‪LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
‪Ngày bé, mẹ tôi chuyển nhà chúng tôi ‪tới Indonesia vài năm.
‪Chúng tôi sống trong một căn nhà nhỏ ‪với niềm vui bình dị đến từ thiên nhiên.
‪Một cây xoài trước hiên, ‪những luồng gió mùi hoa trái và gia vị.
‪Những cánh đồng lúa, nơi đàn trâu ‪ngước nhìn bạn với những cái mõm đầy bùn.
‪Indonesia là nơi ‪có những khu rừng và đa dạng sinh học
‪vào loại quan trọng nhất thế giới.
‪Và độc đáo nhất là Hệ sinh thái Leuser,
‪nơi sinh sống của một số loài có nguy cơ ‪tuyệt chủng cao nhất trên Trái Đất.
‪Những khu rừng nhiệt đới ‪tại Vườn Quốc gia Gunung Leuser
‪là nơi trú ẩn ‪của vô số loài thực, động vật…
‪mỗi loài mang một vai trò khác nhau.
‪Leuser cũng là thành trì cuối cùng
‪của bốn loài ‪thuộc nhóm bị đe dọa nhất hành tinh.
‪Những con hổ hùng mạnh và hay lẩn tránh,
‪những con tê giác nhỏ nhất thế giới,
‪những con voi rừng độc nhất,
‪và đười ươi, một trong những loài vượn lớn ‪thông minh nhất thế giới.
‪Từng có thời, có thể tìm thấy chúng ‪trên khắp Đông Nam Á.
‪Nhưng nạn chặt phá rừng, săn bắn trộm ‪đồng nghĩa, ngày nay,
‪Leuser là nơi duy nhất ‪chúng còn cùng tồn tại.
‪Ta sẽ để một thứ quý giá nhường ấy ‪vĩnh viễn biến mất ư…
‪hay sẽ nắm lấy cơ hội cuối cùng ‪để bảo vệ nó cho con cháu của chúng ta?
‪Hãy cùng tôi ghé thăm ‪không gian hoang dã độc đáo nhất này nhé.
‪Trên hòn đảo Sumatra của Indonesia ‪có một khu rừng mưa nhiệt đới rộng lớn
‪và nằm ở trung tâm của nó ‪là Vườn Quốc gia Gunung Leuser.
‪Nơi đây chủ yếu là ‪những ngọn núi phủ đầy rừng,
‪cao tới hơn ba ki-lô-mét.
‪Chúng che chở cho các cư dân của nó ‪như một pháo đài.
‪Nhưng có lẽ nguồn tài nguyên hoang dã ‪lớn nhất của nó nằm ở
‪các cánh rừng ẩm ướt dưới vùng đất thấp.
‪Trong tiếng Indonesia, ‪"đười ươi" nghĩa là "người rừng".
‪Và những cây này là nơi có ‪mật độ dân cư đông nhất trên Trái Đất.
‪Đây là rừng của chúng.
‪Có rất nhiều con đực lớn.
‪Với hai miếng đệm má lớn, có gờ, ‪chúng hấp dẫn hơn với bạn tình.
‪Chúng cực khỏe
‪với lực cắn mạnh hơn cả sư tử.
‪Nhưng có một con đực trẻ khỏe và tham vọng ‪đang nổi lên.
‪Rakus.
‪Cái tên này, nghĩa là "tham ăn", ‪là do giới khoa học nội trú đặt cho nó.
‪Vì gần như món gì nó cũng khoái ăn.
‪Lá,
‪vỏ cây,
‪quả,
‪mối.
‪Tất cả đều trong thực đơn của nó.
‪Nếu con vượn sành ăn này ‪được ăn đủ khẩu phần,
‪một ngày nào đó, nó có thể sẽ có được ‪đệm má như của những con đực già dặn nhất.
‪Có một món ăn cụ thể ‪có thể tiếp lửa cho tham vọng của nó.
‪Quả Neesia.
