‎(ซีรีส์สารคดีจาก NETFLIX)
‎เหนือสุดของโลกเรา
‎คือดินแดนแห่งความสุดขั้ว
‎ยามฤดูหนาวมาเยือน
‎ลมหนาวอาร์กติกทำให้อุณหภูมิลดฮวบ
‎แม้แต่หมีสีน้ำตาลสายพันธุ์อลาสกา ‎ที่ทรหดยังต้องหาที่หลบ
‎เมื่อไม่สามารถทนรับ ‎สภาพอากาศหนาวยะเยือกได้
‎จึงจำต้องเริ่มการเดินทางที่แสนพิเศษ
‎ขณะที่ขั้วโลกเหนือเข้าสู่ ‎ฤดูหนาวอันมืดมิดและหนาวเหน็บ
‎หมีก็เริ่มไต่ขึ้นไปบนภูเขาสูง
‎เพื่อหาถ้ำหรือรังหลบภัย
‎ที่อยู่ลึกลงไปในเนินลาดชัน
‎สูงจากพื้นดินหลายร้อยเมตร
‎หมีที่อาศัยอยู่ขั้วโลก
‎ต้องต่อสู้กับความท้าทายยิ่งของแต่ละฤดูกาล
‎จะสู้ไหว
‎ก็ต้องพึ่งพาสายใยเชื่อมต่อ ‎ที่พิเศษมากกับจักรวาล
‎เพราะสิ่งที่ถูกจารึกไว้ในชีววิทยาของหมี
‎คือทุกช่วงเวลาสำคัญ
‎ในประวัติศาสตร์โลกยาวนาน 4,500 ล้านปี
‎เหตุการณ์ของอานุภาพมหาศาล
‎และการทำลายล้าง
‎ที่สร้างโลกใบพิเศษ ‎ไม่มีใครเหมือนขึ้นมาในจักรวาลของเรา
‎(เปลี่ยนฤดู)
‎นี่คือลูน่า หมีเพศเมียวัยหกปี
‎เมื่อมาถึงรังอันปลอดภัยแล้ว
‎ที่นี่จะเป็นบ้านของมันไปอีกหกเดือน
‎ทำเลอบอุ่น
‎ให้ได้จำศีลจนกว่าจะหมดฤดูหนาว
‎(วันที่ 1 ของการจำศีล)
‎เมื่อกลางวันสั้นลง
‎ร่างกายของมันตอบสนองกับจังหวะโลกเรา
‎อัตราการเต้นของหัวใจเริ่มช้าลง…
‎เหลือแค่แปดครั้งต่อนาที
‎เมื่อมันล้มตัวลงนอน
‎อุณหภูมิร่างกายจะลดลง
‎แล้วมันก็ดำดิ่งสู่ห้วงนิทราและความฝัน
‎สายใยที่ทรงพลังระหว่างหมีกับจักรวาล
‎ไปกระตุ้นให้มันหลบอยู่ใต้ดิน ‎ตลอดช่วงฤดูหนาวสุดโหดร้าย
‎โดยที่ไม่รู้ตัวเลยว่า ‎เบื้องหน้ามีการเดินทางที่ยาวไกล
‎เพราะข้างนอกถ้ำนี้
‎โลกกำลังเคลื่อนที่
‎(วันที่ 1)
‎ทุกๆ วัน โลกจะหมุนรอบแกนหนึ่งรอบ
‎(วันที่ 2)
‎(วันที่ 3)
‎(วันที่ 4)
‎(วันที่ 5)
‎ในแต่ละเดือน ‎ดวงจันทร์จะโคจรรอบโลกครบหนึ่งเที่ยว
‎และเมื่อหลายเดือนผ่านไป
‎ทั้งโลกและดวงจันทร์จะโคจรรอบดวงอาทิตย์
‎ในช่วงเวลาที่มันหลับใหล
‎ลูน่าจะเดินทางไกลถึง 470 ล้านกิโลเมตร
‎(มีนาคม)
‎เป็นการเดินทางในจักรวาล
‎ครึ่งทางรอบดวงอาทิตย์
‎และปีนี้
‎มันมีเพื่อนร่วมทางตัวใหม่
‎(วันที่ 122 ของการจำศีล)
‎ระหว่างที่หลับๆ ตื่นๆ
‎ลูน่าได้ให้กำเนิด
