1
00:00:27,000 --> 00:00:28,960
Gezegenimizin en kuzeyi
2
00:00:30,640 --> 00:00:32,800
aşırılıklarla doludur.
3
00:00:37,880 --> 00:00:39,440
Kış bastırdığında…
4
00:00:43,160 --> 00:00:46,160
…arktik rüzgârlar sebebiyle
sıcaklıklar hızla düşer.
5
00:00:49,800 --> 00:00:54,080
Dayanıklı Alaska bozayısı bile
bir yere sığınmak zorunda kalır.
6
00:01:02,520 --> 00:01:05,160
Dondurucu koşullara dayanamadıklarından
7
00:01:07,080 --> 00:01:10,280
olağanüstü bir yolculuğa çıkmak
zorunda kalırlar.
8
00:01:15,040 --> 00:01:18,800
Kuzey Kutbu kışın
karanlığa ve soğuğa bürünürken…
9
00:01:24,000 --> 00:01:28,640
…ayılar dağların yükseklerine
çıkmaya başlayarak…
10
00:01:32,960 --> 00:01:35,400
…yüzlerce metre yukarıda yer alan,
11
00:01:36,600 --> 00:01:38,480
dik yamaçlara kazınmış…
12
00:01:41,640 --> 00:01:43,360
…mağara ya da inlere sığınır.
13
00:02:12,800 --> 00:02:14,880
Dünyanın ucunda yaşayan ayılar…
14
00:02:16,760 --> 00:02:20,960
…her mevsim yaşanan inanılmaz zorluklarla
mücadele etmek zorundadır.
15
00:02:23,920 --> 00:02:24,800
Bunun için de
16
00:02:26,320 --> 00:02:30,240
evrenle aralarındaki
çok özel bağı kullanırlar
17
00:02:31,240 --> 00:02:34,680
çünkü bir ayının biyolojisinde,
18
00:02:34,760 --> 00:02:36,840
dört buçuk milyar yıl boyunca
19
00:02:38,400 --> 00:02:41,960
Dünya'da yaşanan her kritik an kayıtlıdır.
20
00:02:45,040 --> 00:02:49,800
Akılalmaz bir güce ve yıkıma sahip
bu olaylar
21
00:02:51,480 --> 00:02:56,400
evrende eşi olmayan bir dünya yaratmıştır.
22
00:03:21,680 --> 00:03:26,440
DEĞİŞEN MEVSİMLER
23
00:03:33,320 --> 00:03:36,400
Karşınızda Luna, altı yaşında bir dişi.
24
00:03:41,480 --> 00:03:43,760
Güvenli inine ulaşmayı başardı…
25
00:03:46,800 --> 00:03:50,080
…ve önümüzdeki altı ay boyunca
burası onun evi olacak.
26
00:03:57,960 --> 00:03:59,120
Sıcak bir ortam,
27
00:04:00,600 --> 00:04:04,400
kış uykusunu geçirmek için ideal.
28
00:04:06,480 --> 00:04:09,600
KIŞ UYKUSUNUN 1. GÜNÜ
29
00:04:22,640 --> 00:04:24,320
Günler kısaldıkça…
30
00:04:27,200 --> 00:04:29,800
…bedeni de gezegenimizin ritmine
tepki verir.
31
00:04:36,360 --> 00:04:38,480
Nabzı yavaşlamaya başlar…
32
00:04:48,280 --> 00:04:50,240
…ve dakikada sekize iner.
33
00:05:04,880 --> 00:05:06,440
İyice yerleştiğinde…
34
00:05:08,600 --> 00:05:10,600
…vücut ısısı da düşer.
35
00:05:30,800 --> 00:05:35,800
Ve derin, rüyalarla dolu bir uykuya dalar.
36
00:05:52,280 --> 00:05:56,840
Ayı ve evren arasındaki güçlü bağ…
37
00:05:59,880 --> 00:06:03,520
…onu zorlu kış aylarını
yer altında geçirmeye zorlar.
38
00:06:07,960 --> 00:06:12,520
Önündeki uzun yolculuktan habersizdir.
