‪LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
‪Lần đầu tôi đến thăm Kenya là cỡ ‪30 năm trước, khi đó tôi chỉ là người lạ.
‪Đây là quê hương của bố tôi, người mà tôi ‪chưa kịp thân thiết và đã qua đời.
‪Nhưng tôi đã gặp gia đình mình ‪và thăm ngôi làng quê hương họ.
‪Tôi thấy được chào đón ở mọi nơi.
‪Và khi cùng chị tôi ‪dành ra vài ngày ở khu dã sinh,
‪tôi còn cảm thấy một điều nữa. ‪Sự khâm phục.
‪Với các rừng cây bụi châu Phi ‪trải dài vô tận cùng bầu trời rộng lớn
‪và đời sống hoang dã dường như bất tận.
‪Được nhìn thế giới ‪bằng cách khác đúng là một món quà,
‪để nhìn rõ nơi mà sau cùng ‪cũng là quê hương của tất cả chúng ta.
‪Tôi muốn đưa bạn ‪đến một vườn đặc biệt ở Kenya,
‪để trải nghiệm ‪nhịp đập trái tim của châu Phi.
‪Một không gian hoang dã rộng bát ngát, ‪có vẻ đẹp ngoạn mục,
‪và đời sống hoang dã có quy mô ‪hoành tráng. Vườn Quốc gia Tsavo.
‪Một vùng đất nơi loài voi chính là vua.
‪Và tất cả đều biết vậy.
‪Kenya nằm ở miền Đông châu Phi,
‪ngôi nhà của số lượng lớn sự sống hoang dã ‪đa dạng và cảnh quan ngoạn mục.
‪Ở miền Nam có Tsavo.
‪Rộng gần 22 nghìn ki-lô-mét vuông,
‪nó to bằng một đất nước nhỏ ‪và là vườn quốc gia lớn nhất ở Kenya.
‪Về phía Tây là cảnh hoàng hôn ấn tượng
‪đằng sau ngọn núi ‪cao nhất châu Phi, Kilimanjaro.
‪Nằm trên mảnh đất dung nham cổ xưa,
‪là các đồi núi lửa,
‪và các ốc đảo đẹp lấp lánh.
‪Và ở phía Đông là màn sương dài vô tận ‪với những bụi rậm gai góc…
‪vắt ngang qua ‪bởi các con sông nuôi dưỡng sự sống.
‪Dọc theo chúng ‪là bức tường cao nguyên Yatta đổ bóng.
‪Một trong số ‪các dòng dung nham lớn nhất thế giới.
‪Và dù bạn nhìn vào đâu
‪cũng sẽ thấy màu đất đỏ rực mang tính ‪biểu tượng đặc trưng cho cá tính của Tsavo
‪trên mọi cư dân ‪sống ở vùng hoang dã phi thường này.
‪Tsavo là ngôi nhà của quần thể voi ‪lớn nhất tại Kenya.
‪Hơn 13.000 chú voi lang bạt tự do ‪tại vùng đất bao la này.
‪Để tìm được chúng, ‪bạn phải biết nơi để nhìn.
‪Chúng đang vui vẻ bơi lội, ‪các chú voi đực trẻ tuổi đang đi xả hơi… ‪
‪như vận động viên bơi nghệ thuật ‪chìm trong sô-cô-la lỏng.
‪Là tháng Tư mà. Các hố nước đều đầy ắp.
‪Các cơn mưa có lẽ sẽ không quay lại ‪trong sáu tháng hoặc hơn.
‪Càng về già ‪các con đực càng thích đi một mình.
‪Vài con trong đó có thể sẽ thành
‪một trong các con voi có ngà lớn ‪to nhất sống trên Trái Đất.
‪Đây là Lugard, các kiểm lâm viên ‪giám sát nó đã đặt cho nó cái tên này.
‪Một chú "voi siêu ngà" 50 tuổi
‪và là một trong các ‪báu vật quốc gia của Kenya.
‪Mỗi một bên ngà nặng lên đến hơn 45 ký.