‎ลูกหมีน้อยสองตัว
‎ลูกหมีจะกินนอนอยู่ในถ้ำจนถึงฤดูใบไม้ผลิ
‎แต่การต้องเลี้ยงปากท้องอีกสองชีวิต
‎เริ่มส่งผลกระทบต่อร่างกายลูน่า
‎เซลล์ไขมันใต้ผิวหนังเริ่มหดเล็กลง
‎เนื่องจากพลังงานสำรอง ‎ถูกนำไปใช้กลั่นเป็นน้ำนม
‎(วันที่ 154 ของการจำศีล)
‎หลังอยู่ใต้ดินมาได้ห้าเดือน
‎ลูน่าน้ำหนักลดลงไปแล้วกว่าหนึ่งในสี่
‎และด้วยอุณหภูมิด้านนอกยังต่ำกว่าศูนย์
‎ลูน่าก็ต้องการให้ถึงฤดูใบไม้ผลิด่วน
‎หากจะให้นมลูกน้อยแรกเกิดต่อไปได้
‎โชคดี
‎ที่โลกมีความแปลกอันน่ารักอยู่อย่าง
‎มันเอียงข้าง
‎(เอียง 23 องศา)
‎ดังนั้นเมื่อเคลื่อนไปในอวกาศ
‎ในแต่ละช่วงของปี
‎คนละส่วนของโลกจะเอียงเข้าหาดวงอาทิตย์
‎เกิดเป็นการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล
‎ซึ่งหมายความว่าที่อลาสกา
‎กำลังเกิดสิ่งที่น่าทึ่ง
‎ในแต่ละวันที่ผ่านไป
‎ดวงอาทิตย์จะยิ่งลอยสูงขึ้นบนท้องฟ้า
‎ไออุ่นของมันแปลงโฉมภูมิทัศน์
‎ในตอนที่ลูน่ากับลูกๆ ต้องการที่สุดพอดี
‎ปลายประสาทที่ผิวหนังมันสัมผัสได้ถึงแสงแดดอุ่นๆ
‎และเมื่อกลางวันยาวนานขึ้น
‎เซลล์พิเศษข้างหลังดวงตาของมัน
‎จะรับรู้ได้ถึงความสว่างที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย
‎ข้อความลับเหล่านี้
‎ซึ่งมาจากดาวฤกษ์ใกล้โลกที่สุด
‎บอกลูน่าว่าถึงเวลาตื่นจากการจำศีลแล้ว
‎ด้วยการส่งสัญญาณสื่อ ‎ถึงการเปลี่ยนผันของฤดูกาลบนโลก
‎แต่ที่อื่นในระบบสุริยะ
‎ฤดูกาลแบบโลก
‎ไม่ใช่เรื่องปกตินักเลย
‎ดาวศุกร์ เพื่อนบ้านที่ใกล้เราที่สุด
‎อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์กว่าเราเยอะ
‎จึงร้อนกว่าโลกมาก
‎และเนื่องจากดาวดวงนี้ไม่เอียง
‎มันจึงไม่มีฤดูกาล
‎ที่นี่มีอุณหภูมิร้อนระอุคงที่ตลอดทั้งปี
‎ห่างออกไปอีก
‎เลยโลกไป
‎คือดาวอังคาร
‎ซึ่งวงโคจรทำให้ระยะห่างจากดวงอาทิตย์ของมัน
‎ผันผวนมากในหนึ่งปี
‎ส่งผลให้ฤดูกาลต่างๆ บนดาวอังคาร
‎สุดโต่งรุนแรงกว่าของเรามาก
‎(-125 องศาเซลเซียส)
‎ในช่วงฤดูหนาว ชั้นบรรยากาศ ‎กว่าหนึ่งในสี่ของดาวอังคารจะแข็งตัว
‎แต่ในช่วงฤดูร้อน
‎เมื่อดาวอังคารเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากขึ้น
