1
00:00:06,000 --> 00:00:08,960
NETFLIXOVA DOKUMENTARNA SERIJA

2
00:00:23,480 --> 00:00:27,600
Zaljev Hanauma jedno je
od meni omiljenih mjesta na svijetu.

3
00:00:29,080 --> 00:00:32,640
Odrastao sam na Havajima.
Ovo je bilo moje dvorište.

4
00:00:35,880 --> 00:00:38,360
Moja ljubav prema prirodi počela je ovdje.

5
00:00:40,440 --> 00:00:44,320
Dok sam odrastao,
divljina i svakodnevni životni prostor

6
00:00:44,400 --> 00:00:46,040
bili su jedno te isto,

7
00:00:46,120 --> 00:00:48,120
ključan dio naših života.

8
00:00:50,360 --> 00:00:53,480
Želim osigurati da divljine svijeta

9
00:00:53,560 --> 00:00:56,320
ostanu mojoj djeci i unucima.

10
00:00:57,520 --> 00:01:02,600
Pridružite mi se u slavljenju
najljepših nacionalnih parkova i divljina,

11
00:01:02,680 --> 00:01:06,640
putovanju prirodnim čudima
naše zajedničke baštine.

12
00:01:14,880 --> 00:01:18,040
ČUDESNI SVIJET

13
00:01:19,240 --> 00:01:21,800
Mama mi je rekla da je,
dok je bila trudna,

14
00:01:21,880 --> 00:01:25,760
dolazila ovamo, sjela i slušala ocean

15
00:01:25,840 --> 00:01:28,880
te gledala valove
kako zapljuskuju koraljne grebene.

16
00:01:30,320 --> 00:01:33,000
Šalila se da sam zato ispao ovako miran.

17
00:01:34,240 --> 00:01:37,720
I prije rođenja
ovdje sam provodio mnogo vremena.

18
00:01:41,520 --> 00:01:44,880
Kad sam imao šest godina,
Zaljev Hanauma dospio je

19
00:01:44,960 --> 00:01:46,840
na popis zaštićene divljine.

20
00:01:47,720 --> 00:01:52,120
Ono što je počelo kao zajednička želja
da očuvamo divljinu za ljude

21
00:01:52,200 --> 00:01:54,200
postalo je globalan pokret

22
00:01:54,280 --> 00:01:57,520
očuvanja tih područja za buduće naraštaje.

23
00:02:11,120 --> 00:02:13,760
Onamo možemo pobjeći od svakodnevice

24
00:02:15,000 --> 00:02:17,680
i ta mjesta nadahnjuju našu djecu.

25
00:02:19,240 --> 00:02:21,440
Utočište su za ugrožene vrste

26
00:02:23,560 --> 00:02:25,880
i žarište znanstvenih istraživanja.

27
00:02:29,240 --> 00:02:32,520
Ne samo da hrane
najveću mrežu života na Zemlji,

28
00:02:33,400 --> 00:02:35,040
reguliraju našu klimu,

29
00:02:35,640 --> 00:02:36,880
čiste zrak

30
00:02:37,760 --> 00:02:40,040
i pročišćuju vodu.

31
00:02:42,120 --> 00:02:45,320
Kad su ljudi počeli štititi te divljine,

32
00:02:45,400 --> 00:02:48,720
nismo znali koliko će važne postati.

33
00:02:50,880 --> 00:02:54,520
<i>Danas su neka od posljednjih utočišta</i>

34
00:02:54,600 --> 00:02:56,840
<i>divlje flore i faune.</i>

35
00:03:01,560 --> 00:03:03,960
<i>Neke su tako udaljene</i>

36
00:03:04,520 --> 00:03:08,200
<i>da tek sada</i>
<i>počinjemo otkrivati njihove tajne.</i>

37
00:03:11,680 --> 00:03:16,040
<i>Primjerice, nacionalni park Loango</i>
<i>u Gabonu na zapadnoj obali Afrike.</i>

38
00:03:21,880 --> 00:03:24,960
<i>To je utočište tropskih šumskih životinja.</i>

39
00:03:29,280 --> 00:03:31,160
<i>No mnoga bića ovdje</i>

40
00:03:31,240 --> 00:03:33,960
<i>privlači isto mjesto.</i>

41
00:03:41,680 --> 00:03:42,680
<i>Plaža.</i>

42
00:03:49,880 --> 00:03:54,160
<i>Jedno od posljednjih mjesta</i>
<i>gdje golema kongoanska prašuma</i>

43
00:03:54,240 --> 00:03:56,800
<i>dodiruje Atlantski ocean.</i>

44
00:04:02,160 --> 00:04:04,240
<i>Bivoli pasu raslinje</i>

45
00:04:04,320 --> 00:04:06,040
<i>obloženo morskom soli…</i>

46
00:04:09,880 --> 00:04:12,640
<i>mineralom kojega u prašumi nema napretek.</i>

47
00:04:27,800 --> 00:04:29,520
<i>Crvena riječna svinja…</i>

48
00:04:32,280 --> 00:04:34,720
<i>koja žudi za svježim morskim plodovima.</i>

49
00:04:42,320 --> 00:04:47,000
<i>Afrički šumski slonovi dolaze na plažu</i>
<i>i druže se s pomorskim divovima.</i>

50
00:04:50,320 --> 00:04:53,000
<i>Poput ove</i>
<i>sedmopruge usminjače od jedne tone.</i>

51
00:05:00,560 --> 00:05:02,320
<i>A jedno biće ovdje</i>

52
00:05:02,400 --> 00:05:07,480
<i>dokučilo je kako najbolje iskoristiti</i>
<i>sve pogodnosti života uz more.</i>

53
00:05:13,280 --> 00:05:16,320
<i>Danju se nilski konji</i>
<i>drže slatkovodnih laguna.</i>

