1
00:00:06,160 --> 00:00:08,840
NETFLIXOVA DOKUMENTARNA SERIJA

2
00:00:21,160 --> 00:00:25,280
Prije nekoliko godina Michelle i ja
s kćerima smo posjetili Patagoniju.

3
00:00:26,560 --> 00:00:29,640
Među snježnim planinama
i kristalno čistim jezerima

4
00:00:29,720 --> 00:00:32,480
divili smo se sve rjeđoj pojavi,

5
00:00:33,040 --> 00:00:34,360
netaknutoj divljini.

6
00:00:35,400 --> 00:00:38,400
Ljudski se utjecaj
proširio diljem planeta.

7
00:00:39,040 --> 00:00:42,040
Nacionalni parkovi
mogu zaštititi ono što još imamo.

8
00:00:42,560 --> 00:00:47,120
Ali ako želimo stvarnu promjenu,
moramo više tla vratiti prirodi.

9
00:00:51,120 --> 00:00:55,120
U čileanskoj Patagoniji
golema područja preobražavaju u divljinu

10
00:00:55,200 --> 00:00:57,760
te vraćaju prirodnu ravnotežu

11
00:00:57,840 --> 00:00:59,400
kakva je bila prije nas.

12
00:01:01,040 --> 00:01:05,560
Ovo područje brzo postaje
jedno od najzaštićenijih mjesta na Zemlji.

13
00:01:09,520 --> 00:01:14,480
<i>U čileanskoj Patagoniji nalaze se</i>
<i>24 jedinstvena nacionalna parka</i>

14
00:01:17,240 --> 00:01:20,200
<i>na nevjerojatno raznoliku krajoliku…</i>

15
00:01:22,520 --> 00:01:25,240
<i>Najduži planinski lanac na svijetu,</i>

16
00:01:25,320 --> 00:01:29,280
<i>Ande, poput kralježnice</i>
<i>proteže se njegovom dužinom.</i>

17
00:01:32,000 --> 00:01:34,360
<i>U srcu su bujne šume</i>

18
00:01:36,160 --> 00:01:38,240
<i>i otvorena patagonska stepa.</i>

19
00:01:39,880 --> 00:01:41,000
<i>A uz obalu</i>

20
00:01:42,280 --> 00:01:44,880
<i>sirova moć Tihog oceana.</i>

21
00:01:50,920 --> 00:01:55,920
<i>Patagonija iznova definira naše gledište</i>
<i>o tome što nacionalni parkovi mogu biti.</i>

22
00:02:09,520 --> 00:02:13,120
ČILEANSKA PATAGONIJA

23
00:02:16,400 --> 00:02:19,600
<i>Na zapadnoj obali</i>
<i>Južne Amerike nalazi se Čile,</i>

24
00:02:20,320 --> 00:02:22,120
<i>najduža zemlja na svijetu,</i>

25
00:02:22,760 --> 00:02:27,760
<i>koja se proteže</i>
<i>4000 kilometara od sjevera do juga.</i>

26
00:02:29,880 --> 00:02:34,080
<i>U južnome dijelu nalazi se</i>
<i>zabačeno područje čileanske Patagonije,</i>

27
00:02:35,480 --> 00:02:40,360
<i>gdje su ogromne površine</i>
<i>podijeljene na 24 nacionalna parka.</i>

28
00:02:41,560 --> 00:02:45,240
<i>Najpoznatiji je Torres del Paine.</i>

29
00:02:59,200 --> 00:03:03,280
<i>Tri kultna tornja dominiraju krajolikom.</i>

30
00:03:18,560 --> 00:03:23,760
<i>U parku živi populacija najvećeg</i>
<i>čileanskog kopnenog grabežljivca,</i>

31
00:03:25,200 --> 00:03:26,120
<i>pume.</i>

32
00:03:38,040 --> 00:03:41,080
<i>Ova mama mora hraniti</i>
<i>četvera gladnih usta.</i>

33
00:03:47,840 --> 00:03:48,920
<i>Mora loviti,</i>

34
00:03:49,560 --> 00:03:51,360
<i>a kako bi imala bolje izglede,</i>

35
00:03:52,000 --> 00:03:54,200
<i>mora ostaviti mladunce.</i>

36
00:04:05,760 --> 00:04:09,920
<i>Njihov opstanak ovisi</i>
<i>o njezinu skrivanju i lukavosti.</i>

37
00:04:18,840 --> 00:04:22,920
<i>Gvanako, drevni predak domaće ljame</i>

38
00:04:24,680 --> 00:04:26,280
<i>i pumin glavni plijen.</i>

39
00:04:38,560 --> 00:04:43,000
<i>Stapanje s krajolikom</i>
<i>najbolja je prilika za zasjedu.</i>

40
00:05:12,720 --> 00:05:16,280
<i>Četiri od pet puminih</i>
<i>pokušaja lova završi neuspješno.</i>

41
00:05:51,440 --> 00:05:54,640
<i>Mora naći novu priliku</i>
<i>da nahrani mladunce…</i>