‎ความร้อนที่เพิ่มขึ้นนั้นก่อให้เกิดพายุฝุ่น
‎ที่รุนแรงมากจนปกคลุมดาวทั้งดวง
‎แต่เลยดาวอังคารออกไป
‎(ดาวพฤหัสบดี)
‎ไกลกว่าดาวพฤหัสบดี
‎(ดาวเสาร์)
‎และดาวเสาร์
‎ห่างจากดวงอาทิตย์ 3,000 ล้านกิโลเมตร
‎ดาวยูเรนัสมีฤดูกาลที่สุดขั้วที่สุดในระบบสุริยะ
‎ดาวเคราะห์ดวงนี้หมุนตะแคงข้าง
‎ดังนั้นเมื่อมันโคจร
‎ซีกฤดูร้อนจะหันเข้าหาดวงอาทิตย์
‎ในระหว่างที่ซีกฤดูหนาว ‎จะไม่ได้เจอแสงแดดเป็นเวลา 42 ปี
‎มีเพียงโลกเท่านั้นที่มีฤดูกาล
‎ที่แม้ในช่วงสุดขั้วที่สุด
‎ก็ยังคงให้โอกาสสิ่งมีชีวิตได้อยู่รอด
‎เมื่อฤดูใบไม้ผลิมาถึง
‎ครอบครัวของลูน่าก็มุดออกมาจากถ้ำ
‎ตอนนี้ลูกหมีได้ออกมาเล่น ‎กลางแสงแดดเป็นครั้งแรก
‎แต่ฤดูกาลที่เปลี่ยนผัน ‎แปลว่าตอนนี้ลูกหมีต้องเริ่มการเดินทางที่น่ากลัว
‎เพราะต้องหาอาหาร
‎ลูน่าจึงต้องพาพวกมันกลับลงไปยังพื้นที่ราบ
‎อีกฝั่งภูเขา
‎การปีนนี้ยากลำบากมากสำหรับลูกหมีขาสั้น
‎ต้องฟันฝ่าด่านผาหิน ‎และน้ำแข็งขึ้นไปหลายร้อยเมตร
‎เมื่อข้ามยอดเขาไปได้แล้ว ‎ส่วนที่ยากที่สุดของการเดินทางก็จบลง
‎แต่ยังรับประกันไม่ได้อยู่ดีว่าจะรอด
‎เพื่อเอาตัวรอดจนถึงสิ้นปี
‎ครอบครัวหมีต้องพึ่งพา ‎สัญชาตญาณความเข้าใจของลูน่า
‎ถึงฤดูกาลเบื้องหน้า
‎แต่ละฤดูกาล…
‎เป็นผลมาจากการเดินทาง ‎ผ่านอวกาศของโลกในทุกปี
‎การเดินทางที่เริ่มต้นขึ้น…
‎ก่อนจะมีโลกของเราเสียอีก
‎(ระบบสุริยะเมื่อ 4,600 ล้านปีที่แล้ว)
‎ในยุคที่ระบบสุริยะของเราเป็นเพียงเถ้าถ่าน
‎ไร้ดวงอาทิตย์ ‎ไม่มีดาวเคราะห์ และปราศจากดวงจันทร์
‎มีเพียงกลุ่มแก๊สและฝุ่นไกลสุดลูกหูลูกตา
‎แต่แล้ว ในระบบสุริยะอันไกลโพ้น
‎ดาวฤกษ์ดวงหนึ่งระเบิด
‎ปรากฏการณ์ซูเปอร์โนวา ‎ที่ส่งคลื่นกระแทกออกไปทั่วกาแล็กซี
‎เมื่อถูกคลื่นนี้กระแทก กลุ่มแก๊สอัดรวมเข้าด้วยกัน
‎และเริ่มหมุนวน
‎เมื่อมันหมุนเร็วขึ้นเรื่อยๆ
‎กลุ่มแก๊สจึงแผ่ออกเป็นแผ่นกลม
‎เป็นห้วงมหาภัยที่ประกอบด้วยแก๊สและหิน
‎ตรงกลาง ภายใต้แรงกดดันมหาศาล
‎ดวงอาทิตย์อุบัติขึ้น
‎ขณะที่ไกลออกไป ก้อนหินพุ่งชนกัน
‎และดาวเคราะห์ของเราก็เริ่มเติบใหญ่
‎จนผ่านไปได้ 20 ล้านปี
