‪LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
‪Vịnh Hanauma là một trong số ‪những nơi tôi yêu thích trên thế giới.
‪Tôi đã lớn lên ở Hawaii. ‪Đây là sân sau của tôi đấy.
‪Tình yêu thiên nhiên của tôi ‪bắt nguồn từ đây.
‪Khi tôi lớn lên, ‪không gian hoang dã và không gian sống
‪hòa làm một và là một phần quan trọng ‪trong cuộc sống của chúng tôi.
‪Tôi muốn đảm bảo không gian hoang dã ‪của thế giới sẽ còn tồn tại
‪đến đời con, đời cháu của tôi.
‪Hãy cùng tôi thưởng thức các vườn quốc gia ‪và vùng hoang dã vĩ đại nhất,
‪một hành trình qua các kỳ quan thiên nhiên ‪mà chúng ta cùng được thừa hưởng.
‪MỘT THẾ GIỚI KỲ DIỆU
‪Mẹ tôi thường kể là hồi bà mang thai tôi,
‪bà ấy thường đến đây ngồi ‪và lắng nghe tiếng biển khơi
‪và ngắm từng con sóng ‪vỗ nhẹ lên những dải san hô.
‪Bà hay đùa là nhờ vậy ‪mà tôi mới điềm tĩnh đến thế.
‪Tôi đã dành rất nhiều thời gian ở đây ‪từ trước khi chào đời.
‪Hồi tôi lên sáu, Vịnh Hanauma ‪gia nhập số lượng ngày càng lớn
‪các không gian hoang dã được bảo vệ.
‪Khát khao chung để bảo vệ vùng hoang dã ‪cho con người tận hưởng ban đầu
‪đã trở thành phong trào toàn cầu
‪để bảo tồn những khu vực này ‪cho các thế hệ mai sau.
‪Chúng là nơi ‪để giải tỏa gánh nặng cuộc đời
‪và là niềm cảm hứng cho trẻ thơ.
‪Chúng là nơi trú ẩn cho loài nguy cấp
‪và là vườn ươm cho nghiên cứu khoa học.
‪Chúng không chỉ nuôi dưỡng ‪số lượng sự sống lớn nhất trên Trái Đất,
‪mà còn điều hòa môi trường,
‪làm sạch không khí,
‪lọc nước cho ta nữa.
‪Khi nhân loại bắt đầu ‪bảo vệ những nơi hoang dã này,
‪ta chưa nhận ra ‪chúng sẽ trở nên quan trọng thế nào.
‪Ngày nay, chúng là ‪một trong vài thành trì cuối cùng
‪của vùng hoang dã và đời sống hoang dã.
‪Vài nơi hẻo lánh đến nỗi
‪đến tận bây giờ ta chỉ mới bắt đầu ‪vén bức màn bí mật của chúng.
‪Vườn Quốc gia Loango ở Gabon, ‪bờ Tây của châu Phi là một ví dụ.
‪Nó là nơi trú ẩn của ‪các loài động vật rừng nhiệt đới.
‪Ấy vậy mà đa số sinh vật ở đây ‪đều bị thu hút bởi cùng một nơi.
‪Bãi biển.
‪Một trong số những điểm cuối cùng ‪nơi rừng mưa Congo mênh mông
‪"gặp gỡ" Đại Tây Dương.
‪Những chú trâu đi gặm thảm thực vật
‪được phủ lớp muối biển… ‪
‪một loại khoáng chất ‪rất hiếm thấy ở rừng mưa.
‪Một chú lợn lông đỏ…
‪đang lên cơn thèm hải sản tươi.
‪Voi rừng châu Phi hay đến bãi biển ‪và chơi cùng động vật biển khổng lồ.
‪Như chú rùa da nặng một tấn này chẳng hạn.
‪Và một loài sinh vật tại đây
‪đã tìm ra cách tận dụng triệt để ‪các tiện nghi bên bờ biển này.
‪Ban ngày, hà mã đắm mình ‪trong các đầm nước ngọt.
‪Để trốn ánh mặt trời.
‪Khi đêm tối đến,
‪chúng thường di cư sâu vào đất liền, ‪đến chỗ gặm cỏ yêu thích.