‪Lớn cỡ trái bóng bầu dục,
‪nó chứa đầy hạt lớn ngon lành.
‪Khi chưa chín, nó cứng như bê tông,
‪nên gần như không thể ăn được ruột.
‪Quả Neesia chín sẽ tự tách vỏ.
‪Nhưng bao quanh các hạt mọng nước của nó ‪là hàng ngàn sợi lông sắc nhọn, ngứa ngáy.
‪Để ăn được món này, Rakus phải thành thạo
‪kỹ năng tinh vi nhất trong rừng rậm.
‪Nhiều con đười ươi ‪viện tới một cách tài tình
‪để né những sợi lông gai nhọn ‪của quả Neesia.
‪Trước hết, chúng chọn một que nhỏ.
‪Thế rồi, điều khiển nó ‪bằng đôi môi cực kỳ linh hoạt,
‪chúng nhét nó ‪vào những vết nứt trên quả Neesia.
‪Chuyển động lặp đi lặp lại từ cái que ‪sẽ làm các hạt rụng ra ‪,
‪và trong quá trình đó, ‪loại bỏ luôn những sợi lông…
‪khiến loại quả này ăn được luôn.
‪Đười ươi thường là loài sống đơn độc.
‪Nhưng khi mới vào mùa cây Neesia lại hiếm.
‪Nên khi đó, ‪nó thu hút đười ươi từ khắp nơi kéo về.
‪Khi đã tề tựu, ‪chúng có cơ hội học hỏi lẫn nhau.
‪Friska là một con cái trưởng thành
‪và là chuyên gia chuẩn bị loại quả này.
‪Rakus tới gần để học cùng chuyên gia.
‪Xung quanh đủ đồ ăn nên chúng cho phép nó.
‪Đây là những con đười ươi ‪hoang dã duy nhất
‪được biết là có tạo ra và dùng công cụ ‪theo cách độc đáo này.
‪Rakus cũng muốn tự mình thử.
‪Nó cẩn thận chế ra dụng cụ của nó.
‪Rồi Rakus chọn trái Neesia ngon lành nhất.
‪Giờ đến bước thử và sai.
‪Rốt cuộc, bằng chút nhẫn nại…
‪Rakus đã nếm được ‪món cao lương mỹ vị nó thèm bấy lâu.
‪Nó càng hoàn thiện kỹ năng phi thường này, ‪nó sẽ càng trở nên to lớn và mạnh mẽ hơn.
‪Để rồi một ngày nào đó, ‪gã trai phàm ăn này
‪có thể sẽ vươn tới đỉnh cao.
‪Sự phong phú của Leuser ‪một phần là nhờ vào đất đai của nó…
‪màu mỡ gấp tới sáu lần ‪các khu rừng nhiệt đới khác trong khu vực.
‪Và đây là một lý do.
‪Một trong những ngọn núi lửa hoạt động ‪mạnh nhất thế giới. Núi Sinabung.
‪Hàng ngàn năm, những vụ phun trào ‪đã phủ tro núi lửa lên khu vực này…
‪thứ tro giàu khoáng chất và dưỡng chất.
‪Lớp tro đóng vai trò như phân bón,
‪nuôi một khu rừng ‪phức tạp một cách đáng kinh ngạc.
‪Với hàng ngàn loài thực vật,
‪đây là một trong những khu rừng ‪đa dạng nhất thế giới.
‪Cây hoa xác thối.
‪Đây là cấu trúc hoa lớn nhất hành tinh…
‪cao tới hơn ba mét,
‪cao bằng một cột bóng rổ.
‪Nó chỉ xuất hiện sau khi cây này ‪đã phát triển được một thập kỷ.
‪Nhưng việc tạo ra bông hoa lớn này ‪tiêu tốn rất nhiều năng lượng.
‪Sự ra hoa chỉ kéo dài hai đêm.
‪Nên nó có một cách thông minh ‪để mau chóng thu hút đủ số côn trùng
‪mà nó cần để thụ phấn.
‪Nó tỏa ra một mùi hương nồng nặc.