‎โลกจึงก่อตัวเป็นรูปร่างเสร็จสมบูรณ์
‎และยังคงวนอยู่รอบดวงอาทิตย์ ‎เหมือนกับกลุ่มแก๊สที่สร้างมันขึ้นมา
‎โคจรครบหนึ่งรอบทุกๆ 365 วัน
‎ซึ่งเป็นที่มาของปีโลก
‎แต่ ณ จุดนี้ในเรื่องราวของโลก
‎นั่นเป็นปีที่ไร้ซึ่งฤดูกาล
‎เพราะกลียุคที่สร้างมันขึ้นมา…
‎ยังไม่เกิด
‎ในอลาสกา ฤดูใบไม้ผลิที่มีชีวิตชีวา
‎หลีกทางให้กับวันฤดูร้อนแสนขี้เกียจ
‎ตอนนี้ลูกหมีอายุห้าเดือนแล้ว
‎และยังเรียนรู้…
‎วิถีชีวิตหมีอยู่
‎เนื่องจากมันโตเร็วมาก
‎จึงหิวอยู่ตลอดเวลา
‎และถึงแม้ภาพนี้จะดูเงียบสงบ
‎แต่ฤดูร้อนในอลาสกานั้นลำบากยากเข็ญ
‎ในทุ่งไม่มีอาหารที่เหมาะสมจะให้กิน
‎พวกหมีจึงต้องกินหญ้า
‎ซึ่งหมายความว่าลูกหมียังต้องพึ่งพาน้ำนมแม่
‎เป็นอาหารหลักไปก่อน
‎แต่ลูน่าไม่ได้กินอิ่มตั้งแต่ก่อนจำศีล
‎มันจึงอ่อนเพลีย
‎แต่ห่างไปไม่ไกล ในห้วงอวกาศ
‎ความช่วยเหลือกำลังมา
‎เพราะทุกวันนี้ โลกเรามีสหายร่วมทาง
‎ดวงจันทร์
‎ความที่ต้องโคจรรอบโลก
‎ทำให้มันเป็นเพื่อนบ้านบนฟ้าที่ใกล้เราที่สุด
‎วัตถุที่ใหญ่ที่สุด ‎และสว่างที่สุดในท้องฟ้ายามค่ำคืน
‎และเนื่องจากดวงจันทร์ทั้งใหญ่และใกล้มาก
‎แรงโน้มถ่วงของมันจึงส่งผลทรงพลัง
‎แข็งแกร่งมากพอที่จะมีอิทธิพลต่อโลก
‎มันยกมหาสมุทรขึ้นจากพื้นผิวโลก…
‎ทำให้มีน้ำขึ้นน้ำลง
‎และในช่วงไม่กี่วัน ‎ใกล้ๆ คืนเดือนเพ็ญและคืนเดือนมืด
‎หน้าร้อนที่น้ำลงเต็มที่ ‎เผยให้เห็นภูมิทัศน์ใหม่เอี่ยม
‎หาดใต้ทะเลที่ทอดยาว ‎จากชายหาดออกไปหลายร้อยเมตร
‎ทำให้หมีที่กำลังหิวเดินลงไปขุดหาขุมทรัพย์ได้
‎สบโอกาสให้ลูน่ากับลูกน้อยไปหากินพอดิบพอดี
‎แต่การหาของที่ซ่อนอยู่ใต้โคลน ‎เป็นงานที่ควรให้ผู้ใหญ่ทำจะดีกว่า
‎ประสาทรับกลิ่นของลูน่าดีกว่าเรา 2,000 เท่า
‎เหมาะสำหรับการดมหาอาหารอร่อย
‎หอยเปลือกนิ่ม
‎มันแงะหอยจนชำนาญ
‎กินได้เกือบนาทีละหนึ่งตัว
‎หอยคืออาหารเสริมที่น่ายินดี ‎ในฤดูร้อนที่อาหารมีน้อยนิด
‎เป็นพลังงานชีวิตอันสำคัญยิ่งที่ส่งต่อให้ลูกๆ ได้
‎ของขวัญนี้ที่ดวงจันทร์ส่งมาให้
‎จะช่วยให้ลูน่าเลี้ยงลูกได้ตลอดฤดูร้อน
‎แต่ความสัมพันธ์ของหมีกับดวงจันทร์
‎ลึกซึ้งกว่านี้ยิ่งนัก