‪Nhưng con này thì không.
‪Nó có ý tưởng khác.
‪Nó đi thẳng ra biển để lướt sóng!
‪Cơ thể ba tấn của nó ‪cảm giác nhẹ hơn trong nước biển.
‪Sóng rửa trôi những vật ký sinh và xoa dịu ‪vết xước và vết bầm nó bị trong ngày.
‪Bạn sẽ không thấy hà mã bơi dưới biển ‪ở một nơi nào khác ở Đại Tây Dương.
‪Nhưng nó không chỉ đến ngâm mình.
‪Nó muốn lướt sóng nữa cơ.
‪Nó thả trôi dạt về phía Bắc ‪hướng lên trên bờ biển.
‪Tới khi đến được địa điểm ăn tối ưa thích.
‪Giờ khi đã làm cho cái bụng đói meo, ‪nó sẽ dành cả đêm gặm cỏ.
‪Khi mặt trời lặn dọc bờ biển, ‪những chú hà mã khác sẽ làm theo.
‪Rời khỏi đầm nước để đi lướt sóng.
‪Bầy hà mã lướt sóng của Loango.
‪Điều này chứng tỏ rằng,
‪thiên nhiên luôn có thể khiến ta bất ngờ
‪miễn ta cho nó không gian ‪để phát triển mạnh mẽ.
‪Các thành trì cuối của thiên nhiên
‪thường nằm ở các khu vực khó đặt chân đến,
‪biến vườn quốc gia thành ‪khu bảo tồn quan trọng và quý giá
‪cho động vật có tính biểu tượng
‪cũng như các sinh vật quý hiếm ‪và phi thường.
‪Ở phía bên kia châu Phi, ‪trên hòn đảo Madagascar,
‪là Vườn Quốc gia ‪Tsingy de Bemaraha hẻo lánh.
‪Pháo đài đá không thể xâm phạm này
‪giúp vài loài vật không thể tìm thấy ‪ở nơi nào khác trên Trái Đất phát triển.
‪Một chú cự đà đá
‪mới được khám phá gần đây ‪và chưa từng được quay phim.
‪Ngón chân và móng vuốt dài của nó ‪giúp nó bám vào mặt đá dốc đứng.
‪Khu rừng bao bọc các đỉnh núi ‪giúp che chở sinh vật quý hiếm
‪chỉ có thể bắt gặp tại Tsingy.
‪Bao gồm một trong các cư dân ‪khó nhìn thấy nhất của vườn.
‪Vượn cáo Sifaka.
‪Một lượng lớn loài vượn cáo nguy cấp này ‪xem vườn là nhà.
‪Như phần lớn linh trưởng, chúng dành ‪nhiều thời gian ở trên cây cho an toàn.
‪Nhóm nhỏ này
‪có trách nhiệm mới rồi đây.
‪Khi chỉ mới tám tuần tuổi, ‪nó sẽ sớm bị thử thách sức mạnh.
‪Nên nó được mẹ cổ vũ rất nhiệt tình.
‪Vun đắp sự tự tin để nó rời xa mẹ…
‪và khám phá thế giới mới của nó.
‪Leo trèo và nhảy là bài rèn luyện sinh tồn ‪tốt nhất tại vườn này.
‪Nó sẽ sớm nhảy được 9,1 mét ‪trong một bước nhảy xa.
‪Từ giờ tới lúc đó ‪thì cứ đi từng bước trước đã.
‪Có lẽ nó không nao núng ‪bởi cái nóng oi bức,
‪nhưng những con khác thì lại giữ sức ‪bằng cách nghỉ trong bóng râm.
‪Giờ đang là cao điểm của mùa khô.
‪Vượn cáo Sifaka sống chủ yếu ‪nhờ ăn lá cây và nước.
‪Nhưng tài nguyên ‪tại mảnh rừng của chúng lại sắp cạn kiệt.
‪Thức ăn tươi chỉ có tại ‪những khu ẩn náu nhỏ, nhiều bóng râm
‪nằm rải rác giữa các đỉnh núi.
‪Những con cái đã quyết định ‪rằng đây là thời điểm để hành động.