‪Những vị sứ giả của loài voi này ‪phải chịu đựng vô số các thử thách…
‪như sống qua hạn hán liên tiếp, ‪sự phát triển thời hiện đại,
‪và nạn săn trộm ‪từ hoạt động buôn lậu ngà voi.
‪Ngày nay, người ta tin rằng chỉ có cỡ ‪30 con voi siêu ngà còn lại dọc châu Phi.
‪Và Tsavo là nhà của một phần ba số đó.
‪Đa số chúng ‪giờ đang sống khỏe mạnh chờ tuổi già.
‪Vườn quốc gia đóng vai trò quan trọng ‪trong việc bảo vệ chúng.
‪Trong vài tháng tới, ‪khí hậu khắc nghiệt của Tsavo
‪sẽ thử thách mọi con vật sống tại đây.
‪Chỉ những con đã thích nghi ‪với các điều kiện thay đổi nhanh chóng
‪mới sống sót qua mùa khô.
‪Chú chim mỏ sừng đói ăn này ‪đã nghĩ ra cách tài tình
‪để được ăn bữa sáng nhiều hơn.
‪Mà đâu thể làm một mình.
‪Một gia đình cầy Mangut lùn.
‪Chim mỏ sừng thì đã sẵn sàng đi rồi,
‪nhưng chúng thì chả vội gì.
‪Nó chỉ có thể chờ
‪trong khi nhà cầy Mangut ‪sửa soạn cho ngày mới.
‪Chúng sẽ không đi đâu cả ‪cho đến khi có tín hiệu.
‪Sau cùng thì chúng cũng đi rồi.
‪Và ngay sau là chú chim mỏ sừng đói ăn.
‪Lũ cầy Mangut chạy tung tăng ‪làm bọ trong bụi chui ra,
‪và chúng bỏ lỡ con nào
‪thì nó sẽ ngoạm lấy,
‪giúp cho nó đỡ tốn công đi tìm thức ăn.
‪Lũ cầy Mangut có vẻ chả để ý.
‪Cùng nhau lục lọi có lợi cho tất cả mà.
‪Nhất là khi mặt đất đã khô dần
‪và chúng thiếu thốn chỗ để nấp.
‪Chim mỏ sừng giữ vai trò canh gác.
‪Một tiếng kêu ‪khiến tất cả lao đi tìm chỗ trốn.
‪Trong toàn bộ thực đơn,
‪đây có vẻ là một món khoái khẩu.
‪Ốc sên khổng lồ châu Phi,
‪mỗi con dài lên tới 16 xen-ti-mét,
‪thuộc số ốc sên ‪lớn và ngon lành nhất thế giới.
‪Cũng dễ bắt nữa.
‪Lũ ốc sên này chẳng đi đâu nhanh được.
‪Nhưng phá vỡ vỏ của chúng sẽ khó đấy.
‪Loài cầy Mangut này đã phát triển ra ‪một kỹ năng đặc biệt.
‪Chúng dùng khúc gỗ như một cái đe
‪để đập ốc sên vào.
‪Tsavo là một trong số ít các nơi ‪mà ta quan sát được hành vi này.
‪Chim mỏ sừng nghe ‪tiếng chuông bữa tối là biết ngay.
‪Khí hậu ở đây khô cằn ‪nghĩa là nó không phải nơi dễ kiếm sống.
‪Nên việc hợp tác ‪giúp đảm bảo hai bên sẽ có đủ đồ để ăn
‪khi mà thức ăn trở nên khan hiếm.
‪Khi mùa khô siết chặt gọng kìm ‪lên khu vườn rộng bao la này,
‪thì nguồn tài nguyên cấp thiết nhất
‪là nước.
‪Để bảo vệ một trong số ‪các loài nguy cấp nhất tại Tsavo,
‪hố nước hẻo lánh này ‪được các kiểm lâm viên đổ đầy.
‪Khi màn đêm xuống, ‪sân khấu đã được dựng sẵn
‪để loài sinh vật nhút nhát này xuất hiện.
‪Tê giác đen,
‪một tê giác mẹ và tê giác con.