39
00:06:17,160 --> 00:06:19,120
Çünkü ininin dışında…
40
00:06:22,480 --> 00:06:24,320
…Dünya hareket hâlindedir.
41
00:06:33,360 --> 00:06:34,200
1. GÜN
42
00:06:34,280 --> 00:06:38,360
Gezegenimiz her gün kendi ekseni etrafında
bir kez döner.
43
00:06:39,760 --> 00:06:44,280
2. GÜN
44
00:06:44,360 --> 00:06:47,680
3. GÜN
45
00:06:47,760 --> 00:06:51,040
4. GÜN
46
00:06:51,120 --> 00:06:54,440
5. GÜN
47
00:06:55,320 --> 00:07:00,000
Ay, her ay Dünya'nın etrafında
bir tam tur atar.
48
00:07:07,040 --> 00:07:08,600
Ve aylar geçip giderken
49
00:07:09,720 --> 00:07:13,160
Dünya ve Ay, Güneş'in etrafında döner.
50
00:07:19,200 --> 00:07:21,120
Uyuduğu süre boyunca
51
00:07:22,320 --> 00:07:26,520
Luna 470 milyon kilometre
seyahat etmiş olacak.
52
00:07:27,920 --> 00:07:30,280
MART
53
00:07:32,960 --> 00:07:34,960
Güneş'in etrafında yarım tur atan
54
00:07:36,640 --> 00:07:38,640
destansı bir kozmik yolculuk.
55
00:07:47,560 --> 00:07:48,640
Ve bu yıl
56
00:07:49,560 --> 00:07:51,840
yeni yol arkadaşları da var.
57
00:07:51,920 --> 00:07:55,480
KIŞ UYKUSUNUN 122. GÜNÜ
58
00:07:55,560 --> 00:07:58,200
Uykuyla uyanıklık arasında gidip gelirken
59
00:07:59,560 --> 00:08:01,680
Luna doğum yaptı…
60
00:08:04,040 --> 00:08:05,880
…ve iki küçük yavrusu oldu.
61
00:08:12,320 --> 00:08:16,480
Yavrular bahara kadar
inde beslenip uyuyacak.
62
00:08:19,600 --> 00:08:21,720
Ama iki boğaz daha besleyecek olmak…
63
00:08:23,320 --> 00:08:26,000
…Luna'nın bedenine zarar veriyor.
64
00:08:33,120 --> 00:08:35,800
Depoladığı enerji
süt üretimine harcandığından
65
00:08:37,440 --> 00:08:40,800
deri altındaki yağ hücreleri
küçülmeye başlıyor.
66
00:08:46,160 --> 00:08:48,840
KIŞ UYKUSUNUN 154. GÜNÜ
67
00:08:48,920 --> 00:08:50,960
Yerin altındaki beş aydan sonra
68
00:08:51,840 --> 00:08:55,280
Luna, vücut ağırlığının
dörtte birinden fazlasını kaybetti.
69
00:09:01,120 --> 00:09:04,440
Dışarıdaki sıcaklık da
hâlâ sıfırın altında.
70
00:09:06,560 --> 00:09:09,720
Luna, yavrularını besleyebilmek için
71
00:09:10,640 --> 00:09:14,000
bir an önce baharın gelmesine
ihtiyaç duyuyor.
72
00:09:22,080 --> 00:09:22,960
Neyse ki…
73
00:09:24,880 --> 00:09:26,720
…Dünya hoş bir tuhaflığa sahip.
74
00:09:29,800 --> 00:09:31,480
Ekseni eğik.
75
00:09:31,560 --> 00:09:35,840
23 DERECE EĞİK
76
00:09:35,920 --> 00:09:38,800
Bu yüzden, yılın farklı zamanlarında
77
00:09:39,720 --> 00:09:41,720
uzayda hareket ederken
78
00:09:42,320 --> 00:09:45,280
gezegenin farklı kısımları
Güneş'e doğru döner…
79
00:09:47,280 --> 00:09:49,640
…ve mevsimlerin değişmesine neden olur.
