ΛΟΑΝΓΚΟ, ΓΚΑΜΠΟΝ
Είναι πρωί στο δάσος.
Και αυτή η ομάδα χιμπατζήδων
πρέπει να σηκωθεί απ' το κρεβάτι
και να ξεκινήσει τη μέρα της.
Όταν κοιμάσαι όμως σε μια φωλιά 40 μέτρα ψηλά στον αέρα,
αυτό μπορεί να είναι λίγο δύσκολο.
Αυτή η πρωινή ιεροτελεστία γίνεται με απόλυτη ακρίβεια
για αμέτρητες γενιές.
Ένας ρυθμός που βασίζεται σε μια από τις πιο μυστηριώδεις ιδιότητες του σύμπαντος.
Στον χρόνο.
Και ο χρόνος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο για έναν θηλυκό χιμπατζή.
Η Σελέστ είναι γύρω στα 35
και χτυπά το βιολογικό της ρολόι.
Ένα ρολόι που ρυθμίστηκε 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια πριν.
Από τη Μεγάλη Έκρηξη προέκυψαν άτομα…
και ενέργεια,
που ταξίδεψαν ως τα πέρατα του διαστήματος.
Και τα στοιχεία αυτά
συγκεντρώνονται τώρα…
για να δημιουργήσουν μια νέα ζωή.
Στη μήτρα της Σελέστ σχηματίζεται ένας μικρός χιμπατζής.
Θα περάσουν άλλες 150 μέρες πριν το μωρό γνωρίσει τον κόσμο.
Τόσος χρόνος χρειάζεται.
Και χωρίς τον χρόνο,
τίποτα στο σύμπαν μας δεν θα γεννιόταν.
Από τον μικρότερο χιμπατζή…
ως την πιο παλαιά μαύρη τρύπα.
Πώς ξεκίνησε, όμως, ο χρόνος;
Τα πάντα βιώνουν τον χρόνο με τον ίδιο τρόπο;
Και το ρολόι του σύμπαντός μας θα σταματήσει ποτέ να χτυπάει;
ΤΟ ΚΟΣΜΙΚΟ ΡΟΛΟΪ
Η μέρα αρχίζει για έναν χιμπατζή, όπως και για εμάς.
Πρωινό.
Ένα κρίσιμο γεύμα όταν τρως για δύο.
Η Σελέστ είναι ήδη μια έμπειρη μαμά.
Ο πρωτότοκός της, ο Απόλο, είναι το κυρίαρχο αρσενικό της ομάδας.
Και αργεί λίγο να πάρει μπροστά το πρωί.
Κάθε χιμπατζής έχει διαφορετική ηλικία.
Ο καθένας έχει ξεχωριστή προσωπικότητα.
Όλοι, όμως, είναι πλάσματα της συνήθειας.
Οι ζωές τους διέπονται
από το πέρασμα του χρόνου.
Δεν το βλέπουμε.
Ούτε το ακούμε.
Δεν μπορούμε να το επηρεάσουμε με κανέναν τρόπο.
Ωστόσο, κάθε χτύπος της καρδιάς, κάθε επιλογή και κάθε ενέργεια,
κάθε αδράνεια
είναι επακόλουθο της αδιάκοπης ροής του χρόνου.
Μπορεί να περάσει σαν αστραπή ή να μην έχει τελειωμό.
Ο χρόνος όμως προχωράει πάντα μπροστά.
Οι αστέρες κι οι πλανήτες σχηματίζονται,
γερνούν
και πεθαίνουν.
Έπειτα, αναδύονται νέοι αστέρες.
Και από μερικούς και σπάνιους,
γεννιούνται τα πιο μυστηριώδη αντικείμενα του σύμπαντος.
Οι μαύρες τρύπες.
Ο χρόνος είναι ο κοσμικός συντονιστής.
Τίποτα δεν μπορεί να του ξεφύγει.
Μολονότι εμείς έχουμε συσκευές που παρακολουθούν και μετρούν τον χρόνο…
οι χιμπατζήδες δεν έχουν.
Η Σελέστ και η οικογένειά της χρησιμοποιούν τον ήλιο ως οδηγό.
Ανατέλλει και απλώνει τις αχτίνες του στον ουρανό.
Κινείται εκείνος…
κινούνται κι εκείνοι.
