EEN NETFLIX-DOCUMENTAIREREEKS
Hanauma Bay is een van mijn lievelingsplekken op aarde.
Ik ben opgegroeid in Hawaï. Dit was mijn achtertuin.
Mijn liefde voor de natuur is hier begonnen.
Toen ik kind was, speelde ons dagelijks leven zich in de ongerepte natuur af.
Een onmisbaar onderdeel van ons leven.
Ik wil dat die ongerepte natuur er ook nog is voor mijn kinderen en kleinkinderen.
Geniet samen met mij van de mooiste nationale parken en wildernissen…
…een tocht door de wonderen der natuur van ons gezamenlijke geboorterecht.
Mijn moeder vertelde altijd dat ze tijdens haar zwangerschap…
…vaak naar hier kwam om naar de zee te luisteren…
…en te kijken hoe de golven over de koraalriffen sprongen.
Ze grapte altijd dat ik daarom zo rustig was.
Ik had hier veel tijd doorgebracht nog voor ik ter wereld kwam.
Toen ik zes jaar was, werd Hanauma Bay ook beschermd natuurgebied.
Het verlangen de wildernis te beschermen om ervan te genieten…
…is uitgegroeid tot een wereldwijde beweging…
…om deze gebieden te bewaren voor de komende generaties.
Je ontsnapt er aan de druk van het dagelijks leven…
…en ze zijn een inspiratie voor onze kinderen.
Ze zijn een toevluchtsoord voor bedreigde soorten…
…en een broeikas voor wetenschappelijk onderzoek.
Ze voeden niet alleen de meeste levensvormen op aarde…
…ze regelen ook ons klimaat…
…reinigen onze lucht…
…en zuiveren ons water.
Toen de mens die stukken ongerepte natuur begon te beschermen…
…beseften we niet hoe belangrijk ze zouden worden.
Vandaag horen ze bij de laatste bolwerken…
…van de wildernis en dieren in het wild.
Sommige zijn zo afgelegen…
…dat we nu pas hun geheimen beginnen te ontdekken.
Neem nu het nationaal park Loango in Gabon, aan de westkust van Afrika.
Een toevluchtsoord voor dieren in het tropisch regenwoud.
Toch worden veel van de dieren hier allemaal aangetrokken tot die ene plek.
Het strand.
Een van de laatste plaatsen waar het uitgestrekte Congolese regenwoud…
…met de Atlantische Oceaan in aanraking komt.
Buffels grazen er planten die bedekt zijn met zeezout…
…een mineraal dat je in het regenwoud amper vindt.
Een penseelzwijn…
…dat naar een vers zeediertje snakt.
Afrikaanse bosolifanten begeven zich op het strand tussen reuzen uit de zee.
Zoals deze lederschildpad van 1000 kilo.
En hier is één dier…
…dat heeft uitgezocht hoe je alle gemakken van de zee optimaal kunt benutten.
Overdag houden nijlpaarden zich op in zoetwaterlagunes…
…waar ze schuilen voor de zon.
Tegen de avond…
…trekken ze meestal landinwaarts, naar hun geliefde graslanden.
Maar deze jongen niet.
Hij is iets anders van plan.
Hij gaat recht op de branding af.
Z'n lijf van 3000 kilo voelt lichter aan in zout water.
De golven spoelen parasieten weg…
…en verzachten schaafwonden en kneuzingen.
Nergens anders zul je een nijlpaard in de Atlantische Oceaan zien.
Maar hij komt niet alleen zwemmen.
Hij wil ook surfen.
Hij laat zich met de deining meevoeren in noordelijke richting.
Tot hij bij z'n favoriete plek komt voor het avondeten.
Nu hij trek heeft gekregen, zal hij een hele avond lang grazen.
Terwijl de zon langs de hele kustlijn ondergaat…
…volgen andere nijlpaarden z'n voorbeeld.
Ze verlaten hun lagunes om te surfen.
De surfende nijlpaarden van Loango.
Zo zie je maar…
…de natuur kan ons blijven verbazen…
…zolang wij haar maar de ruimte geven om te floreren.
De resterende bolwerken der natuur…
…bevinden zich vaak in moeilijk bereikbare gebieden.
Daarom zijn nationale parken waardevolle toevluchtsoorden…
…voor iconische dieren…
…maar ook voor zeldzame en opmerkelijke wezens.