42
00:05:56,800 --> 00:05:58,800
<i>te vodi obitelj dalje.</i>

43
00:06:08,520 --> 00:06:11,040
<i>Nisu jedine pume koje traže hranu.</i>

44
00:06:15,760 --> 00:06:18,520
<i>U blizini je mlađa, samotna ženka</i>

45
00:06:19,240 --> 00:06:20,480
<i>koja također lovi.</i>

46
00:06:33,840 --> 00:06:35,480
<i>S visoka vidikovca</i>

47
00:06:37,800 --> 00:06:39,320
<i>ugledala je krdo.</i>

48
00:06:51,480 --> 00:06:55,120
<i>Leđima su okrenuti jezeru</i>
<i>i mogućnosti bijega ograničene su.</i>

49
00:07:25,720 --> 00:07:29,280
<i>Da ubije životinju</i>
<i>koja je i do triput teža,</i>

50
00:07:29,920 --> 00:07:32,320
<i>sve se mora poklopiti.</i>

51
00:09:13,120 --> 00:09:16,920
<i>Pretučena i izudarana</i>
<i>propustila je još jednu priliku.</i>

52
00:09:38,360 --> 00:09:40,920
<i>Mama i mladunci pronašli su ostatke</i>

53
00:09:41,000 --> 00:09:43,760
<i>strvine gvanaka na rubu jezera.</i>

54
00:09:52,800 --> 00:09:55,440
<i>Gladna obitelj grabi što god može.</i>

55
00:10:04,400 --> 00:10:07,440
<i>Činjenica da je ubijena</i>
<i>i djelomično pokopana</i>

56
00:10:07,520 --> 00:10:09,160
<i>može značiti samo jedno.</i>

57
00:10:10,720 --> 00:10:13,240
<i>Ova hrana pripada nekome drugome.</i>

58
00:10:22,280 --> 00:10:23,400
<i>Samotnoj ženki.</i>

59
00:10:31,440 --> 00:10:33,640
<i>Mladunci su nervozni zbog neznanke.</i>

60
00:10:38,280 --> 00:10:39,800
<i>No njihova je mama mirna.</i>

61
00:10:45,240 --> 00:10:47,960
<i>Ovo je njezina kći</i>
<i>iz prošlogodišnjega legla.</i>

62
00:10:57,720 --> 00:11:00,440
<i>Samotna ženka vraća strvinu.</i>

63
00:11:04,920 --> 00:11:09,760
<i>Možda je starija sestra mladunaca,</i>
<i>ali to ne znači da želi dijeliti ulov.</i>

64
00:11:26,440 --> 00:11:29,760
<i>Njezin mokri mlađi brat</i>
<i>mora čekati svoj red.</i>

65
00:11:34,600 --> 00:11:35,680
<i>Drugi dolaze…</i>

66
00:11:40,000 --> 00:11:41,920
<i>i prihvaća ih na gozbi.</i>

67
00:11:48,480 --> 00:11:52,560
<i>Donedavno se vjerovalo</i>
<i>da su pume samotna stvorenja.</i>

68
00:11:53,320 --> 00:11:56,840
<i>Mislilo se da su lavovi i gepardi</i>
<i>jedine velike društvene mačke.</i>

69
00:11:58,360 --> 00:12:00,640
<i>Otkriće tako snažnih društvenih veza</i>

70
00:12:01,520 --> 00:12:04,520
<i>mijenja mišljenje znanstvenika o pumama.</i>

71
00:12:08,600 --> 00:12:12,960
<i>Stvaranje ovog utočišta</i>
<i>štitilo je te mačke od stočara</i>

72
00:12:13,040 --> 00:12:15,120
<i>koji se boje za svoju stoku.</i>

73
00:12:16,760 --> 00:12:21,080
<i>A to je dovelo i do povećanja</i>
<i>prostora i brojnosti plijena.</i>

74
00:12:21,160 --> 00:12:24,240
<i>Dakle, manja je potreba</i>
<i>za sukobom među suparnicima.</i>

75
00:12:28,840 --> 00:12:33,840
<i>Ovaj park ima jednu od najvećih</i>
<i>gustoća populacije pume na svijetu.</i>

76
00:12:38,400 --> 00:12:44,000
<i>Brojnost tih veličanstvenih životinja</i>
<i>polako se oporavlja diljem južnoga Čilea.</i>

77
00:13:00,440 --> 00:13:03,240
<i>Petsto kilometara sjevernije,</i>
<i>duž Andskog lanca,</i>

78
00:13:04,120 --> 00:13:06,160
<i>nalazi se NP Patagonija.</i>

79
00:13:12,440 --> 00:13:15,760
<i>Jedan od najnovijih parkova</i>
<i>u regiji koji sliči divljini,</i>

80
00:13:15,840 --> 00:13:18,840
<i>ali donedavno se koristio za ispašu ovaca.</i>

81
00:13:24,320 --> 00:13:27,840
<i>Pumu i njezin plijen,</i>
<i>gvanaka, ovdje su progonili.</i>

82
00:13:30,160 --> 00:13:33,960
<i>Stoka je sada uklonjena,</i>
<i>fauna je zaštićena,</i>

