1
00:00:06,160 --> 00:00:08,840
NETFLIX BELGESEL DİZİSİ

2
00:00:21,160 --> 00:00:25,360
Birkaç yıl önce Michelle ve ben
kızlarımızla Patagonya'yı ziyaret ettik.

3
00:00:26,560 --> 00:00:29,760
Karlı dağlar
ve kristal berraklığındaki göller arasında

4
00:00:29,840 --> 00:00:32,520
öyle nadir bir şey gördük ki
âdeta büyülendik:

5
00:00:33,000 --> 00:00:34,360
El değmemiş vahşi doğa.

6
00:00:35,320 --> 00:00:38,440
İnsanın etkisi
gezegenin en uç köşelerine kadar yayıldı.

7
00:00:38,960 --> 00:00:42,040
Ulusal parklar ise
elimizde kalanları koruyabilir.

8
00:00:42,520 --> 00:00:47,120
Ama gerçek bir değişiklik istiyorsak
daha çok arazimizi doğaya çevirmeliyiz.

9
00:00:51,160 --> 00:00:55,120
Şili Patagonyası'nda geniş alanlar
tekrar yaban hayatına kazandırılıyor.

10
00:00:55,200 --> 00:00:57,760
Biz gelmeden önceki doğal dengelerine

11
00:00:57,840 --> 00:00:59,400
geri döndürülüyorlar.

12
00:01:01,040 --> 00:01:05,560
Bu bölge hızla dünya üzerindeki
en iyi korunan yerlerden birine dönüşüyor.

13
00:01:09,520 --> 00:01:14,480
<i>Şili Patagonyası</i>
<i>inanılmaz çeşitlilikteki manzara boyunca</i>

14
00:01:17,240 --> 00:01:20,200
<i>24 eşsiz ulusal parka</i>
<i>ev sahipliği yapıyor.</i>

15
00:01:22,520 --> 00:01:25,240
<i>Dünyadaki en uzun dağ dizisi And Dağları</i>

16
00:01:25,320 --> 00:01:29,280
<i>boylu boyunca</i>
<i>tıpkı bir omurga gibi uzanıyor.</i>

17
00:01:32,080 --> 00:01:34,360
<i>Kalbinde de yemyeşil ormanlar</i>

18
00:01:36,160 --> 00:01:38,440
<i>ve açık Patagonya stepleri yer alıyor.</i>

19
00:01:39,880 --> 00:01:41,000
<i>Kıyı boyunca ise</i>

20
00:01:42,280 --> 00:01:44,880
<i>Pasifik Okyanusu'nun o ham kuvveti.</i>

21
00:01:50,880 --> 00:01:54,560
<i>Patagonya,</i>
<i>ulusal parklar hakkındaki fikrimizi</i>

22
00:01:54,640 --> 00:01:55,920
<i>tekrar tanımlıyor.</i>

23
00:02:09,520 --> 00:02:13,120
ŞİLİ PATAGONYASI

24
00:02:16,320 --> 00:02:19,600
<i>Güney Amerika'nın batı kıyısında</i>

25
00:02:20,200 --> 00:02:22,280
<i>dünyanın en uzun ülkesi Şili yer alıyor.</i>

26
00:02:22,760 --> 00:02:27,760
<i>Kuzeyden güneye</i>
<i>tam 4.023 kilometrelik bir alanı kaplıyor.</i>

27
00:02:29,840 --> 00:02:34,080
<i>Güney bölgesinde</i>
<i>Şili Patagonyası'nın en uzak alanındaki</i>

28
00:02:35,480 --> 00:02:40,360
<i>göz alabildiğine uzanan topraklar,</i>
<i>tam 24 adet ulusal parka bırakılmış.</i>

29
00:02:41,520 --> 00:02:45,240
<i>Bunlardan en meşhur olanı</i>
<i>Torres del Paine.</i>

30
00:02:59,200 --> 00:03:03,280
<i>Üç ikonik kulesi</i>
<i>tüm manzarayı etkisi altına alıyor.</i>

31
00:03:18,560 --> 00:03:23,760
<i>Park, Şili'nin sayısı giderek artan</i>
<i>en büyük kara yırtıcılarının da evi:</i>

32
00:03:25,200 --> 00:03:26,120
<i>Pumalar.</i>

33
00:03:37,960 --> 00:03:41,040
<i>Bu annenin doyurması gereken</i>
<i>dört minik boğaz var.</i>

34
00:03:47,800 --> 00:03:48,920
<i>Avlanması gerekiyor</i>

35
00:03:49,560 --> 00:03:51,360
<i>ve başarı şansını yükseltmek için</i>

36
00:03:52,000 --> 00:03:54,200
<i>yavruları geride bırakmalı.</i>

37
00:04:05,640 --> 00:04:09,920
<i>Hayatta kalmaları</i>
<i>gizlenme ve kurnazlık becerilerine bağlı.</i>

38
00:04:18,760 --> 00:04:22,920
<i>Guanako, evcil lamanın eski bir atası</i>

39
00:04:24,560 --> 00:04:26,280
<i>ve pumanın başlıca avı.</i>

40
00:04:38,560 --> 00:04:43,000
<i>Pusu kurmak için en iyi şansı</i>
<i>doğayla harmanlanmak.</i>

41
00:05:12,720 --> 00:05:16,280
<i>Puma av ataklarının beşte dördü</i>
<i>başarısızlıkla sonuçlanır.</i>

42
00:05:51,440 --> 00:05:54,640
<i>Yavrularını beslemek</i>
<i>ve ailesini hayatta tutmak için…</i>