80
00:10:00,360 --> 00:10:02,000
Bu da demektir ki Alaska'da
81
00:10:03,200 --> 00:10:04,840
muhteşem bir şey oluyor.
82
00:10:12,880 --> 00:10:14,280
Her geçen gün
83
00:10:14,840 --> 00:10:17,000
güneş daha da yükseliyor.
84
00:10:20,840 --> 00:10:23,600
Isıtıcı ışınları doğayı dönüştürüyor.
85
00:10:34,080 --> 00:10:37,920
Tam da Luna ve yavrularının
en çok ihtiyaç duyduğu anda.
86
00:10:42,520 --> 00:10:46,080
Derisindeki sinir uçları
güneşin sıcaklığını algılıyor.
87
00:10:53,880 --> 00:10:55,560
Ve günler uzadıkça…
88
00:11:01,120 --> 00:11:03,840
…gözünün arkasındaki özel hücreler,
89
00:11:05,480 --> 00:11:09,000
ışık seviyesindeki
küçük artışları algılıyor.
90
00:11:14,680 --> 00:11:16,960
En yakınımızdaki yıldızdan
91
00:11:17,040 --> 00:11:19,200
doğrudan gelen bu gizli mesajlar…
92
00:11:22,400 --> 00:11:26,280
…Luna'ya kış uykusundan uyanma vaktinin
geldiğini söylüyor.
93
00:11:40,720 --> 00:11:45,160
Ve gezegenimizin mevsimlerinin
yavaşça değiştiğine işaret ediyor.
94
00:11:54,320 --> 00:11:55,880
Ama Güneş Sistemimizde…
95
00:11:58,200 --> 00:12:00,040
…Dünya'daki gibi mevsimlere
96
00:12:01,880 --> 00:12:03,200
pek rastlanmaz.
97
00:12:09,640 --> 00:12:12,600
En yakın komşumuz Venüs…
98
00:12:14,920 --> 00:12:16,640
…Güneş'e çok daha yakındır
99
00:12:17,640 --> 00:12:20,360
ve bu yüzden Dünya'dan çok daha sıcaktır.
100
00:12:25,160 --> 00:12:28,000
Gezegende eksen eğikliği de olmadığından
101
00:12:28,960 --> 00:12:31,080
neredeyse hiç mevsimi yoktur.
102
00:12:35,480 --> 00:12:39,320
Sıcaklıklar yıl boyunca
yakıcı derecede yüksektir.
103
00:12:44,280 --> 00:12:45,560
Daha uzakta,
104
00:12:46,080 --> 00:12:47,480
Dünya'nın ötesinde…
105
00:12:49,600 --> 00:12:50,640
…Mars vardır.
106
00:12:52,880 --> 00:12:55,680
Yörüngesi, Güneş'e uzaklığının yıl boyunca
107
00:12:56,200 --> 00:12:58,360
ciddi ölçüde değişmesine neden olur.
108
00:13:00,160 --> 00:13:02,400
Bu yüzden Mars'taki mevsimler
109
00:13:03,600 --> 00:13:06,360
bizimkilerden çok daha serttir.
110
00:13:09,200 --> 00:13:14,000
Kışın, gezegen atmosferinin
dörtte birinden fazlası donar.
111
00:13:15,880 --> 00:13:17,040
Yazın ise
112
00:13:18,120 --> 00:13:20,320
Mars, Güneş'e yaklaştığında
113
00:13:21,240 --> 00:13:24,280
artan ısı yüzünden toz fırtınaları oluşur.
114
00:13:24,360 --> 00:13:29,360
Bu fırtınalar öyle şiddetlidir ki
tüm gezegeni kaplayabilir.
115
00:13:33,360 --> 00:13:34,800
Ama Mars'ı geçelim.
116
00:13:35,440 --> 00:13:36,400
JÜPİTER
117
00:13:36,480 --> 00:13:37,680
Jüpiter'i…
118
00:13:39,680 --> 00:13:41,000
SATÜRN
119
00:13:41,080 --> 00:13:42,040
…ve Satürn'ü de.
