --> 00:20:08,080
<i>‎đám mây phẳng ra thành một chiếc đĩa.</i>

159
00:20:10,200 --> 00:20:13,200
<i>‎Một vũng xoáy với khí và đá.</i>

160
00:20:16,600 --> 00:20:19,400
<i>‎Ở trung tâm, dưới áp suất mạnh,</i>

161
00:20:23,040 --> 00:20:24,480
<i>‎Mặt Trời được sinh ra.</i>

162
00:20:28,080 --> 00:20:31,840
<i>‎Trong khi ở xa hơn, đá va vào đá,</i>

163
00:20:34,080 --> 00:20:36,200
<i>‎hành tinh của chúng ta bắt đầu phát triển.</i>

164
00:20:41,080 --> 00:20:43,480
<i>‎Cho đến sau 20 triệu năm,</i>

165
00:20:44,880 --> 00:20:46,760
<i>‎Trái Đất mới được hình thành trọn vẹn.</i>

166
00:20:49,360 --> 00:20:52,720
<i>‎Vẫn quay quanh Mặt Trời</i>
<i>‎như đám mây khởi nguồn của nó.</i>

167
00:20:58,920 --> 00:21:02,280
<i>‎Đi theo quỹ đạo 365 ngày một lần.</i>

168
00:21:05,520 --> 00:21:07,440
<i>‎Nhờ thế mà Trái Đất có năm.</i>

169
00:21:14,240 --> 00:21:16,840
<i>‎Nhưng vào giai đoạn này</i>
<i>‎trong câu chuyện của hành tinh,</i>

170
00:21:17,760 --> 00:21:19,520
<i>‎đó là một năm không có mùa.</i>

171
00:21:24,080 --> 00:21:26,720
<i>‎Vì sự hỗn loạn tạo ra chúng…</i>

172
00:21:29,200 --> 00:21:31,080
<i>‎vẫn chưa đến.</i>

173
00:21:41,560 --> 00:21:45,360
<i>‎Ở Alaska, sự sống động của mùa xuân</i>

174
00:21:46,600 --> 00:21:49,280
<i>‎đã nhường chỗ</i>
<i>‎cho những ngày hè lười biếng.</i>

175
00:22:01,480 --> 00:22:03,880
<i>‎Đàn con đã được năm tháng tuổi.</i>

176
00:22:06,600 --> 00:22:08,120
<i>‎Và vẫn đang học…</i>

177
00:22:10,400 --> 00:22:11,560
<i>‎cách làm gấu.</i>

178
00:22:25,000 --> 00:22:27,080
<i>‎Vì lớn quá nhanh,</i>

179
00:22:28,040 --> 00:22:29,960
<i>‎lũ con liên tục đói.</i>

180
00:22:36,520 --> 00:22:38,800
<i>‎Và trong khi trông có vẻ yên bình,</i>

181
00:22:41,040 --> 00:22:44,480
<i>‎mùa hè ở Alaska là thời gian khó khăn.</i>

182
00:22:54,680 --> 00:22:57,520
<i>‎Không có bữa ăn đúng nghĩa trên đồng cỏ,</i>

183
00:22:58,040 --> 00:23:00,200
<i>‎lũ gấu đành ăn tạm cỏ.</i>

184
00:23:11,240 --> 00:23:16,240
<i>‎Nghĩa là phần lớn thức ăn của đàn con</i>

185
00:23:16,320 --> 00:23:17,920
<i>‎vẫn dựa vào nguồn sữa mẹ.</i>

186
00:23:35,520 --> 00:23:39,800
<i>‎Nhưng Luna chưa có bữa ăn nào đúng nghĩa</i>
<i>‎từ trước khi ngủ đông,</i>

187
00:23:41,560 --> 00:23:44,040
<i>‎nên nó đang mất sức dần.</i>

188
00:23:53,080 --> 00:23:56,040
<i>‎Nhưng gần đó, ngoài không gian,</i>

189
00:23:57,520 --> 00:23:59,160
<i>‎sự trợ giúp đang đến.</i>

190
00:24:05,880 --> 00:24:10,400
<i>‎Vì ngày nay, hành tinh của chúng ta</i>
<i>‎luôn có một người bạn đồng hành.</i>