43
00:05:56,720 --> 00:05:58,840
<i>…başka bir fırsat yakalamaya mecbur.</i>

44
00:06:08,440 --> 00:06:11,040
<i>Tek besin arayan pumalar onlar değil.</i>

45
00:06:15,760 --> 00:06:18,520
<i>Çok yakındaki genç ve yalnız bir dişi de</i>

46
00:06:19,240 --> 00:06:20,480
<i>av peşinde.</i>

47
00:06:33,800 --> 00:06:35,440
<i>Yüksek gözlem noktasından…</i>

48
00:06:37,800 --> 00:06:39,320
<i>…bir sürü görüyor.</i>

49
00:06:51,480 --> 00:06:55,120
<i>Arkaları göle dönük olduğundan</i>
<i>kaçış seçenekleri çok sınırlı.</i>

50
00:07:25,720 --> 00:07:29,280
<i>Kendi ağırlığının üç katı bir hayvanı</i>
<i>alt edebilmek için</i>

51
00:07:29,920 --> 00:07:32,320
<i>her şeyin kusursuz olması gerek.</i>

52
00:09:13,040 --> 00:09:16,920
<i>Hırpalandı ve yaralandı,</i>
<i>bir fırsat daha kaçmış oldu.</i>

53
00:09:38,360 --> 00:09:40,920
<i>Anne ve yavruları bir göl kıyısında</i>

54
00:09:41,000 --> 00:09:43,760
<i>bir guanako leşinden artakalanları buldu.</i>

55
00:09:52,800 --> 00:09:55,440
<i>Acıkan aile kapabildiğini kapıyor.</i>

56
00:10:04,480 --> 00:10:07,440
<i>Öldürülmüş ve kısmen gömülmüş olması</i>

57
00:10:07,520 --> 00:10:09,160
<i>tek bir manaya gelebilir:</i>

58
00:10:10,200 --> 00:10:13,120
<i>Bu yemek bir başkasına ait.</i>

59
00:10:22,240 --> 00:10:23,520
<i>O yalnız dişiye ait.</i>

60
00:10:31,440 --> 00:10:33,800
<i>Yavrular bu yabancıdan</i>
<i>rahatsız olmuş gibi.</i>

61
00:10:38,160 --> 00:10:39,680
<i>Ama anneleri sakin.</i>

62
00:10:45,160 --> 00:10:47,880
<i>Bu geçen sene doğurduğu yavrusu.</i>

63
00:10:57,640 --> 00:11:00,360
<i>Yalnız dişi, leşini geri istiyor.</i>

64
00:11:04,880 --> 00:11:09,760
<i>Yavruların büyük kardeşleri olsa da</i>
<i>bu, paylaşmaya razı demek değil.</i>

65
00:11:26,360 --> 00:11:30,080
<i>Sırılsıklam olmuş erkek kardeşinin</i>
<i>sırasını beklemesi gerekecek.</i>

66
00:11:34,600 --> 00:11:35,840
<i>Diğerleri de geliyor…</i>

67
00:11:39,960 --> 00:11:41,920
<i>…ve ziyafete kabul ediliyorlar.</i>

68
00:11:48,480 --> 00:11:52,560
<i>Son zamanlara kadar</i>
<i>pumaların yalnız yaşadığına inanılıyordu.</i>

69
00:11:53,280 --> 00:11:56,840
<i>Bilindiği kadarıyla aslanlar ve çitalar</i>
<i>sosyal olan yegâne kedilerdi.</i>

70
00:11:58,240 --> 00:12:00,640
<i>Bu güçlü sosyal bağların keşfedilmesiyle</i>

71
00:12:01,280 --> 00:12:04,520
<i>bilim insanlarının</i>
<i>pumalarla ilgili fikirleri değişiyor.</i>

72
00:12:08,600 --> 00:12:12,960
<i>Yapılan bu barınak sayesinde bu kediler</i>
<i>çiftlik hayvanları için endişelenen</i>

73
00:12:13,040 --> 00:12:15,160
<i>çiftlik sahiplerinden korunmaktalar.</i>

74
00:12:16,760 --> 00:12:20,960
<i>Böylece alan</i>
<i>ve avlanacak hayvan sayısında artış oldu.</i>

75
00:12:21,040 --> 00:12:24,240
<i>Dolayısıyla rakipler arasında</i>
<i>daha az çatışma çıkıyor.</i>

76
00:12:28,840 --> 00:12:33,840
<i>Şu an bu park</i>
<i>dünyadaki en yoğun puma nüfusuna sahip.</i>

77
00:12:38,400 --> 00:12:42,200
<i>Bu heybetli hayvanların sayısı</i>
<i>Şili'nin güneyi boyunca</i>

78
00:12:42,280 --> 00:12:44,000
<i>yavaş yavaş yükseliyor.</i>

79
00:13:00,400 --> 00:13:03,200
<i>Yaklaşık 482 km kuzeyde</i>
<i>And Dağları boyunca</i>

80
00:13:04,040 --> 00:13:06,160
<i>Patagonya Ulusal Parkı uzanıyor.</i>

81
00:13:12,440 --> 00:13:14,800
<i>Bu park bölgenin en yeni parklarından.</i>

82
00:13:14,880 --> 00:13:18,840
<i>Bakir görünebilir ama bugüne dek</i>
<i>koyun otlatmak için kullanılıyordu.</i>

83
00:13:24,320 --> 00:13:27,840
<i>Puma ve avları guanakolar</i>
<i>burada eziyet görüyordu.</i>

84
00:13:30,040 --> 00:13:33,960
<i>Çiftlik hayvanlarının uzaklaştırılması</i>
<i>ve yaban hayatın korunmasıyla</i>

85
00:13:34,560 --> 00:13:38,280
<i>bu topraklar</i>
<i>doğal dengelerini yeniden bulmaya başladı.</i>