Aan de andere kant van Afrika, op het eiland Madagaskar…
…bevindt zich het afgelegen nationaal park Tsingy de Bemaraha.
In dit ontoegankelijke stenen bolwerk…
…zijn soorten ontstaan die je nergens anders op aarde vindt.
Een ringstaartleguaan…
…recent ontdekt en nog nooit eerder gefilmd.
Z'n lange vingers en klauwen bieden hem houvast op de steile rotsen.
In het woud rond de pieken wonen zeldzame wezens…
…die je alleen in het Tsingypark vindt.
Waaronder een van de meest ongrijpbare bewoners van dit park.
De Von der Deckens sifaka.
Voor veel van deze bedreigde maki's is dit park hun thuis.
Zoals de meeste primaten zoeken ze meestal de veiligheid van de bomen op.
Deze kleine groep heeft een nieuwe verantwoordelijkheid.
Hij is amper acht weken oud en weldra zal z'n kracht op de proef gesteld worden.
Mama moedigt hem dus vaak aan.
Hij bouwt vertrouwen op om bij haar weg te gaan…
…en z'n nieuwe wereld te verkennen.
Klimmen en springen is de beste training om in dit park te leven.
Na verloop van tijd…
…zal hij negen meter ver springen met één enkele sprong.
Maar voorlopig zijn het nog kleine pasjes.
Hem schrikt de drukkende hitte niet af…
…maar de anderen sparen hun energie en rusten in de schaduw.
Het droge seizoen is op z'n hoogtepunt.
Sifaka's halen hun voedsel vooral uit bladeren. Net als hun water.
Maar in hun stukje woud worden die schaars.
Het enige verse voedsel bevindt zich op kleine schaduwplekjes…
…verspreid tussen de pieken.
De vrouwtjes beslissen dat het tijd is om tot actie over te gaan.
Een doolhof van steile, vlijmscherpe punten…
…bevindt zich tussen hen en de overleving.
Onder hen: gapende kloven.
Baby moet al z'n krachten gebruiken om zich aan mama vast te klampen.
Door zijn extra gewicht moet ze elke beweging…
…met de grootste precisie uitvoeren.
Eén fout kan hun fataal worden.
Het is een labyrint…
…maar ze kennen een geheime weg.
Ooit zal hij het ook leren.
Maar voorlopig moet hij zich gewoon goed vasthouden.
Ervaren jagers patrouilleren boven de onbeschutte rotsen.
Ze kunnen zich maar beter uit de voeten maken.
Mama levert een laatste inspanning.
Ze zijn bijna in veiligheid.
En eindelijk…
…bereiken ze een tussen de rotsen verstopte plek…
…vol sappige bladeren.
Een heldhaftige en uitputtende tocht.
Eén die hij nog vaak zal herhalen…
…de komende jaren.
Hoe afgelegener het nationaal park…
…hoe ongewoner de wezens…
…en hoe opmerkelijker hun gedrag.
Daarom is het belangrijk om vooral eilanden te beschermen.
Zoals dit eiland in het zuiden van Japan.
Je vindt er het nationaal park Yakushima en een eeuwenoud woud.
De bodem is er bedekt met mos.
De wortels van vijgen- en banyanbomen zijn verweven met het landschap.
Reusachtige Japanse ceders…
…waarvan sommige meer dan 1000 jaar oud zijn, torenen hoog boven je hoofd uit.
De isolatie heeft de dieren die hier leven gevormd.
Veel eilandbewoners zijn kleiner dan hun soortgenoten op het vasteland.
Dit sikahert is amper 90 cm groot.
De dode bladeren waarmee hij zich voedt, zijn verzadigend, maar niet erg smakelijk.
En een zoetekauw heeft ook trek in wat anders.
Kon hij maar bij het fruit en de bessen daarboven.
Maar er zijn afgewaaide vruchten in Yakushima.
Als je ze weet te vinden.
Japanse makaken.
Dit is de groep waar hij naar op zoek was.
Nu hoeft hij alleen maar geduld te hebben.
De makaken zijn de sleutel tot het zoetste voedsel in het woud.
Ze zeggen dat geduld wordt beloond.
Alle herten weten dat deze apen…
…slordige eters zijn.
Het voedsel dat ze laten vallen, zit boordevol suikers.
Maar de hoeveelheid is beperkt.