191
00:24:13,000 --> 00:24:14,040
<i>‎Mặt Trăng.</i>

192
00:24:16,320 --> 00:24:18,280
<i>‎Bị khóa trong quỹ đạo quanh Trái Đất,</i>

193
00:24:19,720 --> 00:24:22,320
<i>‎nó là thiên thể gần nhất của chúng ta.</i>

194
00:24:23,920 --> 00:24:27,960
<i>‎Vật thể lớn nhất và sáng nhất</i>
<i>‎trên bầu trời đêm.</i>

195
00:24:32,120 --> 00:24:35,520
<i>‎Và vì Mặt Trăng rất lớn và rất gần,</i>

196
00:24:37,760 --> 00:24:40,480
<i>‎nó tạo ra một lực hút mạnh.</i>

197
00:24:47,880 --> 00:24:51,480
<i>‎Đủ mạnh để ảnh hưởng thế giới chúng ta.</i>

198
00:24:56,080 --> 00:24:59,160
<i>‎Nó đẩy các đại dương</i>
<i>‎xa khỏi bề mặt hành tinh…</i>

199
00:25:07,520 --> 00:25:09,680
<i>‎tạo ra thủy triều Trái Đất.</i>

200
00:25:15,960 --> 00:25:18,680
<i>‎Và vào vài ngày gần với</i>
<i>‎ngày trăng non và trăng tròn,</i>

201
00:25:20,800 --> 00:25:25,400
<i>‎thủy triều thấp nhất mùa hè</i>
<i>‎cho thấy một cảnh quan hoàn toàn mới.</i>

202
00:25:29,760 --> 00:25:32,800
<i>‎Bãi lầy dài hàng trăm mét từ bờ biển.</i>

203
00:25:39,120 --> 00:25:42,800
<i>‎Cho phép gấu đói</i>
<i>‎tiếp cận kho báu bị chôn giấu.</i>

204
00:25:50,560 --> 00:25:54,480
<i>‎Đúng lúc cho Luna và gia đình nhỏ của nó.</i>

205
00:26:02,480 --> 00:26:08,200
<i>‎Nhưng tìm ra thứ ẩn nấp trong bùn</i>
<i>‎là công việc nên để cho người lớn.</i>

206
00:26:17,080 --> 00:26:21,680
<i>‎Khứu giác của Luna</i>
<i>‎tốt hơn chúng ta 2.000 lần.</i>

207
00:26:24,480 --> 00:26:26,880
<i>‎Hoàn hảo để phát hiện miếng ngon lành.</i>

208
00:26:31,200 --> 00:26:32,680
<i>‎Trai vỏ mềm.</i>

209
00:26:53,680 --> 00:26:56,200
<i>‎Nó rất giỏi tách chúng ra,</i>

210
00:26:57,400 --> 00:27:00,200
<i>‎nó tách xong trong chưa đầy một phút.</i>

211
00:27:20,440 --> 00:27:24,000
<i>‎Trai là món bổ sung lý tưởng</i>
<i>‎cho thức ăn mùa hè sơ sài của nó.</i>

212
00:27:31,720 --> 00:27:34,600
<i>‎Năng lượng sống</i>
<i>‎mà nó có thể truyền cho đàn con.</i>

213
00:27:39,800 --> 00:27:43,360
<i>‎Những món quà này,</i>
<i>‎được Mặt Trăng đem đến cho nó,</i>

214
00:27:43,880 --> 00:27:46,760
<i>‎sẽ giúp Luna nuôi gia đình qua mùa hè.</i>

215
00:27:49,880 --> 00:27:52,480
<i>‎Nhưng mối quan hệ của gấu với Mặt Trăng…</i>

216
00:27:55,440 --> 00:27:58,440
<i>‎sâu sắc hơn nhiều.</i>

217
00:28:03,240 --> 00:28:08,280
<i>‎Vì trong quá trình hình thành Mặt Trăng,</i>
<i>‎Trái Đất có các mùa.</i>

218
00:28:11,200 --> 00:28:13,800
‎HỆ MẶT TRỜI
‎4,4 TỈ NĂM TRƯỚC

219
00:28:13,880 --> 00:28:18,760
<i>‎Không lâu sau khi nó hình thành,</i>
<i>‎hành tinh của ta có bạn đồng hành.</i>