86
00:13:49,200 --> 00:13:51,280
<i>Pumaların sayısı hâlâ düşük olsa da</i>

87
00:13:51,880 --> 00:13:54,880
<i>parktaki guanakolar</i>
<i>hızla çoğalmaya başladı.</i>

88
00:14:01,280 --> 00:14:04,560
<i>Bu erkek de</i>
<i>kendi payına düşeni yapmayı umuyor.</i>

89
00:14:13,360 --> 00:14:16,720
<i>Buraya kadar</i>
<i>dişileri etkilemeye yetecek çekicilikte,</i>

90
00:14:17,480 --> 00:14:19,880
<i>güzel bir otlama alanı bulmaya geldi.</i>

91
00:14:30,440 --> 00:14:32,280
<i>Sırf dişilerin olduğu bir sürü.</i>

92
00:14:36,560 --> 00:14:39,040
<i>Birinci kalite bir otlama alanında.</i>

93
00:14:43,480 --> 00:14:47,920
<i>Ama kocaman baskın bir erkek tarafından</i>
<i>çoktan sahiplenildiler.</i>

94
00:14:53,960 --> 00:14:56,000
<i>Ve bu sürü</i>

95
00:14:57,080 --> 00:14:58,200
<i>ikisine birden dar.</i>

96
00:15:12,440 --> 00:15:15,400
<i>Baskın olan erkek</i>
<i>patronun kim olduğunu gösteriyor.</i>

97
00:15:35,600 --> 00:15:38,880
<i>Bel altı vuracak kadar büyük de değil.</i>

98
00:15:48,680 --> 00:15:51,160
<i>Genç erkek sürüden uzaklara kovalanıyor…</i>

99
00:15:57,360 --> 00:15:59,640
<i>…nihayet mesajı alana dek.</i>

100
00:16:16,080 --> 00:16:18,440
<i>Zaferi kazanan dişilerin yanına dönüyor…</i>

101
00:16:20,520 --> 00:16:21,600
<i>…gel gör ki…</i>

102
00:16:22,560 --> 00:16:25,040
<i>aralarında davetsiz bir misafir daha var.</i>

103
00:16:39,680 --> 00:16:42,760
<i>Baskın erkek</i>
<i>yeni rakibini göndermekle meşgulken</i>

104
00:16:43,880 --> 00:16:46,520
<i>genç erkek sinsice geri dönüyor.</i>

105
00:17:01,840 --> 00:17:03,960
<i>Ve bu fırsatı değerlendirerek…</i>

106
00:17:07,760 --> 00:17:09,880
<i>…nihayet eşiyle bir araya geliyor.</i>

107
00:17:17,480 --> 00:17:19,760
<i>Bu ulusal parkların oluşturulmasıyla</i>

108
00:17:19,840 --> 00:17:22,240
<i>tarım arazilerindeki çitler kaldırıldı</i>

109
00:17:23,000 --> 00:17:25,520
<i>ve böylece</i>
<i>guanakolar daha özgürce gezindi,</i>

110
00:17:26,120 --> 00:17:28,920
<i>gen havuzları karıştı ve güçlendi.</i>

111
00:17:40,680 --> 00:17:45,040
<i>Yaklaşık bir yıllık hamileliğin ardından</i>
<i>anne doğum yapıyor.</i>

112
00:18:24,200 --> 00:18:28,000
<i>Bebek guanakonun</i>
<i>bir an önce ayaklanması gerek.</i>

113
00:19:04,440 --> 00:19:06,280
<i>Sadece iki hafta içinde burada</i>

114
00:19:06,360 --> 00:19:10,320
<i>binlerce bebek guanako</i>
<i>ilk adımını atıyor olacak.</i>

115
00:19:26,080 --> 00:19:29,080
<i>Dişilerin hepsi aynı dönemde doğum yaparak</i>

116
00:19:29,160 --> 00:19:32,080
<i>kalabalık olmanın verdiği güvenlikten</i>
<i>faydalanıyorlar.</i>

117
00:19:35,600 --> 00:19:39,120
<i>Burada sizi kimin izlediği</i>
<i>asla belli olmaz.</i>

118
00:19:44,880 --> 00:19:47,360
<i>Bu guanako sürüsü genişledikçe</i>

119
00:19:47,920 --> 00:19:52,080
<i>puma popülasyonunun tekrar artması</i>
<i>ve tabiatın iyileşmesi için gerekli</i>

120
00:19:53,440 --> 00:19:56,080
<i>fırsatlar da çoğalacak.</i>

121
00:20:06,280 --> 00:20:08,400
<i>Tüm dünyada bakir doğanın korunduğu</i>

122
00:20:08,480 --> 00:20:11,760
<i>izole bölgeler hâlinde</i>
<i>birçok ulusal park bulunuyor.</i>

123
00:20:13,640 --> 00:20:14,880
<i>Gerçek canlılık için</i>

124
00:20:15,360 --> 00:20:19,160
<i>hayvanların sadece korunmaya değil,</i>
<i>ayrıca güvenle gezinebilmeye,</i>

125
00:20:19,680 --> 00:20:24,920
<i>besin, bölge veya eş aramak için</i>
<i>özgürce dolaşabilmeye de ihtiyacı var.</i>

126
00:20:30,880 --> 00:20:32,400
<i>2017'den bu yana Şili,</i>

127
00:20:32,480 --> 00:20:36,800
<i>vahşi yaşam alanlarını birbirine bağlayan</i>
<i>bazı yamalar eklemeye çalışıyor.</i>

128
00:20:38,160 --> 00:20:42,720
<i>Böylece ulusal parklar ile</i>
<i>diğer koruma alanları</i>