83
00:13:34,640 --> 00:13:38,280
<i>a zemlja se vraća u prirodnu ravnotežu.</i>

84
00:13:49,280 --> 00:13:51,280
<i>Budući da je broj puma još nizak,</i>

85
00:13:51,880 --> 00:13:54,880
<i>gvanako brzo iznova naseljava park.</i>

86
00:14:01,280 --> 00:14:04,560
<i>A ovaj mužjak želi odigrati svoju ulogu.</i>

87
00:14:13,360 --> 00:14:16,720
<i>Doputovao je ovamo</i>
<i>u potrazi za dobrom ispašom,</i>

88
00:14:17,480 --> 00:14:19,880
<i>dovoljno dojmljivom da privuče ženke.</i>

89
00:14:30,600 --> 00:14:32,080
<i>Žensko krdo…</i>

90
00:14:36,560 --> 00:14:39,040
<i>na vrhunskoj ispaši.</i>

91
00:14:43,520 --> 00:14:47,920
<i>Ali područje je već prisvojio</i>
<i>golem dominantan mužjak.</i>

92
00:14:53,960 --> 00:14:56,000
<i>A ovo krdo nije dovoljno veliko</i>

93
00:14:57,080 --> 00:14:58,200
<i>za obojicu.</i>

94
00:15:12,440 --> 00:15:15,400
<i>Dominantan mužjak</i>
<i>zaletio se da pokaže tko je šef.</i>

95
00:15:35,600 --> 00:15:38,880
<i>I nije prevelik da zada nizak udarac.</i>

96
00:15:48,760 --> 00:15:51,160
<i>Tjera samca daleko od krda…</i>

97
00:15:57,400 --> 00:15:59,640
<i>dok ovaj napokon ne shvati.</i>

98
00:16:16,080 --> 00:16:18,440
<i>Pobjednik se vraća svojim ženkama,</i>

99
00:16:20,520 --> 00:16:21,600
<i>no ondje</i>

100
00:16:22,600 --> 00:16:24,920
<i>nalazi drugog uljeza.</i>

101
00:16:39,680 --> 00:16:42,760
<i>Dok dominantan mužjak</i>
<i>ispraća novoga suparnika,</i>

102
00:16:43,880 --> 00:16:46,520
<i>samac se ponovno prišuljava…</i>

103
00:17:01,880 --> 00:17:03,960
<i>i koristi priliku…</i>

104
00:17:07,800 --> 00:17:09,480
<i>te napokon nalazi družicu.</i>

105
00:17:17,480 --> 00:17:19,880
<i>Pri stvaranju ovih nacionalnih parkova</i>

106
00:17:19,960 --> 00:17:22,200
<i>srušili su poljoprivredne ograde</i>

107
00:17:23,080 --> 00:17:25,520
<i>i gvanaku omogućili slobodnije kretanje,</i>

108
00:17:26,160 --> 00:17:28,760
<i>a time i miješanje te jačanje gena.</i>

109
00:17:40,680 --> 00:17:42,880
<i>Nakon gotovo godine gravidnosti</i>

110
00:17:43,520 --> 00:17:45,040
<i>majka koti mladunče.</i>

111
00:18:24,200 --> 00:18:28,000
<i>Mali gvanako što prije mora stati na noge.</i>

112
00:19:04,440 --> 00:19:06,280
<i>Za samo dva tjedna</i>

113
00:19:06,360 --> 00:19:10,320
<i>tisuće malenih gvanaka</i>
<i>ovdje će napraviti prve korake.</i>

114
00:19:26,040 --> 00:19:29,080
<i>Ženke mladunce</i>
<i>donose na svijet u istome razdoblju</i>

115
00:19:29,160 --> 00:19:31,840
<i>kako bi iskoristile zaštitu gomile.</i>

116
00:19:35,680 --> 00:19:39,120
<i>Ovdje nikad ne znate tko vas promatra.</i>

117
00:19:44,880 --> 00:19:47,360
<i>Kako se ova stada gvanaka šire,</i>

118
00:19:47,960 --> 00:19:52,080
<i>tako će se povećavati i izgledi</i>
<i>za povratak populacije puma</i>

119
00:19:53,480 --> 00:19:55,840
<i>te oporavak prirode.</i>

120
00:20:06,400 --> 00:20:09,120
<i>Diljem svijeta</i>
<i>mnogi nacionalni parkovi postoje</i>

121
00:20:09,200 --> 00:20:11,720
<i>kao izolirani džepovi zaštićene divljine.</i>

122
00:20:13,720 --> 00:20:14,800
<i>No kako bi bujali,</i>

123
00:20:15,360 --> 00:20:17,360
<i>životinje ne treba samo čuvati,</i>

124
00:20:17,440 --> 00:20:19,120
<i>nego im omogućiti i slobodu.</i>

125
00:20:19,680 --> 00:20:22,720
<i>Moraju se slobodno kretati</i>
<i>kako bi tražili hranu,</i>

126
00:20:22,800 --> 00:20:24,920
<i>teritorij ili partnere.</i>

127
00:20:30,880 --> 00:20:33,760
<i>Od 2017. godine Čile radi</i>

128
00:20:33,840 --> 00:20:36,800
<i>na povezivanju divljina</i>

129
00:20:38,160 --> 00:20:42,760
<i>te nacionalne parkove spaja s drugim</i>
<i>zaštićenim rezervatima i morskim parkovima</i>