‪Mà nó chả phải "mỹ nhân" thơm tho.
‪Nó sặc mùi thịt thối.
‪Bông hoa đỏ lớn này ‪bề ngang rộng tới hơn 1,5 mét,
‪càng khiến chúng bị lầm tưởng ‪là một xác thú còn mới.
‪Để rồi khi màn đêm buông xuống, ‪mánh lừa hiệu quả nhất của nó bắt đầu.
‪Dồn năng lượng tích trữ mười năm,
‪cây hoa xác thối ‪bơm nhiệt vào trụ ở chính giữa…
‪khiến nó trở nên ấm như máu.
‪Như một cái ống khói, hơi nóng bốc lên, ‪tỏa mùi hôi vào không khí đêm mát lành.
‪Với hàng trăm con côn trùng tìm thịt thối, ‪sức hấp dẫn là không thể chối từ.
‪Chúng bị dẫn dụ vào ‪khoang bên trong của cây hoa xác thối…
‪một cái hang chứa đầy nội tạng đực và cái.
‪Khi lũ côn trùng ‪tìm kiếm miếng thịt thối hứa hẹn…
‪chúng bị phủ đầy một lớp phấn hoa mà chúng ‪sẽ đem theo qua cây hoa xác thối khác.
‪Còn nếu chúng đã ghé thăm ‪một gã khổng lồ khác như cây này,
‪chúng sẽ thụ phấn cho nó.
‪Mười năm chuẩn bị, để diễn hai đêm.
‪Năng lượng của bông hoa đã cạn kiệt.
‪Các vị khách từ từ ra về…
‪để rồi rốt cuộc,
‪chỉ trong vài giây…
‪cả cấu trúc này sụp đổ.
‪Đã được thụ phấn thành công, ‪một chu kỳ mười năm nữa lại bắt đầu,
‪hướng tới những bông hoa vĩ đại hơn.
‪Ngay cả dưới những vùng thấp của Leuser
‪cũng có những cảnh quan cực kỳ khác biệt.
‪Sông của vườn quốc gia ‪chuyển thứ đất giàu dinh dưỡng của nó
‪xuống hạ lưu, ra bờ biển… ‪
‪nơi khu rừng gặp Ấn Độ Dương… ‪
‪tạo ra một đầm lầy ngập mặn lầy lội.
‪Một con cá thòi lòi.
‪Loài cá này không bị giới hạn ‪trong môi trường thủy sinh.
‪Hớp một ngụm khí lớn…
‪rồi dùng cặp vây có khớp vai,
‪nó đẩy mình đi loanh quanh.
‪Một con cá biết đi.
‪Nó sống phần lớn đời mình ‪trên các bãi bùn này.
‪Đôi mắt giống kính tiềm vọng của nó ‪có thấu kính như động vật trên cạn,
‪giúp nó nhìn trên mặt nước ‪rõ hơn hẳn dưới nước.
‪Món khoái khẩu của nó là một kẻ thù ‪đáng gờm với hai càng sắc như dao cạo…
‪nếu nó bắt được một con mà không bị kẹp.
‪Hay ăn con gì mềm hơn?
‪Những con cua này cực nhanh…
‪nhất là với một con cá từ dưới nước lên.
‪Đây rồi, nó chỉ việc ‪tước vũ khí của con mồi nữa thôi.
‪Nó dùng một chiêu tài tình ‪lúc ngậm cua trong miệng.
‪Lắc một con cua đủ mạnh, ‪và con cua sẽ hy sinh cái càng của nó,
‪phần ngon nhất.
‪Nhưng mất mát đó chỉ là tạm thời.
‪Trong vòng một tháng, ‪con cua sẽ mọc càng mới.
‪Có khi còn to hơn càng cũ.
‪Với loài cá yêu cạn này, đời là ‪bữa tiệc càng cua tự chọn không hồi kết.
‪Tiến vào nội khu, ‪Leuser nhanh chóng bị bao phủ bởi đồi núi.