De herten profiteren van het feestmaal zolang het duurt.
Maar een verstrooid mannetjeshert wordt het perfecte speeltuig.
En wat blijkt? Een gratis lunch bestaat niet.
Nu hij z'n buik vol heeft gegeten, maken ze met het hert een plezierritje.
Je moet je bondgenoten te vriend houden.
Maar dit is wel echt de laatste halte.
In onze nationale parken vinden wilde dieren niet alleen…
…voedsel en een toevluchtsoord.
We ontdekken steeds meer voordelen van het beschermen van de wildernis.
In 1872…
…werd Yellowstone, in het westen van de Verenigde Staten…
…het eerste nationale park ter wereld.
Ruim 800.000 hectare ongerepte natuur in de Rocky Mountains.
De geologische activiteit…
…is er spectaculair.
Je vindt er de grootste concentratie van wilde dieren…
…in de 48 aaneengesloten staten.
Een van Amerika's beste ideeën…
…dat er is gekomen voor het genot en het plezier van het volk.
Het sloeg aan en het bracht een wereldwijde beweging op gang.
Vandaag is zo'n 15 procent van het land…
…en bijna 8 procent van onze oceanen beschermd gebied geworden.
Dat is vooral tijdens mijn leven gebeurd.
We hebben begrepen dat deze stukken ongerepte natuur erg waardevol zijn…
…en dat wat in onze parken gebeurt, een invloed heeft op ons allemaal.
Neem nu de regenwouden.
Ze herbergen meer dan de helft van alle leven op land.
Als je twijfelt waarom het belangrijk is deze biodiversiteit te beschermen…
…bedenk dan dit.
Een kwart van al onze medicijnen is afkomstig uit het regenwoud.
We blijven nog steeds nieuwe medische ontdekkingen doen.
De kansen liggen voor het grijpen.
In het nationaal park Manuel Antonio in Costa Rica…
…kunnen zelfs vertrouwde gezichten ons verrassen.
Een drievingerige luiaard geniet van de zon.
Z'n metabolisme is het traagste van alle zoogdieren.
Hij kan dus maar beter geen energie verspillen.
Maar hij heeft honger.
Gelukkig hoeft hij niet ver te gaan.
Als het een maand kan duren om één blad te verteren…
…kun je net zo goed het perfecte blad uitzoeken.
Zoals alle luiaards ziet hij niet goed.
Dus zoekt hij al snuivend naar de beste bladeren.
De oude bladeren moet hij niet.
En dan vindt hij ineens…
…het perfecte blad.
Maar het eten zal nog even moeten wachten.
Van de regen koelt hij af.
In tegenstelling tot de apen kan hij zich niet verwarmen door snel te bewegen.
Maar het regenwoud heeft de ideale ligstoel…
…vanwaar je een leuk trucje kunt uithalen.
Hij verandert van kleur en wordt felgroen.
Het zijn algen, tot nog toe alleen gevonden bij luiaards…
…die hem deze unieke tint geven.
En dat is nog niet alles.
In z'n pels huist een volledig microkoninkrijk.
Voor minstens 80 soorten is dit hun thuis.
Zoals deze luiaardmotten…
…die hun volwassen leven op hun zachtaardige gastheer doorbrengen.
Dankzij de perfecte mix van een dikke, vochtige pels opgewarmd door de zon…
…kan de kleine wereld in z'n pels floreren.
Daarom geloven wetenschappers dat deze luiaard…
…ons allemaal van nut kan zijn.
Hij is net een klein farmaceutisch bedrijf.
De schimmel in z'n pels produceert chemicaliën…
…die de strijd kunnen aanbinden met kanker, malaria…
…en antibioticaresistente superbacteriën.
Als we hem en z'n regenwoud kunnen beschermen…
…kan deze slaperige luiaard misschien wel ons allemaal redden.
Om onze parken en al hun bewoners te beschermen…
…moeten we ook waken over de gezondheid van het land en het water daarbuiten.
Want elk stukje beschermde wildernis, hoe afgelegen ook…
…is verbonden met de buitenwereld…
…via de bewegingen van de wind…
…het water…
…en wilde dieren.
Boven de Australische noordkust…
…verzamelen zich een kwart miljoen eksterganzen.
Ze vliegen naar het Kakadu National Park.