Οι χιμπατζήδες σπάνια κοιμούνται δύο φορές στην ίδια φωλιά.
Κάθε πρωί ψάχνουν φρέσκα φρούτα.
Μετακινούνται από το ένα μέρος της περιοχής τους στο άλλο.
Τώρα, όμως, τα πιο ώριμα φρούτα…
είναι στην άλλη πλευρά μιας αχανούς πεδιάδας.
Ο Απόλο και τα πιο δυνατά μέλη της ομάδας προχωρούν μπροστά
για να δουν αν θα είναι ασφαλείς οι υπόλοιποι.
Εκεί πέρα,
είναι ευάλωτοι σε θηρευτές, αντίπαλους χιμπατζήδες
και στον ζεστό ήλιο.
Πρέπει να είναι γρήγοροι.
Ο χρόνος περνάει.
Ο ήλιος που διασχίζει τον ουρανό
αποτελεί τη βασική μονάδα χρόνου των χιμπατζήδων.
Από την ανατολή μέχρι το ηλιοβασίλεμα και την ανατολή.
Η 24ωρη μέρα.
Η μέρα όμως δεν μετράει τον χρόνο.
Μετράει την κίνηση.
Καθώς ο πλανήτης μας περιστρέφεται γύρω απ' τον άξονά του,
το δάσος κινείται στο διάστημα με ταχύτητα 1.600 χιλιομέτρων την ώρα.
Η Γη χρειάζεται 24 ώρες για να κάνει μια πλήρη περιστροφή.
Δίνει στους χιμπατζήδες 24 ώρες κίνησης.
Δώδεκα στον ήλιο και δώδεκα στο σκοτάδι.
Ξανά
και ξανά.
Η σταθερή περιστροφή του πλανήτη μας ρυθμίζει το κεντρικό ρολόι της Γης.
Το χρονόμετρο που εμπιστεύονται οι χιμπατζήδες.
Μα αυτός ο βασικός κύκλος που θεωρούμε δεδομένο…
δεν είναι παγκόσμιος.
Με την απομάκρυνση από τον πλανήτη μας,
η 24ωρη μέρα δεν ισχύει πια.
Πιο κοντά στον ήλιο…
είναι ο πλανήτης Ερμής.
ΕΡΜΗΣ
Σε σύγκριση με εμάς, περιστρέφεται με ρυθμό σαλιγκαριού.
ΗΜΕΡΑ 1.408 ΩΡΩΝ
Η γειτονική Αφροδίτη περιστρέφεται ακόμα πιο αργά.
Η περιστροφή γύρω απ' τον άξονά της διαρκεί περισσότερο
απ' ό,τι η περιστροφή γύρω από τον ήλιο.
ΗΜΕΡΑ 5.832 ΩΡΩΝ
Αυτό κάνει μία ημέρα της Αφροδίτης πιο μεγάλη από έναν χρόνο.
ΧΡΟΝΟΣ 5.390 ΩΡΩΝ
Κάθε πλανήτης έχει τη δική του διάρκεια ημέρας.
ΑΡΗΣ - ΗΜΕΡΑ 25 ΩΡΩΝ
ΚΡΟΝΟΣ - ΗΜΕΡΑ 11 ΩΡΩΝ
ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ - ΗΜΕΡΑ 17 ΩΡΩΝ
Συμπεριλαμβανομένων και πλανητών πέρα απ' το ηλιακό μας σύστημα.
Εξήντα τρία έτη φωτός μακριά,
σε τροχιά γύρω από έναν νέο αστέρα,
είναι ο Beta Pictoris B.
Περιστρέφεται πολύ γρήγορα.
Διογκώνεται στα πλάγια.
Είναι ο πιο γρήγορος περιστρεφόμενος κόσμος που ξέρουμε.
Εδώ, μία μέρα διαρκεί μόνο οκτώ ώρες.
ΗΜΕΡΑ 8 ΩΡΩΝ
Κάθε πλανήτης στο σύμπαν μας περιστρέφεται με τη δική του ταχύτητα.
Δισεκατομμύρια κόσμοι.
Ο καθένας με το δικό του ρολόι
που χτυπάει με διαφορετικό ρυθμό.
Μα όλοι προχωρούν μπροστά σε μια παγκόσμια κοσμική χρονική σειρά.
Πίσω στη Γη,
με τον ήλιο να είναι τώρα σχεδόν από πάνω,
οι χιμπατζήδες ξέρουν ακριβώς τι ώρα είναι.