‎เพราะช่วงที่ดวงจันทร์ก่อกำเนิดนี้เอง ‎ที่โลกเริ่มได้มีฤดูกาล
‎(ระบบสุริยะเมื่อ 4,400 ล้านปีที่แล้ว)
‎ไม่นานหลังโลกก่อตัวขึ้น
‎มันก็ได้เพื่อนมาดวงหนึ่ง
‎แต่นั่นไม่ใช่ดวงจันทร์
‎เป็นดาวเคราะห์อีกดวง ‎ที่เกิดขึ้นในวงโคจรของโลก
‎ดาวพี่น้องชื่อว่าธีอา
‎มีขนาดประมาณเท่าดาวอังคาร
‎ลูกกลมใหญ่ที่ประกอบด้วยหินและลาวา
‎ตลอดวัยเด็กของทั้งสอง
‎โลกและธีอาอยู่ร่วมกันอย่างกลมเกลียว
‎จนกระทั่งการรบกวนแรงโน้มถ่วง ‎ในสมัยที่ระบบสุริยะเพิ่งเกิดใหม่…
‎ผลักให้ดาวเคราะห์ทั้งสองดวงเข้าปะทะกัน
‎ณ ช่วงเวลานี้
‎อนาคตของโลกตกอยู่ในความไม่แน่นอน
‎ดาวธีอาถูกทำลายจนสิ้นซาก
‎ขณะที่แรงกระแทก ‎หลอมละลายโลกทั้งสองใบเข้าด้วยกัน
‎เป็นเวลาชั่วขณะหนึ่ง ตามเวลาจักรวาล
‎ที่โลกเรามีดวงจันทร์สองดวง
‎แต่แล้วแรงโน้มถ่วงก็ดึง ‎ดวงหนึ่งกลับลงไปให้โลกกลืนกิน
‎เหลือไว้แค่ดวงจันทร์ดวงที่เรารู้จักทุกวันนี้
‎และการชนกันครั้งนั้น ‎ได้แปลงโฉมโลกเราตลอดไป
‎(เอียง 23 องศา)
‎แรงกระแทกทำให้โลกเอียงไปด้านข้าง
‎ปัจจุบันมันจึงหมุนด้วยมุมเอียง 23 องศา
‎ดังนั้นเมื่อมันเคลื่อนไปตามวงโคจร
‎สองซีกของโลก
‎จะสลับกันหันเข้าหาดวงอาทิตย์
‎ทำให้มีฤดูกาลที่เปลี่ยนผัน
‎เมื่อฤดูร้อนใกล้จะสิ้นสุดลง
‎คืนที่ยาวนานขึ้นถือเป็นสัญญาณ
‎ว่าฤดูหนาวสุดทรหดของอลาสกาจะมาถึงโดยเร็ว
‎บัดนี้ลูกหมีมีอายุเจ็ดเดือน
‎และลูน่ารู้ว่าหากอยากอยู่รอด ‎จากการหลับใหลยาวนานช่วงฤดูหนาว
‎พวกมันต้องตุนไขมันเยอะๆ
‎แต่ดวงจันทร์คอยเตือนใจอยู่เสมอว่า
‎ความช่วยเหลือกำลังมา
‎ห่างจากชายฝั่งอลาสกาไปหนึ่งพันกิโลเมตร
‎สิ่งมีชีวิตอีกชนิดกำลังฟังจังหวะฤดูกาลของโลก
‎ปลาแซลมอนซ็อกอาย
‎หลังจากท่องมหาสมุทรแปซิฟิกมานานสองปี
‎ในที่สุดมันก็โตเต็มวัย
‎และตอนนี้ การเปลี่ยนแปลง ‎ของระยะเวลากลางวัน
‎ได้กระตุ้นให้มีการหลั่งฮอร์โมนสู่เลือด
‎สัญญาณเคมีที่เปลี่ยนพฤติกรรมของมัน
‎เรียกมันกลับบ้านไปผสมพันธุ์ในแม่น้ำบ้านเกิด
‎ลูน่าทั้งเหนื่อยล้าและหิวโหย
‎แต่มันก็ยังคงพาลูกน้อยไปที่ริมแม่น้ำ
‎เพราะสัมผัสได้ว่ากำลังจะเกิดเรื่องมหัศจรรย์
‎วันนี้ กลไกฤดูกาลที่พิเศษ