‪Sử dụng máy quay phim ban đêm nhạy sáng,
‪ta có thể thấy chúng có với đủ màu.
‪Tê giác con theo sát chuyển động của mẹ.
‪Chúng có sự liên kết sâu sắc.
‪Tê giác có tầm nhìn kém,
‪nhưng có thính giác và khứu giác rất nhạy.
‪Chúng cong môi lại để cảm nhận ‪xem là có ai ở quanh trong trời đêm.
‪Có thêm các gia đình đến uống nước này.
‪Những chú tê giác đen to lớn ‪thường có tính lãnh thổ cao.
‪Nhưng có vài cá thể ‪nóng nảy hơn những con khác.
‪Đã từng có hơn 8.000 con ở đây, tại Tsavo.
‪Trong những năm 1970 và 1980,
‪những kẻ săn trộm đã giết gần hết ‪để lấy sừng, chỉ chừa lại mười con.
‪Một chương trình nhân giống mở ra từ đó ‪đã tăng số lượng quần thể lên hơn 100 con.
‪Các sinh vật thường ở ẩn này ‪đến đây uống nước và giao lưu.
‪Các bà mẹ chào bạn bè.
‪Lũ con thì gặp đồng bọn…
‪và các ông bố.
‪Nhưng khi có nhiều con đực đến hơn ‪thì bầu không khí thay đổi.
‪Trong mùa khô, một số lượng tê giác ‪lớn bất thường sẽ tụ tập ở đây.
‪Chúng đã sinh sản thành công đến nỗi
‪giờ ngày càng có nhiều sự cạnh tranh ‪về không gian sống
‪và quyền giao phối.
‪Một trong số các con đực ‪đã tiến tới một con mẹ có con nhỏ,
‪nhưng nó đã từ chối thẳng thừng.
‪Một con đực già to lớn ‪xuất hiện ở chỗ hố nước.
‪Các kiểm lâm gọi nó là Atoti.
‪Một con cái còn trẻ.
‪Còn quá nhỏ để giao phối, ‪nó chả hứng thú với chú này.
‪Sự bực dọc dẫn đến hành vi hung hăng.
‪Nó dùng sừng, cố móc vào ‪chân sau của con cái để làm con cái ngã.
‪Các con cái và con nhỏ khác ‪quyết định là đã đến lúc nên rời đi.
‪Con cái trẻ đã chạy thoát được khỏi nó.
‪Và Atoti đã bình tĩnh lại.
‪Khi mùa khô tiếp diễn,
‪nhiều nguồn nước tự nhiên quanh vườn ‪từ từ biến mất.
‪Nhưng có một nơi đặc biệt ở phía Bắc, ‪đó là một ốc đảo vĩnh cửu.
‪Rừng sương mù trên cao ở Chyulu Hills
‪nhô cao khỏi các đồng bằng ở Tây Tsavo.
‪Hình thành từ đá núi lửa xốp, ‪chúng hấp thụ nước mưa,
‪tạo ra các hồ chứa nước ngầm.
‪Phải mất 20 năm để nước ‪thấm xuống đồng bằng bên dưới… ‪
‪nơi nó dâng lên ‪thành một nguồn cung không ngớt…
‪cho Suối Mzima…
‪một cái tên có nghĩa là "sống" ‪trong tiếng Swahili.
‪Ước tính có hơn 230 triệu lít nước
‪từ mặt đất chảy ra mỗi ngày
‪biến thành một bể nước trong vắt ‪với các hoạt động sôi nổi.
‪Cây sung cung cấp thức ăn cho khỉ Vervet.
‪Và cá Barbel chờ bên dưới ‪để ăn trái cây rơi rớt.
‪Một thiên đường phong phú
‪có đủ thức ăn cho tất cả cư dân.
‪Nhưng bể nước kỳ diệu này
‪thuộc về một tốp 14 con hà mã,
‪được một con đực đầu đàn to lớn ‪bảo vệ quyết liệt.
‪Nó có thể nín thở đến gần năm phút
‪và dành hơn nửa cuộc đời chìm dưới nước.