130
00:20:44,120 --> 00:20:48,200
<i>da stvori mrežu,</i>
<i>koridor za zaštitu divljih životinja,</i>

131
00:20:48,760 --> 00:20:52,880
<i>koja povezuje više od</i>
<i>12 milijuna hektara čileanske Patagonije.</i>

132
00:20:58,600 --> 00:21:03,480
<i>U središtu ove mreže nalazi se</i>
<i>Nacionalni park Cerro Castillo,</i>

133
00:21:05,200 --> 00:21:07,280
<i>dom nekoć ugroženu stvorenju</i>

134
00:21:07,800 --> 00:21:10,400
<i>koje se sada spektakularno oporavlja…</i>

135
00:21:20,080 --> 00:21:21,760
<i>andski kondor.</i>

136
00:21:28,000 --> 00:21:29,680
<i>Kondori su strvinari.</i>

137
00:21:30,240 --> 00:21:32,120
<i>Jedu uginule životinje,</i>

138
00:21:32,200 --> 00:21:36,320
<i>što je ključno za uklanjanje otpada</i>
<i>i sprječavanje bolesti.</i>

139
00:21:42,120 --> 00:21:45,800
<i>U prošlosti su ih lovili</i>
<i>i trovali vlasnici zemljišta</i>

140
00:21:45,880 --> 00:21:47,640
<i>da zaštitite stoku.</i>

141
00:21:48,520 --> 00:21:52,120
<i>Ali sad se populacija</i>
<i>tih veličanstvenih ptica</i>

142
00:21:52,200 --> 00:21:54,160
<i>vraća na nekadašnje vrijednosti.</i>

143
00:22:01,760 --> 00:22:05,240
<i>Gnijezde se na ovim</i>
<i>nepristupačnim, šumovitim liticama.</i>

144
00:22:06,480 --> 00:22:10,080
<i>I svaki dan prelaze</i>
<i>stotine kilometara u potrazi za hranom,</i>

145
00:22:20,280 --> 00:22:21,600
<i>za sobom ostavljajući…</i>

146
00:22:26,680 --> 00:22:28,440
<i>svoje ranjive ptiće.</i>

147
00:22:39,440 --> 00:22:42,320
<i>Možda je velik gotovo kao odrasla jedinka,</i>

148
00:22:42,400 --> 00:22:46,080
<i>no ovaj veliki ptić</i>
<i>star je samo devet mjeseci.</i>

149
00:22:48,760 --> 00:22:52,040
<i>Kondori su najveće</i>
<i>ptice letačice na svijetu.</i>

150
00:22:53,680 --> 00:22:57,440
<i>A mogao bi imati</i>
<i>raspon krila veći od tri metra.</i>

151
00:23:01,040 --> 00:23:02,040
<i>Ali zasad se</i>

152
00:23:03,280 --> 00:23:05,240
<i>još uči koristiti njima.</i>

153
00:23:22,680 --> 00:23:23,920
<i>Sve je hrabriji.</i>

154
00:23:36,400 --> 00:23:41,600
<i>No pokušaj prvog leta odavde</i>
<i>bio bi vrlo riskantan.</i>

155
00:23:58,280 --> 00:23:59,760
<i>Bolje da ode na sigurno…</i>

156
00:24:06,520 --> 00:24:07,400
<i>ako može.</i>

157
00:24:22,000 --> 00:24:23,480
<i>Roditelji se vraćaju.</i>

158
00:24:35,680 --> 00:24:37,880
<i>Napokon je vrijeme za doručak.</i>

159
00:24:41,960 --> 00:24:43,680
<i>Da bi mu osigurali opstanak,</i>

160
00:24:44,360 --> 00:24:46,960
<i>odgajaju samo po jednoga ptića.</i>

161
00:24:53,880 --> 00:24:56,120
<i>No ako žele da im se trud isplati,</i>

162
00:24:56,200 --> 00:24:58,840
<i>sam mora poletjeti.</i>

163
00:25:07,880 --> 00:25:10,720
<i>Možda mu treba pokazati kako se to radi.</i>

164
00:25:29,600 --> 00:25:30,600
<i>Vrijeme je…</i>

165
00:25:34,680 --> 00:25:36,880
<i>za njegov prvi let.</i>

166
00:25:50,640 --> 00:25:52,400
<i>Pa, i to je početak.</i>

167
00:26:19,160 --> 00:26:20,200
<i>Sad je već bolje.</i>

168
00:26:27,240 --> 00:26:30,440
<i>Te su ptice preteške</i>
<i>da bi letjele samo mahanjem krila.</i>

169
00:26:32,200 --> 00:26:35,360
<i>Da bi ostao u zraku</i>
<i>i prevaljivao velike udaljenosti,</i>

170
00:26:35,440 --> 00:26:38,040
<i>mora naučiti jahati vjetar.</i>

171
00:26:55,160 --> 00:26:59,360
<i>Roditelji ga vode</i>
<i>u zračne struje i uzlazne termike.</i>

172
00:27:14,920 --> 00:27:18,040
<i>Njihov će ptić</i>
<i>s njima ostati do dvije godine.</i>