Είναι ώρα για μεσημεριανό.
Και η διέλευσή τους από τη σαβάνα γίνεται ακριβώς στην ώρα της.
Τους έπεσε το λαχείο.
Αυτά τα γλυκά μούρα αφρικανικής ποικιλίας
υπάρχουν μόνο για λίγες εβδομάδες.
Ένα σπάνιο εποχιακό δώρο από το δάσος.
Εκεί που το μεσημέρι είναι πολύ παραγωγική ώρα.
Ζώα όλων των μεγεθών φροντίζουν τις καθημερινές τους εργασίες.
Και το καθένα βιώνει τον χρόνο διαφορετικά.
Για μικρά πλάσματα με σύντομη, γρήγορη ζωή…
το μεσημεριανό μπορεί να είναι σαν μια ζωή.
Για πιο αργά και πιο μακριά ζωντανά πλάσματα,
μία ώρα μπορεί να περάσει σε μια στιγμή.
Όμως, είτε ζει σε υψηλή ταχύτητα
είτε σε αργή κίνηση,
κάθε μορφή ζωής στο δάσος πρέπει να ακολουθεί την ίδια 24ωρη μέρα.
Και καθώς ο κόσμος συνεχίζει να περιστρέφεται…
αυτές οι μέρες εξακολουθούν να περνούν.
Υπαγορεύουν τη ζωή κάθε χιμπατζή.
Ενός συγκεκριμένα.
Στις 15 εβδομάδες,
όλο το σώμα του μωρού θα μπορούσε να χωρέσει στο χέρι της μητέρας του.
Για να σχηματιστεί πλήρως,
απαιτείται μια σειρά από τέλεια χρονισμένα γεγονότα.
Για τις επόμενες 130 μέρες,
κάθε λεπτό, κάθε νανοδευτερόλεπτο είναι κρίσιμο.
Νέα κύτταρα διαιρούνται κι αναπτύσσονται με εξαιρετική ταχύτητα και ακρίβεια.
Αυτήν τη στιγμή
τα εγκεφαλικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται με ρυθμό περίπου 15 εκατομμυρίων την ώρα.
Όλοι μας, από τις πρώτες μας στιγμές,
έχουμε μια βαθιά βιολογική σχέση με τον χρόνο.
Καθώς το φως του ήλιου χάνεται…
οι χιμπατζήδες αλλάζουν ενστικτωδώς ταχύτητες.
Στη βραδινή λειτουργία.
Το φώλιασμα είναι ένα σήμα για όλη την ομάδα.
Ώρα να βρουν ένα ασφαλές μέρος για να περάσουν τη νύχτα.
Τα κρεβάτια τους πρέπει να είναι μαλακά, αλλά δυνατά.
Δεν βλάπτει αν έχουν και ωραία γεύση.
Ο ρυθμός κάθε μέρας στο δάσος
καθορίζεται από τη θέση του ήλιου στον ουρανό.
Η έμφυτη αίσθηση του χρόνου των χιμπατζήδων όμως
έρχεται από κάτι μέσα τους.
Βαθιά μέσα στο μυαλό τους υπάρχει ένα βιολογικό ρολόι.
Δέσμες νευρώνων λειτουργούν ως εκκρεμές…
και ελέγχονται από γονίδια που ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται.
Σε έναν κύκλο που επαναλαμβάνεται κάθε 24 ώρες.
Αυτό το γονιδιακό ρολόι δημιουργεί έναν κιρκάδιο ρυθμό στο σώμα
που φθίνει και αυξάνεται συγχρονισμένα με την περιστροφή του πλανήτη μας.
Ελέγχει ορμόνες…
καρδιακούς παλμούς
και ενεργειακά επίπεδα.
Και τώρα, τα ρολόγια του σώματος των χιμπατζήδων στέλνουν το μήνυμα
"Ώρα να νυστάξουμε".
Δεν μπορούν όλοι όμως.
Ο εγκέφαλος του μωρού της Σελέστ συνεχίζει να σχηματίζεται.
Αφού δεν διαθέτει εσωτερικό ρολόι,
συγχρονίζεται από τις ορμόνες της μητέρας του.
Το μωρό όμως δεν παίρνει πάντα την πληροφορία.