‪Thường chỉ gặp ở vũng nước đầy bùn,
‪rất hiếm khi ta được thấy đời sống ‪riêng tư của các sinh vật nhút nhát này.
‪Mỗi sáng sớm, con bố sẽ dẫn gia đình ‪đến vùng nước sâu hơn, mát hơn.
‪Hà mã có thể nặng hơn xe hơi gia đình,
‪nhưng ở dưới nước ‪thì chúng lại uyển chuyển không ngờ.
‪Đám trưởng thành ‪ngủ suốt thời gian nóng nhất trong ngày.
‪Đám trẻ con sẽ chơi suốt thời gian đó.
‪Và khi chúng quá ồn ào,
‪đám trưởng thành sẽ chấn chỉnh.
‪Thiếu đi hà mã, sự đa dạng đời sống ở đây ‪sẽ không tồn tại…
‪vì chúng mang đến ‪một thứ rất quan trọng với nước.
‪Phân bón tự nhiên.
‪Nó không đóng góp mấy ‪cho độ trong suốt trông thấy của nước… ‪
‪nhưng chính thứ này đã giúp hệ sinh thái ‪của Mzima phát triển mạnh mẽ.
‪Nó cung cấp chất dinh dưỡng cho cây
‪và thức ăn cho côn trùng và cá…
‪những con bơi theo hà mã ‪để có nguồn cung tươi nhất.
‪Phân tươi không phải loại thức ăn duy nhất ‪hà mã cung cấp cho cá ở Mzima.
‪Bằng cách há mồm, ‪con hà mã này đã mời lũ cá
‪vào trong cái hàm to lớn, ‪đầy sức mạnh của nó.
‪Chúng lục tìm mảnh vụn kẹt trong răng nó,
‪thể hiện một mức độ tin tưởng đặc biệt.
‪Phần miệng thô ráp của chúng ‪còn làm sạch da,
‪móng chân, kẽ lòng bàn chân, ‪và cả những nơi trọng yếu của hà mã.
‪Một bữa ăn đầy đủ đổi lấy ‪suất làm móng chân và đánh bóng.
‪Ốc đảo xanh nhỏ ở Suối Mzima này ‪cấp nước cho các loài động vật may mắn
‪sống trong góc này của vườn.
‪Nhưng đối với những loài lang thang ‪qua vùng trung tâm khô cằn thì khác.
‪Loài voi có trí nhớ vô cùng tốt,
‪giúp đưa chúng đến những khu vực có nước ‪và thức ăn trong các mùa khô trước.
‪Nhưng ở ngay giữa vườn, ‪chúng lại gặp một chướng ngại gay go.
‪Tsavo được thiết lập thành hai phần,
‪Đông và Tây,
‪cắt ngang ngay giữa ‪là một con đường và đường sắt có từ trước.
‪Con đường đông đúc giờ là rào chắn ‪nguy hiểm ‪ ‪cho thú hoang
‪đi lại giữa hai vườn.
‪Năm 2017, một đường sắt mới ‪đã hoàn thành bên cạnh đường cũ,
‪nối cảng Mombasa lớn nhất ở Kenya ‪và thủ đô của nó, Nairobi.
‪Những con đường đắp cao và hàng rào
‪đã ngăn động vật băng qua đường ray, ‪làm hạn chế chuyển động của chúng.
‪Chúng chỉ có thể qua bên kia thông qua ‪các đường hầm được xây riêng cho chúng.
‪Một vài chú voi đủ dũng cảm ‪để vượt qua những chướng ngại vật này.
‪Cơ sở hạ tầng khắp châu Phi đang bùng nổ ‪và việc đó ảnh hưởng những nơi hoang dã.
‪Đó là lý do kích cỡ của Tsavo ‪là cực kỳ quan trọng.
‪Nó đủ lớn để cung cấp ‪các khu vực kiếm ăn thay thế.
‪Nhưng không chỉ có động vật lớn
‪mới đi một quãng đường xa ‪vào thời điểm này của năm.
‪Lúc này là tháng Bảy, ‪tháng khô nhất của Tsavo.