173
00:27:22,120 --> 00:27:25,480
<i>A dotad će svakodnevno širiti krila</i>

174
00:27:25,560 --> 00:27:30,920
<i>i jačati, dok se i sam</i>
<i>ne nadvije nad Ande.</i>

175
00:27:54,760 --> 00:27:56,600
<i>Tisuću kilometara sjevernije</i>

176
00:27:56,680 --> 00:27:59,280
<i>krajolik se počinje mijenjati.</i>

177
00:28:06,000 --> 00:28:09,240
<i>Ovdje dominiraju vulkani.</i>

178
00:28:11,080 --> 00:28:13,360
<i>Lava u tlu ostavlja ožiljke</i>

179
00:28:18,000 --> 00:28:21,120
<i>između kojih rastu iskonske prašume.</i>

180
00:28:25,200 --> 00:28:28,840
<i>Na samome sjevernom rubu</i>
<i>nalazi se Nacionalni park Conguillío,</i>

181
00:28:29,960 --> 00:28:34,400
<i>jedno od posljednjih uporišta</i>
<i>ugrožene araukarije,</i>

182
00:28:34,480 --> 00:28:35,880
<i>tzv. majmunskog repa.</i>

183
00:28:41,000 --> 00:28:43,880
<i>Narastu više od 45 metara</i>

184
00:28:43,960 --> 00:28:48,200
<i>i ti su divovi nekoć bili uobičajen prizor</i>
<i>diljem sjeverne Patagonije.</i>

185
00:28:49,160 --> 00:28:52,080
<i>No srušeni su</i>
<i>radi poljoprivrednog zemljišta</i>

186
00:28:53,560 --> 00:28:57,720
<i>i sada postoje samo</i>
<i>u malim džepovima drevne šume.</i>

187
00:29:05,600 --> 00:29:08,040
<i>U sjeni stabala araukarije</i>

188
00:29:08,120 --> 00:29:10,160
<i>osjetljive su bukvine šume…</i>

189
00:29:15,680 --> 00:29:19,000
<i>gdje žive životinje</i>
<i>kojih nema nigdje drugdje na svijetu.</i>

190
00:29:23,400 --> 00:29:24,320
<i>Pudu…</i>

191
00:29:27,160 --> 00:29:28,840
<i>najmanji jelen na svijetu.</i>

192
00:29:31,080 --> 00:29:34,560
<i>Ovo pjegavo mladunče</i>
<i>može vam stati na dlan.</i>

193
00:29:38,800 --> 00:29:41,720
<i>I najmanja divlja mačka obiju Amerika.</i>

194
00:29:42,400 --> 00:29:46,560
<i>Kodkod nije velik ni kao domaća mačka.</i>

195
00:29:49,680 --> 00:29:51,640
<i>Uz ove male sisavce</i>

196
00:29:52,960 --> 00:29:55,840
<i>u Valdivijskoj šumi također živi</i>

197
00:29:55,920 --> 00:29:59,160
<i>jedan od najspektakularnijih</i>
<i>kukaca na svijetu…</i>

198
00:30:06,720 --> 00:30:08,360
<i>čileanski jelenak.</i>

199
00:30:11,120 --> 00:30:15,080
<i>Nazvan je po nevjerojatnim čeljustima</i>
<i>nalik rogovima kod mužjaka.</i>

200
00:30:18,680 --> 00:30:21,600
<i>Ovaj je nanjušio miris ženke.</i>

201
00:30:25,560 --> 00:30:27,320
<i>Ali ona je na visini od 30 m</i>

202
00:30:27,920 --> 00:30:29,800
<i>u krošnji bukve.</i>

203
00:30:39,880 --> 00:30:44,120
<i>Za njega je to isto kao</i>
<i>da se čovjek penje na Eiffelov toranj.</i>

204
00:30:44,800 --> 00:30:45,840
<i>Dvaput.</i>

205
00:30:49,600 --> 00:30:53,800
<i>Njezin zavodljiv miris</i>
<i>mužjaci mogu nanjušiti izdaleka.</i>

206
00:30:57,040 --> 00:30:58,760
<i>I utrka počinje.</i>

207
00:31:16,520 --> 00:31:19,120
<i>Napokon stiže do krošnje</i>

208
00:31:19,720 --> 00:31:20,920
<i>prije suparnika…</i>

209
00:31:24,800 --> 00:31:26,920
<i>a ženka mu je na vidiku.</i>

210
00:31:37,480 --> 00:31:39,760
<i>Ali ima izazivača.</i>

211
00:31:46,760 --> 00:31:48,200
<i>Odmjeravaju snage.</i>

212
00:31:54,560 --> 00:31:58,160
<i>I sad to ogromno oružje dolazi na svoje.</i>

213
00:32:01,640 --> 00:32:06,840
<i>Jedno od najvećih oružja u odnosu</i>
<i>na veličinu tijela među životinjama.</i>