‪Một mê cung ‪các chóp nhọn sắc bén, hiểm trở
‪nằm giữa chúng và sự sống sót.
‪Bên dưới là vực thẳm há to chực chờ.
‪Vượn cáo con ‪phải dùng hết sức mình bám lấy mẹ.
‪Gánh thêm con nhỏ tức là mọi bước chân ‪của con mẹ cần có sự chính xác tuyệt đối.
‪Chỉ một cái sẩy chân ‪là có thể sẽ gây tử vong.
‪Nó là một mê cung,
‪nhưng chúng biết lối đi bí mật.
‪Ngày nào đó, ‪vượn cáo con cũng sẽ học được,
‪nhưng giờ thì nó cần phải bám
‪thật chắc vào.
‪Thú săn mồi lão luyện ‪hay tuần tra mỏm đá lộ thiên này.
‪Chúng không nên ở ngoài này lâu hơn nữa.
‪Con mẹ nhảy lên cú cuối cùng…
‪tiến gần đến sự an toàn…
‪cho đến khi…
‪chúng đến được khu ẩn náu ‪núp giữa những vách đá…
‪chứa đầy lá cây mơn mởn.
‪Một hành trình ‪thật hoành tráng và mệt mỏi.
‪Hành trình mà nó sẽ phải lặp lại nhiều lần
‪trong những năm sau này.
‪Vườn quốc gia càng tách biệt,
‪thì các sinh vật càng kỳ lạ
‪và hành vi của chúng càng lạ thường.
‪Điều đó khiến các hòn đảo ‪đặc biệt cần được bảo vệ kỹ càng.
‪Như hòn đảo này ở miền Nam Nhật Bản.
‪Ngôi nhà của Vườn Quốc gia Yakushima ‪và một khu rừng cổ xưa.
‪Mặt đất phủ đầy rêu.
‪Những cây sung và cây đa
‪bén rễ chằng chịt khắp vùng đất.
‪Các cây tuyết tùng Nhật khổng lồ,
‪có vài cây lên đến hơn nghìn năm tuổi, ‪mọc cao như một tòa nhà.
‪Sự tách biệt đã định hình ‪các sinh vật sống tại đây.
‪Nhiều cá thể sống trên đảo ‪nhỏ hơn họ hàng của chúng trên đất liền.
‪Hươu sao ở đây chỉ cao 0,9 mét.
‪Thực đơn lá khô của nó tuy no bụng,
‪nhưng chẳng ngon miệng lắm.
‪Và cũng không thỏa mãn được ‪sự hảo ngọt của nó.
‪Phải chi nó có thể với tới ‪trái cây và quả mọng ở trên cao.
‪Nhưng ở Yakushima có thể chờ của rơi đấy.
‪Nếu bạn biết nơi để tìm chúng.
‪Khỉ Nhật Bản.
‪Nó đang mong tìm được băng này đây.
‪Giờ nó chỉ cần kiên nhẫn thôi.
‪Và lũ khỉ chính là chìa khóa ‪đến với món ăn ngọt nhất khu rừng.
‪Họ nói điều tốt đẹp ‪sẽ đến với người biết chờ đợi.
‪Lũ hươu biết mấy con khỉ này
‪ăn uống vung vãi lắm.
‪Đồ ăn mà chúng làm rơi chứa đầy đường.
‪Nhưng đồ ăn chỉ có bấy nhiêu.
‪Bầy hươu tận hưởng triệt để bàn tiệc ‪khi còn có thể.
‪Nhưng một chú hươu đực lơ đễnh ‪lại biến thành món đồ chơi hoàn hảo.
‪Và hóa ra thì ‪làm gì có thứ gọi là bữa trưa miễn phí.
‪Để đổi lại bữa ăn no nê,
‪chú hươu sẽ bị cưỡi đi một chuyến.
‪Giữ quan hệ đồng minh luôn là điều tốt.
‪Nhưng đây chắc chắn là điểm dừng cuối nhé.
‪Các vườn quốc gia
‪có vai trò lớn hơn là cung cấp đồ ăn ‪và khu bảo tồn cho động vật hoang dã.
‪Và ta vẫn đang tìm hiểu lợi ích thật sự ‪của việc bảo vệ vùng hoang dã.
