‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
‎Trong sự sống ‎của mọi sinh vật trên Trái Đất…
‎là tiếng dội lại…
‎của những sự kiện ‎xảy ra từ rất lâu trước đây.
‎Những sự kiện ‎có quy mô ngoài sức tưởng tượng…
‎và vẻ đẹp dữ dội…
‎kết nối mọi sinh vật sống,
‎mọi hành động và quyết định của chúng,
‎từng nhịp tim của chúng,
‎tới câu chuyện hùng tráng nhất ‎từng được kể.
‎Đây là một câu chuyện ‎hình thành trong 13,8 tỉ năm
‎đã chứng kiến hàng tỉ ngôi sao
‎và hàng tỉ thế giới…
‎sống và chết…
‎để tạo ra hành tinh duy nhất mà ta biết
‎đó là quê hương của sự sống.
‎Từ tinh đoàn đã tạo nên chúng ta…
‎tới các thành phần vũ trụ ‎nuôi sống chúng ta…
‎và ánh sao cung cấp năng lượng cho tất cả,
‎đây là câu chuyện về vũ trụ của chúng ta.
‎ĐUỔI THEO ÁNH SAO
‎Đông Phi‎.
‎Đó là nơi thấy được sự kết nối ‎quan trọng nhất của sự sống với vũ trụ.
‎Và một con thú ăn thịt rất đặc biệt…
‎tên là Wa Chini.
‎Cuộc sống của một con báo gêpa ‎là cuộc tìm kiếm thức ăn triền miên.
‎Tìm năng lượng sống.
‎Đây là một trong những nơi ‎khó kiếm ăn nhất Trái Đất với thú ăn thịt.
‎Ánh mặt trời chói chang ‎đã xua gần như mọi thứ
‎khỏi những vùng đồng bằng ‎khô cằn và hoang vắng này.
‎Bất kỳ sinh vật nào còn lại ở đây ‎đều vật lộn để tồn tại.
‎Trọng tâm duy nhất của Wa Chini,
‎điều duy nhất thúc đẩy nó,
‎là cơn đói.
‎Động lực đơn sơ, nguyên thủy này
‎bắt nguồn từ mối liên hệ sâu sắc ‎của nó với môi trường xung quanh
‎mở rộng xa hơn Serengeti,
‎xa hơn hành tinh chúng ta
‎tới chính vũ trụ.
‎Mọi tế bào trong cơ thể Wa Chini…
‎đều liên kết với ‎một dòng năng lượng cổ xưa…
‎kết nối cuộc sống của nó ‎với trung tâm của một ngôi sao.
‎Dòng năng lượng không ngừng nghỉ này ‎phủ khắp không gian rộng lớn…
‎và trải dài 13,8 tỉ năm về trước.
‎Năng lượng cổ xưa tồn tại ‎từ nguồn gốc của vũ trụ chúng ta
‎cung cấp năng lượng cho mọi thứ.
‎Mọi hành tinh.
‎Mọi ngôi sao.
‎Mọi sự sống.
‎Wa Chini đang tìm kiếm năng lượng…
‎nhưng không chỉ cho mình nó.
‎Là mẹ của hai con báo con năm tháng tuổi,
‎nó tìm mọi cách nuôi sống ‎gia đình đói khát của mình.
‎Đang là mùa khô ‎và thức ăn rất khan hiếm.
‎Dù thế, năng lượng ‎dồi dào hơn bao giờ hết.
‎Nó chỉ đang ẩn nấp giữa ban ngày.
‎Vật thể lớn nhất, sáng nhất, ‎nóng nhất trong hệ mặt trời.
‎Mặt trời.
‎Những vòng plasma khổng lồ nóng ‎như thiêu đốt phun ra từ bề mặt của nó.