129
00:20:44,120 --> 00:20:48,160
<i>ve deniz parkları arasında bir ağ,</i>
<i>bir vahşi yaşam koridoru oluşacak</i>

130
00:20:48,640 --> 00:20:51,680
<i>ve Şili Patagonyası'nın</i>
<i>30 milyon dönümü aşan kısmında</i>

131
00:20:51,760 --> 00:20:52,960
<i>bağlantı sağlanacak.</i>

132
00:20:58,520 --> 00:21:03,480
<i>Bu ağın merkezinde</i>
<i>Cerro Castillo Ulusal Parkı yer alıyor.</i>

133
00:21:05,160 --> 00:21:07,600
<i>Bu park, soyu tükenmek üzereyken</i>

134
00:21:07,680 --> 00:21:10,560
<i>şaşaalı bir dönüş yapan</i>
<i>bir canlıyı barındırıyor:</i>

135
00:21:20,080 --> 00:21:21,760
<i>And Kondoru.</i>

136
00:21:27,920 --> 00:21:29,680
<i>Kondorlar leş yer.</i>

137
00:21:30,200 --> 00:21:32,040
<i>Ölü hayvanlarla beslenirler.</i>

138
00:21:32,120 --> 00:21:34,960
<i>Bu, atıklardan kurtulmak</i>
<i>ve hastalıkların önlenmesi için</i>

139
00:21:35,040 --> 00:21:36,320
<i>hayati bir görev.</i>

140
00:21:42,120 --> 00:21:44,600
<i>Geçmişte çiftlik hayvanlarını korumak için</i>

141
00:21:44,680 --> 00:21:47,880
<i>toprak sahiplerince</i>
<i>avlandılar ve zehirlendiler.</i>

142
00:21:48,520 --> 00:21:52,120
<i>Ancak artık</i>
<i>bu büyüleyici kuşların popülasyonu</i>

143
00:21:52,200 --> 00:21:53,600
<i>yeniden artıyor.</i>

144
00:22:01,760 --> 00:22:04,160
<i>Bu erişilmez, ağaçlarla kaplı falezlere</i>

145
00:22:04,240 --> 00:22:05,240
<i>yuva yapıyorlar</i>

146
00:22:06,480 --> 00:22:10,080
<i>ve her gün yemek aramak için</i>
<i>yüzlerce kilometre uçuyorlar.</i>

147
00:22:20,280 --> 00:22:21,480
<i>Geride kalanlar…</i>

148
00:22:26,600 --> 00:22:28,640
<i>…korunmasız genç yavruları.</i>

149
00:22:39,440 --> 00:22:42,320
<i>Boyu bir yetişkin kadar büyük olsa da</i>

150
00:22:42,400 --> 00:22:46,080
<i>bu devasa yavru sadece dokuz aylık.</i>

151
00:22:48,720 --> 00:22:52,040
<i>Kondorlar dünyanın</i>
<i>yüksekte uçan en büyük kuşlarıdır.</i>

152
00:22:53,600 --> 00:22:57,440
<i>Sonunda kanat açıklığı</i>
<i>üç metreyi aşabilir.</i>

153
00:23:01,040 --> 00:23:02,040
<i>Ama şimdilik</i>

154
00:23:03,160 --> 00:23:05,360
<i>sadece nasıl kullanacağını öğreniyor.</i>

155
00:23:22,680 --> 00:23:23,920
<i>Cesareti artıyor.</i>

156
00:23:36,400 --> 00:23:38,960
<i>Ancak ilk uçuş denemesini buradan yapmak</i>

157
00:23:39,480 --> 00:23:41,600
<i>son derece riskli olur.</i>

158
00:23:58,160 --> 00:23:59,760
<i>En iyisi güvenli yere dönmek.</i>

159
00:24:06,000 --> 00:24:07,160
<i>Yapabilirse.</i>

160
00:24:22,000 --> 00:24:23,480
<i>Ailesi geri döndü.</i>

161
00:24:35,760 --> 00:24:37,880
<i>Nihayet kahvaltı vakti.</i>

162
00:24:41,960 --> 00:24:46,960
<i>Ona en iyi şansı sunabilmek için</i>
<i>her seferinde tek yavru büyütecekler.</i>

163
00:24:54,000 --> 00:24:56,120
<i>Ama tüm bu çabalarına değmesi için</i>

164
00:24:56,200 --> 00:24:58,840
<i>göklerde kendisi süzülmeli.</i>

165
00:25:07,840 --> 00:25:10,760
<i>Belki de</i>
<i>nasıl yapıldığını göstermek gerekiyor.</i>

166
00:25:29,600 --> 00:25:30,840
<i>İşte vakti geldi.</i>

167
00:25:34,680 --> 00:25:36,880
<i>İlk uçuşunu yapıyor.</i>

168
00:25:50,560 --> 00:25:52,320
<i>Olsun, bu bir başlangıç.</i>

169
00:26:19,080 --> 00:26:19,920
<i>Daha iyi.</i>

170
00:26:27,160 --> 00:26:30,480
<i>Bu kuşlar öyle ağır ki</i>
<i>uçmak için kanat çırpmak yetmiyor.</i>

171
00:26:32,200 --> 00:26:35,360
<i>Havada kalmak</i>
<i>ve uzun mesafeler uçabilmek için</i>

172
00:26:35,440 --> 00:26:38,040
<i>rüzgârı yönetmeyi öğrenmeli.</i>

173
00:26:55,120 --> 00:26:57,680
<i>Ailesi onu</i>
<i>yükselen termal hava kolonlarına,</i>

174
00:26:57,760 --> 00:26:59,560
<i>hava akımlarına yönlendiriyor.</i>

175
00:27:14,960 --> 00:27:18,040
<i>Yavruları iki yıl kadar onlarla kalacak.</i>