120
00:13:48,080 --> 00:13:51,000
Güneş'ten üç milyar kilometre uzakta
121
00:13:52,600 --> 00:13:57,200
Uranüs bulunur ve Güneş Sistemi'ndeki
en aşırı mevsimlere sahiptir.
122
00:13:59,880 --> 00:14:03,240
Bu gezegen yan yatmış olarak döner.
123
00:14:04,280 --> 00:14:05,760
Bu yüzden, dönüş yaptıkça
124
00:14:06,320 --> 00:14:08,360
yaz tarafı Güneş'e bakarken…
125
00:14:12,040 --> 00:14:17,000
…kış tarafı 42 yıl boyunca
gün ışığı görmez.
126
00:14:29,400 --> 00:14:32,800
Sadece Dünya üzerindeki mevsimler
127
00:14:34,440 --> 00:14:37,440
uç koşullarda yaşansa bile
128
00:14:38,200 --> 00:14:40,440
hayatta kalma şansı sağlar.
129
00:14:54,520 --> 00:14:56,000
Baharın gelişiyle
130
00:14:57,280 --> 00:14:59,560
Luna ve ailesi mağaradan çıkıyor.
131
00:15:06,280 --> 00:15:11,000
Yavrular ilk kez güneşin tadını çıkarıyor.
132
00:15:35,880 --> 00:15:40,240
Ama mevsimin değişmesiyle birlikte
yavruları çok zor bir yolculuk bekliyor.
133
00:15:48,280 --> 00:15:49,760
Çünkü yiyecek bulmak için
134
00:15:50,840 --> 00:15:53,480
Luna onları dağın diğer tarafındaki
135
00:15:54,760 --> 00:15:56,520
ovalara götürmek zorunda.
136
00:16:13,720 --> 00:16:16,040
Küçük bacaklar için zorlu bir tırmanış.
137
00:16:23,840 --> 00:16:27,320
Aşmaları gereken
yüzlerce metrelik buz ve kaya var.
138
00:17:21,040 --> 00:17:25,280
Zirveye ulaştıklarında
yolculuğun en zor kısmı sona eriyor.
139
00:17:36,760 --> 00:17:39,960
Ama hayatta kalacaklarının garantisi yok.
140
00:17:43,600 --> 00:17:45,600
Yılın geri kalanını atlatmak için,
141
00:17:47,240 --> 00:17:52,000
aile, Luna'nın gelecek mevsimlere dair
142
00:17:53,200 --> 00:17:54,640
içgüdülerine güvenecek.
143
00:17:58,920 --> 00:18:00,280
Her mevsim…
144
00:18:02,640 --> 00:18:05,480
…Dünya'nın uzaydaki
yıllık yolculuğunun sonucu.
145
00:18:12,440 --> 00:18:13,840
Dünya var olmadan…
146
00:18:15,920 --> 00:18:18,960
…çok önce başlayan bir yolculuk.
147
00:18:24,600 --> 00:18:30,720
GÜNEŞ SİSTEMİ
4,6 MİLYAR YIL ÖNCE
148
00:18:33,640 --> 00:18:39,640
Güneş Sistemimizin
külden ibaret olduğu bir zaman.
149
00:18:43,120 --> 00:18:47,600
Güneş yok, gezegenler yok, uydular yok.
150
00:18:50,360 --> 00:18:53,920
Sadece devasa bir gaz ve toz bulutu var.
151
00:19:07,320 --> 00:19:10,960
Sonra uzak bir güneş sisteminde…
152
00:19:13,400 --> 00:19:15,040
…bir yıldız patlıyor.
153
00:19:16,920 --> 00:19:21,680
Galaksi boyunca şok dalgası gönderen
bir süpernova.
154
00:19:41,280 --> 00:19:46,200
Şok dalgasının çarpmasıyla
bulut kendi üzerine çöküyor.
155
00:19:51,680 --> 00:19:53,440
Ve dönmeye başlıyor.
156
00:20:00,440 --> 00:20:02,640
Dönüşü giderek hızlanan bulut
157
00:20:04,040 --> 00:20:08,240
düzleşip bir diske dönüşüyor.
158
00:20:10,200 --> 00:20:13,200
Gaz ve kayadan oluşan bir girdap.