Ευτυχώς για τη Σελέστ,
λόγω της ανάπτυξης,
το μωρό της κάποια στιγμή αποκοιμιέται.
Ενώ οι χιμπατζήδες κοιμούνται ψηλά στα δέντρα…
άλλοι κάτοικοι του δάσους ξυπνούν.
Τα ρολόγια του σώματος χτυπούν
στα κύτταρα φυτών και ζώων σε όλο το δάσος.
Τα γονιδιακά ρολόγια εξελίχθηκαν πριν από δυόμισι δισεκατομμύρια χρόνια
στα πρώτα ζωντανά κύτταρα.
Όσοι μπορούσαν να προβλέψουν το φως και το σκοτάδι μιας ημέρας είχαν πλεονέκτημα.
Και καθώς εξελίχθηκε η ζωή,
συγχρονίστηκε με την κίνηση της Γης.
Με αποτέλεσμα σήμερα
αυτά τα ρολόγια να υπάρχουν σχεδόν σε όλα τα πλάσματα στη Γη.
Αν και μερικά πλάσματα προτιμούν τη μέρα κι άλλα τη νύχτα…
όλη η ζωή χτυπάει στον ίδιο ρυθμό.
Χάρη στα κυτταρικά ρολόγια
που χτυπούν συγχρονισμένα με την περιστροφή της Γης.
Καθώς το χθες γίνεται ανάμνηση…
μια νέα μέρα ξεκινάει στο δάσος.
Ένας φρέσκος κύκλος,
ωστόσο, κανένα ρολόι δεν μπορεί πραγματικά να ρυθμιστεί ξανά.
Και υπάρχουν διακριτικά στοιχεία σε όλο το δάσος που αποκαλύπτουν τον λόγο.
Τίποτα δεν είναι σήμερα
το ίδιο με χθες.
Ιδίως ο Απόλο,
που φαίνεται να ξύπνησε στραβά.
Όταν είναι κακόκεφος…
οι υπόλοιποι στην ομάδα πρέπει να κρατήσουν χαμηλό προφίλ.
Σύντομα θα βρει στόχο να ξεσπάσει την οργή του.
Κάποιοι μικρότεροι χιμπατζήδες βρήκαν μέλι για πρωινό.
Και ξέχασαν να καλέσουν τον Απόλο.
Σύντομα μαθαίνεις ότι δεν πρέπει ποτέ να εκνευρίζεις το κυρίαρχο αρσενικό.
Τον δάγκωσε άσχημα.
Ευτυχώς, δεν είναι πολύ σοβαρό.
Με λίγη φροντίδα, η πληγή θα επουλωθεί.
Οι πληγές όμως αφήνουν σημάδια
χαραγμένα στο σώμα των χιμπατζήδων.
Ανεξίτηλα σημάδια του παρελθόντος
που αποκαλύπτουν τη μοναδική παγκόσμια αλήθεια για τον χρόνο.
Έχει κατεύθυνση.
Δεν μπορείς να επιστρέψεις στον χρόνο,
μόνο μπροστά στο μέλλον.
Αυτό είναι το βέλος του χρόνου,
και αφήνει σημάδια στα πάντα,
σε όλη τη Γη
και πιο πέρα.
Το φεγγάρι μας είναι γεμάτο σημάδια μαχών που διηγούνται ιστορίες αρχαίων γεγονότων.
Το ίδιο κι οι πλανήτες.
ΕΡΜΗΣ
Οι επιφάνειές τους μαρτυρούν βομβαρδισμό από αστεροειδείς και κομήτες.
ΑΡΗΣ
Ο πιο εντυπωσιακός κρατήρας κρούσης στο ηλιακό σύστημα όμως
ανήκει σε ένα φεγγάρι του Κρόνου.
ΜΙΜΑΣ
Τον Μίμα.
Ο κρατήρας Herschel έχει διάμετρο 130 χιλιόμετρα.
Ό,τι κι αν δημιούργησε το τεράστιο αυτό σημάδι…
λίγο έλειψε να διαλύσει το φεγγάρι.
Ο Μίμας μαρτυρά το γεγονός.
Τέτοια γεγονότα όμως είναι μη αναστρέψιμα.
ΓΗ
Και διαφοροποιούν το παρελθόν από το παρόν.