‪Vào năm 1872,
‪Yellowstone tại miền Tây Hoa Kỳ
‪đã trở thành ‪vườn quốc gia đầu tiên trên thế giới.
‪Không gian hoang dã 8.100 ki-lô-mét vuông ‪ở Dãy núi Rocky.
‪Hoạt động địa chất mạnh mẽ
‪và phong cảnh ngoạn mục.
‪Ngôi nhà có ‪mật độ động vật hoang dã dày đặc nhất
‪trong 48 tiểu bang vùng hạ.
‪Một trong số ‪những ý tưởng hay nhất của Mỹ.
‪Nó được thành lập vì lợi ích ‪và sự thích thú của con người.
‪Và nó đã lan truyền, ‪dấy lên một phong trào toàn cầu.
‪Ngày nay, khoảng 15 phần trăm đất liền
‪và gần tám phần trăm đại dương của ta ‪đã được bảo vệ.
‪Đa số là trong cuộc đời tôi.
‪Chúng ta đã hiểu được giá trị thật sự ‪của những miền hoang dã cuối cùng này
‪và rằng những điều xảy ra trong các vườn ‪sẽ ảnh hưởng tất cả chúng ta.
‪Lấy rừng mưa làm ví dụ.
‪Chúng là ngôi nhà của hơn ‪một nửa số sự sống trên đất liền.
‪Nếu bạn không chắc sao sự đa dạng ‪sinh học này cần được bảo vệ đến thế,
‪hãy lưu ý điều này.
‪Một phần tư tất cả thuốc men của ta
‪là có nguồn gốc từ rừng mưa.
‪Ta vẫn đang khám phá ‪các tiến bộ về y học mới
‪đang trốn ngay trong tầm mắt.
‪Tại Vườn Quốc gia Manuel Antonio ‪ở Costa Rica,
‪đến cả những khuôn mặt quen thuộc ‪cũng làm ta bất ngờ.
‪Một chú lười ba ngón đang tắm nắng.
‪Là loài động vật có vú có sự trao đổi chất ‪chậm nhất, nó không thể để phí năng lượng.
‪Nhưng nó đói rồi.
‪May là nó không cần phải đi xa lắm.
‪Khi phải mất cả tháng ‪mới tiêu hóa được một cái lá,
‪thì bạn phải tìm ra ‪một cái thật ngon cho đáng.
‪Như mọi con lười khác, ‪thị lực của nó không tốt.
‪Nên nó phải ngửi để tìm cái lá ngon nhất.
‪Bỏ qua những lá đã già.
‪Cho đến khi nó tìm được cái lá hoàn hảo.
‪Nhưng bữa tối phải dời lại rồi.
‪Cơn mưa khiến nó lạnh.
‪Không giống như khỉ, nó không thể ‪làm ấm người bằng cách chạy nhanh.
‪Nhưng rừng mưa lại cung cấp ‪một cái ghế tắm nắng lý tưởng,
‪từ đó nó có thể thực hiện một trò rất hay.
‪Nó đổi màu, biến thành màu xanh lá rực rỡ.
‪Đó là tảo, cho đến nay ‪chỉ có thể tìm thấy trên loài lười,
‪thứ giúp nhuốm màu độc đáo cho nó.
‪Và chưa hết đâu.
‪Có cả một vương quốc siêu nhỏ ‪sống trong bộ lông của nó.
‪Ít nhất 80 loài xem nơi này là nhà…
‪bao gồm con ngài lười,
‪một loài vẫn sống cả đời ‪trên người vật chủ hiền lành của chúng.
‪Bộ lông có độ dày và độ ẩm hoàn hảo, ‪được Mặt Trời sưởi ấm của nó
‪bảo đảm cho thế giới bé tí trong đó ‪phát triển mạnh mẽ.
‪Đó là lý do ‪các nhà khoa học tin chú lười này
‪giờ có thể có lợi cho tất cả chúng ta.
‪Nó như một nhà máy dược phẩm thu nhỏ.
‪Nấm trong lông của nó ‪sản xuất chất hóa học
‪có khả năng chống lại ung thư, sốt rét,
‪và các loài siêu bọ kháng kháng sinh.