220
00:28:31,000 --> 00:28:32,800
<i>‎Nhưng đó không phải là Mặt Trăng.</i>

221
00:28:34,920 --> 00:28:39,080
<i>‎Đó là một hành tinh khác</i>
<i>‎hình thành trên quỹ đạo Trái Đất.</i>

222
00:28:44,520 --> 00:28:46,880
<i>‎Hành tinh chị em tên là Theia.</i>

223
00:28:48,680 --> 00:28:50,800
<i>‎Nó gần bằng kích thước của sao Hỏa.</i>

224
00:28:53,480 --> 00:28:56,680
<i>‎Một quả cầu khổng lồ gồm đá và dung nham.</i>

225
00:28:59,440 --> 00:29:01,200
<i>‎Trong suốt thời kỳ sơ khai,</i>

226
00:29:03,040 --> 00:29:05,120
<i>‎Trái Đất và Theia tồn tại hòa thuận.</i>

227
00:29:11,320 --> 00:29:16,280
<i>‎Cho đến khi những nhiễu loạn trọng trường</i>
<i>‎trong hệ mặt trời non trẻ…</i>

228
00:29:19,680 --> 00:29:23,400
<i>‎đẩy hai hành tinh này vào tuyến va chạm.</i>

229
00:29:28,880 --> 00:29:30,040
<i>‎Trong khoảnh khắc này,</i>

230
00:29:32,040 --> 00:29:35,040
<i>‎tương lai của Trái Đất thật bấp bênh.</i>

231
00:29:54,000 --> 00:29:56,040
<i>‎Theia bị xóa sổ…</i>

232
00:29:59,480 --> 00:30:02,400
<i>‎khi va chạm này</i>
<i>‎khiến cả hai thế giới tan chảy.</i>

233
00:30:29,120 --> 00:30:31,400
<i>‎Trong một khoảnh khắc trong vũ trụ,</i>

234
00:30:34,560 --> 00:30:36,880
<i>‎hành tinh chúng ta có hai mặt trăng.</i>

235
00:30:46,360 --> 00:30:53,160
<i>‎Nhưng sau đó, lực hấp dẫn kéo một trong</i>
<i>‎số chúng trở lại và bị Trái Đất tiêu diệt.</i>

236
00:31:06,720 --> 00:31:09,880
<i>‎Để lại mặt trăng duy nhất ta biết hôm nay.</i>

237
00:31:17,040 --> 00:31:21,200
<i>‎Và vụ va chạm này đã biến đổi</i>
<i>‎hành tinh của chúng ta mãi mãi.</i>

238
00:31:27,080 --> 00:31:28,200
‎NGHIÊNG 23 ĐỘ

239
00:31:28,280 --> 00:31:30,600
<i>‎Cú va chạm đã đẩy nó sang một bên,</i>

240
00:31:31,600 --> 00:31:35,040
<i>‎để hôm nay nó quay với góc nghiêng 23 độ.</i>

241
00:31:40,960 --> 00:31:43,760
<i>‎Vì vậy, khi nó di chuyển</i>
<i>‎trong quỹ đạo của mình,</i>

242
00:31:45,600 --> 00:31:47,040
<i>‎đầu tiên là một bán cầu,</i>

243
00:31:47,720 --> 00:31:51,640
<i>‎rồi đến bán cầu kia</i>
<i>‎nghiêng về phía Mặt Trời,</i>

244
00:31:55,000 --> 00:31:57,880
<i>‎tạo nên các mùa Trái Đất</i>

245
00:32:19,600 --> 00:32:21,920
<i>‎Khi mùa hè sắp kết thúc,</i>

246
00:32:22,680 --> 00:32:25,200
<i>‎đêm dài hơn là dấu hiệu cho thấy</i>

247
00:32:25,280 --> 00:32:28,280
<i>‎mùa đông khắc nghiệt ở Alaska</i>
<i>‎đang đến rất nhanh.</i>

248
00:32:32,560 --> 00:32:35,200
<i>‎Gấu con đã được bảy tháng tuổi.</i>

249
00:32:41,120 --> 00:32:45,640
<i>‎Và Luna biết nếu muốn sống sót</i>
<i>‎qua kỳ ngủ đông dài,</i>

250
00:32:46,360 --> 00:32:49,400
<i>‎gia đình nó phải tích trữ mỡ.</i>

251
00:33:06,000 --> 00:33:08,240
<i>‎Nhưng Mặt Trăng</i>
<i>‎là lời nhắc nhở thường trực…</i>