‎Mỗi giây, mặt trời phóng ra năng lượng ‎bằng 4,5 nghìn tỉ quả bom hạt nhân,
‎truyền năng lượng ‎tới hành tinh chúng ta trong một tiếng
‎nhiều hơn lượng thế giới ‎dùng trong một năm.
‎Nhưng dù quả cầu lửa khổng lồ này ‎ấn tượng như vậy,
‎Wa Chini không thể ăn ánh sáng mặt trời.
‎Nó chỉ ăn những thứ biết chạy.
‎Như linh dương gazelle.
‎Bộ lông đốm giúp nó ngụy trang, ‎điều rất cần thiết cho việc rình con mồi.
‎Chẳng có mấy chỗ để trốn, ‎tiến gần hơn không phải là lựa chọn.
‎May mắn thay, Wa Chini có một chiêu.
‎Gêpa là loài động vật nhanh nhất trên cạn.
‎Tốc độ tăng từ không lên 100 ‎chỉ trong ba giây,
‎nhưng linh dương gazelle ‎cũng chẳng kém là mấy.
‎Wa Chini tốn rất nhiều năng lượng…
‎nhưng công cốc.
‎Báo gêpa trưởng thành có thể sống sót ‎hơn một tuần mà không có thức ăn.
‎Nhưng lũ báo con ‎thì chỉ trụ được vài ngày.
‎Và hai con này đang rất, rất đói.
‎24 GIỜ ‎KỂ TỪ BỮA ĂN CUỐI CÙNG
‎Săn mồi với tốc độ cực nhanh như vậy ‎làm nó hoàn toàn kiệt sức.
‎Năng lượng dự trữ của Wa Chini ‎thấp ở mức nguy hiểm.
‎Sẽ mất nhiều giờ ‎nó mới có sức để đi săn lại.
‎Wa Chini và đàn con ‎đang dần cạn kiệt sức lực.
‎Các loài động vật khắp hành tinh ‎đều đang đương đầu với cuộc chiến này,
‎giữa tiêu thụ…
‎và sử dụng năng lượng.
‎Bất kể chiến lược của bạn là gì, ‎dù nhanh hay chậm,
‎bữa tiếp theo của bạn ‎không bao giờ được đảm bảo.
‎Cái đói là điều ‎mà tất cả chúng ta phải vượt qua.
‎30 GIỜ ‎KỂ TỪ BỮA ĂN CUỐI CÙNG
‎Đã hồi phục sau cuộc rượt đuổi trước,
‎Wa Chini đang tìm kiếm cơ hội tiếp theo.
‎Như các con báo gêpa mẹ khác,
‎nó nuôi con một mình.
‎Để đàn con có đủ thức ăn,
‎mỗi ngày nó cần giết được một con mồi.
‎Nhưng nó đã mất ‎nhiều thời gian để hồi phục
‎đến nỗi giờ mặt trời đang lặn.
‎Khi ánh sáng mờ dần,
‎hi vọng có được bữa ăn ‎của gia đình báo cũng mất dần.
‎Khi Trái Đất quay,
‎Serengeti xa khỏi mặt trời ‎và chìm vào bóng tối.
‎Đó là lời nhắc nhở mạnh mẽ ‎về mối liên hệ của sự sống với mặt trời.
‎Câu chuyện của chúng ta ‎là câu chuyện của mặt trời.
‎Từ rất lâu…
‎hệ mặt trời của chúng ta ‎còn lạnh hơn và tối hơn ngày nay.
‎4,6 TỈ NĂM TRƯỚC
‎Thế mà đây là điều kiện hoàn hảo ‎để một ngôi sao ra đời.
‎Ở nhiệt độ gần bằng không tuyệt đối,
‎lực trọng trường bắt đầu kéo bụi ‎và khí lại với nhau
‎thành một đám mây khổng lồ.
‎Đám mây đổ vào trong,
‎nghiền nát chính mình ‎thành một quả cầu khí nóng phát sáng.
‎Một tiền sao.