‪Nếu ta có thể ‪bảo vệ nó và rừng mưa của nó,
‪chú lười ngái ngủ này ‪có lẽ sẽ cứu được tất cả chúng ta.
‪Để che chở cho các vườn của ta ‪và cư dân của chúng,
‪ta cũng phải bảo vệ sức khỏe của đất liền ‪và vùng nước ngoài biên giới của chúng.
‪Vì mọi vùng hoang dã được bảo vệ,
‪dù hẻo lánh đến mấy, ‪đều có liên kết với thế giới bên ngoài…
‪thông qua chuyển động của gió,
‪của nước,
‪và động vật hoang dã.
‪Trên bờ Bắc của nước Úc,
‪một phần tư triệu con ngỗng bồ các ‪bay thành đàn…
‪hướng về phía Vườn Quốc gia Kakadu.
‪Một vùng đất bị ảnh hưởng bởi đầm lầy, ‪sông ngòi, và hồ bãi bồi,
‪nơi dòng nước chuyển hướng ‪định hình vận mệnh mọi vật.
‪Vào mùa khô, ‪lũ ngỗng ngấu nghiến món năn ngọt
‪lộ ra ở vũng nước bùn nông.
‪Nhưng vận may của một loài ‪có thể là mối nguy hiểm với loài khác.
‪Cá sấu nước mặn,
‪loài bò sát lớn nhất thế giới.
‪Mùa khô là thời điểm nguy hiểm ‪với loài thú săn mồi này.
‪Một con đực dài 4,5 mét đang cố tìm đường ‪đến chỗ nước sâu hơn
‪phải băng qua địa bàn của đối thủ.
‪Nhưng sự đánh cược đó rất đáng.
‪Con cá sấu nào đi không kịp ‪có nguy cơ bị chôn vùi
‪trong lớp bùn khô dần.
‪Mà chú cá sấu này đã kịp tiến vào ‪hệ thống sông ngòi nối Kakadu với biển.
‪Giờ thì, nó sẽ tăng tốc đi làm nhiệm vụ.
‪Nó bỏ qua con mồi thường ngày.
‪Có lựa chọn tốt hơn ‪ở nơi nó đang hướng đến.
‪Cahills Crossing,
‪con đường chỉ bị ngập vào thời điểm ‪thủy triều lên cao nhất trong năm.
‪Nó tính toán thời gian rất chuẩn.
‪Khi nước sông dâng lên, ‪cá đối sẽ di chuyển từ biển,
‪dùng cơ hội duy nhất băng qua giao lộ
‪và tiếp tục hành trình ngược dòng ‪lên nơi đẻ trứng của chúng.
‪Và lũ cá sấu biết điều đó…
‪khiến nơi đây có lẽ là nơi tụ họp ‪cá sấu nước mặn đông nhất trên Trái Đất.
‪Nhưng nước đục đến mức ‪nó không thấy được cá.
‪Nên nó xòe các chi ra
‪và chĩa ngón chân lên.
‪Vảy của nó phủ đầy điểm cảm biến áp suất.
‪Bằng cách giang ra, nó có thể cảm nhận ‪chuyển động của con mồi chính xác hơn.
‪Bị bản năng chi phối, ‪cá đối sẽ không quay đầu lại.
‪Loài thú săn mồi cổ đại này có cú đớp ‪mạnh nhất trong vương quốc động vật.
‪Rồi chỉ một giờ ‪sau khi thủy triều lên cao…
‪mọi thứ kết thúc.
‪Nó quay về với đời sống ẩn cư,
‪của kẻ hưởng lợi từ việc vườn được bảo vệ
‪và từ phần thưởng phong phú ‪đến từ các vùng biển ngoài Kakadu.
‪Rạn san hô Great Barrier của Úc.
‪Rạn san hô, các đảo san hô vòng ‪và các hòn đảo dài 2.400 ki-lô-mét.
‪Hệ thống rạn san hô lớn nhất thế giới. ‪Phần lớn được bảo vệ dưới dạng
‪công viên hải dương.
‪Bên dưới mặt nước,
‪là sự bùng nổ của sự sống và sự đa dạng.