ΜΑΥΡΙΤΑΝΙΑ
Οι κρατήρες πρόσκρουσης είναι χρονοσφραγίδες
που σηματοδοτούν μια μοναδική στιγμή στην ιστορία.
21.000 ΕΤΩΝ
ΗΠΑ
Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στη στιγμή που δημιουργήθηκαν.
50.000 ΕΤΩΝ
Μπορούμε όμως να βρούμε ίχνη από γεγονότα του παρελθόντος…
ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
και να χαρτογραφήσουμε μια πορεία στον χρόνο.
142 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΤΩΝ
Πριν από τους κρατήρες.
Πριν από τους πλανήτες.
Πριν από τους αστέρες.
Πίσω σε μια πολύ παλιά εποχή.
13,8 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΤΩΝ
Το σύμπαν μας είχε μια αρχή.
Μια πολύ μεγάλη έκρηξη…
που δημιούργησε τρισδιάστατο χώρο
και χρόνο.
Αλλά ο χώρος και ο χρόνος δεν διαχωρίζονται.
Ο χρόνος είναι συνυφασμένος με το σύμπαν.
Συνδέεται με το διάστημα ως η τέταρτη διάσταση του σύμπαντος.
Η Μεγάλη Έκρηξη έβαλε σε λειτουργία το ρολόι του σύμπαντος.
Προωθώντας τα πάντα στο μέλλον.
Δημιούργησε το βέλος του χρόνου.
Από τις πρώτες στιγμές του σύμπαντός μας…
μας ωθεί όλους στο μέλλον,
είναι η αιτία που όλα μεγαλώνουν,
γερνούν…
και αλλάζουν.
Από την παιδική ηλικία ως την ενηλικίωση,
το ταξίδι όλων στη ζωή είναι προς την ίδια κατεύθυνση.
Γερνάμε μέρα με τη μέρα.
Και με την ηλικία έρχεται η σοφία,
καθώς η νεανική αθωότητα αντικαθίσταται από την εμπειρία.
Το βέλος του χρόνου μάς οδηγεί σε αυτά τα στάδια της ζωής.
Μας διαμορφώνει.
Καθορίζει το ποιοι είμαστε.
Από τις πρώτες στιγμές μας,
ως τις τελευταίες.
Οι χιμπατζήδες σπάνια ζουν μετά τα 40.
Τίποτα δεν είναι αθάνατο.
Ό,τι υπάρχει στο σύμπαν έχει πεπερασμένη διάρκεια ζωής.
Όπως ίσως και το ίδιο το σύμπαν.
Σήμερα οι γαλαξίες είναι γεμάτοι αστέρες.
Το 95% των αστέρων, όμως, που θα υπάρξει
έχει ήδη γεννηθεί.
Έτσι, καθώς το σύμπαν ταξιδεύει στο μέλλον,
οι αστέρες, ένας προς έναν,
θα σβήσουν,
αφήνοντας το σύμπαν αντιμέτωπο με ένα παντοτινά σκοτεινό μέλλον,
για τρισεκατομμύρια,
για χιλιάδες δισεκατομμύρια χρόνια, δηλαδή.
Η ηλικία του αστρικού φωτός
θα ακολουθήσει μια μαύρη εποχή με μαύρες τρύπες.
Αυτά τα τέρατα τρέφονται με τα κατάλοιπα νεκρών αστέρων και πλανητών.
Και έτσι,
η αυξανόμενη βαρύτητά τους σημαδεύει τον ίδιο τον ιστό του σύμπαντος.
Διαστρεβλώνοντας τόσο τον χώρο όσο και τον χρόνο.
Η άκρη μιας μαύρης τρύπας, που λέγεται ορίζοντας γεγονότων,
είναι μια περιοχή όπου η βαρύτητα έχει γίνει τόσο δυνατή,
και ο χρόνος έχει επιβραδύνει τόσο, που σχεδόν έχει σταματήσει.
Ούτε οι μαύρες τρύπες, όμως, δεν ξεφεύγουν από το βέλος του χρόνου.
Στο πολύ μακρινό μέλλον…
όταν δεν θα υπάρχουν αστέρες ή πλανήτες για να καταναλωθούν,
θα αρχίσουν να λιμοκτονούν.
Και αργά αργά…
πολύ αργά,
θα συρρικνωθούν.
Όταν πεθάνουν,
κανείς δεν ξέρει τι θα ακολουθήσει.