54
00:05:19,320 --> 00:05:20,680
<i>Štite se od sunca.</i>

55
00:05:24,640 --> 00:05:25,840
<i>Kako se bliži večer,</i>

56
00:05:26,520 --> 00:05:29,880
<i>obično idu na kopno</i>
<i>i pasu na omiljenim pašnjacima.</i>

57
00:05:33,720 --> 00:05:35,000
<i>Ali ne i ovaj momak.</i>

58
00:05:49,280 --> 00:05:50,720
<i>Ima druge zamisli.</i>

59
00:06:07,080 --> 00:06:10,840
<i>Ide pravo u valove.</i>

60
00:06:46,840 --> 00:06:49,880
<i>Njegove tri tone</i>
<i>čine se lakšima u morskoj vodi.</i>

61
00:06:52,240 --> 00:06:54,080
<i>Valovi ispiru parazite</i>

62
00:06:54,160 --> 00:06:56,880
<i>i ublažavaju bol</i>
<i>stečenih ogrebotina i modrica.</i>

63
00:07:05,440 --> 00:07:07,520
<i>Nigdje drugdje nilskoga konja</i>

64
00:07:08,240 --> 00:07:09,840
<i>nećete vidjeti u Atlantiku.</i>

65
00:07:17,680 --> 00:07:19,880
<i>No nije ovdje samo kako bi se bućnuo.</i>

66
00:07:26,760 --> 00:07:29,120
<i>Želi surfati.</i>

67
00:07:38,480 --> 00:07:40,200
<i>Jaše valove do sjevera,</i>

68
00:07:40,280 --> 00:07:41,320
<i>uz obalu.</i>

69
00:07:57,760 --> 00:08:00,320
<i>Dok ne dođe do omiljena mjesta za večeru.</i>

70
00:08:14,160 --> 00:08:17,920
<i>Sad kad je ogladnio,</i>
<i>cijelu će noć pasti raslinje.</i>

71
00:08:26,520 --> 00:08:29,400
<i>I dok sunce zalazi diljem obale,</i>

72
00:08:29,920 --> 00:08:31,920
<i>to rade i ostali nilski konji.</i>

73
00:08:35,880 --> 00:08:38,480
<i>I izlaze iz laguna kako bi surfali.</i>

74
00:08:46,840 --> 00:08:49,520
<i>Surferski nilski konji Loanga.</i>

75
00:08:53,120 --> 00:08:54,520
<i>A to je dokaz</i>

76
00:08:55,040 --> 00:08:56,440
<i>da nas priroda</i>

77
00:08:56,520 --> 00:08:58,520
<i>uvijek može iznenaditi</i>

78
00:08:59,320 --> 00:09:01,960
<i>ako joj dademo dovoljno prostora.</i>

79
00:09:11,680 --> 00:09:13,680
<i>Preostala prirodna uporišta</i>

80
00:09:14,280 --> 00:09:16,720
<i>često su na nedostupnim područjima,</i>

81
00:09:18,320 --> 00:09:21,840
<i>zbog čega su nacionalni parkovi</i>
<i>važna i vrijedna utočišta</i>

82
00:09:23,520 --> 00:09:24,840
<i>za slavne životinje,</i>

83
00:09:26,400 --> 00:09:29,080
<i>kao i rijetka i neobična stvorenja.</i>

84
00:09:35,400 --> 00:09:39,240
<i>S druge strane Afrike,</i>
<i>na otoku Madagaskaru,</i>

85
00:09:39,840 --> 00:09:44,000
<i>nalazi se udaljeni</i>
<i>nacionalni park Tsingy de Bemaraha.</i>

86
00:09:50,040 --> 00:09:52,640
<i>Ova nepristupačna kamena utvrda</i>

87
00:09:52,720 --> 00:09:57,200
<i>omogućila je razvoj vrsta</i>
<i>kakvih nema nigdje drugdje na Zemlji.</i>

88
00:10:00,440 --> 00:10:01,560
<i>Ogrličasti legvan</i>

89
00:10:02,160 --> 00:10:05,320
<i>nedavno otkriven i dosad nikad snimljen.</i>

90
00:10:09,040 --> 00:10:12,640
<i>Dugački prsti i kandže</i>
<i>olakšavaju mu penjanje po liticama.</i>

91
00:10:20,600 --> 00:10:23,480
<i>Šuma koja okružuje vrhunce</i>
<i>štiti rijeka bića</i>

92
00:10:24,840 --> 00:10:26,840
<i>koja žive samo u Tsingyju.</i>

93
00:10:34,440 --> 00:10:37,440
<i>Uključujući žitelja parka</i>
<i>kojeg je najteže vidjeti.</i>

94
00:10:41,080 --> 00:10:42,920
<i>Deckenovu sifaku.</i>

95
00:10:49,520 --> 00:10:52,760
<i>Mnogim je ugroženim lemurima</i>
<i>ovaj park dom.</i>

96
00:10:58,480 --> 00:11:02,640
<i>Kao većina primata,</i>
<i>vrijeme provode u okrilju stabala.</i>

97
00:11:11,760 --> 00:11:12,720
<i>Ova mala skupina</i>

98
00:11:13,240 --> 00:11:15,000
<i>ima novu odgovornost.</i>

99
00:11:29,920 --> 00:11:31,840
<i>Ima samo osam tjedana</i>

100
00:11:31,920 --> 00:11:34,520
<i>i ubrzo će ispitati njegovu snagu.</i>

101
00:11:40,440 --> 00:11:43,000
<i>Stoga ga majka potiče.</i>

102
00:11:48,600 --> 00:11:51,080
<i>Ohrabruje ga da siđe s nje…</i>

103
00:11:53,440 --> 00:11:55,360
<i>i istražuje novi svijet.</i>

104
00:12:08,400 --> 00:12:09,920
<i>Penjanje i skakanje</i>

105
00:12:10,000 --> 00:12:12,760
<i>najbolja je vježba za život u parku.</i>

106
00:12:25,040 --> 00:12:29,600
<i>S vremenom</i>
<i>će moći skočiti do devet metara.</i>