176
00:27:22,120 --> 00:27:25,400
<i>O zamana dek her gün kanat açacak</i>

177
00:27:25,480 --> 00:27:30,920
<i>ve And'ların üzerinde süzülene kadar</i>
<i>güçlenmeye devam edecek.</i>

178
00:27:54,680 --> 00:27:56,600
<i>Ve 965 kilometre kuzeyde</i>

179
00:27:56,680 --> 00:27:59,280
<i>manzara değişmeye başlıyor.</i>

180
00:28:05,920 --> 00:28:09,240
<i>Bu bölgeye volkanlar hâkim.</i>

181
00:28:11,080 --> 00:28:13,360
<i>Topraklarda lav izleri var.</i>

182
00:28:18,000 --> 00:28:21,120
<i>Ve bu izler arasında</i>
<i>balta girmemiş ormanlar uzanıyor.</i>

183
00:28:25,200 --> 00:28:28,840
<i>En kuzey ucunda ise</i>
<i>Conguillío Ulusal Parkı yer alıyor.</i>

184
00:28:29,960 --> 00:28:33,640
<i>Bu park tükenmekte olan Arokarya</i>
<i>yani maymun çıkmazı ağacının</i>

185
00:28:34,400 --> 00:28:35,880
<i>son kalelerinden biri.</i>

186
00:28:41,000 --> 00:28:43,880
<i>Büyüdükçe</i>
<i>boyları 45 metreyi aşan bu devler</i>

187
00:28:43,960 --> 00:28:48,200
<i>bir zamanlar tüm kuzey Patagonya'da</i>
<i>alışıldık bir manzaraydı</i>

188
00:28:49,120 --> 00:28:52,080
<i>ancak çiftlik yapmak için kesildiler</i>

189
00:28:53,520 --> 00:28:57,880
<i>ve şu an sadece eski ağaçlıklar arasındaki</i>
<i>ufak boşluklarda bulunuyorlar.</i>

190
00:29:05,520 --> 00:29:07,760
<i>Maymun çıkmazı ağaçlarının gölgesinde</i>

191
00:29:07,840 --> 00:29:10,160
<i>narin kayın ağacı ormanları uzanıyor.</i>

192
00:29:15,560 --> 00:29:19,160
<i>Bu ormanlar dünyada başka yerde olmayan</i>
<i>bazı hayvanların yuvası.</i>

193
00:29:23,360 --> 00:29:24,320
<i>Pudu.</i>

194
00:29:27,160 --> 00:29:28,960
<i>Dünyanın en küçük geyiği.</i>

195
00:29:31,000 --> 00:29:34,560
<i>Bu benekli bebek avucunuza sığabilir.</i>

196
00:29:38,720 --> 00:29:41,600
<i>Ve işte</i>
<i>Kıta Amerikası'nın en minik vahşi kedisi.</i>

197
00:29:42,400 --> 00:29:46,560
<i>Şili orman kedisi,</i>
<i>bir ev kedisi kadar bile büyük değildir.</i>

198
00:29:49,680 --> 00:29:51,640
<i>Valdivian Ormanı,</i>

199
00:29:52,960 --> 00:29:55,320
<i>bu minyatür memelilerin yanı sıra</i>

200
00:29:55,400 --> 00:29:59,160
<i>dünyanın en müthiş böceklerinden birine</i>
<i>ev sahipliği yapıyor:</i>

201
00:30:06,680 --> 00:30:08,360
<i>Şili geyik böceği.</i>

202
00:30:11,120 --> 00:30:15,080
<i>İsmini erkeklerindeki</i>
<i>o inanılmaz çatallı boynuzlardan alıyor.</i>

203
00:30:18,640 --> 00:30:21,600
<i>Bir dişi kokusu aldı…</i>

204
00:30:25,520 --> 00:30:27,320
<i>…ama 30 metre yukarıda,</i>

205
00:30:27,920 --> 00:30:29,800
<i>bir kayın ağacının üst dalında.</i>

206
00:30:39,880 --> 00:30:44,120
<i>Bu onun için bir insanın</i>
<i>Eyfel Kulesi'ne tırmanmasından farksız.</i>

207
00:30:44,800 --> 00:30:45,840
<i>İki kez.</i>

208
00:30:49,600 --> 00:30:53,800
<i>Dört bir yandaki erkekler</i>
<i>bu baştan çıkarıcı kokuyu algılayabiliyor.</i>

209
00:30:57,040 --> 00:30:58,760
<i>Ve yarış başlıyor.</i>

210
00:31:16,520 --> 00:31:19,120
<i>Sonunda üst dallara ulaşıyor.</i>

211
00:31:19,680 --> 00:31:20,880
<i>Rakiplerini geçti.</i>

212
00:31:24,800 --> 00:31:27,040
<i>Dişi artık görüş alanında.</i>

213
00:31:37,480 --> 00:31:39,760
<i>Ama meydan okuyan biri var.</i>

214
00:31:46,720 --> 00:31:48,200
<i>Birbirlerini ölçüyorlar.</i>

215
00:31:54,560 --> 00:31:58,160
<i>İşte şimdi o devasa silahlar çekiliyor.</i>

216
00:32:01,640 --> 00:32:06,840
<i>Gelmiş geçmiş tüm hayvanlar arasında</i>
<i>gövdeye oranla en büyük silahlardan biri.</i>

217
00:32:09,640 --> 00:32:11,280
<i>Evrimleşmişler. İyi kavramak</i>

218
00:32:12,640 --> 00:32:13,640
<i>ve kaldırmak için.</i>

219
00:32:16,640 --> 00:32:18,160
<i>Önce rakibi vuruyor.</i>

220
00:32:33,440 --> 00:32:35,160
<i>Ama durumu tersine çevirerek</i>

221
00:32:36,320 --> 00:32:38,200
<i>üstünlüğü ele geçiriyor.</i>

222
00:32:55,080 --> 00:32:59,880
<i>Sonunda eşiyle arasında hiç engel kalmadı.</i>