Μπορεί όμως να είναι το τέλος του σύμπαντός μας.
Εδώ στη Γη, κανείς μας δεν μπορεί να επιβραδύνει το πέρασμα του χρόνου.
Και μια θεία της Σελέστ φτάνει στο τέλος του δικού της χρόνου.
Αποχωρεί από την ομάδα και πηγαίνει στο δάσος μόνη.
Έχει ζήσει πολλά χρόνια.
Μα αυτή η μέρα θα είναι η τελευταία της.
Ενώ ο κόσμος συνεχίζει να περιστρέφεται,
το σώμα της
μένει ακίνητο.
Ο χρόνος, όμως, δεν μας οδηγεί μόνο προς το τέλος.
Δημιουργεί και αρχές.
Καθώς οι μέρες γίνονται βδομάδες και οι βδομάδες μήνες,
οι αλλαγές είναι μεγάλες για έναν ξεχωριστό χιμπατζή.
Χαιρετήστε την Κόσμο.
Ο εγκέφαλος και τα άκρα της έχουν σχηματιστεί πλήρως.
Και τα μάτια της είναι έτοιμα να δουν τον κόσμο.
Είναι αδύνατον να ξέρουμε την ακριβή ώρα της γέννησής της.
Μπορεί όμως να γεννηθεί οποιαδήποτε μέρα.
Είναι στη μήτρα για οκτώ μήνες.
Το ταξίδι της, όμως, ξεκίνησε πριν από πολύ καιρό.
Τα στοιχεία που την έκαναν προήλθαν από αστέρες που πέθαναν.
Το νερό που ρέει στο σώμα της
προήλθε από μακρινούς κόσμους.
Η ενέργεια που κινεί τους μυς της
προήλθε από την καρδιά του ήλιου μας.
Ωστόσο υπάρχει και το πιο μυστηριώδες στοιχείο.
Αυτό που άρχισε να χτυπάει 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια πριν.
Αυτό που οδήγησε όλα τα άλλα στοιχεία
σε αυτήν τη στιγμή.
Σε αυτό το μέρος.
Σε αυτόν τον πλανήτη.
Άλλη μια ανατολή,
άλλο ένα πρωί.
Κι αυτό…
είναι πολύ ξεχωριστό.
Καλώς ήρθες στη Γη, Κόσμο.
Αυτή η πολύτιμη στιγμή δεν θα επαναληφθεί για τη Σελέστ.
Το ταξίδι της Κόσμο, όμως, μόλις ξεκίνησε.
Θα πάρει περίπου τρεις μήνες
για να συγχρονιστεί το ρολόι του σώματός μας με τον ρυθμό του πλανήτη,
έναν χρόνο για να επικοινωνήσει,
και ίσως 15 χρόνια μέχρι να αναπτυχθεί πλήρως.
Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα μπροστά.
Όπως η Κόσμο,
έτσι και το σύμπαν μας είναι ακόμα σε βρεφικό στάδιο,
στην αρχή μιας απίστευτα μεγάλης ζωής.
Ζούμε στην εποχή του αστρικού φωτός.
Μια στιγμή που το βέλος του χρόνου γέμισε το σύμπαν με ομορφιά…
και θαύμα.
Μα είναι ένα σύντομο χρονικό διάστημα
που δεν θα επαναληφθεί στην ιστορία του σύμπαντός μας.
Ουδείς μπορεί να επιβραδύνει το πέρασμα του χρόνου,
ούτε πρέπει να προσπαθήσουμε.
Διότι χωρίς τον χρόνο,
δεν θα υπήρχε το τώρα.
Καμία σημαντική στιγμή.
Καθόλου στιγμές. Τελεία.
Χωρίς τον χρόνο…
δεν θα υπήρχε ζωή.
Στη συνέχεια στην ιστορία του σύμπαντός μας,
οι εποχές της Γης.
Όπως μια αρκούδα που μεγαλώνει τα μικρά της,
έτσι βιώνουμε όλοι τις ετήσιες μεταμορφώσεις του πλανήτη μας.
Τι δημιούργησε, όμως, τις εποχές της Γης;
Πώς συνδέονται με τον σχηματισμό του φεγγαριού μας;
Και γιατί μόνο ο πλανήτης μας έχει τις κατάλληλες συνθήκες για ζωή;
Υποτιτλισμός: Μάρθα Σιαμέτη