107
00:12:34,880 --> 00:12:37,920
<i>A dotad malim koracima.</i>

108
00:12:50,160 --> 00:12:52,680
<i>Njemu možda ne smeta žestoka vrućina,</i>

109
00:12:53,440 --> 00:12:54,960
<i>no ostali čuvaju snagu</i>

110
00:12:55,560 --> 00:12:57,200
<i>odmarajući se u hladu.</i>

111
00:13:09,000 --> 00:13:11,120
<i>Vrhunac je sušne sezone.</i>

112
00:13:13,240 --> 00:13:17,520
<i>Sifake hranu i vodu</i>
<i>uglavnom dobivaju iz lišća.</i>

113
00:13:19,600 --> 00:13:23,280
<i>No prirodnih je bogatstava</i>
<i>u njihovu dijelu prašume sve manje.</i>

114
00:13:32,480 --> 00:13:36,640
<i>Jedina je svježa hrana</i>
<i>u malim sjenovitim utočištima</i>

115
00:13:36,720 --> 00:13:38,560
<i>razasutim među vrhuncima.</i>

116
00:13:45,800 --> 00:13:47,680
<i>Ženke odlučuju</i>

117
00:13:48,280 --> 00:13:49,720
<i>da je vrijeme za pokret.</i>

118
00:14:00,200 --> 00:14:01,560
<i>Labirint nazubljenih</i>

119
00:14:01,640 --> 00:14:05,280
<i>i oštrih stupova nalazi se</i>
<i>između njih i preživljavanja.</i>

120
00:14:08,560 --> 00:14:11,280
<i>A ispod su goleme provalije.</i>

121
00:14:19,880 --> 00:14:23,800
<i>Mladunče se svom snagom</i>
<i>mora držati za mamu.</i>

122
00:14:33,480 --> 00:14:39,360
<i>Zbog njegove težine svaki</i>
<i>njezin pokret mora biti krajnje precizan.</i>

123
00:14:51,680 --> 00:14:53,040
<i>I najmanja pogreška</i>

124
00:14:53,720 --> 00:14:55,080
<i>može biti kobna.</i>

125
00:15:08,360 --> 00:15:09,640
<i>To je labirint,</i>

126
00:15:10,240 --> 00:15:12,120
<i>no znaju tajni prolaz.</i>

127
00:15:29,360 --> 00:15:30,240
<i>Jednoga dana</i>

128
00:15:30,320 --> 00:15:31,680
<i>i on će naučiti.</i>

129
00:15:32,640 --> 00:15:35,400
<i>Ali zasad se samo mora držati,</i>

130
00:15:36,760 --> 00:15:37,640
<i>čvrsto.</i>

131
00:15:43,480 --> 00:15:46,760
<i>Iskusni lovci oblijeću krš.</i>

132
00:15:49,720 --> 00:15:52,600
<i>Ne smiju se dugo zadržavati ovdje.</i>

133
00:16:00,160 --> 00:16:02,160
<i>Mama upreže svu snagu…</i>

134
00:16:08,960 --> 00:16:10,520
<i>i sve je bliže sigurnosti…</i>

135
00:16:14,960 --> 00:16:16,080
<i>dok napokon</i>

136
00:16:18,080 --> 00:16:21,480
<i>ne dospiju do utočišta</i>
<i>skrivena među stijenama,</i>

137
00:16:24,000 --> 00:16:25,840
<i>prepuna sočna lišća.</i>

138
00:16:36,000 --> 00:16:38,800
<i>Epsko i iscrpljujuće putovanje.</i>

139
00:16:45,120 --> 00:16:47,840
<i>Koje će ponavljati više puta</i>

140
00:16:48,360 --> 00:16:49,720
<i>u idućim godinama.</i>

141
00:16:58,200 --> 00:17:00,240
<i>Što je park izoliraniji,</i>

142
00:17:01,320 --> 00:17:03,720
<i>to su njegovi stanovnici neobičniji,</i>

143
00:17:04,480 --> 00:17:07,280
<i>a njihovo ponašanje čudnije.</i>

144
00:17:09,200 --> 00:17:12,720
<i>Zbog čega otoke treba dodatno štititi.</i>

145
00:17:14,840 --> 00:17:17,600
<i>Poput ovoga na jugu Japana.</i>

146
00:17:19,480 --> 00:17:24,240
<i>Ovdje je nacionalni park Jakušima</i>
<i>i drevna prašuma.</i>

147
00:17:30,160 --> 00:17:31,920
<i>Mahovina prekriva tlo.</i>

148
00:17:34,600 --> 00:17:36,000
<i>Stabla smokve i banjana</i>

149
00:17:36,840 --> 00:17:39,160
<i>isprepliću korijenje krajobrazom.</i>

150
00:17:42,400 --> 00:17:44,360
<i>Golemi japanski cedrovi,</i>

151
00:17:44,920 --> 00:17:49,640
<i>neki stariji i od tisuće godina,</i>
<i>nadvijaju se visoko iznad.</i>

152
00:17:56,400 --> 00:17:59,320
<i>Izolacija je oblikovala bića</i>
<i>koja ovdje žive.</i>

153
00:18:00,400 --> 00:18:04,480
<i>Mnoga koja žive na otocima</i>
<i>manja su od kopnenih rođaka.</i>

154
00:18:08,240 --> 00:18:09,520
<i>Ovaj jelen sika</i>

155
00:18:09,600 --> 00:18:11,600
<i>visok je samo 90 centimetara.</i>

156
00:18:20,480 --> 00:18:23,160
<i>Uvelo ga lišće zasiti,</i>

157
00:18:23,840 --> 00:18:25,680
<i>iako nije najukusnije.</i>

158
00:18:29,880 --> 00:18:32,960
<i>A i nema šećera koji voli.</i>

159
00:18:37,880 --> 00:18:41,720
<i>Da barem može dosegnuti</i>
<i>plodove i bobice na visini.</i>