‪Rừng ở đây khó xuyên thủng hơn nhiều.
‪Đồi dốc là nơi ẩn náu cuối của sinh vật ‪có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất Leuser,
‪loài nhỏ bé bất ngờ ‪và hiếm hoi lắm mới bắt gặp được,
‪tê giác Sumatra.
‪Dù cao chỉ hơn 1,2 mét, ‪nó vẫn nặng một tấn,
‪kích cỡ hoàn hảo để ủi đường qua bụi cây ‪để tìm những tán lá tươi tốt.
‪Qua việc xén cây, ‪đám tê giác này giúp ích cho khu rừng,
‪tạo chỗ cho cây mới lớn lên.
‪Chúng đào những bãi đằm bùn, thứ giúp ‪chúng hạ nhiệt dưới cái nóng giữa trưa…
‪giúp ích cho hàng loạt láng giềng.
‪Tức là càng có nhiều tê giác, ‪cả khu rừng càng khỏe mạnh.
‪Vấn nạn săn bắn trái phép và mất ‪môi trường sống đã giảm số lượng loài này
‪xuống chỉ còn rất ít trong tự nhiên.
‪Để cứu chúng khỏi nguy cơ tuyệt chủng, ‪kiểm lâm liên tục tuần tra,
‪ngăn chặn đám săn bắn trộm, ‪đưa số tê giác ít ỏi còn lại
‪về nuôi nhốt bên ngoài vườn quốc gia.
‪Số tê giác này giờ sống tại những khu vực ‪khép kín tự nhiên rộng lớn được canh gác ‪…
‪nơi một chương trình gây giống ‪đang hy vọng đưa con cháu chúng
‪trở lại Leuser…
‪để sau cùng sẽ khôi phục tính cân bằng ‪cho sự sống trong rừng nhiệt đới.
‪Có rất nhiều mối quan hệ đặc sắc ‪giữa các sinh vật sống tại đây.
‪Có những mối quan hệ ‪ta mới chỉ đang khám phá.
‪Ẩn sâu trong ‪những quả đồi thấp của Leuser,
‪một trong những cư dân nhỏ nhất của nó ‪đang vô tình nhận được sự trợ giúp
‪đến từ cư dân lớn nhất,
‪voi Sumatra.
‪Trong quá trình di chuyển, chúng tạo ra ‪một mạng lưới đường đi dài hàng trăm dặm.
‪Nhiều loài dựa vào những con đường này ‪để băng qua khu rừng rậm rạp.
‪Nhưng có một cư dân ‪phụ thuộc vào những con voi này hơn cả…
‪ếch nhẽo.
‪Nó chỉ to bằng quả trứng gà,
‪nhưng các giác quan thì cực kỳ nhạy bén.
‪Người ta cho rằng nó phát hiện ra ‪rung động đến từ đàn voi đang tới gần
‪thông qua các khoang đặc biệt ‪trong phổi nó.
‪Có lẽ bạn nghĩ nó sẽ tránh đường.
‪Nhưng trái lại, nó lại tiến về phía chúng.
‪Nhào thẳng vào vùng chà đạp!
‪Nhưng thứ thu hút nó không phải đàn voi.
‪Con ếch này đang đầy một bụng trứng,
‪và nó cần đẻ trứng ở vùng nước tĩnh.
‪Dấu chân của con voi ‪là vườn ươm nhất thời hoàn hảo.
‪Nó cho những quả trứng của nó ‪đoạn đầu đời tốt nhất
‪rồi để chúng tự nở.
‪Trong vòng hai tuần, chúng thành nòng nọc.
‪Nhưng khi chưa trở thành ếch con,
‪việc sinh tồn trong dấu chân ngập nước ‪của chúng sẽ bị đe dọa.
‪Mặt trời nhiệt đới có thể ‪nhanh chóng rút cạn các vũng này.
‪Nên, nếu mực nước giảm, ‪đàn nòng nọc này sẽ phải tự thoát hiểm…
‪bằng cách biến đổi nhanh gấp đôi.