‪Trên các đồng bằng nứt nẻ phía Đông,
‪một con chim Sandgrouse trống và bạn đời ‪đang xây dựng gia đình.
‪Là loài chim làm tổ trên mặt đất, ‪các chú chim non mới nở này
‪sẽ đứng lên và đi lại trong vòng vài giờ.
‪Với nhiệt độ lên đến 37,7 độ C,
‪chúng phải tìm bóng râm ‪và nơi trú ẩn an toàn.
‪Bố chúng phải đối mặt thử thách cấp bách.
‪Tìm ra nước uống, ‪hoặc các con chim non của nó sẽ chết.
‪Nó bay cùng một bầy chim Sandgrouse khác, ‪tất cả đều tuyệt vọng đi tìm cùng một thứ.
‪Chúng sẽ bay xa đến tận 32 ki-lô-mét…
‪đến Sông Galana hùng vĩ.
‪Nó là sự cứu rỗi cho động vật
‪khi mùa khô gây ảnh hưởng nặng nề.
‪Thời điểm này của năm, ‪chim Sandgrouse đến đây với số lượng lớn.
‪Bên bờ sông là nguy hiểm rình rập.
‪Việc đứng sát bầy tức là ‪có cả trăm con mắt cùng canh gác.
‪Nó có thể chứa đến 30 ml nước ‪trong cổ họng,
‪nhưng vậy đâu đủ cho ba con chim non.
‪Nó lội xuống sâu hơn một tí
‪để thực hiện một chiêu rất hay.
‪Đung đưa ra trước và sau,
‪nó hấp thụ nước ‪vào lớp lông ngực của mình.
‪Lông thích nghi thành dạng xoắn đặc biệt ‪của chúng có thể hút nước như bọt biển.
‪Mất 15 phút để hút đầy, rồi nó rời đi…
‪mang thân trĩu nước bay về nhà.
‪Từng con chim một trong bầy tách khỏi đàn.
‪Nó gọi bạn tình của mình.
‪Chim mái sẽ dẫn nó ‪đến nơi mình giấu chim non khát nước.
‪Bố đã đến giải cứu đây.
‪Mong ngóng được uống nước, ‪các con chim non bu lấy bố
‪vắt lấy nước quý hiếm từ lông bố ‪bằng mỏ của chúng.
‪Nó sẽ đi hành trình gian khổ này mỗi ngày
‪trong vòng hai tháng tới…
‪cho đến khi chim non đủ lớn ‪để tự mình bay đi lấy nước.
‪Trong những năm gần đây, khí hậu của Kenya ‪đã khó đoán hơn và khắc nghiệt hơn.
‪Giờ là cao điểm mùa khô,
‪và vẫn chưa thấy điểm dừng.
‪Vài con vật đã có cách ‪để tìm vài phiến lá xanh còn sót lại.
‪Linh dương Gerenuk nhón chân để gặm lá.
‪Chúng có thể sống cả đời ‪mà không cần uống nước.
‪Biệt danh "linh dương hươu cao cổ",
‪chúng dựa vào kỹ năng nhào lộn ‪và chiếc cổ dài
‪để vươn đến các lá mọng nước ‪mà loài ăn cỏ khác không thể.
‪Dù với chúng, lựa chọn cũng chẳng nhiều.
‪Đất đỏ của Tsavo bị hút lên không ‪tạo thành lốc cát xoáy.
‪Động vật lớn hơn, như trâu, phải di chuyển ‪liên tục để tìm thức ăn và nước uống.
‪Cả đàn hợp lại với nhau, ‪lên tới hơn một nghìn con.
‪Chúng hướng đến Sông Galana, ‪con sông có nước chảy quanh năm.
‪Những con bị tụt lại sẽ bị thú săn mồi ‪khét tiếng nhất Tsavo nhắm đến.
‪TSAVO ‪750 KI-LÔ-MÉT
‪Hơn 120 năm trước ‪khi đường sắt cũ được xây,
‪khu vực này ‪đã bị khủng bố bởi hai con sư tử…
‪được biết đến là ‪"Kẻ ăn thịt người của Tsavo".