159
00:20:16,600 --> 00:20:19,400
Girdabın ortasındaki yoğun basınç sonucu…
160
00:20:23,040 --> 00:20:24,360
…Güneş doğuyor.
161
00:20:28,080 --> 00:20:31,920
Daha uzakta kayalar
birbirleriyle çarpışıyor…
162
00:20:34,080 --> 00:20:36,080
…ve gezegenimiz büyümeye başlıyor.
163
00:20:41,080 --> 00:20:43,480
Ve 20 milyon yılın ardından
164
00:20:44,880 --> 00:20:46,760
Dünya tamamen şekilleniyor.
165
00:20:49,360 --> 00:20:52,800
İçinden çıktığı bulut gibi
hâlâ Güneş'in etrafında dönüyor.
166
00:20:58,920 --> 00:21:02,240
Her dönüşü 365 gün sürüyor.
167
00:21:05,560 --> 00:21:07,400
Dünya yılı da buradan geliyor.
168
00:21:14,240 --> 00:21:16,560
Ama gezegenin hikâyesinin bu noktasında
169
00:21:17,760 --> 00:21:19,400
henüz mevsimler yok.
170
00:21:24,080 --> 00:21:26,720
Çünkü onları yaratan kaos…
171
00:21:29,200 --> 00:21:31,080
…henüz gerçekleşmedi.
172
00:21:41,560 --> 00:21:45,360
Alaska'da baharın coşkusu
173
00:21:46,680 --> 00:21:49,280
yerini tembel yaz günlerine bıraktı.
174
00:22:01,480 --> 00:22:04,000
Yavrular beş aylık oldu.
175
00:22:06,600 --> 00:22:08,000
Ve ayı olmayı…
176
00:22:10,400 --> 00:22:11,600
…hâlâ öğrenemediler.
177
00:22:25,000 --> 00:22:26,960
Çok hızlı büyüdükleri için
178
00:22:28,040 --> 00:22:29,840
yavrular sürekli aç.
179
00:22:36,520 --> 00:22:38,480
Ve cennet gibi görünse de…
180
00:22:41,040 --> 00:22:44,320
…Alaska'da yazlar zor geçer.
181
00:22:54,680 --> 00:22:57,160
Çayırlarda düzgün yemek bulamadıklarından
182
00:22:58,040 --> 00:23:00,280
ayılar çimenlerle idare etmek zorunda.
183
00:23:11,240 --> 00:23:15,800
Bu da demektir ki yavruların gıdasını
hâlâ büyük oranda
184
00:23:16,360 --> 00:23:17,840
anne sütü karşılıyor.
185
00:23:35,520 --> 00:23:39,720
Ama Luna kış uykusuna yatmadan önce
düzgün beslenmediği için
186
00:23:41,560 --> 00:23:43,960
stokları boşalmış durumda.
187
00:23:53,080 --> 00:23:56,040
Ama yakınından, uzaydan
188
00:23:57,520 --> 00:23:59,160
yardım gelmek üzere.
189
00:24:05,880 --> 00:24:10,600
Çünkü bugün
gezegenimizin sabit bir yoldaşı var.
190
00:24:13,000 --> 00:24:14,000
Ay.
191
00:24:16,320 --> 00:24:18,280
Yörüngesi Dünya'ya kilitlenen,
192
00:24:19,760 --> 00:24:22,240
uzaydaki en yakın komşumuz.
193
00:24:23,920 --> 00:24:27,960
Gece gökyüzündeki
en büyük ve en parlak cisim.
194
00:24:32,120 --> 00:24:35,520
Ay çok büyük ve çok yakın olduğu için…
195
00:24:37,760 --> 00:24:40,400
…çok güçlü bir kütleçekim kuvveti uygular.
196
00:24:47,880 --> 00:24:51,280
Dünya'yı etkileyecek güçte bir kuvvettir.
197
00:24:56,080 --> 00:24:59,000
Okyanusları gezegenin yüzeyinden çekerek…
198
00:25:07,520 --> 00:25:09,680
…Dünya'nın gelgitlerini oluşturur.