‪Trở thành ếch con, rốt cuộc chúng ‪có thể thoát khỏi vũng nước sắp cạn khô.
‪Với điều kiện chúng không bị dẫm bẹp.
‪Trên những ngọn cây, ‪rủi ro còn lớn hơn nữa.
‪Nhiều loài ở Leuser ‪đã thạo cách sống trên này.
‪Nhưng có lẽ ‪không loài nào táo bạo bằng khỉ lá Thomas.
‪Chỉ có ở ở Bắc Sumatra,
‪chúng lang bạt ‪theo các nhóm lên đến 20 con.
‪Một con đực sẽ dẫn đầu đoàn quân, ‪còn lại là các con cái và con non.
‪Các con trưởng thành cực nhanh.
‪Luồn lách được quanh các cành cây,
‪chúng có thể ‪nhảy vọt qua những khoảng lớn dễ dàng.
‪Nhưng cậu bé hai tuổi này ‪vẫn đang hoàn thiện sức mạnh cơ chân…
‪nên nó chưa thể tự tin ‪luồn lách trên vòm lá như các tiền bối.
‪Mẹ nó từng cõng nó đi khắp nơi…
‪nhưng mẹ nó đã có em bé mới.
‪Nên giờ, cậu bé này ‪phải tự vạch lộ trình riêng cho đời.
‪Hôm nay, nó sẽ đối mặt ‪thử thách vào loại lớn nhất đời.
‪Đoàn quân khỉ ‪đã xài hết nguồn lương thực trên cây này
‪nên chúng phải đi tiếp.
‪Nhưng chúng sẽ phải nhảy vọt ‪hơn sáu mét, một khoảng cách cực xa.
‪Độ cao xuống mặt đất bằng ba tầng nhà. ‪Chỉ một sơ sẩy là có thể mất mạng.
‪Khỉ già đã mất hàng năm trời mới ‪thành thạo những cú nhảy xa thế này.
‪Leo lên những cành cây trên cùng, ‪chúng phóng mình lên không…
‪điều khiển tứ chi để làm chủ cú đáp.
‪Đến cả bà mẹ, với em bé mới trên bụng,
‪cũng băng qua khoảng cách này ‪đầy thanh thoát.
‪Tiếp đến là cậu bé hai tuổi.
‪Nhưng nó bị ngợp.
‪Khi cả quân đoàn ‪đã ăn mừng ở phía bên kia…
‪nó vẫn mắc kẹt.
‪Mẹ nó không thể qua cứu nó.
‪Muốn biết nó có đủ khả năng không, ‪chỉ có một cách.
‪Xuất sắc.
‪Nó đã hoàn thành cú nhảy vọt xa lắc ‪đầu tiên trên hành trình trưởng thành.
‪Và nó được tưởng thưởng xứng đáng.
‪Nhưng loài động vật như khỉ lá
‪giúp duy trì thể trạng ‪cho rừng nhiệt đới Leuser,
‪gieo rắc hạt giống và phân bón tự nhiên ‪trong quá trình di chuyển.
‪Ở đây, loài nào cũng quan trọng.
‪Kể cả những loài nhỏ bé nhất, ẩn nấp dưới ‪thế giới ngầm tăm tối của nền rừng.
‪Vùng tăm tối đầy cây lá này ‪là nhà của một loài thợ săn,
‪giun đầu búa.
‪Loài giun dẹp ‪sở hữu những vạch màu đặc trưng này
‪còn mới đến nỗi chưa được đặt tên.
‪Nó cực nhỏ so với một loài săn mồi,
‪dài chỉ bằng cái móng tay.
‪Nhưng nó cực kỳ nguy hiểm.
‪Nó đang săn lùng ‪một con sên hoặc một con ốc sên ngọt thịt.
‪Tại Leuser, chúng có ở khắp nơi, ăn ‪các loài thực vật và sinh vật siêu nhỏ…
‪và cả các loại nấm ‪cần thiết cho việc tái chế vụn thực vật.