160
00:18:50,280 --> 00:18:52,840
<i>Ali ima i palih plodova u Jakušimi.</i>

161
00:18:53,560 --> 00:18:55,440
<i>Ako ih znate naći.</i>

162
00:19:01,000 --> 00:19:02,600
<i>Japanski makaki.</i>

163
00:19:17,080 --> 00:19:19,240
<i>Tu je ekipu tražio.</i>

164
00:19:29,800 --> 00:19:32,920
<i>Sad samo mora strpljivo čekati.</i>

165
00:19:43,360 --> 00:19:45,760
<i>A makaki su put</i>

166
00:19:45,840 --> 00:19:47,880
<i>do najslađe hrane u šumi.</i>

167
00:20:09,720 --> 00:20:12,640
<i>Kažu da onaj tko čeka, dočeka.</i>

168
00:20:22,160 --> 00:20:24,560
<i>Svi jeleni znaju da ti majmuni</i>

169
00:20:25,480 --> 00:20:26,800
<i>jedu neuredno.</i>

170
00:20:39,920 --> 00:20:42,880
<i>Hrana koja im ispada prepuna je šećera.</i>

171
00:21:03,160 --> 00:21:04,880
<i>Ali ipak je nema napretek.</i>

172
00:21:21,280 --> 00:21:24,200
<i>Jeleni planduju dok mogu.</i>

173
00:21:36,280 --> 00:21:38,760
<i>No smeteni mužjak postaje</i>

174
00:21:39,520 --> 00:21:40,680
<i>savršena igračka.</i>

175
00:21:49,280 --> 00:21:52,800
<i>I ispada da besplatni ručak ne postoji.</i>

176
00:21:58,080 --> 00:22:00,120
<i>Kako bi se dosita najeo,</i>

177
00:22:00,200 --> 00:22:03,760
<i>jelen mora provozati majmuna.</i>

178
00:22:12,760 --> 00:22:15,200
<i>Saveznike treba držati uz sebe.</i>

179
00:22:19,160 --> 00:22:21,800
<i>Ali ovo je nesumnjivo posljednja postaja.</i>

180
00:22:31,080 --> 00:22:36,040
<i>Naši nacionalni parkovi</i>
<i>nisu samo utočište i izvor hrane za faunu.</i>

181
00:22:40,240 --> 00:22:44,200
<i>I još učimo</i>
<i>o stvarnim prednostima zaštite divljine.</i>

182
00:22:49,200 --> 00:22:50,720
<i>Godine 1872.</i>

183
00:22:51,320 --> 00:22:54,320
<i>Yellowstone na zapadu SAD-a</i>

184
00:22:55,280 --> 00:22:58,320
<i>postao je prvi nacionalni park na svijetu.</i>

185
00:23:00,560 --> 00:23:04,080
<i>Osamsto tisuća hektara</i>
<i>divljine na Stjenjaku.</i>

186
00:23:19,080 --> 00:23:20,600
<i>Geološki aktivne</i>

187
00:23:22,080 --> 00:23:23,520
<i>i spektakularne.</i>

188
00:23:32,560 --> 00:23:35,120
<i>Ovdje je najgušća fauna</i>

189
00:23:36,160 --> 00:23:38,360
<i>u SAD-u, izuzev Aljaske i Havaja.</i>

190
00:23:50,880 --> 00:23:53,440
<i>Jedna od najboljih američkih ideja.</i>

191
00:23:55,080 --> 00:23:59,400
<i>Osnovan je radi dobrobiti i užitka ljudi.</i>

192
00:24:02,280 --> 00:24:06,280
<i>I uspjelo je te potaknulo globalni pokret.</i>

193
00:24:10,320 --> 00:24:12,760
<i>Danas je</i> <i>oko 15 % kopna</i>

194
00:24:12,840 --> 00:24:16,760
<i>i gotovo 8 % oceana zaštićeno.</i>

195
00:24:17,560 --> 00:24:19,720
<i>Većina za moga života.</i>

196
00:24:25,400 --> 00:24:30,000
<i>Shvatili smo istinsku vrijednost</i>
<i>ovih posljednjih divljina</i>

197
00:24:30,840 --> 00:24:35,280
<i>i da sve što se događa</i>
<i>u našim parkovima utječe na sve nas.</i>

198
00:24:45,400 --> 00:24:46,800
<i>Primjerice, prašume.</i>

199
00:24:49,280 --> 00:24:53,320
<i>U njima živi više od pola</i>
<i>sveg života na kopnu.</i>

200
00:24:58,880 --> 00:25:03,040
<i>Ako niste sigurni zašto</i>
<i>je važno zaštititi tu bioraznolikost,</i>

201
00:25:03,120 --> 00:25:07,160
<i>razmislite o ovome:</i>
<i>četvrtina svih naših lijekova</i>

202
00:25:07,920 --> 00:25:10,200
<i>potječe iz prašuma.</i>

203
00:25:14,960 --> 00:25:17,680
<i>Još otkrivamo nova medicinska otkrića</i>

204
00:25:18,240 --> 00:25:20,240
<i>skrivena naočigled.</i>

205
00:25:23,960 --> 00:25:27,280
<i>U nacionalnom parku</i>
<i>Manuel Antonio na Kostariki</i>

206
00:25:27,800 --> 00:25:30,680
<i>čak nas i poznata lica mogu iznenaditi.</i>

207
00:25:32,480 --> 00:25:35,760
<i>Troprsti ljenjivac uživa na suncu.</i>

208
00:25:41,400 --> 00:25:44,000
<i>S najsporijim metabolizmom među sisavcima</i>