‎Giống như Wa Chini, ngôi sao ‎đang hình thành này đang đói cồn cào.
‎Hút nhiều khí ‎đến mức các tia vật chất nóng
‎được đẩy từ các cực của nó,
‎kéo dài nhiều năm ánh sáng vào không gian.
‎Ngôi sao sơ khai này ‎tiếp tục phát triển trong 30 triệu năm.
‎Cho đến cuối cùng,
‎nó đã đủ nóng để tự tạo ra năng lượng.
‎Mặt trời của chúng ta.
‎Những tia sáng vàng của nó ‎giờ đã tỏa sáng rực rỡ và ổn định
‎trong 4,6 tỉ năm.
‎Nó chỉ là một ngôi sao ‎trong thiên hà hàng tỉ sao.
‎Tuy thế, nó là ‎một trong những ngôi sao đặc biệt nhất.
‎Vì nó là ngôi sao đem đến ‎nhiệt lượng và ánh sáng…
‎cho hành tinh sinh động và tuyệt vời này.
‎42 GIỜ ‎KỂ TỪ BỮA ĂN CUỐI CÙNG
‎Mọi sinh vật sống ở Serengeti ‎đều dựa vào mặt trời để có năng lượng.
‎Giờ đàn con của Wa Chini ‎đã kiệt sức, hơn cả đói.
‎Chúng cần ăn hôm nay.
‎Nhưng những gì Wa Chini có thể mang đến ‎sáng nay chỉ là tình cảm ân cần quý giá.
‎Ở vùng đất khô cằn này,
‎mặt trời vừa cho vừa lấy đi.
‎Năng lượng mãnh liệt của nó ‎là thứ sự sống cần.
‎Nhưng nó cũng có sức mạnh hủy diệt.
‎Sống gần thế này với một lò phản ứng ‎hạt nhân khổng lồ chẳng bao giờ dễ dàng.
‎Để hiểu nguồn gốc ‎của cái nóng không thể chịu nổi này,
‎ta phải nhìn vào địa ngục này…
‎bên dưới những lớp ngoài ‎của plasma nóng sủi bọt,
‎xuống cách 650 nghìn cây số…
‎đến lõi mặt trời của chúng ta.
‎Phần giữa ngôi sao của ta ‎có vẻ bình tĩnh một cách đáng ngạc nhiên
‎nhưng ở cấp độ nguyên tử, ‎nó cực kỳ hỗn loạn.
‎Đây là phần nóng nhất của hệ mặt trời.
‎Nhiệt độ ở đây lên đến 15 triệu độ C,
‎tạo ra các điều kiện cho một sự kiện ‎gần như không thể xảy ra ở nơi nào khác.
‎Các nguyên tử va chạm ‎ở tốc độ cao và hợp nhất.
‎Giải phóng năng lượng nguyên bản.
‎Quá trình này được gọi là ‎phản ứng tổng hợp hạt nhân
‎và là điều khiến mặt trời tỏa sáng.
‎Thật ra, chính nó cung cấp năng lượng ‎cho tất cả các ngôi sao trong vũ trụ.
‎Năng lượng do các ngôi sao tỏa ra này ‎có từ thủa sơ khai…
‎khi mà chưa có vật chất
‎và tất cả những gì tồn tại ‎trong toàn vũ trụ là năng lượng.
‎Và từng phần của nó vẫn sống ‎trong vũ trụ của chúng ta ngày nay.
‎Khi ánh mặt trời chiếu xuống Serengeti,
‎năng lượng tỏa ra suốt 13,8 tỉ năm qua
‎tìm đường đến với ‎Wa Chini và đàn con của nó
‎và tiếp tục hành trình ‎qua môi trường của chúng.
‎Nó không bao giờ được tạo ra ‎hay bị phá hủy.
‎Nó chỉ đơn giản là biến đổi không ngừng.
‎Nhưng Wa Chini và con của nó chỉ có thể ‎tiếp cận năng lượng này ở một dạng…
‎thịt.