199
00:25:15,960 --> 00:25:18,680
Ve dolunay ile yeni ay arasındaki
birkaç günde…
200
00:25:20,800 --> 00:25:25,400
…yazın çekilen sular
yepyeni toprakları ortaya çıkarır.
201
00:25:29,760 --> 00:25:32,880
Kıyıdan yüzlerce metre içeri uzanan
gelgit düzlükleri.
202
00:25:39,120 --> 00:25:42,800
Bu sayede aç ayılar
gömülü hazinelere erişebilir.
203
00:25:50,560 --> 00:25:54,400
Luna ve yeni ailesi için
tam zamanında yetişti.
204
00:26:02,480 --> 00:26:08,160
Ama çamurda saklananları bulmayı
yetişkinlere bırakmak gerekir.
205
00:26:17,080 --> 00:26:22,120
Luna'nın koku alma duyusu
bizimkinden 2.000 kat daha iyi.
206
00:26:24,480 --> 00:26:26,840
Leziz lokmalar bulmak için mükemmel.
207
00:26:31,160 --> 00:26:33,080
Yumuşak kabuklu deniz tarakları.
208
00:26:53,680 --> 00:26:56,200
Onları ayıklamakta o kadar yetenekli ki
209
00:26:57,400 --> 00:27:00,080
neredeyse dakikada bir tane ayıklayabilir.
210
00:27:20,440 --> 00:27:23,920
Yetersiz yaz diyeti sonrası
deniz tarakları iyi geldi.
211
00:27:31,760 --> 00:27:34,560
Bu hayati enerjiyi yavrulara aktarabilir.
212
00:27:39,840 --> 00:27:43,200
Ay'ın sunduğu bu hediyeler sayesinde
213
00:27:43,880 --> 00:27:46,760
Luna, ailesini yaz boyu besleyebilir.
214
00:27:49,880 --> 00:27:52,480
Ama ayıların Ay'la ilişkisi…
215
00:27:55,440 --> 00:27:58,440
…çok daha derindir.
216
00:28:03,240 --> 00:28:08,720
Çünkü Dünya'nın mevsimleri,
Ay'ın oluşumuyla başlamıştır.
217
00:28:11,200 --> 00:28:13,800
GÜNEŞ SİSTEMİ
4,4 MİLYAR YIL ÖNCE
218
00:28:13,880 --> 00:28:15,800
Oluşumundan kısa bir süre sonra
219
00:28:16,960 --> 00:28:18,760
gezegenimiz bir yoldaş edindi.
220
00:28:31,000 --> 00:28:32,760
Ama Ay değildi.
221
00:28:34,960 --> 00:28:39,040
Dünya'nın yörüngesinde oluşan
başka bir gezegendi.
222
00:28:44,520 --> 00:28:46,800
Dünya'nın Theia adındaki kardeşiydi.
223
00:28:48,680 --> 00:28:50,800
Yaklaşık Mars büyüklüğündeydi.
224
00:28:53,480 --> 00:28:56,600
Devasa bir kaya ve lav topuydu.
225
00:28:59,440 --> 00:29:01,200
Çocuklukları boyunca…
226
00:29:03,040 --> 00:29:05,120
…Dünya ve Theia uyum içinde yaşadı.
227
00:29:11,320 --> 00:29:16,160
Ta ki genç Güneş Sistemi'ndeki
kütleçekimsel bozukluklar…
228
00:29:19,680 --> 00:29:23,280
…iki kardeş gezegeni
çarpışma rotasına sokana dek.
229
00:29:28,880 --> 00:29:30,000
Şu anda…
230
00:29:32,040 --> 00:29:35,040
…Dünya'nın geleceği tehlikede.
231
00:29:54,000 --> 00:29:55,920
Theia yok oldu…
232
00:29:59,480 --> 00:30:02,320
…ve çarpışma iki gezegeni de eritti.
233
00:30:29,120 --> 00:30:31,360
Kozmik zamanda bir an için…
234
00:30:34,560 --> 00:30:36,520
…gezegenimizin iki uydusu vardı.