209
00:25:44,600 --> 00:25:46,320
<i>ne smije tratiti energiju.</i>

210
00:25:48,480 --> 00:25:49,440
<i>Ali gladan je.</i>

211
00:25:53,800 --> 00:25:56,440
<i>Nesreću, ne mora daleko.</i>

212
00:26:06,280 --> 00:26:09,880
<i>Ako probavljanje lista</i>
<i>može trajati i cijeli mjesec,</i>

213
00:26:09,960 --> 00:26:12,920
<i>bolje da nađete onaj pravi.</i>

214
00:26:19,760 --> 00:26:22,560
<i>Ima problema s vidom, kao i svi ljenivci.</i>

215
00:26:23,440 --> 00:26:25,360
<i>Stoga najbolje traži njuhom.</i>

216
00:26:33,400 --> 00:26:34,840
<i>Preskače staro.</i>

217
00:26:46,000 --> 00:26:49,640
<i>Dok ne nađe savršeno.</i>

218
00:27:02,200 --> 00:27:04,440
<i>Ali večera će morati pričekati.</i>

219
00:27:14,120 --> 00:27:15,320
<i>Kiša ga hladi.</i>

220
00:27:54,160 --> 00:27:55,560
<i>Za razliku od majmuna,</i>

221
00:27:55,640 --> 00:27:58,080
<i>ne može se ugrijati brzim kretanjem.</i>

222
00:28:02,880 --> 00:28:06,360
<i>Ali prašuma mu je</i>
<i>savršena ležaljka za sunčanje</i>

223
00:28:06,440 --> 00:28:09,840
<i>s koje može izvesti zanimljiv trik.</i>

224
00:28:11,040 --> 00:28:14,640
<i>Promijeni boju i postane jarkozelen.</i>

225
00:28:22,680 --> 00:28:26,000
<i>To su alge koje rastu samo na ljenivcima</i>

226
00:28:26,520 --> 00:28:28,640
<i>i koje mu daju jedinstvenu boju.</i>

227
00:28:32,360 --> 00:28:33,560
<i>A to nije sve.</i>

228
00:28:35,360 --> 00:28:40,040
<i>U njegovu krznu</i>
<i>živi cijelo mikrokraljevstvo.</i>

229
00:28:40,640 --> 00:28:43,880
<i>Ovdje je najmanje 80 vrsta našlo dom.</i>

230
00:28:48,560 --> 00:28:50,040
<i>Uključujući i moljce</i>

231
00:28:50,120 --> 00:28:52,640
<i>koji život kao odrasle jedinke provedu</i>

232
00:28:52,720 --> 00:28:54,200
<i>na nježnu domaćinu.</i>

233
00:28:58,440 --> 00:29:03,360
<i>Savršen spoj debelog</i>
<i>i vlažnog krzna koje grije sunce</i>

234
00:29:03,440 --> 00:29:07,080
<i>osigurava bujanje</i>
<i>malog svijeta u njegovu krznu.</i>

235
00:29:09,800 --> 00:29:12,520
<i>Zato znanstvenici smatraju</i>
<i>da od ovoga ljenivca</i>

236
00:29:12,600 --> 00:29:14,960
<i>svi mi možemo imati koristi.</i>

237
00:29:17,800 --> 00:29:20,160
<i>On je poput male farmaceutske tvrtke.</i>

238
00:29:20,880 --> 00:29:23,480
<i>Gljivice u njegovu krznu</i>
<i>proizvode kemikalije</i>

239
00:29:23,560 --> 00:29:27,000
<i>koje mogu pomoći</i>
<i>u borbi protiv raka, malarije</i>

240
00:29:27,080 --> 00:29:29,680
<i>i supervirusa otpornih na antibiotike.</i>

241
00:29:37,040 --> 00:29:40,080
<i>Ako zaštitimo njega i njegovu prašumu,</i>

242
00:29:41,760 --> 00:29:45,160
<i>ovaj pospani ljenivac</i>
<i>mogao bi nas sve spasiti.</i>

243
00:29:55,720 --> 00:29:58,960
<i>Kako bismo zaštitili parkove</i>
<i>i njihove stanovnike,</i>

244
00:29:59,640 --> 00:30:04,400
<i>moramo zaštititi i zdravlje</i>
<i>kopna i vode izvan njihovih granica.</i>

245
00:30:09,080 --> 00:30:11,000
<i>Jer svaka zaštićena divljina,</i>

246
00:30:11,080 --> 00:30:13,000
<i>koliko god udaljena bila,</i>

247
00:30:13,080 --> 00:30:15,040
<i>povezana je s vanjskim svijetom…</i>

248
00:30:17,240 --> 00:30:18,800
<i>kretanjem vjetra,</i>

249
00:30:20,520 --> 00:30:21,560
<i>vode</i>

250
00:30:22,360 --> 00:30:23,680
<i>i faune.</i>

251
00:30:31,280 --> 00:30:33,560
<i>Iznad australske sjeverne obale</i>

252
00:30:33,640 --> 00:30:37,960
<i>četvrt milijuna</i>
<i>dugonogih gusaka leti zajedno</i>

253
00:30:40,000 --> 00:30:42,840
<i>prema nacionalnom parku Kakadu.</i>

254
00:30:51,080 --> 00:30:55,640
<i>Krajobrazu prepunom</i>
<i>močvara, rijeka i poplavnih rukavaca,</i>

255
00:30:56,960 --> 00:31:00,040
<i>gdje vodene mijene</i>
<i>određuju sudbinu svih bića.</i>

256
00:31:05,360 --> 00:31:06,680
<i>Tijekom suše</i>

257
00:31:06,760 --> 00:31:11,000
<i>guske se prejedaju</i>
<i>vodenim kestenjem iz blatnih plićaka.</i>

258
00:31:15,120 --> 00:31:19,080
<i>Ali sreća jedne životinje</i>
<i>može ugroziti drugu.</i>