223
00:33:23,480 --> 00:33:25,760
<i>Parkta hava kararmaya başlarken</i>

224
00:33:27,160 --> 00:33:30,560
<i>evrendeki yerimizi anımsıyoruz.</i>

225
00:33:34,960 --> 00:33:37,640
<i>Işık kirliliğinin</i>
<i>özenle yönetilmesi sayesinde</i>

226
00:33:37,720 --> 00:33:40,440
<i>koruma alanlarının üstündeki</i>
<i>göksel manzaralar</i>

227
00:33:40,520 --> 00:33:43,600
<i>hâlâ dünyanın en karanlık manzaralarından.</i>

228
00:33:49,040 --> 00:33:52,720
<i>Berrak bir gecede</i>
<i>güneş sistemindeki gezegenleri…</i>

229
00:33:55,800 --> 00:33:57,760
<i>…Samanyolu'ndaki yıldızları</i>

230
00:33:59,240 --> 00:34:03,360
<i>ve en yakın galaksilerin</i>
<i>uzaktan parıldayışını görebilirsiniz.</i>

231
00:34:08,280 --> 00:34:10,360
<i>Çıplak gözle bile.</i>

232
00:34:18,680 --> 00:34:20,480
<i>Ve karanlığın örtüsü altında</i>

233
00:34:21,400 --> 00:34:26,360
<i>geceleri ortaya çıkan bir orman sakini</i>
<i>evinin yenilenmesine yardım ediyor.</i>

234
00:34:31,440 --> 00:34:33,120
<i>Yeni kamera teknolojisiyle</i>

235
00:34:33,200 --> 00:34:36,520
<i>gece yarısı yaptığı tuhaflıkları</i>
<i>ortaya çıkarabiliyoruz.</i>

236
00:34:39,120 --> 00:34:40,760
<i>Monito del monte…</i>

237
00:34:45,400 --> 00:34:47,280
<i>…yani "Dağın küçük maymunu".</i>

238
00:34:52,520 --> 00:34:56,280
<i>Ama monito bir maymun değil. O bir keseli.</i>

239
00:35:03,320 --> 00:35:04,800
<i>Minik olmasına rağmen…</i>

240
00:35:07,200 --> 00:35:10,720
<i>…bu devasa ağaçların varlığı ona bağlı.</i>

241
00:35:17,440 --> 00:35:21,440
<i>Her gece kendi ağırlığınca yiyecek yiyor.</i>

242
00:35:29,320 --> 00:35:32,520
<i>Yaşam süresi boyunca</i>
<i>en az 20 farklı bitki türünün</i>

243
00:35:32,600 --> 00:35:34,040
<i>yayılmasını sağlayacak.</i>

244
00:35:34,960 --> 00:35:36,280
<i>Meyveleri yiyerek…</i>

245
00:35:38,720 --> 00:35:41,920
<i>…ve tohumlarını yeni yerlere düşürerek.</i>

246
00:36:02,960 --> 00:36:04,440
<i>Şafak sökerken</i>

247
00:36:06,080 --> 00:36:09,000
<i>uyumak için gizli yuvasına dönüyor.</i>

248
00:36:13,080 --> 00:36:14,800
<i>Ve yalnız değil.</i>

249
00:36:19,200 --> 00:36:22,440
<i>Bu ortak yuvalarda</i>
<i>ilişkisi olmayan 10 adet monito</i>

250
00:36:22,520 --> 00:36:25,600
<i>yumak hâlinde birlikte barınabiliyor.</i>

251
00:36:45,480 --> 00:36:48,520
<i>Günün birinde</i>
<i>"Dağın küçük maymunları" sayesinde</i>

252
00:36:48,600 --> 00:36:51,120
<i>And Dağları'ndan Pasifik Okyanusu'na kadar</i>

253
00:36:51,960 --> 00:36:55,200
<i>yeniden Valdivian ormanlarının uzanması</i>

254
00:36:56,680 --> 00:36:58,040
<i>olası görünüyor.</i>

255
00:37:08,640 --> 00:37:13,800
<i>Şili 6.437 kilometreden uzun,</i>
<i>kıvrımlı bir Pasifik kıyı şeridine sahip.</i>

256
00:37:21,200 --> 00:37:22,840
<i>Son buzul çağında buzullar</i>

257
00:37:22,920 --> 00:37:26,760
<i>dağ zirvelerinden denize kadar indi.</i>

258
00:37:41,680 --> 00:37:42,840
<i>Hareket ettikçe</i>

259
00:37:44,120 --> 00:37:48,280
<i>Patagonya kıyılarındaki</i>
<i>derin fiyort labirentini oydular.</i>

260
00:37:53,280 --> 00:37:56,080
<i>Bu buz devlerinin birkaçı</i>
<i>hâlâ nispeten ayakta.</i>

261
00:37:58,040 --> 00:38:01,200
<i>İşte bu San Rafael Buzulu.</i>

262
00:38:19,960 --> 00:38:24,840
<i>Her bahar bu fiyortların etrafında</i>
<i>göksel bir şarkı yankılanır.</i>

263
00:39:12,400 --> 00:39:16,560
<i>Bu, erkek leopar fokunun</i>
<i>insanın aklını başından alan çağrısıdır.</i>

264
00:39:24,160 --> 00:39:27,400
<i>Çiftleşmek üzere</i>
<i>bu buz dağlarından faydalanmaya gelmiş.</i>