214
00:32:09,640 --> 00:32:11,280
<i>Evoluiralo je za hvatanje</i>

215
00:32:12,680 --> 00:32:13,640
<i>i podizanje.</i>

216
00:32:16,600 --> 00:32:18,160
<i>Protivnik prvi napada.</i>

217
00:32:33,480 --> 00:32:34,880
<i>Ali okreće situaciju</i>

218
00:32:36,400 --> 00:32:38,280
<i>i prelazi u prednost.</i>

219
00:32:55,120 --> 00:32:58,000
<i>Napokon, ništa ne stoji između njega</i>

220
00:32:58,760 --> 00:33:00,240
<i>i njegove partnerice.</i>

221
00:33:23,480 --> 00:33:25,760
<i>Dok se sumrak spušta nad park,</i>

222
00:33:27,160 --> 00:33:30,560
<i>podsjeća nas na naše mjesto u svemiru.</i>

223
00:33:35,080 --> 00:33:37,720
<i>Zbog upravljanja svjetlosnim onečišćenjem</i>

224
00:33:37,800 --> 00:33:40,440
<i>nebeski su vidici iznad rezervata</i>

225
00:33:40,520 --> 00:33:43,600
<i>među najmračnijima na svijetu.</i>

226
00:33:49,040 --> 00:33:52,720
<i>Tijekom vedrih noći možete vidjeti</i>
<i>planete Sunčeva sustava…</i>

227
00:33:55,800 --> 00:33:57,760
<i>zvijezde Mliječnoga puta</i>

228
00:33:59,240 --> 00:34:03,360
<i>i dalek sjaj</i>
<i>nama najbližih susjednih galaktika.</i>

229
00:34:08,280 --> 00:34:10,360
<i>Čak i golim okom.</i>

230
00:34:18,680 --> 00:34:20,480
<i>Pod okriljem tame</i>

231
00:34:21,400 --> 00:34:26,360
<i>jedan noćni šumski stanovnik</i>
<i>pomaže svome domu da se obnovi.</i>

232
00:34:31,440 --> 00:34:33,120
<i>S pomoću nove tehnologije</i>

233
00:34:33,200 --> 00:34:36,240
<i>možemo otkriti njegove noćne ludorije.</i>

234
00:34:39,120 --> 00:34:40,760
<i>Monito del monte…</i>

235
00:34:45,400 --> 00:34:47,280
<i>„mali planinski majmun”.</i>

236
00:34:52,520 --> 00:34:56,280
<i>Ali monito nije majmun. On je tobolčar.</i>

237
00:35:03,320 --> 00:35:04,800
<i>Iako je malen…</i>

238
00:35:07,200 --> 00:35:10,560
<i>ova golema stabla ovise o njemu.</i>

239
00:35:17,440 --> 00:35:21,440
<i>Svake večeri pojede hrane koliko je težak.</i>

240
00:35:29,320 --> 00:35:34,040
<i>Tijekom života pomaže</i>
<i>u širenju najmanje 20 vrsta biljaka</i>

241
00:35:34,960 --> 00:35:36,280
<i>tako što jede plodove…</i>

242
00:35:38,720 --> 00:35:41,920
<i>i baca sjeme na nova mjesta.</i>

243
00:36:02,960 --> 00:36:04,440
<i>Kako zora sviće,</i>

244
00:36:06,080 --> 00:36:09,000
<i>vraća se spavati u skriveno gnijezdo.</i>

245
00:36:13,080 --> 00:36:14,800
<i>I nije sam.</i>

246
00:36:19,200 --> 00:36:24,240
<i>U ovim zajedničkim gnijezdima</i>
<i>može se sklupčati do deset monita</i>

247
00:36:24,320 --> 00:36:25,600
<i>koji nisu u rodu.</i>

248
00:36:45,480 --> 00:36:48,240
<i>Uz pomoć ovih „malih planinskih majmuna”</i>

249
00:36:48,320 --> 00:36:51,120
<i>moguće je da će se golema Valdivijska šuma</i>

250
00:36:51,960 --> 00:36:55,200
<i>ponovno protezati od andskih planina</i>

251
00:36:56,720 --> 00:36:58,040
<i>do Tihog oceana.</i>

252
00:37:08,680 --> 00:37:13,800
<i>Čile ima više od 6500 km</i>
<i>vijugave pacifičke obale.</i>

253
00:37:21,280 --> 00:37:22,960
<i>Tijekom zadnjeg ledenog doba</i>

254
00:37:23,040 --> 00:37:26,760
<i>ledenjaci su se spuštali</i>
<i>s vrhova planina do mora.</i>

255
00:37:41,680 --> 00:37:42,840
<i>Dok su se kretali,</i>

256
00:37:44,080 --> 00:37:48,280
<i>urezivali su patagonski labirint</i>
<i>dubokih obalnih fjordova.</i>

257
00:37:53,360 --> 00:37:55,960
<i>Ostalo je relativno malo</i>
<i>ovih ledenih divova.</i>

258
00:37:58,080 --> 00:38:01,240
<i>Ovo je ledenjak San Rafael.</i>

259
00:38:20,000 --> 00:38:24,880
<i>Svakoga proljeća oko ovih fjordova</i>
<i>odjekuje eterična pjesma.</i>

260
00:39:12,400 --> 00:39:16,560
<i>To je neodoljiv poziv</i>
<i>mužjaka morskog leoparda.</i>

261
00:39:24,160 --> 00:39:27,400
<i>Došao je iskoristiti</i>
<i>ledenjake za razmnožavanje…</i>

262
00:39:29,880 --> 00:39:34,160
<i>i pjevat će danju i noću</i>
<i>kako bi privukao družicu…</i>