252
00:33:12,920 --> 00:33:14,400
<i>‎sự trợ giúp đang tới.</i>

253
00:33:19,800 --> 00:33:22,960
<i>‎Cách bờ biển Alaska hàng nghìn cây số,</i>

254
00:33:24,960 --> 00:33:28,480
<i>‎một sinh vật khác đã thích nghi</i>
<i>‎với nhịp điệu theo mùa của Trái Đất.</i>

255
00:33:32,200 --> 00:33:33,960
<i>‎Cá hồi Sockeye.</i>

256
00:33:36,760 --> 00:33:39,680
<i>‎Sau hai năm lang thang</i>
<i>‎trong biển Thái Bình Dương,</i>

257
00:33:42,760 --> 00:33:44,720
<i>‎chúng đã trưởng thành.</i>

258
00:33:46,080 --> 00:33:48,400
<i>‎Và giờ, thời gian ban ngày thay đổi</i>

259
00:33:49,760 --> 00:33:52,680
<i>‎kích thích hoóc-môn tiết ra vào máu chúng.</i>

260
00:33:55,720 --> 00:33:59,080
<i>‎Tín hiệu hóa học</i>
<i>‎làm thay đổi hành vi của chúng.</i>

261
00:34:08,080 --> 00:34:13,800
<i>‎Gọi chúng về nhà để sinh sản</i>
<i>‎ở những con sông nơi chúng được sinh ra.</i>

262
00:34:34,280 --> 00:34:36,080
<i>‎Luna kiệt sức và đói,</i>

263
00:34:37,120 --> 00:34:41,600
<i>‎nhưng nó vẫn dẫn đàn con ra bờ sông.</i>

264
00:34:54,080 --> 00:34:59,000
<i>‎Vì nó cảm nhận được</i>
<i>‎điều kỳ diệu sắp xảy ra.</i>

265
00:35:04,080 --> 00:35:08,960
<i>‎Hôm nay, sự đều đặn độc đáo của các mùa</i>

266
00:35:09,040 --> 00:35:12,400
<i>‎sẽ mang lại cứu cánh thiết yếu cho lũ gấu.</i>

267
00:35:33,520 --> 00:35:37,760
<i>‎Trái đất đã đạt đến vị trí quan trọng</i>
<i>‎trong hành trình của nó quanh Mặt Trời.</i>

268
00:35:41,720 --> 00:35:44,240
<i>‎Và giờ Mặt Trăng khiến thủy triều dâng.</i>

269
00:35:50,000 --> 00:35:55,280
<i>‎Cung cấp động lực cuối cùng</i>
<i>‎khiến cá hồi bơi vào sông.</i>

270
00:36:40,480 --> 00:36:45,680
<i>‎Mãi đến giờ, lũ gấu con</i>
<i>‎mới lần đầu được nếm vị cá hồi.</i>

271
00:36:51,160 --> 00:36:54,960
<i>‎Và mặc dù chỉ một con cá</i>
<i>‎chẳng giúp lũ gấu qua được mùa đông,</i>

272
00:36:55,920 --> 00:37:01,400
<i>‎đó là bữa ăn thực sự đầu tiên</i>
<i>‎của lũ gấu con trong tám tháng đầu đời.</i>

273
00:37:18,040 --> 00:37:21,880
<i>‎Sự xuất hiện của con cá hồi đầu tiên</i>
<i>‎khiến Luna nhẹ nhõm.</i>

274
00:37:24,720 --> 00:37:26,600
<i>‎Vì kinh nghiệm cho nó biết</i>

275
00:37:27,720 --> 00:37:31,200
<i>‎sắp có mồi ngon hơn nhiều ở thượng nguồn.</i>

276
00:37:50,720 --> 00:37:52,720
<i>‎Khi ngày ngày càng ngắn hơn,</i>

277
00:37:54,400 --> 00:37:58,280
<i>‎chính loại hoóc-môn</i>
<i>‎đưa cá hồi vào hành trình</i>