‎จะส่งตัวช่วยสำคัญมาให้ครอบครัวหมี
‎โลกมาถึงจุดสำคัญ ‎ในเส้นทางการโคจรรอบดวงอาทิตย์
‎และตอนนี้ดวงจันทร์ทำให้น้ำขึ้น
‎ส่งแรงผลักสุดท้ายที่ต้อนปลาแซลมอนมาที่แม่น้ำ
‎ในที่สุด ลูกก็ได้ลิ้มรสแซลมอนเป็นครั้งแรก
‎และถึงแม้ปลาตัวเดียวจะหล่อเลี้ยงหมี ‎จนสิ้นสุดฤดูหนาวไม่ได้
‎แต่มันเป็นอาหารจริงๆ มื้อแรก ‎ในช่วงเกือบแปดเดือนที่เกิดมา
‎การมาถึงของปลาแซลมอนฝูงแรก ‎ทำให้ลูน่าโล่งใจ
‎เพราะประสบการณ์ทำให้มันรู้ว่า
‎อีกไม่นานจะมีปลาให้เลือกเยอะกว่านี้ที่ต้นน้ำ
‎เมื่อกลางวันสั้นลงเรื่อยๆ
‎ฮอร์โมนที่กระตุ้นให้ปลาแซลมอนออกเดินทาง
‎ตอนนี้เปลี่ยนรูปร่างมันไปอย่างมาก
‎หัวมันเปลี่ยนทรง
‎และลำตัวกลายเป็นสีแดงแจ๋
‎ในขณะที่นับล้านตัว
‎ว่ายทวนน้ำกลับไปยังที่วางไข่ของมัน
‎และชิ้นส่วนสุดท้ายในเรื่องราวของหมีก็เข้าที่
‎เรื่องราวที่เก่าแก่พอๆ กับโลกเรา
‎การก่อตัวของโลก
‎การปะทะที่ก่อให้เกิดดวงจันทร์
‎และความสัมพันธ์อันพิเศษสุด ‎ระหว่างดวงจันทร์กับดาวเคราะห์คู่บุญ
‎ได้มาร่วมมือกันสร้างโลก ‎ที่ไม่เหมือนที่ไหนในจักรวาล
‎ดาวเคราะห์โกลดิล็อกส์
‎ที่เดียวที่เรารู้ว่า ‎เหมาะสมกำลังพอดีสำหรับสิ่งมีชีวิต
‎และสำหรับลูน่า
‎ประวัติศาสตร์จักรวาลยาวนานกว่าสี่พันล้านปี
‎ได้ถูกกลั่นออกมาเป็นช่วงเวลานี้
‎การมาบรรจบกันประจำปีของปลาแซลมอนกับหมี
‎และโอกาสอันล้ำค่า
‎ที่จะหาเลี้ยงครอบครัว
‎ตอนนี้ลูน่ากับลูกๆ มีสิ่งจำเป็น ‎ต่อการมีชีวิตรอดตลอดฤดูหนาวแล้ว
‎และถึงแม้อนาคตของมัน ‎บนโลกที่แปรผันอยู่เสมอนี้จะไม่แน่นอน
‎ในปีนี้ ปลาแซลมอนจะประทังชีวิตมัน…
‎ขณะที่โลกของเราเดินทาง ‎รอบดวงอาทิตย์ต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง
‎ต่อไปในเรื่องราวปริศนาจักรวาล
‎นักท่องมหาสมุทรที่วงจรชีวิตของมันเผยให้เห็นว่า
‎ทุกอย่างในจักรวาลถูกสร้างขึ้นอย่างไร
‎เพราะข้างในไข่เต่าทุกใบ
‎มีอะตอมจากบิ๊กแบง
‎ที่ถูกสร้างขึ้นตอนที่ดวงดาวดับสลาย
‎แต่ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ ‎ถูกสร้างขึ้นมาอย่างไร
‎และวัตถุดิบเดียวกันนี้ ‎กลายมาเป็นสิ่งมีชีวิตได้อย่างไร
‎คำบรรยายโดย นันทวัน ริดเดล