‪Truyền thuyết kể rằng ‪chúng đã ăn thịt 135 công nhân đường sắt,
‪dù con số thật có lẽ thấp hơn nhiều.
‪Nổi tiếng với bờm Mohawk, đặc điểm chung ‪với hậu duệ của chúng ngày nay.
‪Vẻ ngoài của chúng được cho là được ‪định hình từ việc sống trong bụi rậm dày.
‪Bờm ngắn hơn ‪sẽ ít bị mắc vào lớp bụi cây gai góc hơn.
‪Nó cũng giúp chúng mát hơn vào mùa nóng.
‪Mà dù là thú săn mồi cứng cỏi nhất ‪cũng gặp khó vào thời điểm này của năm.
‪Hố nước của đàn sư tử ‪đã trở thành một cái vũng bùn nhớp nháp.
‪Nhiều con mồi của chúng ‪đã bỏ đi tìm nước ở nơi khác.
‪Các cặn còn sót lại ‪sẽ giúp chúng chống đỡ vào lúc này.
‪Băng qua đồng bằng khô hạn của Đông Tsavo
‪là một đàn voi đực lớn ‪hướng về rìa phía Bắc xa xôi của vườn.
‪Đây là khu vực hoang dã nhất ‪và khó tiếp cận nhất.
‪Các tảng đá nguyên khối triệu năm tuổi ‪lởm chởm, mênh mông,
‪nhô lên khỏi các bụi cây gai góc, khô héo.
‪Mỗi con voi sẽ nhớ tuyến đường ‪mà chúng đã đi qua trong nhiều năm…
‪được truyền lại qua nhiều thế hệ.
‪Có thể thấy đường đi ‪bị giẫm đều đặn của chúng từ trên không,
‪tạo ra một mạng lưới ‪trải khắp vùng đất cằn cỗi.
‪Con đực lớn ‪có thể đi vài ngày không cần nước,
‪cho phép chúng di chuyển quãng đường xa ‪qua các bụi cây khô quắt vì hạn hán.
‪Chúng đã đánh cược mạng sống ‪vào việc tìm ra nước khi đến được đây.
‪Nhưng Sông Tiva đã cạn nước rồi.
‪Giờ nó chỉ là một dòng sông cát.
‪Không thấy được một giọt nước nào.
‪Nhưng những cây cọ đum nằm ‪hai bên bờ con sông theo mùa này vẫn xanh,
‪cho thấy rằng ‪nơi đây phải có nước ở đâu đó.
‪Và con voi đực già thông thái ‪biết cách tìm nó.
‪Loài voi có khứu giác cực kỳ nhạy.
‪Hàng triệu thụ quan trong vòi dẫn đường ‪cho chúng đến nguồn nước cách nhiều dặm,
‪và chúng còn cảm nhận được nó ‪khi nó bị chôn vùi cả mét dưới cát.
‪Để đến được với nó, chúng phải đào.
‪Khi các vách này dần sâu hơn, ‪nước ngầm bắt đầu rỉ ra.
‪Vòi của chúng có vai trò ‪như ống hút linh hoạt,
‪hút lên thứ nước đầy cát.
‪Có vẻ là chúng để lớp cặn ‪lắng xuống trong vòi, tách
‪rồi hỉ nó ra.
‪Và tận hưởng ‪nguồn nước tinh khiết đã được lọc.
‪Như trêu ngươi những con vật ‪đang đứng nhìn ở bên lề.
‪Một khi chúng đã uống đủ, ‪thì cũng đến lượt khán giả được hưởng.
‪Khỉ đầu chó ‪luôn có mặt ở quầy rượu đầu tiên.
‪Đi xa hơn, xuôi theo ‪dòng chảy của sông Tiva là thác Bisadi.
‪Khô cằn, trừ một vài vũng nước quý báu.
‪Nó im lặng đến kỳ lạ…
‪cho đến khi bình minh ló dạng.
‪Cứ như thể toàn bộ hẻm núi ‪đã bị niệm thần chú.
‪Chim Quelea mỏ đỏ, ‪loài chim hoang dã đông đúc nhất thế giới.