Een landschap gedomineerd door moerasland, rivieren en doodlopende rivierarmen…
…waar de beweging van het water het lot van iedereen bepaalt.
In het droge seizoen smullen de ganzen van waterkastanjes…
…op modderige, ondiepe plaatsen.
Maar het geluk van het ene dier kan een gevaar zijn voor het andere.
Zoetwaterkrokodillen…
…de grootste reptielen ter wereld.
Het droge seizoen is een gevaarlijke tijd voor deze roofdieren.
Een mannetje van 4,50 meter baant zich een weg naar dieper water…
…en kruist het pad van een rivaal.
Maar het is het risico waard.
Krokodillen die niet op tijd bewegen, dreigen begraven te worden…
…in het opdrogende slijk.
Maar deze kan het rivierstelsel bereiken dat Kakadu met de zee verbindt.
Nu drijft hij het tempo van z'n missie op.
Z'n gebruikelijke prooi moet hij niet.
Waar hij heen gaat, zijn er betere hapjes.
Cahills Crossing…
…een weg die alleen onder water loopt bij de hoogste getijden van het jaar.
Hij heeft het perfecte moment gekozen.
Als het water stijgt, grijpen zeebarbelen, die van zee komen…
…hun enige kans om de oversteek te maken…
…en hun tocht stroomopwaarts te vervolgen om kuit te schieten.
En de krokodillen weten dat.
Dit is mogelijk de grootste bijeenkomst van zoetwaterkrokodillen ter wereld.
Maar het water is zo omgewoeld dat hij de vis niet kan zien.
Hij spreidt dus z'n poten…
…en spitst z'n vingers.
Z'n schubben zijn bedekt met druksensoren.
Door ze uit te spreiden…
…kan hij de beweging van z'n prooi nauwkeuriger waarnemen.
De zeebarbeel volgt z'n instinct en zal niet terugkeren.
Deze eeuwenoude roofdieren hebben de krachtigste beet in het dierenrijk.
En dan, amper een uur na hoogtij…
…is alles voorbij.
Hij keert terug naar z'n solitaire leven…
…de bescherming van het park…
…en de overvloed die uit de zeeën buiten Kakadu komt.
Het Groot Barrièrerif in Australië.
Ruim 2400 kilometer riffen, atollen en eilanden.
Het grootste koraalrif ter wereld.
Een groot deel daarvan is beschermd zeereservaat.
Onder het oppervlak…
…een explosie van leven en diversiteit.
Het is een drukke onderwatermetropool.
Koralen maken slechts één procent van de oceaan uit…
…maar ze onderhouden bijna een kwart van alle zeeleven.
Het Groot Barrièrerif is zo buitengewoon…
…dat zelfs het kleinste plekje hier een enorme rol te vervullen heeft.
Raine Island is amper 800 meter lang…
…een kleine strook zand in een onmetelijke oceaan.
Het reservaat is een reddingsboei…
…voor 90 procent van de bedreigde groene zeeschildpadden in de regio.
Elke zomer leggen ze met duizenden enorme afstanden af in de Stille Oceaan…
…om dit kleine eiland te bereiken…
…de grootste broedplaats van groene zeeschildpadden ter wereld.
Elk seizoen leggen ze hier in het zand tot wel een miljoen eieren…
…zoals ze dat al duizend jaar doen.
Maar onze wereld verandert snel.
Vandaag heeft de toenemende klimaatverandering…
…verschrikkelijke gevolgen.
Het geslacht van het jong wordt bepaald door de temperatuur in z'n nest.
Door het warmere zand zijn 99 procent van de jongen die hier uit het ei komen…
…vrouwtjes.
En er is nog meer.
Door de opwarming van de aarde en het stijgende water…
…kunnen broedplaatsen overstromen en de eieren verdrinken.
Het strand ligt net boven het zeeniveau.
Raine Island loopt dus groot gevaar.
Er werd gezegd dat wij als eerste generatie…
…de impact van de klimaatopwarming zouden voelen…
…en dat we de laatsten zijn die er iets aan kunnen doen.
Onze parken, net als de rest van de planeet…
…worden nu bedreigd door extreem weer…
…steeds ernstigere vervuiling…
…en een verlies aan biodiversiteit en habitats.
Een deel daarvan is het resultaat van de keuzes…
…die we allemaal elke dag maken.
Ons eigen welzijn staat op het spel…
…en dat van toekomstige generaties.