‪Và đây là lúc ‪giun đầu búa thực hiện vai trò của nó.
‪Giảm số lượng sên ‪để qua đó, bảo vệ cây xanh.
‪Dùng các cảm biến hóa học ‪trong cái đầu búa…
‪nó nếm vị đất để lần dấu nạn nhân.
‪Sên và ốc sên không thể không để lại ‪một dải dịch nhờn cực kỳ dễ thấy.
‪Với chỉ chút xíu vỏ trên lưng,
‪sinh vật tò mò này ‪được gọi là con nửa sên,
‪một miếng mồi hoàn hảo.
‪Quấn quanh nạn nhân của nó, con giun dẹp ‪tiết ra dịch nhầy để giữ nó lại.
‪Con mồi bị vô hiệu hóa xong,
‪nó tấn công con nửa sên ‪bằng chất độc và dịch tiêu hóa,
‪làm rã da thịt con nửa sên… ‪
‪để rồi cuối cùng, ‪nuốt nó qua một cái miệng ở giữa cơ thể.
‪Sau vài phút, tất cả những gì còn lại ‪chỉ là cái vỏ mờ đục.
‪Có những kẻ săn mồi với ‪đủ hình dạng và kích cỡ trên khắp Leuser.
‪Nhưng có lẽ loài quan trọng nhất ‪nằm ngay trên cùng chuỗi thức ăn.
‪Để tìm được nó, ‪bạn phải đi lên cao hơn nữa…
‪tới đỉnh núi hẻo lánh ‪trông như một pháo đài,
‪nguồn gốc tên của vườn quốc gia này…
‪núi Leuser.
‪Cao chót vót ‪hơn 3,3 ki-lô-mét so với mực nước biển…
‪thường bị sương mù bao phủ.
‪Rừng ở đây bị ức chế sinh trưởng…
‪với những vùng đồng hoang rộng mở.
‪Trên này có thể lạnh hơn tới 15,5 độ C ‪so với rừng rậm ẩm thấp ở tít bên dưới.
‪Chỉ thực vật cứng cỏi nhất mới sống nổi.
‪Bám trên các tảng đá, ‪chúng giữ cho đất không bị xê dịch…
‪chống xói mòn và lưu giữ nước mưa,
‪để nước mưa chảy liên tục ‪xuống khu rừng ở tít bên dưới.
‪Nó im lìm đến đáng sợ.
‪Chỉ vài con thú ‪dám mạo hiểm leo lên đến tận dãy núi.
‪Hoẵng, một loài hươu ‪chuyên gặm cỏ cây trên vùng đồng hoang.
‪Giới khoa học hy vọng máy quay nghiên cứu ‪rốt cuộc sẽ ghi hình được loài săn mồi
‪chuyên săn chúng,
‪khi lần đầu tiên quay chúng tại đây.
‪Nhưng gần như chả bao giờ gặp chúng.
‪Nên phải kiên nhẫn.
‪Cuối cùng thì…
‪tại một bãi cỏ trên núi cao… ‪
‪một con hổ Sumatra.
‪Con đực trưởng thành này ‪đang thăm dò thiết bị khoa học
‪đặt lại để ghi hình nó.
‪Địa hình ở đây khó tiếp cận đến mức ‪gần như chưa thực hiện được nghiên cứu nào
‪về hành vi của hổ Sumatra.
‪Nhưng người ta tin rằng ‪trong quá trình tuần tra trên đỉnh núi,
‪những con hổ này ‪ngăn hươu và các loài khác
‪gặm quá mức thảm thực vật mỏng manh.
‪Và những hình ảnh quý giá này ‪chứng minh rằng chúng vẫn còn tồn tại.
‪Chừng nào ta còn bảo vệ được ‪vườn quốc gia này,
‪loài mèo lớn nhất Sumatra ‪vẫn sẽ là chúa sơn lâm.