235
00:30:46,360 --> 00:30:53,120
Ama kütleçekim bir tanesini aşağı çekti
ve Dünya onu yuttu.
236
00:31:06,720 --> 00:31:09,880
Geriye sadece bugün bildiğimiz Ay kaldı.
237
00:31:17,080 --> 00:31:21,200
Ve bu çarpışma ile
gezegenimiz sonsuza dek değişti.
238
00:31:27,080 --> 00:31:28,200
23 DERECE EĞİK
239
00:31:28,280 --> 00:31:30,520
Çarpışma onu bir tarafa yatırdığı için
240
00:31:31,600 --> 00:31:35,040
bugün 23 derece eğik bir eksenle dönüyor.
241
00:31:40,960 --> 00:31:43,760
Yörüngesinde hareket ederken
242
00:31:45,600 --> 00:31:47,040
önce bir yarım küresi,
243
00:31:47,720 --> 00:31:51,680
sonra da diğeri Güneş'e doğru döner.
244
00:31:55,000 --> 00:31:57,880
Dünya'nın mevsimleri de böyle oluşur.
245
00:32:19,600 --> 00:32:21,920
Yaz sona ererken
246
00:32:22,680 --> 00:32:24,680
uzamaya başlayan geceler
247
00:32:25,320 --> 00:32:28,200
sert Alaska kışının
yaklaştığını gösteriyor.
248
00:32:32,560 --> 00:32:35,040
Yavrular artık yedi aylık.
249
00:32:41,160 --> 00:32:45,560
Luna, uzun kış uykusundan
sağ çıkabilmek için
250
00:32:46,400 --> 00:32:49,520
ailenin yağ rezervlerinin
artması gerektiğini biliyor.
251
00:33:06,000 --> 00:33:08,120
Ama Ay'ın sürekli hatırlattığı gibi…
252
00:33:12,960 --> 00:33:14,320
…yardım yolda.
253
00:33:19,800 --> 00:33:22,960
Alaska kıyılarının bin kilometre açığında…
254
00:33:24,960 --> 00:33:28,640
…Dünya'nın mevsimsel ritmine uyum sağlayan
başka bir canlı var.
255
00:33:32,200 --> 00:33:34,080
Kızıl somon.
256
00:33:36,760 --> 00:33:39,680
Pasifik Okyanusu'nda geçen
iki yılın ardından…
257
00:33:42,760 --> 00:33:44,120
…olgunluğa eriştiler.
258
00:33:46,080 --> 00:33:48,400
Ve günlerin uzunluğunun değişmesiyle
259
00:33:49,760 --> 00:33:52,520
hormonları tetiklenip kanlarına karışıyor.
260
00:33:55,720 --> 00:33:58,960
Kimyasal sinyaller
davranışlarını değiştiriyor.
261
00:34:08,080 --> 00:34:13,680
Doğdukları nehirlerde üremeleri için
onları eve çağırıyor.
262
00:34:34,280 --> 00:34:36,040
Luna yorgun ve aç olsa da
263
00:34:37,160 --> 00:34:41,520
yavrularını nehrin kenarına götürüyor.
264
00:34:54,080 --> 00:34:59,000
Çünkü büyülü bir şey olacağını hissediyor.
265
00:35:04,080 --> 00:35:08,400
Bugün, mevsimlerin eşsiz biçimde
saat gibi işleyişi,
266
00:35:09,080 --> 00:35:12,400
ayılara hayati bir destek sağlayacak.
267
00:35:33,520 --> 00:35:37,480
Dünya, Güneş etrafındaki yolculuğunda
önemli bir konuma ulaştı.
268
00:35:41,720 --> 00:35:44,240
Ve şimdi Ay, suları yükseltiyor.
269
00:35:50,000 --> 00:35:55,280
Bu da somonları nehirlere yönlendiren
son itici gücü sağlıyor.
270
00:36:40,480 --> 00:36:45,560
Nihayet yavrular somonun tadına bakıyor.
271
00:36:51,160 --> 00:36:54,480
Ayıların kışı atlatması için
tek bir balık yetmeyecek
272
00:36:55,920 --> 00:37:01,320
ama bu balık, yavruların
sekiz aydır yediği ilk gerçek yemek.