‪Nó là một siêu đô thị đông đúc dưới nước.
‪San hô chỉ có mặt ‪trên 1% diện tích của đại dương,
‪nhưng lại nuôi sống ‪gần một phần tư tổng số sinh vật biển.
‪Rạn san hô Great Barrier ‪phi thường đến mức
‪dù là nơi nhỏ nhất ở đây ‪cũng đóng một vai trò khổng lồ.
‪Đảo Raine chỉ dài tám trăm mét,
‪một dải cát bé nhỏ ‪trong đại dương mênh mông.
‪Công viên này là cứu tinh cho 90 phần trăm
‪loài đồi mồi dứa đang nguy cấp ‪của khu vực.
‪Mỗi hè đến, hàng nghìn con vượt ‪một quãng đường lớn xuyên ‪ ‪Thái Bình Dương
‪để đến hòn đảo tí hon này…
‪nơi làm tổ lớn nhất trên thế giới ‪của loài đồi mồi dứa.
‪Gần một triệu quả trứng được đẻ ra ‪trên bờ cát nơi đây vào mỗi mùa…
‪hệt như hàng nghìn năm qua.
‪Nhưng thế giới của ta ‪đang biến đổi rất nhanh.
‪Ngày nay, sự biến đổi khí hậu ‪ngày càng gia tăng
‪đang tạo ra tác động thảm khốc.
‪Giới tính của con non ‪được quyết định bởi nhiệt độ của tổ.
‪Cát nóng hơn tức là ‪99 phần trăm số trứng nở ra ở đây
‪là con cái.
‪Và còn nữa.
‪Khi hành tinh nóng lên và nước dâng cao,
‪nơi làm tổ có thể bị ngập ‪và nhấn chìm trứng.
‪Với phần lớn bãi biển ‪chỉ cách mực nước biển vài cm,
‪Đảo Raine đang gặp nguy hiểm trầm trọng.
‪Người ta nói chúng ta là thế hệ đầu tiên ‪cảm nhận được tác hại của ấm lên toàn cầu.
‪Và là thế hệ cuối cùng ‪có thể ngăn chặn nó.
‪Các vườn quốc gia, ‪như phần còn lại của hành tinh,
‪giờ đang bị đe dọa ‪bởi thời tiết khắc nghiệt,
‪sự ô nhiễm leo thang,
‪và việc mất đa dạng sinh học ‪và môi trường sống.
‪Một số là do hậu quả của các lựa chọn ‪mà ta đưa ra trong đời sống hằng ngày.
‪Ta đặt cược sức khỏe của mình…
‪và cả của thế hệ tương lai.
‪Nhưng ta không bất lực.
‪Ta có thể thay đổi mọi thứ.
‪Nếu ta hành động từ bây giờ.
‪Ta đã làm thế trong vài khu bảo tồn rồi.
‪Tại trung tâm của châu Phi ‪là Vườn Quốc gia Núi lửa Rwanda.
‪Sau khi đất nước ‪bị tội ác diệt chủng tàn phá,
‪quốc gia nhỏ bé này đã xây dựng lại.
‪Và khi đã hồi phục,
‪Rwanda ưu tiên cho việc bảo tồn.
‪Đất núi lửa phì nhiêu được canh tác ‪tới tận bức tường đá xa xôi.
‪Ngoài biên giới,
‪là một trong số hai quần thể ‪khỉ đột núi nguy cấp cuối cùng còn lại.
‪Gia đình này đang tận dụng những cây tre.
‪Có chín con cái trong bầy,
‪bảo gồm khỉ mẹ và con non mới sinh,
‪cô khỉ đột nhỏ nhất trong toàn bộ vườn.
‪Chỉ mới ba tuần tuổi, ‪nó ngẩng đầu lên còn khó nữa.
‪Trong vài tháng nữa, nó sẽ được đặt tên
‪bởi chính phủ Rwanda trong một buổi lễ
‪ăn mừng sự ra đời ‪của từng chú khỉ đột mới.
‪Nó và bảy anh chị em ‪sinh trong thời bùng nổ con non ‪,
‪thời kỳ chứng kiến ‪số lượng khỉ đột núi được nhân đôi.