263
00:39:36,800 --> 00:39:40,600
<i>vješto skladajući</i>
<i>svoje ljubavne pjesme različitih nota</i>

264
00:39:40,680 --> 00:39:42,320
<i>i visina.</i>

265
00:39:48,280 --> 00:39:50,920
<i>Elementi njegova melodičnog repertoara</i>

266
00:39:51,000 --> 00:39:53,280
<i>čuju se nadaleko.</i>

267
00:39:59,400 --> 00:40:00,360
<i>Ženka…</i>

268
00:40:03,760 --> 00:40:05,680
<i>pridružuje se mužjakovoj pjesmi.</i>

269
00:40:08,000 --> 00:40:10,280
<i>Tijekom kratke sezone razmnožavanja</i>

270
00:40:10,360 --> 00:40:14,040
<i>morski leopardi</i>
<i>cijelu noć pjevaju pod vodom.</i>

271
00:40:18,200 --> 00:40:22,080
<i>Umorna od noćnog udvaranja,</i>
<i>odmara se na ledu.</i>

272
00:40:30,680 --> 00:40:32,720
<i>Serenada je primamljiva.</i>

273
00:40:48,480 --> 00:40:49,560
<i>Prilazi mu.</i>

274
00:41:00,280 --> 00:41:01,280
<i>Ali otkriva</i>

275
00:41:02,600 --> 00:41:04,080
<i>da njezin udvarač</i>

276
00:41:05,360 --> 00:41:07,200
<i>zapravo nije budan.</i>

277
00:41:13,800 --> 00:41:16,520
<i>Znanstvenici vjeruju da u sezoni parenja</i>

278
00:41:16,600 --> 00:41:20,360
<i>morski leopardi imaju</i>
<i>tako visoke razine hormona</i>

279
00:41:21,880 --> 00:41:24,000
<i>da se glasaju čak i dok spavaju.</i>

280
00:41:34,680 --> 00:41:36,520
<i>Kako se sunce počinje spuštati…</i>

281
00:41:46,200 --> 00:41:48,280
<i>napokon se budi.</i>

282
00:42:14,000 --> 00:42:15,880
<i>Povlače se ispod leda</i>

283
00:42:16,560 --> 00:42:19,280
<i>i započinju duet udvaranja.</i>

284
00:42:30,600 --> 00:42:34,080
<i>Dok je gotovo polovica</i>
<i>čileanske Patagonije zaštićena,</i>

285
00:42:34,800 --> 00:42:37,600
<i>zaštićeno je tek</i>
<i>manje od petine obalnih voda.</i>

286
00:42:44,120 --> 00:42:47,120
<i>Oko 110 km od južnog vrha kopnenog Čilea</i>

287
00:42:48,840 --> 00:42:52,920
<i>nalazi se podantarktičko</i>
<i>otočje Diego Ramírez,</i>

288
00:42:54,440 --> 00:42:58,120
<i>jedno od rijetkih zaštićenih</i>
<i>morskih područja Patagonije.</i>

289
00:42:59,680 --> 00:43:02,600
<i>Uz obalu se spajaju tri oceana.</i>

290
00:43:04,760 --> 00:43:06,600
<i>Pacifik na zapadu.</i>

291
00:43:10,280 --> 00:43:12,640
<i>Atlantik na istoku,</i>

292
00:43:14,120 --> 00:43:17,840
<i>a na jugu surovi Južni ocean.</i>

293
00:43:22,720 --> 00:43:26,920
<i>Iako ga okružuju neka</i>
<i>od najopasnijih mora na svijetu,</i>

294
00:43:27,600 --> 00:43:30,520
<i>ovo mjesto vrvi životom.</i>

295
00:43:35,160 --> 00:43:39,240
<i>Otoci pružaju utočište za više od</i>
<i>dva milijuna ptica koje se gnijezde.</i>

296
00:43:42,920 --> 00:43:47,320
<i>Kolonije albatrosa</i>
<i>urezuju rijeke kroz gustu travu.</i>

297
00:43:55,800 --> 00:43:59,680
<i>Jedna je to od rijetkih</i>
<i>kolonija albatrosa koja se ne smanjuje</i>

298
00:43:59,760 --> 00:44:02,120
<i>jer na otoku nema grabljivaca,</i>

299
00:44:02,200 --> 00:44:04,920
<i>a zabranjen je i ribolov</i>
<i>unutar morskoga parka.</i>

300
00:44:10,320 --> 00:44:14,200
<i>Nemaju sve životinje ovdje</i>
<i>taj luksuz da dođu zrakom.</i>

301
00:44:23,400 --> 00:44:26,520
<i>Ovdje se gnijezde</i>
<i>i južni žutouhi pingvini.</i>

302
00:44:31,920 --> 00:44:36,000
<i>Roditelji pingvina</i>
<i>naizmjence prelaze stotine kilometara</i>

303
00:44:36,080 --> 00:44:38,440
<i>u potrazi za hranom za gladne ptiće.</i>

304
00:44:49,000 --> 00:44:52,960
<i>Mogu biti odsutni i do tri dana u komadu.</i>