273
00:37:18,040 --> 00:37:21,880
İlk somonun gelişi Luna'yı rahatlattı.
274
00:37:24,720 --> 00:37:26,600
Çünkü tecrübelerine dayanarak
275
00:37:27,720 --> 00:37:31,200
yakında nehrin yukarısında
daha çok balık olacağını biliyor.
276
00:37:50,720 --> 00:37:52,680
Günler giderek kısaldıkça,
277
00:37:54,400 --> 00:37:58,200
somonları yola çıkaran hormonlar
278
00:37:59,200 --> 00:38:01,280
onları ciddi şekilde dönüştürür.
279
00:38:08,960 --> 00:38:10,520
Kafaları şekil değiştirir.
280
00:38:13,040 --> 00:38:15,640
Ve vücutları kıpkırmızı olur.
281
00:38:19,040 --> 00:38:20,920
Milyonlarca balık,
282
00:38:21,480 --> 00:38:25,840
yumurtlama alanlarına doğru
nehrin yukarısına akın eder.
283
00:38:36,120 --> 00:38:40,360
Ayıların hikâyesinin son parçası da
böylece tamamlanmış oluyor.
284
00:38:49,120 --> 00:38:52,680
Gezegenin kendisi kadar eski bir hikâye.
285
00:39:02,680 --> 00:39:04,200
Dünya'nın oluşumu…
286
00:39:09,760 --> 00:39:11,600
…Ay'ı yaratan çarpışma…
287
00:39:15,000 --> 00:39:18,840
…ve gezegenimizin,
uydusu ve yıldızıyla eşsiz ilişkisi…
288
00:39:25,400 --> 00:39:31,520
…bir araya gelerek evrende benzeri olmayan
bir dünya yarattı.
289
00:39:33,920 --> 00:39:35,560
Yaşanabilir bir gezegen.
290
00:39:38,600 --> 00:39:42,640
Yaşama elverişli olduğunu bildiğimiz
tek yer.
291
00:40:04,320 --> 00:40:05,320
Ve Luna için,
292
00:40:06,000 --> 00:40:09,000
dört buçuk milyar yıllık kozmik geçmiş…
293
00:40:10,920 --> 00:40:13,920
…bu anın oluşmasını sağladı.
294
00:40:21,760 --> 00:40:27,200
Somon ve ayının yıllık buluşması.
295
00:40:38,160 --> 00:40:40,280
Ailesini beslemek için de…
296
00:40:42,160 --> 00:40:43,440
…değerli bir fırsat.
297
00:40:51,160 --> 00:40:54,720
Luna ve yavruları kışı atlatmak için
gerekenlere artık sahip.
298
00:40:57,400 --> 00:41:01,840
Sürekli değişen gezegenimizde
gelecekleri belirsiz olsa da
299
00:41:03,320 --> 00:41:06,320
en azından bu yılı somonla geçirecekler.
300
00:41:10,400 --> 00:41:16,760
Ve gezegenimiz de Güneş etrafındaki
aralıksız yolculuğunu sürdürecek.
301
00:41:26,640 --> 00:41:29,720
Evrenin hikâyesinde gelecek bölüm…
302
00:41:31,160 --> 00:41:34,720
Bu okyanus gezgininin yaşam döngüsü
303
00:41:35,440 --> 00:41:39,320
evrendeki her şeyin
nasıl oluştuğunu gösterir.
304
00:41:41,120 --> 00:41:46,680
Çünkü her kaplumbağanın yumurtasında
Büyük Patlama'yla yayılan…
305
00:41:49,040 --> 00:41:52,440
…ve yıldızların ölümüyle oluşan
atomlar vardır.
306
00:41:56,160 --> 00:41:59,440
Peki yıldızlar ve gezegenler nasıl oluştu?
307
00:42:00,840 --> 00:42:07,000
Ve aynı malzemeler
canlılara nasıl dönüşüyor?
308
00:42:56,440 --> 00:43:00,400
Alt yazı çevirmeni: Can Rendeci