‪Trong khi địa hình đồi núi ở Leuser ‪đem lại những biện pháp bảo vệ tự nhiên…
‪thì ở rìa vườn quốc gia, hiểm họa ‪đối với sự sống hoang dã lại lớn hơn.
‪Hệ sinh thái của Leuser mở rộng tiếp ra ‪một khu vực lớn gấp đôi vườn quốc gia.
‪Phần lớn nó được bảo vệ…
‪nhưng có hàng triệu người sống ở các làng ‪và thị trấn giữa những khu rừng này.
‪Nên việc được cộng đồng địa phương hỗ trợ ‪là then chốt
‪để bảo vệ sự sống hoang dã ở Leuser.
‪Ẩn mình giữa những tán cây ‪ở biên giới Nam Leuser
‪là một con cu li chậm Sumatra hiếm gặp.
‪Nó có đôi mắt lớn,
‪giúp nó nhìn rõ ‪trong màn đêm gần như đen đặc.
‪Bà mẹ này có một em bé mới vài tuần tuổi,
‪nhưng nó đã quá lớn ‪để mẹ nó có thể vừa ẵm vừa ăn.
‪Bỏ nó lại thì có vẻ mạo hiểm.
‪Cu li đối địch ‪lắm lúc bảo vệ lãnh thổ cực hằn học.
‪Chưa kể rừng ở đây đầy rắn.
‪Nhưng cu li có một vũ khí bí mật.
‪Vết cắn của chúng ‪chứa một độc tố chết người,
‪biến chúng thành loài linh trưởng ‪có nọc độc duy nhất trên hành tinh.
‪Đến con non này cũng có.
‪Nên mẹ nó ‪có thể cứ giấu nó trong những tán lá
‪trong lúc đơn phương đi kiếm ăn.
‪Việc thấy cu li chậm đánh liều xuống đất ‪là vô cùng khác thường.
‪Mà nó buộc phải thế mới tới được ‪chỗ có một trong các món nó mê,
‪cây kiều hùng.
‪Mật hoa thơm ngọt của nó chứa đầy ‪năng lượng bà mẹ cần để nuôi dưỡng con.
‪Nhưng những bụi hoa này ‪là do nông dân trồng
‪để tạo bóng mát cho cây cà phê.
‪Và sự gần gũi của loài cu li với con người ‪đã khiến chúng gặp rắc rối.
‪Những kẻ buôn bán vật nuôi bất hợp pháp
‪đã săn bắt các sinh vật dễ thương này ‪đến bờ vực tuyệt chủng.
‪Nhưng may thay, cộng đồng này ‪nằm trong kế hoạch mới để bảo vệ chúng.
‪Nông dân sẽ bán được cà phê của họ ‪với giá tốt hơn nếu không đụng tới cu li.
‪Còn cu li cũng giúp ngược lại nông dân,
‪bởi khi ăn cây kiều hùng,
‪chúng sẽ thụ phấn cho nó.
‪Bình minh sắp ló dạng, ‪nó phải về lại bên con nó
‪và quay lại với nghĩa vụ làm mẹ.
‪Cộng đồng địa phương ‪cũng có thể giúp chống mối họa lớn nhất…
‪nạn chặt phá rừng.
‪Leuser quá rộng lớn, ‪gần như không thể tuần tra xuể.
‪Mỗi giờ trôi qua, một diện tích rừng ‪lớn hơn sân bóng bầu dục bị phát quang,
‪phần lớn trong đó là bất hợp pháp, ‪để lấy chỗ canh tác dầu cọ.
‪Dầu cọ được sử dụng trong ‪tới 50% sản phẩm trên kệ siêu thị,
‪từ bánh quy đến dầu gội.
‪Những đồn điền này tỏ ra không có sinh khí
‪so với sự phong phú của rừng nhiệt đới.
‪Nhưng có một số cộng đồng ‪đang tham gia chống trả…
‪hợp tác với giới bảo vệ môi trường ‪hòng xóa sổ đồn điền.