‎Và ở đây có đối thủ là thú ăn thịt…
‎không chỉ vồ thức ăn của nó
‎mà cả các con nó nữa.
‎Nếu không sớm được ăn,
‎thì thế nào chúng cũng chết.
‎Bữa nhỏ sơ sài ‎nhưng sau hai ngày không có gì ăn,
‎nó là cứu cánh.
‎Nhưng hơn 10% con mồi ‎do báo gêpa giết được bị ăn cắp.
‎Wa Chini phải bảo vệ ‎từng mảnh năng lượng nó thu được…
‎vì khi năng lượng khan hiếm,
‎cạnh tranh rất khốc liệt.
‎Cuộc đấu tranh của Wa Chini để ‎tồn tại và duy trì gia đình lặp đi lặp lại
‎ngày này qua ngày khác,
‎tháng này qua tháng khác.
‎Mỗi bữa ăn là một cuộc chiến.
‎Trong cuộc chiến ‎giữa việc tiêu hao và nạp năng lượng,
‎Wa Chini chỉ đang hòa.
‎Mùa khô trên Serengeti ‎có đặc điểm là cơn đói triền miên.
‎Nhưng thay đổi đang diễn ra.
‎Sức nóng của mặt trời ‎đã kéo hơi ẩm lên trời.
‎Và cái gì đi lên
‎cuối cùng ắt phải đi xuống.
‎Mưa quét qua các đồng bằng
‎và kết thúc mùa khô.
‎Khi trời quang mây tạnh,
‎một tia hi vọng xuất hiện.
‎Một ngọn cỏ ‎không thể nuôi gia đình Wa Chini
‎nhưng sâu trong tế bào của nó ‎là giải pháp cho cơn đói của chúng.
‎Ở đây, có một thế giới ẩn giấu.
‎Những lớp siêu nhỏ được gọi là grana ‎tắm trong những tia nắng mặt trời ấm áp.
‎Bề mặt của chúng được bao phủ bởi một ‎rừng protein nhỏ xíu, thu hút ánh sáng,
‎thu năng lượng từ ngôi sao gần nhất.
‎Chúng chứa đầy ‎chất diệp lục sắc tố xanh lá,
‎hấp thụ những tia sáng.
‎Nhờ sự kỳ diệu của quá trình quang hợp,
‎nước kết hợp với khí cacbonic,
‎và tia nắng được quện thành đường.
‎Trong vài ngày, vùng đồng bằng khô cằn ‎được phủ một màu xanh.
‎Hàng tỉ ngọn cỏ ‎giờ được hấp thụ ánh mặt trời vô biên.
‎Và năng lượng của vũ trụ ‎hòa trộn với phong cảnh.
‎Chỉ có một vấn đề.
‎Báo gêpa không thể ăn cỏ.
‎Nhưng ở vùng rừng phía Bắc xa xôi,
‎có những con thú ăn cỏ.
‎Có hàng trăm ngàn con.
‎Linh dương đầu bò.
‎Chúng có mõm rộng, ‎môi dẻo, và bốn cái dạ dày
‎thích nghi hoàn hảo với việc ăn cỏ.
‎Những đàn linh dương khổng lồ ‎liên tục di chuyển
‎để tìm kiếm những đồng cỏ non.
‎Để tìm cỏ, chúng đi theo cơn mưa.
‎Như chúng ta, động lực của chúng
‎là cơn đói.
‎Nhưng nếu có một quy luật ở Serengeti
‎thì đó là ‎không bao giờ dễ dàng có thức ăn.
‎Sông Mara.
‎Nơi sinh sống của một vài trong số ‎những loài cá sấu lớn nhất.
‎Đó là chướng ngại vật cực lớn
‎trong cuộc tìm kiếm năng lượng sống ‎của linh dương.