‪Giờ là tháng Chín.
‪Khi các nguồn nước dần eo hẹp, ‪các siêu bầy đàn du cư này
‪tụ lại đây lên đến hàng triệu con.
‪Theo nhịp điệu cuốn hút,
‪chúng uống nước ở các bể nước ‪cuối cùng này, đầy từng cái mỏ một.
‪Lượng di trú lớn này cứ lớn dần và lớn dần
‪cho đến cuối mùa khô.
‪Tạo ra hỗn loạn bên nguồn nước,
‪chúng dọa nạt ‪mọi con vật dám đến đây uống nước.
‪Số lượng lớn của chúng làm cong cả cành ‪của các cây xung quanh.
‪Chúng là tù nhân của nơi này
‪đến chừng nào mà nước vẫn còn.
‪Không khí vô cùng nặng nề.
‪Rồi một biểu tượng của hy vọng xuất hiện.
‪Trên mảnh đất nứt nẻ, ‪cây bao báp đã mọc ra lá xanh
‪và vô vàn những bông hoa trắng.
‪Những thay đổi sắp đến rồi.
‪Và tất cả đều cảm nhận được.
‪Và cuối cùng, vào tháng Mười,
‪sau sáu tháng vắng mặt,
‪mưa…
‪bắt đầu tích tụ ‪trên những ngọn đồi và núi của Tây Tsavo
‪và trên các đồng bằng ở Đông Tsavo.
‪Con sông Tiva đầy cát khô hạn đã chảy lại.
‪Đổ xuống hẻm núi Bisadi ‪nơi chim Quelea uống nước,
‪thác nước bỗng sống dậy.
‪Trong vài tuần tới,
‪con sông này sẽ tiếp tục chảy, ‪làm cho mảnh đất này được tái sinh.
‪Căng thẳng đã biến thành sự nhẹ nhõm.
‪Từ sa mạc cằn cỗi ‪thành một thiên đường sắc màu.
‪Chính các cực đối lập ở Tsavo ‪đã làm nó kỳ diệu đến thế.
‪Được xả sạch bụi đỏ,
‪hoa bìm bìm bao phủ vườn ‪với thảm hoa của mình.
‪Và một cơn bão ‪bướm Belenois aurota ập đến.
‪Hàng triệu con lấp đầy bầu trời ‪trong hành trình bay đến bờ biển.
‪Như chuyến bay tiếp sức,
‪các thế hệ mới xuất hiện ‪lớn mạnh, khỏe khoắn
‪và tiếp tục hành trình ‪mà bố mẹ chúng bắt đầu.
‪Việc các đàn lớn này nhảy nhót ‪lướt qua những bông hoa vào mùa mưa
‪rất quan trọng với hiệu suất của vườn…
‪chúng vừa đi vừa thụ phấn
‪và cung cấp bữa ăn tiện lợi ‪cho thú ăn côn trùng.
‪Dư dả thời gian để chơi…
‪và nuôi dưỡng thế hệ mai sau.
‪Sự bùng nổ trẻ sơ sinh.
‪Bằng chứng sống
‪của việc kích cỡ rất quan trọng ‪đối với việc bảo vệ vùng hoang dã.
‪Vườn càng lớn, ‪thì càng có nhiều loài coi nó là nhà.
‪Nguồn gen càng lớn, ‪thì động vật càng khỏe mạnh.
‪Những năm gần đây, ‪các chủ đất quanh Vườn Quốc gia Tsavo
‪đã cùng chung tay tạo ra ‪một Khu Bảo tồn Tsavo rộng hơn,
‪gấp đôi không gian hoang dã được bảo vệ, ‪cho phép động vật
‪lang thang một cách an toàn ‪ngoài biên giới của nó.
‪Chỉ khi tiếp tục bảo vệ ‪các khu vực hoang dã bao la như Tsavo
‪và tạo ra các vườn mới ‪với quy mô tương tự,
‪ta mới có thể đảm bảo tương lai ‪cho thiên nhiên trên hành tinh này.
‪Biên dịch: Joy Ng