Maar we zijn niet machteloos.
We kunnen het tij keren.
Als we nu ingrijpen.
In sommige beschermde gebieden hebben we dat al gedaan.
In het hart van Afrika, in het Volcanoes National Park in Rwanda.
Nadat een genocide het land had verscheurd…
…begon deze kleine staat aan de heropbouw.
Tijdens dat genezingsproces…
…stelde Rwanda natuurbehoud voorop.
De rijke vulkanische bodem wordt bebouwd tot vlak bij een onopvallende stenen muur.
Achter die grens…
…bevindt zich een van de laatste twee populaties bedreigde berggorilla's.
De familie haalt het maximale uit de bamboe.
Er zijn negen vrouwtjes in deze troep, waaronder deze moeder en haar baby…
…de jongste gorilla in heel het park.
Ze is nog maar drie weken oud en kan amper haar hoofd oprichten.
Over enkele maanden zal ze van de Rwandese regering een naam krijgen…
…tijdens een ceremonie waarmee de komst van elke nieuwe gorilla wordt gevierd.
Zij en zeven andere baby's maken deel uit van een geboortegolf…
…waarbij het aantal berggorilla's is verdubbeld.
Terwijl hun vader, Mirambo, even een dutje doet…
…waakt z'n zoon van drie, Paradiso, over de familie.
Hij wil indruk maken op z'n vader…
…en er schuilt in hem een toekomstige leider.
Maar hij moet nog wat gevormd worden.
Het Volcanoes National Park is een paradijs voor gorilla's…
…maar dat is niet altijd zo geweest.
Amper 40 jaar geleden werd er nog volop gestroopt en werden hun habitats vernield.
Maar dankzij inspanningen om de gorilla's te beschermen…
…zijn Mirambo en z'n familie vandaag veilig.
Ook als ze de beschutting van hun woud verlaten.
Voorzichtig kruipen ze over de muur.
Ook andere dieren verlaten het park op zoek naar lekkernijen.
Zeldzame gouden meerkatten, die alleen in deze bergen voorkomen…
…komen aardappelen rapen.
Maar de dieren worden met rust gelaten. En de boeren verliezen er ook niet bij.
Schade aan gewassen wordt vergoed en inkomsten uit het wildtoerisme...
…worden geherinvesteerd in plaatselijke gemeenschappen.
Daardoor kunnen mensen duurzaam samenleven met de natuur.
En er zijn plannen om het park nog uit te breiden.
Dat moet ervoor zorgen dat, tegen de tijd dat Paradiso hier koning is…
…zijn toekomst en die van z'n soortgenoten verzekerd is.
Actief milieubeheer zorgt ervoor…
…dat veel nationale parken en hun bewoners worden beschermd.
Zo heb je in Yellowstone soorten die de identiteit van een natie bepalen.
Iets meer dan 100 jaar geleden…
…werd de Amerikaanse bizon met uitsterven bedreigd.
Vandaag, beschut onder de bomen, een bizonkalf, amper enkele minuten oud.
Weldra zal ze sterk genoeg zijn om haar wereld te verkennen…
…en vriendjes te maken.
Zo'n 5000 bizons dwalen nu in Yellowstone rond…
…een topattractie voor de miljoenen bezoekers…
…die elk jaar het park bezoeken.
Het gevoel als je voor het eerst een bizon ziet…
…is iets wat ik nooit zal vergeten.
Het is hier dat ik als kind…
…voor het eerst echt begon te beseffen wat mijn plaats in de natuur is.
Ik besefte dat ik een deel was van iets wat veel groter is dan mezelf.
Ik wou dat iedereen de kans kreeg om een nationaal park te bezoeken.
Om het pure genot en het wonder der natuur te ervaren.
Om te begrijpen dat we allemaal deel uitmaken van deze waardevolle natuur.
Bij elke ademhaling…
…elk glas water dat we drinken…
…en de vele medische en weten- schappelijke ontdekkingen die we doen.
De ongerepte natuur is op ontelbare manieren met ons leven verbonden.
Het is onze taak die te beschermen…
…ervoor te zorgen…
…en deze stukken ongerepte natuur door te geven aan de volgende generatie.
Ontdek samen met mij de wonderen en geheimen…
…van enkele van de meest opmerkelijke nationale parken op aarde.
Ondertiteld door: Mireille Van Overmeiren