‪Trong khi khỉ bố, Mirambo,
‪tóm lấy một bé ngái ngủ,
‪thì con trai ba tuổi Paradiso
‪bận canh gác cho cả gia đình.
‪Có vẻ nó rất ham làm bố ấn tượng…
‪và có đủ phẩm chất ‪của một lãnh đạo tương lai.
‪Nhưng nó cần được rèn giũa đã.
‪Vườn Quốc gia Núi lửa ‪là thiên đường cho khỉ đột,
‪nhưng không phải luôn là vậy.
‪Chỉ mới 40 năm trước, nạn săn bắn trộm ‪và phá hủy môi trường sống hoành hành.
‪Nhưng các nỗ lực để bảo vệ khỉ đột ‪đã giúp cho ngày nay,
‪Mirambo và gia đình nó được an toàn.
‪Dù chúng có rời khu bảo tồn ‪tại khu rừng của mình.
‪Chúng cẩn thận vượt tường của vườn.
‪Những con vật khác cũng rời vườn ‪để tìm các món cao lương mỹ vị.
‪Voọc mũi hếch vàng hiếm ‪chỉ sống ở những ngọn núi này
‪đến để trộm khoai tây về.
‪Nhưng không động vật hoang dã nào bị ‪làm hại. Và nông dân cũng không bị lỗ.
‪Ruộng bị thiệt hại sẽ được đền, ‪và lợi nhuận từ du lịch hoang dã
‪được tái đầu tư vào cộng đồng địa phương.
‪Nghĩa là người ta có thể ‪sống bền vững với thiên nhiên.
‪Và đã có kế hoạch ‪nhân rộng kích cỡ của vườn.
‪Để đảm bảo ‪đến lúc Paradiso cai trị nơi này,
‪tương lai của nó ‪và giống loài của nó được an toàn.
‪Hoạt động bảo tồn tích cực ‪chịu trách nhiệm bảo vệ
‪rất nhiều vườn quốc gia trên thế giới ‪và cư dân của chúng.
‪Ở Yellowstone, việc đó bao gồm các loài
‪là cơ sở tạo nên đặc trưng của quốc gia.
‪Chỉ mới 100 năm trước,
‪bò rừng bison Mỹ ‪đã phải đối mặt sự tuyệt chủng.
‪Ngày nay, giữa sự an toàn của cây cối,
‪là một con bê bison ‪ra đời mới được vài phút.
‪Sớm thôi, nó sẽ sớm đủ cứng cáp ‪để khám phá thế giới của mình
‪và gặp bạn bè đồng đội.
‪Hiện tại, cỡ 5.000 con bò rừng bison ‪lang thang ở Yellowstone,
‪một điểm thu hút chính ‪với hàng triệu du khách
‪đến với vườn mỗi năm.
‪Cảm giác nhìn thấy ‪một con bò bison lần đầu
‪là cảm giác mà tôi không thể nào quên.
‪Điều đó chứng tỏ ngay từ bé,
‪tôi đã lần đầu tiên ‪bắt đầu thực sự trân trọng
‪vị trí của mình trong thiên nhiên.
‪Đó là một điều ‪còn lớn lao hơn cả chính bản thân tôi.
‪Tôi ước tất cả mọi người đều có cơ hội ‪tham quan một vườn quốc gia.
‪Để hưởng niềm hân hoan vô bờ bến ‪và sự kỳ diệu của thiên nhiên.
‪Để hiểu được là mỗi chúng ta ‪đều là một phần của thiên nhiên kỳ diệu.
‪Từng hơi thở của ta.
‪Từng ly nước ta uống.
‪Rất nhiều những khám phá khoa học ‪và y học mà ta có.
‪Cấu trúc của không gian hoang dã gắn kết ‪với đời sống của ta bằng rất nhiều cách.
‪Ta có trách nhiệm phải bảo vệ nó,
‪chăm sóc cho nó,
‪và truyền lại các không gian hoang dã này ‪cho các thế hệ kế tiếp.
‪Hãy cùng tôi khám phá ‪những điều kỳ diệu và những bí mật
‪của một vài vườn quốc gia ‪phi thường nhất hành tinh này.
‪Biên dịch: Joy Ng