‪Một khoản trợ cấp nhỏ cùng cơ hội ‪trồng vài cây ăn quả có lời trong rừng
‪sẽ tạo động lực ‪và giúp bảo đảm tương lai cho họ.
‪Trên mảnh đất đã hồi phục, Leuser ‪nhanh chóng tạo nên những điều kỳ diệu.
‪Gió đem hạt giống ‪từ những cánh rừng khỏe mạnh lân cận tới.
‪Vi sinh vật giúp chữa lành đất đai.
‪Chỉ trong vài tháng, dương xỉ và các loài ‪thực vật khác đã mọc lên ở địa điểm cũ.
‪Các loài thụ phấn dọn đến.
‪Động vật có vú, chim ‪gieo nhiều hạt giống hơn.
‪Và chỉ sau bốn năm,
‪một cánh rừng trù phú lại xuất hiện.
‪Khi rừng trở lại, ‪động vật cũng bắt đầu trở lại.
‪Cuối cùng, những cái cây khổng lồ ‪sẽ lại mọc lên.
‪Chúng sẽ hấp thụ ngày càng nhiều ‪carbon dioxide trong khí quyển,
‪và thay vào đó, ‪làm giàu bầu khí quyển bằng oxy,
‪việc có lợi cho hết thảy.
‪Qua việc bảo vệ khu rừng này,
‪các sinh vật có nguy cơ tuyệt chủng ‪cao nhất Châu Á vẫn sẽ có nhà.
‪Từ hồi còn là trẻ sơ sinh, con đười ươi ‪Sumatra này đã bị bắt từ rừng đi
‪để bán cho giới buôn bán vật nuôi.
‪Sau nhiều năm bị giam cầm, ‪nó rốt cuộc đã được giải cứu
‪và đưa về đây để lại được ‪sống tự do trên những ngọn cây.
‪Và giờ, nó còn có thêm ‪một sinh linh để chăm sóc.
‪Chưa đầy hai tuần tuổi.
‪Nhỏ đến nỗi ‪có thể nằm gọn trong lòng bàn tay ta.
‪Những khoảnh khắc dịu dàng này là khởi đầu
‪của mối quan hệ mẹ con ‪vào loại gần gũi nhất trong tự nhiên.
‪Trong tám năm,
‪nó sẽ sống trong tầm tay của mẹ nó…
‪người sẽ dạy nó ‪mọi thứ nó cần để sinh tồn.
‪Vườn Quốc gia Gunung Leuser
‪và hệ sinh thái rộng lớn bao quanh nó
‪là nơi chứa đựng niềm hy vọng
‪và là cơ hội để bảo vệ ‪sự sống hoang dã độc đáo nơi đây… ‪
‪nơi trú ẩn quý giá cuối cùng của chúng.
‪Vườn quốc gia ‪là thành tựu vào loại vĩ đại nhất của ta.
‪Theo thời gian, ta đã tạo ra gần ‪một phần tư triệu không gian bảo tồn
‪ở hầu hết các quốc gia trên Trái Đất.
‪Nhưng trong thế giới ngày càng ấm ‪và đông đúc này, ta phải làm nhiều hơn.
‪Và nếu ta muốn gìn giữ thêm ‪những không gian hoang dã cần thiết,
‪mỗi người đều có một vai trò.
‪Hãy yêu cầu bảo vệ những vùng hoang dã ‪cuối cùng của ta cho các thế hệ tương lai.
‪Hãy vận động ‪để tạo ra nhiều khu vực hơn, dù bạn ở đâu,
‪và yêu cầu cho tất cả được tiếp cận chúng.
‪Thúc đẩy cộng đồng của bạn áp dụng ‪các thực tiễn về khí hậu thông minh hơn.
‪Bỏ phiếu như thể ‪hành tinh lệ thuộc vào việc đó.
‪Không thể lãng phí thời gian nữa.
‪Thế giới ta để lại cho con cháu ta ‪quá quan trọng. Giờ là lúc phải hành động.
‪Biên dịch: Joy Ng