259
00:31:23,720 --> 00:31:25,440
<i>Morski krokodili,</i>

260
00:31:26,000 --> 00:31:28,600
<i>najveći gmazovi na svijetu.</i>

261
00:31:33,200 --> 00:31:36,280
<i>Sušna je sezona</i>
<i>opasno razdoblje za ove grabljivce.</i>

262
00:31:40,880 --> 00:31:44,800
<i>Mužjak dugačak četiri i pol metra</i>
<i>mora prijeći suparnikov teritorij</i>

263
00:31:44,880 --> 00:31:46,920
<i>kako bi ušao u dublju vodu.</i>

264
00:31:54,160 --> 00:31:55,640
<i>Ali kocka se isplati.</i>

265
00:32:03,200 --> 00:32:06,400
<i>Krokodili koji se ne pomaknu</i>
<i>na vrijeme riskiraju smrt</i>

266
00:32:06,480 --> 00:32:07,880
<i>u blatu koje se suši.</i>

267
00:32:12,480 --> 00:32:16,920
<i>No on dospijeva do riječnoga sustava</i>
<i>koji povezuje Kakadu s morem.</i>

268
00:32:20,360 --> 00:32:22,800
<i>Sad se njegova misija ubrzava.</i>

269
00:32:50,680 --> 00:32:52,760
<i>Zaobilazi uobičajen plijen.</i>

270
00:32:58,880 --> 00:33:01,440
<i>Na njegovu odredištu ima boljih opcija.</i>

271
00:33:20,680 --> 00:33:22,640
<i>Cahillov prijelaz,</i>

272
00:33:22,720 --> 00:33:27,120
<i>cesta koja poplavljuje</i>
<i>samo za najvećih plima tijekom godine.</i>

273
00:33:29,360 --> 00:33:31,360
<i>Savršeno je pogodio trenutak.</i>

274
00:33:41,880 --> 00:33:43,880
<i>Kako vodostaj rijeke raste,</i>

275
00:33:43,960 --> 00:33:45,800
<i>cipal koji pliva iz mora</i>

276
00:33:46,560 --> 00:33:49,000
<i>koristi jedinu priliku za prijelaz</i>

277
00:33:49,600 --> 00:33:53,560
<i>i uzvodan nastavak putovanja</i>
<i>do mrjestilišta.</i>

278
00:33:54,800 --> 00:33:56,680
<i>A krokodili to znaju,</i>

279
00:33:59,080 --> 00:34:03,920
<i>zbog čega je ovo možda najveće okupljanje</i>
<i>morskih krokodila na Zemlji.</i>

280
00:34:07,480 --> 00:34:09,320
<i>Ali voda je toliko uzburkana</i>

281
00:34:09,400 --> 00:34:11,400
<i>da uopće ne vidi ribu.</i>

282
00:34:11,920 --> 00:34:14,040
<i>Stoga ispruži udove</i>

283
00:34:14,560 --> 00:34:16,000
<i>i uperi prste.</i>

284
00:34:19,280 --> 00:34:22,520
<i>Njegove su krljušti</i>
<i>pune senzora osjetljivih na dodir.</i>

285
00:34:25,600 --> 00:34:30,760
<i>Kad se tako raširi,</i>
<i>može bolje odrediti kretanje plijena.</i>

286
00:34:48,320 --> 00:34:51,280
<i>Zbog instinkta se cipal ne vraća.</i>

287
00:35:20,000 --> 00:35:24,840
<i>Ovi drevni grabljivci imaju</i>
<i>najsnažniji ugriz u životinjskome carstvu.</i>

288
00:35:48,360 --> 00:35:51,280
<i>A zatim, samo sat nakon plime…</i>

289
00:35:53,840 --> 00:35:54,840
<i>gotovo je.</i>

290
00:35:59,560 --> 00:36:01,680
<i>Vraća se samotnu životu,</i>

291
00:36:03,400 --> 00:36:06,000
<i>uživatelj zaštite koju mu pruža park</i>

292
00:36:07,560 --> 00:36:11,680
<i>i bogatstva koje mu donosi</i>
<i>more izvan granica Kakadua.</i>

293
00:36:16,720 --> 00:36:19,240
<i>Australski Veliki koraljni greben.</i>

294
00:36:20,640 --> 00:36:25,560
<i>Ovdje su 2400 km koralja, atola i otoka.</i>

295
00:36:27,920 --> 00:36:30,480
<i>Najveći sustav</i>
<i>koraljnih grebena na svijetu.</i>

296
00:36:31,000 --> 00:36:33,520
<i>Većina je zaštićena kao morski park.</i>

297
00:36:37,800 --> 00:36:39,320
<i>Ispod površine</i>

298
00:36:39,400 --> 00:36:42,800
<i>eksplozija života i raznolikosti.</i>

299
00:36:50,440 --> 00:36:53,240
<i>Užurban podvodni velegrad.</i>

300
00:36:58,120 --> 00:37:01,200
<i>Koralji čine samo 1 % oceana,</i>

301
00:37:01,280 --> 00:37:05,040
<i>no u njima živi</i>
<i>gotovo četvrtina sveg morskog života.</i>

302
00:37:24,840 --> 00:37:27,360
<i>Veliki koraljni greben toliko je poseban</i>

303
00:37:29,280 --> 00:37:33,680
<i>da čak i najmanja mjesta</i>
<i>igraju golemu ulogu.</i>

304
00:37:38,160 --> 00:37:40,960
<i>Otok Raine dugačak je samo 800 m.</i>

305
00:37:41,560 --> 00:37:44,600
<i>Malen potez pijeska u nepreglednu oceanu.</i>

306
00:37:49,200 --> 00:37:52,080
<i>Taj je park slamka spasa za 90 %</i>

307
00:37:52,160 --> 00:37:55,360
<i>ugroženih zelenih želvi toga područja.</i>

308
00:37:58,600 --> 00:38:03,920
<i>Svako ljeto tisuće njih prevaljuju</i>
<i>goleme udaljenosti preko Pacifika</i>