305
00:45:01,920 --> 00:45:04,240
<i>No najopasniji dio njihova putovanja</i>

306
00:45:04,840 --> 00:45:05,960
<i>jest povratak…</i>

307
00:45:13,320 --> 00:45:15,320
<i>kad ih valovi bacaju o obalu.</i>

308
00:45:20,680 --> 00:45:24,160
<i>Iako im je ocean</i>
<i>zapravo još i najmanja briga.</i>

309
00:45:29,440 --> 00:45:32,480
<i>Južnoamerički morski lavovi</i>
<i>patroliraju ovim vodama.</i>

310
00:45:46,800 --> 00:45:48,840
<i>Na svaku skupinu koja se vrati…</i>

311
00:45:52,560 --> 00:45:54,600
<i>neki neće preživjeti.</i>

312
00:46:06,000 --> 00:46:08,120
<i>Majka pingvina prolazi poligon</i>

313
00:46:08,840 --> 00:46:10,240
<i>da se vrati obitelji.</i>

314
00:46:15,000 --> 00:46:17,720
<i>Ali ovi morski lavovi plivaju triput brže.</i>

315
00:46:22,400 --> 00:46:23,760
<i>Može preživjeti…</i>

316
00:46:27,000 --> 00:46:28,440
<i>samo ako izađe iz vode.</i>

317
00:46:49,400 --> 00:46:50,880
<i>Napokon na sigurnome.</i>

318
00:46:58,200 --> 00:46:59,120
<i>Možda ipak ne.</i>

319
00:47:42,800 --> 00:47:44,400
<i>Za dlaku.</i>

320
00:47:58,320 --> 00:48:02,280
<i>A zatim slijedi</i>
<i>naporan uspon natrag u gnijezdo.</i>

321
00:48:48,120 --> 00:48:50,040
<i>Samo da nahrani mladunče,</i>

322
00:48:50,600 --> 00:48:54,480
<i>svaki roditelj pingvina</i>
<i>mora se kockati životom.</i>

323
00:48:57,480 --> 00:49:01,480
<i>Naizmjence tako putuju idućih šest mjeseci</i>

324
00:49:02,200 --> 00:49:06,280
<i>dok njihovo mladunče ne bude</i>
<i>samo moglo bježati od morskih lavova.</i>

325
00:49:25,520 --> 00:49:27,360
<i>Ovaj morski park sada štiti</i>

326
00:49:27,440 --> 00:49:30,960
<i>više od 140 četvornih kilometara oceana…</i>

327
00:49:33,720 --> 00:49:38,160
<i>te proširuje koridor</i>
<i>za očuvanje divljine čileanske Patagonije</i>

328
00:49:39,640 --> 00:49:43,080
<i>prema zaštićenim morima Antarktike.</i>

329
00:49:57,720 --> 00:50:03,320
<i>Ova mreža parkova sada štiti</i>
<i>više od 200 vrsta ptica i sisavaca</i>

330
00:50:04,680 --> 00:50:07,840
<i>u nevjerojatno raznolikim krajolicima.</i>

331
00:50:10,720 --> 00:50:15,120
<i>Pomaže vratiti životinje</i>
<i>sa samoga ruba izumiranja.</i>

332
00:50:16,680 --> 00:50:20,200
<i>Ali nemaju samo</i>
<i>divlje životinje koristi od toga.</i>

333
00:50:21,880 --> 00:50:26,120
<i>Predviđa se da će ekoturizam</i>
<i>gospodarstvu donijeti stotine milijuna</i>

334
00:50:26,200 --> 00:50:28,360
<i>u idućih deset godina.</i>

335
00:50:29,080 --> 00:50:31,200
<i>I imat će mnogo veću korist</i>

336
00:50:31,920 --> 00:50:34,680
<i>za svako biće na našem planetu.</i>

337
00:50:36,320 --> 00:50:38,400
<i>U borbi protiv klimatskih promjena</i>

338
00:50:38,480 --> 00:50:42,080
<i>ova zemlja i vegetacija</i>
<i>djeluju poput spužve,</i>

339
00:50:42,680 --> 00:50:44,480
<i>upijaju ugljični dioksid,</i>

340
00:50:45,280 --> 00:50:49,640
<i>zbog čega je ova regija jedno od</i>
<i>najvećih filtara ugljika u Južnoj Americi.</i>

341
00:50:52,520 --> 00:50:55,680
<i>Dajte prirodi priliku i oporavit će se.</i>

342
00:50:56,400 --> 00:50:59,760
<i>Divljina i životinjski svijet</i>
<i>mogu se oporaviti</i>

343
00:50:59,840 --> 00:51:02,280
<i>te se ravnoteža može vratiti.</i>

344
00:51:03,320 --> 00:51:06,640
<i>Čileanska Patagonija</i>
<i>nadahnjujući je primjer</i>

345
00:51:07,200 --> 00:51:11,040
<i>onoga što se može postići</i>
<i>kad surađujemo s prirodom</i>

346
00:51:11,560 --> 00:51:12,520
<i>i vjerujemo</i>

347
00:51:13,040 --> 00:51:16,360
<i>u istinsku vrijednost</i>
<i>naših nacionalnih parkova.</i>

348
00:52:42,840 --> 00:52:47,840
Prijevod titlova: Željko Radić