265
00:39:29,880 --> 00:39:34,160
<i>Eş bulmak için</i>
<i>gece gündüz şarkı söyleyecek.</i>

266
00:39:36,800 --> 00:39:40,560
<i>Bir dizi nota</i>
<i>ve çeşitli perdelerde sesler çıkarmak için</i>

267
00:39:40,640 --> 00:39:42,800
<i>ustaca aşk şarkıları döktürecek.</i>

268
00:39:48,240 --> 00:39:50,840
<i>Bu ahenkli repertuvarın parçaları</i>

269
00:39:50,920 --> 00:39:53,280
<i>her yerden duyulabilir.</i>

270
00:39:59,400 --> 00:40:00,360
<i>Bir dişi.</i>

271
00:40:03,680 --> 00:40:05,600
<i>Kulağı erkeğin şarkısında.</i>

272
00:40:07,920 --> 00:40:09,680
<i>Bu kısa üreme sezonunda</i>

273
00:40:10,360 --> 00:40:14,040
<i>leopar fokları</i>
<i>gece boyunca su altında şarkılar söyler.</i>

274
00:40:18,160 --> 00:40:22,000
<i>Gece flörtleşirken yorulmuş,</i>
<i>buz üstünde dinleniyor.</i>

275
00:40:30,680 --> 00:40:32,800
<i>Serenat çok cezbedici.</i>

276
00:40:48,480 --> 00:40:49,560
<i>Yaklaşıyor.</i>

277
00:41:00,200 --> 00:41:01,280
<i>Karşısına çıkan</i>

278
00:41:02,560 --> 00:41:04,040
<i>sözde talibi ise</i>

279
00:41:05,360 --> 00:41:07,200
<i>aslında uyanık değil.</i>

280
00:41:13,760 --> 00:41:16,520
<i>Bilim insanları üreme dönemi boyunca</i>

281
00:41:16,600 --> 00:41:20,360
<i>leopar foklarının hormonlarının</i>
<i>aşırı derecede yükseldiğine,</i>

282
00:41:21,800 --> 00:41:24,280
<i>uyurken bile çağrı yaptıklarına inanıyor.</i>

283
00:41:34,680 --> 00:41:36,520
<i>Güneş batmaya başlarken…</i>

284
00:41:46,120 --> 00:41:48,280
<i>…nihayet uyanıyor.</i>

285
00:42:14,000 --> 00:42:19,240
<i>Ve flört düetlerine başlamak için</i>
<i>buzun altına çekiliyorlar.</i>

286
00:42:30,600 --> 00:42:34,080
<i>Şili Patagonyası'nda</i>
<i>toprakların neredeyse yarısı,</i>

287
00:42:34,760 --> 00:42:37,600
<i>kıyı sularının ise</i>
<i>beşte birinden azı korunuyor.</i>

288
00:42:44,120 --> 00:42:47,440
<i>Şili ana karasının güney ucuna</i>
<i>112 kilometre mesafede</i>

289
00:42:48,840 --> 00:42:52,920
<i>yarı arktik Diego Ramírez Adaları</i>
<i>yer alıyor.</i>

290
00:42:54,440 --> 00:42:58,120
<i>Patagonya'nın</i>
<i>birkaç deniz koruma alanından biri.</i>

291
00:42:59,680 --> 00:43:02,600
<i>Açıklarında üç okyanus birleşiyor.</i>

292
00:43:04,760 --> 00:43:06,600
<i>Pasifik batıya…</i>

293
00:43:10,280 --> 00:43:12,640
<i>…Atlantik doğuya</i>

294
00:43:14,120 --> 00:43:17,840
<i>ve acımasız Güney Okyanusu ise</i>
<i>güneye akıyor.</i>

295
00:43:22,720 --> 00:43:26,920
<i>Dünyanın en tehlikeli denizlerinden</i>
<i>bazılarıyla çevrili olmasına rağmen</i>

296
00:43:27,560 --> 00:43:30,520
<i>burası hayat dolu.</i>

297
00:43:35,160 --> 00:43:38,360
<i>Adalar yuvalanan</i>
<i>iki milyondan fazla deniz kuşu için</i>

298
00:43:38,440 --> 00:43:39,480
<i>güvenli bir sığınak.</i>

299
00:43:42,880 --> 00:43:45,960
<i>Albatros kolonileri,</i>
<i>sık pampas otları boyunca</i>

300
00:43:46,040 --> 00:43:47,320
<i>nehirleri yarıyor.</i>

301
00:43:55,800 --> 00:43:59,680
<i>Dünyanın sayılarında düşüş görülmeyen</i>
<i>birkaç kolonisinden biri.</i>

302
00:43:59,760 --> 00:44:02,120
<i>Bunun sebebi adada yırtıcı bulunmaması</i>

303
00:44:02,200 --> 00:44:04,920
<i>ve deniz parkı içinde</i>
<i>avlanmanın yasaklanması.</i>

304
00:44:10,320 --> 00:44:14,200
<i>Buradaki hayvanların hepsi</i>
<i>havadan ulaşma lüksüne sahip değil.</i>

305
00:44:23,400 --> 00:44:26,520
<i>Güney kaya penguenleri de</i>
<i>burada yuvalıyor.</i>

306
00:44:31,920 --> 00:44:35,720
<i>Yavrusu olan penguen aileler</i>
<i>aç yavruları için yemek aramak üzere</i>

307
00:44:35,800 --> 00:44:38,720
<i>kilometrelerce yol yapacaklarından</i>
<i>bunu sırayla yapmalıdır.</i>

308
00:44:49,000 --> 00:44:52,960
<i>Tek seferde</i>
<i>üç güne kadar uzak kalabilirler.</i>