309
00:38:04,000 --> 00:38:05,960
<i>da dođu do ovog otočića…</i>

310
00:38:09,280 --> 00:38:12,680
<i>najvećega gnjezdilišta</i>
<i>zelene želve na svijetu.</i>

311
00:38:18,680 --> 00:38:23,000
<i>Svake sezone ovdje izlegu</i>
<i>do milijun jaja u pijesak…</i>

312
00:38:26,080 --> 00:38:28,760
<i>kao što čine već tisuću godina.</i>

313
00:38:35,520 --> 00:38:37,720
<i>No naš se svijet brzo mijenja.</i>

314
00:38:37,800 --> 00:38:40,600
<i>Danas sve brže klimatske promjene</i>

315
00:38:40,680 --> 00:38:42,800
<i>imaju razoran učinak.</i>

316
00:38:46,320 --> 00:38:50,600
<i>Spol mladunca određuje</i>
<i>temperatura u gnijezdu.</i>

317
00:38:53,160 --> 00:38:57,520
<i>Zbog toplijega pijeska</i>
<i>iz 99 % jaja ovdje se izlegu</i>

318
00:38:57,600 --> 00:38:58,880
<i>ženke.</i>

319
00:39:08,320 --> 00:39:09,360
<i>A to nije sve.</i>

320
00:39:11,520 --> 00:39:13,840
<i>Kako se planet zagrijava, a mora rastu,</i>

321
00:39:15,200 --> 00:39:18,200
<i>voda može poplaviti gnjezdilišta i jaja.</i>

322
00:39:23,880 --> 00:39:27,280
<i>Veliki dijelovi plaže</i>
<i>nekoliko su centimetara iznad mora,</i>

323
00:39:27,800 --> 00:39:30,720
<i>pa je otok Raine uistinu ugrožen.</i>

324
00:39:39,400 --> 00:39:41,720
<i>Kažu da smo mi prva generacija</i>

325
00:39:41,800 --> 00:39:44,400
<i>koja osjeća posljedice</i>
<i>globalnog zatopljenja.</i>

326
00:39:45,960 --> 00:39:48,600
<i>I posljednja koja još može nešto poduzeti.</i>

327
00:39:50,920 --> 00:39:53,840
<i>Naše parkove, poput ostatka planeta,</i>

328
00:39:53,920 --> 00:39:56,600
<i>sad ugrožavaju ekstremno vrijeme,</i>

329
00:39:57,240 --> 00:39:59,040
<i>sve veće onečišćenje</i>

330
00:40:00,040 --> 00:40:02,640
<i>te gubitak bioraznolikosti i staništa.</i>

331
00:40:07,400 --> 00:40:12,160
<i>A nešto od toga rezultat je</i>
<i>naših svakodnevnih odluka.</i>

332
00:40:15,320 --> 00:40:17,040
<i>Ugrožavamo vlastitu dobrobit…</i>

333
00:40:20,080 --> 00:40:22,320
<i>ali i onu budućih naraštaja.</i>

334
00:40:24,280 --> 00:40:25,680
<i>No nismo posve nemoćni.</i>

335
00:40:27,600 --> 00:40:29,400
<i>Možemo sve promijeniti.</i>

336
00:40:30,240 --> 00:40:32,280
<i>Ako odmah djelujemo.</i>

337
00:40:36,200 --> 00:40:39,440
<i>Na nekim zaštićenim mjestima već jesmo.</i>

338
00:40:43,640 --> 00:40:47,760
<i>U srcu Afrike,</i>
<i>Nacionalni park Vulkani u Ruandi.</i>

339
00:40:50,760 --> 00:40:53,640
<i>Nakon što je genocid devastirao zemlju,</i>

340
00:40:53,720 --> 00:40:56,000
<i>ova se mala nacija obnavlja.</i>

341
00:40:59,200 --> 00:41:01,160
<i>I kako se Ruanda oporavljala,</i>

342
00:41:01,760 --> 00:41:03,640
<i>očuvanje je postalo prioritet.</i>

343
00:41:07,480 --> 00:41:12,000
<i>Obrađuju bogato vulkansko tlo</i>
<i>sve do neprimjetnog kamenog zida.</i>

344
00:41:17,080 --> 00:41:18,120
<i>Iza te granice</i>

345
00:41:18,640 --> 00:41:23,720
<i>nalazi se jedna od dviju preostalih</i>
<i>populacija ugroženih planinskih gorila.</i>

346
00:41:34,640 --> 00:41:37,200
<i>Obitelj uživa u pogodnostima bambusa.</i>

347
00:41:46,760 --> 00:41:48,760
<i>U ovoj je skupini devet ženki,</i>

348
00:41:49,280 --> 00:41:52,000
<i>uključujući i ovu majku</i>
<i>s njezinim mladunčetom,</i>

349
00:41:52,640 --> 00:41:55,320
<i>najmlađim gorilom u parku.</i>

350
00:42:00,080 --> 00:42:04,480
<i>Ima samo tri tjedna</i>
<i>i jedva može podići glavu.</i>

351
00:42:11,040 --> 00:42:13,320
<i>Za nekoliko mjeseci vlada Ruande</i>

352
00:42:13,840 --> 00:42:16,080
<i>nadjenut će joj ime u svečanosti</i>

353
00:42:16,160 --> 00:42:19,440
<i>koja slavi dolazak svakog novoga gorile.</i>

354
00:42:25,360 --> 00:42:28,720
<i>Ona i njezino sedmero</i>
<i>braće i sestara dio su porasta</i>

355
00:42:29,560 --> 00:42:32,560
<i>zbog kojeg se udvostručio</i>
<i>broj planinskih gorila.</i>