‎Ở phía Nam,
‎Wa Chini tranh thủ từng giây, lùng sục ‎khắp vùng đất để tìm thứ gì ăn được.
‎Sau sáu tháng sống sót ‎với số thức ăn ít ỏi,
‎một con của nó đã lớn hơn.
‎Và thậm chí còn đang học ‎vài kỹ năng để tự săn mồi.
‎Nhưng con còn lại thì không thấy đâu.
‎Chỉ năm phần trăm báo gêpa ‎sống sót đến khi trưởng thành.
‎Hầu hết đều bị giết ‎bởi sư tử và linh cẩu đói.
‎Chẳng có gì đảm bảo ‎tương lai của chú báo con này.
‎Ngay cả khi nguồn năng lượng ‎ở ngay sát như trêu ngươi.
‎Tập hợp bên bờ sông Mara,
‎linh dương đầu bò ‎chỉ còn cách tiến lên phía trước.
‎Nhưng cần phải có con đi đầu tiên.
‎Mỗi năm có ‎một triệu rưỡi linh dương đầu bò
‎bước vào hành trình này.
‎Và ở đây, cuộc chiến ‎giữa sử dụng và tiêu thụ năng lượng
‎diễn ra ở quy mô cực lớn.
‎Với những con may mắn qua được,
‎đây chỉ là khởi đầu.
‎Giờ chúng phải đi hàng trăm cây số
‎cả ngày lẫn đêm
‎trong hơn hai tháng…
‎để đến vùng đồng bằng nhiều cỏ.
‎Wa Chini háo hức chờ ‎linh dương đầu bò xuất hiện,
‎nhưng đang có cuộc di cư khác ‎đóng vai trò cốt yếu
‎với sự sống sót của cả hai con vật này.
‎Đó là hành trình của ‎khoảng cách và thời gian vô hạn định.
‎Và không có nó, ‎mọi sinh vật trên Serengeti sẽ bị đói.
‎Trong lõi của mặt trời,
‎khi các nguyên tử va chạm và hợp nhất,
‎các photon được giải phóng ‎và truyền ra ngoài.
‎Những gói năng lượng ánh sáng nhỏ xíu này ‎này có khối lượng bằng không
‎di chuyển với tốc độ ánh sáng.
‎Nhưng bên trong ‎chiếc lõi dày đặc đến khó tin này,
‎chúng bị giữ lại, hấp thụ, phân tán.
‎Một chuyến đi thường chỉ mất hai giây ‎có thể mất cả triệu năm.
‎Đó là cuộc đấu tranh đau đớn, vật vã ‎để thoát khỏi mặt trời.
‎Nhưng các photon dần dâng lên
‎đi qua các lớp của mặt trời.
‎về phía bề mặt nóng thiêu đốt của nó,
‎nơi cuối cùng, chúng được giải phóng.
‎Chúng tỏa ra mọi hướng,
‎là ánh sao.
‎Đi 150 triệu ki-lô-mét ‎chỉ trong hơn tám phút.
‎Đến đúng lúc…
‎để gặp linh dương đầu bò ‎ở cuối hành trình của chúng.
‎Mỗi ngọn cỏ hấp thu ‎mười triệu tỉ photon mỗi giây,
‎nhận đủ năng lượng ‎để nuôi những đàn gia súc khổng lồ này.
‎Từ ngôi sao…
‎đến cỏ…
‎đến linh dương đầu bò,
‎ánh mặt trời cho chúng ‎sức mạnh để di chuyển…
‎để lớn lên…
‎để sinh sản.
‎Và chúng tìm ăn ‎ở ngoài đồng bằng càng lâu,
‎thì càng dễ bị ăn thịt hơn.
‎Nguồn năng lượng ‎phong phú, ngon lành, dồi dào
‎cuối cùng cũng ở ngay trước mắt.
‎Nhưng với ba triệu con mắt đang dõi theo,
‎Wa Chini phải di chuyển nhanh.