309
00:45:01,920 --> 00:45:04,160
<i>Ama yolculuklarının en tehlikeli kısmı</i>

310
00:45:04,840 --> 00:45:05,960
<i>dönüştür.</i>

311
00:45:13,320 --> 00:45:15,320
<i>Dalga kıyıya fırlattı.</i>

312
00:45:20,680 --> 00:45:24,160
<i>Yine de okyanus endişelerinin en küçüğü.</i>

313
00:45:29,400 --> 00:45:32,480
<i>Güney Amerika deniz aslanları</i>
<i>bu sularda kol gezer.</i>

314
00:45:46,800 --> 00:45:48,840
<i>Her balık avlamaya çıkışlarında…</i>

315
00:45:52,560 --> 00:45:54,600
<i>…bazıları geri dönemez.</i>

316
00:46:05,960 --> 00:46:08,200
<i>Bir anne penguen ailesine dönmek için</i>

317
00:46:08,840 --> 00:46:10,240
<i>tehlikeyi göze alıyor.</i>

318
00:46:15,000 --> 00:46:17,800
<i>Ama bu deniz aslanları</i>
<i>üç kat hızlı yüzebiliyor.</i>

319
00:46:22,520 --> 00:46:24,320
<i>Hayatta kalmak için en iyi yol…</i>

320
00:46:27,000 --> 00:46:28,440
<i>…sudan çıkmak.</i>

321
00:46:49,360 --> 00:46:50,840
<i>Sonunda güvende.</i>

322
00:46:58,160 --> 00:46:59,120
<i>Belki de değil.</i>

323
00:47:42,800 --> 00:47:44,400
<i>Kıl payı kurtuldu.</i>

324
00:47:58,320 --> 00:48:02,280
<i>Şimdi yuvasına dönmek için</i>
<i>zorlu bir tırmanış bekliyor.</i>

325
00:48:48,200 --> 00:48:52,200
<i>Her penguen ebeveyn</i>
<i>ufaklığı doyurabilmek uğruna</i>

326
00:48:52,280 --> 00:48:54,680
<i>hayatını tehlikeye atmak zorunda kalır.</i>

327
00:48:57,480 --> 00:49:01,480
<i>Yavruları deniz aslanlarıyla</i>
<i>tek başlarına başa çıkabilene dek</i>

328
00:49:02,200 --> 00:49:06,280
<i>bir altı ay daha</i>
<i>sırayla bu yolculuğu yapacaklar.</i>

329
00:49:25,480 --> 00:49:28,880
<i>Bu deniz parkı şu an</i>
<i>142 bin kilometreyi aşan</i>

330
00:49:28,960 --> 00:49:31,120
<i>bir okyanus alanını koruyor.</i>

331
00:49:33,720 --> 00:49:38,160
<i>Ayrıca Şili Patagonyası'nın</i>
<i>yaban hayatı koruma koridorunu,</i>

332
00:49:39,640 --> 00:49:43,160
<i>Antarktika'nın korunan sularına doğru</i>
<i>gittikçe genişletiyor.</i>

333
00:49:57,720 --> 00:50:03,320
<i>Bu park ağı şu an itibarıyla</i>
<i>çarpıcı çeşitlilikteki manzaralar boyunca</i>

334
00:50:04,680 --> 00:50:07,840
<i>200'ün üzerinde</i>
<i>kuş ve memeli türünü koruyor.</i>

335
00:50:10,720 --> 00:50:15,120
<i>Tükenmenin eşiğine gelmiş hayvanların</i>
<i>kurtulmasına yardım ediyor.</i>

336
00:50:16,680 --> 00:50:20,200
<i>Ama bundan fayda sağlayan</i>
<i>sadece yaban hayatı değil.</i>

337
00:50:21,800 --> 00:50:26,160
<i>Beklenti, gelecek 10 yılı aşan bir sürede</i>
<i>ekoturizm yoluyla yerel ekonomiye</i>

338
00:50:26,240 --> 00:50:28,360
<i>yüz milyonlarca dolar kazandırması.</i>

339
00:50:29,080 --> 00:50:31,200
<i>Gezegenimizdeki her bir canlıya ise</i>

340
00:50:31,920 --> 00:50:34,680
<i>çok daha büyük faydalar sağlayacak.</i>

341
00:50:36,320 --> 00:50:38,480
<i>İklim değişikliğine karşı verilen savaşta</i>

342
00:50:38,560 --> 00:50:42,080
<i>bu topraklar ve bitki örtüsü</i>
<i>âdeta bir sünger görevi görerek</i>

343
00:50:42,680 --> 00:50:44,480
<i>karbondioksiti emiyor.</i>

344
00:50:45,280 --> 00:50:49,600
<i>Bölge böylece Güney Amerika'nın</i>
<i>en büyük karbon yutaklarından biri oluyor.</i>

345
00:50:52,520 --> 00:50:55,680
<i>Tabiata şans verirseniz</i>
<i>karşılığını alırsınız.</i>

346
00:50:56,320 --> 00:50:59,640
<i>Yaban hayatı ve vahşi doğa iyileşebilir</i>

347
00:50:59,720 --> 00:51:02,280
<i>ve denge yeniden kurulabilir.</i>

348
00:51:03,320 --> 00:51:06,640
<i>Şili Patagonyası,</i>
<i>doğayla birlik içinde çalıştığımızda</i>

349
00:51:07,200 --> 00:51:11,360
<i>ve ulusal parkların gerçek değerine</i>
<i>inandığımızda</i>

350
00:51:11,440 --> 00:51:16,360
<i>neler başarabileceğimizi gösteren</i>
<i>ilham verici bir örnektir.</i>

351
00:52:42,840 --> 00:52:47,840
Alt yazı çevirmeni: Aslı Uygun Cheesmar