278
00:37:59,200 --> 00:38:01,400
<i>‎giờ thay đổi chúng một cách đáng kể.</i>

279
00:38:08,960 --> 00:38:10,760
<i>‎Đầu chúng thay đổi hình dạng.</i>

280
00:38:13,000 --> 00:38:15,680
<i>‎Và mình chúng đỏ rực.</i>

281
00:38:19,040 --> 00:38:20,960
<i>‎Như hàng triệu con khác,</i>

282
00:38:21,480 --> 00:38:25,920
<i>‎chúng bơi lên thượng nguồn</i>
<i>‎vào vùng sinh sản.</i>

283
00:38:36,120 --> 00:38:40,400
<i>‎Và phần cuối cùng của</i>
<i>‎câu chuyện về lũ gấu đã khớp hoàn toàn.</i>

284
00:38:49,120 --> 00:38:52,520
<i>‎Một câu chuyện cũ như chính hành tinh này.</i>

285
00:39:02,680 --> 00:39:04,280
<i>‎Sự hình thành của Trái Đất,</i>

286
00:39:09,760 --> 00:39:12,040
<i>‎vụ va chạm tạo ra Mặt Trăng,</i>

287
00:39:15,000 --> 00:39:18,840
<i>‎và mối quan hệ độc đáo của hành tinh</i>
<i>‎với mặt trăng và ngôi sao của nó…</i>

288
00:39:25,400 --> 00:39:31,520
<i>‎đã kết hợp để tạo ra một thế giới</i>
<i>‎có một không hai trong vũ trụ.</i>

289
00:39:33,920 --> 00:39:35,600
<i>‎Một hành tinh tối ưu.</i>

290
00:39:38,600 --> 00:39:42,680
<i>‎Nơi duy nhất mà chúng ta biết</i>
<i>‎thật phù hợp cho sự sống.</i>

291
00:40:04,320 --> 00:40:05,360
<i>‎Và với Luna,</i>

292
00:40:06,000 --> 00:40:09,000
<i>‎4,5 tỉ năm lịch sử vũ trụ</i>

293
00:40:10,920 --> 00:40:14,000
<i>‎giờ hội tụ vào khoảnh khắc này.</i>

294
00:40:21,760 --> 00:40:27,200
<i>‎Nơi gặp gỡ hàng năm của cá hồi và gấu.</i>

295
00:40:38,160 --> 00:40:40,400
<i>‎Và cơ hội quý giá</i>

296
00:40:42,160 --> 00:40:43,440
<i>‎để nuôi sống gia đình nó.</i>

297
00:40:51,120 --> 00:40:55,080
<i>‎Luna và đàn con giờ đã có</i>
<i>‎thứ chúng cần để vượt qua mùa đông.</i>

298
00:40:57,400 --> 00:40:59,280
<i>‎Trong khi cuối cùng, tương lai của chúng</i>

299
00:40:59,360 --> 00:41:01,960
<i>‎trên hành tinh luôn thay đổi này</i>
<i>‎là không chắc chắn,</i>

300
00:41:03,320 --> 00:41:06,480
<i>‎trong năm nay,</i>
<i>‎cá hồi là nguồn thức ăn của chúng</i>

301
00:41:10,400 --> 00:41:16,720
<i>‎khi hành tinh chúng ta tiếp tục</i>
<i>‎hành trình không ngừng quanh Mặt Trời.</i>

302
00:41:26,640 --> 00:41:29,720
<i>‎Tập tiếp theo của câu chuyện</i>
<i>‎về vũ trụ của ta,</i>

303
00:41:31,160 --> 00:41:34,720
<i>‎khách lữ hành của đại dương</i>
<i>‎có vòng đời cho biết</i>

304
00:41:35,400 --> 00:41:39,320
<i>‎mọi thứ trong vũ trụ được tạo ra thế nào.</i>

305
00:41:41,120 --> 00:41:46,680
<i>‎Vì trong trứng của mỗi con rùa</i>
<i>‎là các nguyên tử từ Vụ Nổ Lớn…</i>

306
00:41:49,000 --> 00:41:52,560
<i>‎được tạo nên khi các ngôi sao chết đi.</i>

307
00:41:56,160 --> 00:41:59,000
<i>‎Nhưng sao và hành tinh</i>
<i>‎được tạo ra như thế nào?</i>

308
00:42:00,840 --> 00:42:07,080
<i>‎Và những nguyên liệu đó</i>
<i>‎chuyển thành sinh vật sống bằng cách nào?</i>

309
00:42:56,440 --> 00:43:00,640
‎Biên dịch: Nhung Vũ