‎May mắn thay, nó là báo geepa.
‎Cuối cùng, ‎Wa Chini cũng được nếm mùi của ánh sao.
‎Trong mỗi miếng cắn,
‎protein và chất béo ‎thấm đẫm năng lượng vũ trụ
‎đi vào mạch máu của Wa Chini.
‎Điểm đến cuối cùng của chúng là các ‎nhà máy năng lượng tế bào của cơ thể nó.
‎Các ti thể.
‎Nơi một sự biến đổi cuối cùng sẽ diễn ra.
‎Trong mỗi ti thể ‎là một quang cảnh đang sinh sôi.
‎Những hẻm núi màng ‎lay động với sự kết hợp phức tạp.
‎Ở đây, thức ăn giàu năng lượng ‎ phản ứng với oxy
‎và cuối cùng bị phá vỡ…
‎giải phóng năng lượng vũ trụ của chúng ta ‎trực tiếp vào tế bào của Wa Chini.
‎Cung cấp năng lượng ‎cho mọi hành động và suy nghĩ.
‎Từng cử động nhỏ.
‎Hành trình từ ngôi sao ‎đến tế bào đã hoàn tất.
‎Năng lượng từng thắp sáng vũ trụ
‎giờ mang đến cho Wa Chini và con nó ‎món quà của sự sống.
‎Vào mùa cỏ xanh,
‎cơn đói chỉ là ký ức.
‎Trên khắp Serengeti, ‎năng lượng liên tục được biến đổi.
‎Truyền từ sự sống này sang sự sống khác.
‎Nuôi dưỡng toàn bộ hệ sinh thái.
‎Mặt trời của chúng ta ‎là nguồn cung cấp tối cao.
‎Mọi thứ sống nhờ ánh sao.
‎Vấn đề là, không có gì để nuôi mặt trời.
‎Và trong năm tỉ năm nữa,
‎nó sẽ hết nhiên liệu.
‎Khi lõi của nó vỡ vụn,
‎mặt trời sẽ nở ra…
‎và trở thành người khổng lồ đỏ…
‎nuốt chửng các hành tinh phía trong, ‎sao Thủy và sao Kim.
‎Khi nó phình ra về phía Trái Đất,
‎trọng lực cực lớn ‎sẽ phá tan mặt trăng của chúng ta.
‎Để lại một vòng đá mặt trăng ‎quanh Trái Đất.
‎Chưa biết số phận cuối cùng ‎của hành tinh chúng ta sẽ ra sao.
‎Nhưng sẽ có một bình minh cuối cùng…
‎trước khi các lớp ngoài ‎ngôi sao của ta nổ tung
‎và trút hơi thở cuối cùng.
‎Tất cả những gì còn lại ‎chỉ là một cục than đang lụi dần.
‎Một ngôi sao nhỏ,
‎chỉ to bằng Trái Đất, được bao quanh ‎bởi một đám mây lớn phát sáng.
‎Một ngọn đèn hiệu của vũ trụ.
‎Chúng ta đã ở đây.
‎Nhưng ngay bây giờ,
‎ngôi sao của ta ‎tiếp tục chiếu xuống chúng ta…
‎và còn chiếu sáng hàng tỉ năm nữa.
‎Năng lượng của nó ‎là nguồn lực quan trọng cho mọi sự sống.
‎Tập tiếp theo của câu chuyện ‎về vũ trụ của ta,
‎dù bạn có là ngôi sao rực rỡ,
‎một lỗ đen rộng lớn,
‎hay một con tinh tinh đang tập tành,
‎mọi thứ đều cần thời gian.
‎Nhưng bạn thực sự biết gì ‎về chiều không gian bí ẩn này?
‎Tại sao mọi thứ ‎đều có quá khứ, hiện tại và tương lai?
‎Và liệu có ai trong chúng ta ở đây
‎mà không có thời gian?
‎Biên dịch: Nhung Vũ