356
00:42:37,680 --> 00:42:39,840
<i>Dok njihov otac, Mirambo,</i>

357
00:42:40,520 --> 00:42:41,960
<i>malo drijema,</i>

358
00:42:42,920 --> 00:42:45,680
<i>njegov trogodišnji sin Paradiso</i>

359
00:42:45,760 --> 00:42:48,080
<i>budno nadzire obitelj.</i>

360
00:42:59,480 --> 00:43:01,400
<i>Čini se da želi zadiviti tatu…</i>

361
00:43:12,080 --> 00:43:14,760
<i>i ima sve odlike budućega vođe.</i>

362
00:43:20,360 --> 00:43:22,400
<i>Ali treba ga još odgajati.</i>

363
00:43:26,000 --> 00:43:29,440
<i>Nacionalni park Vulkani raj je za gorile,</i>

364
00:43:30,040 --> 00:43:31,600
<i>ali nije oduvijek tako.</i>

365
00:43:33,960 --> 00:43:38,560
<i>Prije samo 40 godina patili su</i>
<i>zbog krivolova i uništavanja staništa.</i>

366
00:43:45,200 --> 00:43:47,520
<i>No zbog napora da se zaštite gorile,</i>

367
00:43:47,600 --> 00:43:51,680
<i>danas su Mirambo</i>
<i>i njegova obitelj sigurni.</i>

368
00:43:53,280 --> 00:43:56,240
<i>Čak i kad napuste zaštitu svoje šume.</i>

369
00:44:01,880 --> 00:44:04,240
<i>Pozorno prelaze zid parka.</i>

370
00:44:43,000 --> 00:44:46,880
<i>I drugi napuštaju park</i>
<i>u potrazi za slasticama.</i>

371
00:44:48,480 --> 00:44:51,720
<i>Rijetki zlatni zamorci</i>
<i>koji žive samo na ovim planinama</i>

372
00:44:51,800 --> 00:44:53,360
<i>dolaze po krumpir.</i>

373
00:44:54,640 --> 00:44:56,280
<i>Ali nitko ih ne dira.</i>

374
00:44:57,080 --> 00:44:59,320
<i>A ni ratari nisu na gubitku.</i>

375
00:45:02,320 --> 00:45:03,880
<i>Plaćaju im odštetu,</i>

376
00:45:03,960 --> 00:45:08,880
<i>a zaradu od turizma</i>
<i>ulažu u lokalne zajednice.</i>

377
00:45:14,080 --> 00:45:17,880
<i>Što znači da ljudi</i>
<i>mogu živjeti održivo u skladu s prirodom.</i>

378
00:45:34,280 --> 00:45:37,200
<i>A planiraju i povećati park.</i>

379
00:45:41,520 --> 00:45:44,960
<i>Kako bi, kad Paradiso</i>
<i>zavlada ovim područjem,</i>

380
00:45:45,600 --> 00:45:49,920
<i>njegova sigurnost,</i>
<i>kao i budućnost vrste, bila osigurana.</i>

381
00:45:56,080 --> 00:45:59,040
<i>Aktivno očuvanje odgovorno je za zaštitu</i>

382
00:45:59,120 --> 00:46:02,520
<i>mnogobrojnih parkova svijeta</i>
<i>te njihovih stanovnika.</i>

383
00:46:06,280 --> 00:46:09,400
<i>U Yellowstoneu to uključuje vrste</i>

384
00:46:09,480 --> 00:46:11,920
<i>koje su ključne za državni identitet.</i>

385
00:46:27,600 --> 00:46:30,080
<i>Samo prije stotine godina</i>

386
00:46:30,160 --> 00:46:33,640
<i>američki bizoni bili su pred izumiranjem.</i>

387
00:46:39,920 --> 00:46:42,520
<i>Danas, pod okriljem stabala,</i>

388
00:46:43,040 --> 00:46:46,200
<i>mladunče bizona mlado tek nekoliko minuta.</i>

389
00:46:57,080 --> 00:47:00,960
<i>Ubrzo će biti dovoljno snažno</i>
<i>da istražuje svoj svijet</i>

390
00:47:01,480 --> 00:47:02,880
<i>i nađe društvo za igru.</i>

391
00:47:14,080 --> 00:47:17,720
<i>Otprilike pet tisuća bizona</i>
<i>sada živi u Yellowstoneu</i>

392
00:47:18,240 --> 00:47:21,160
<i>te su ključna atrakcija</i>
<i>za milijune posjetitelja</i>

393
00:47:21,240 --> 00:47:23,160
<i>koji svake godine dolaze u park.</i>

394
00:47:30,800 --> 00:47:34,480
<i>Osjećaj kad sam prvi put vidio bizona</i>

395
00:47:34,560 --> 00:47:36,400
<i>nikad neću zaboraviti.</i>

396
00:47:40,600 --> 00:47:42,280
<i>Ovdje sam kao dijete</i>

397
00:47:42,800 --> 00:47:48,560
<i>prvi put istinski počeo shvaćati</i>
<i>svoje mjesto u prirodi.</i>

398
00:47:49,760 --> 00:47:53,480
<i>Da sam dio nečeg</i>
<i>mnogo većeg od sebe samoga.</i>

399
00:47:57,040 --> 00:48:01,000
Volio bih da svi
imaju priliku posjetiti nacionalni park.

400
00:48:01,080 --> 00:48:04,760
Da iskuse radost i čuda prirode.

401
00:48:05,360 --> 00:48:09,280
Da shvate da je svatko od nas
dio tog dragocjenog svijeta.

402
00:48:11,640 --> 00:48:13,120
Svakim svojim dahom.

403
00:48:15,120 --> 00:48:16,840
Svakom čašom vode.

404
00:48:18,400 --> 00:48:21,920
Toliko naših medicinskih
i znanstvenih otkrića.

405
00:48:23,040 --> 00:48:27,480
Tkivo divljine s našim je životima
povezano na brojne načine.

406
00:48:29,080 --> 00:48:31,160
Stoga je mi moramo zaštititi,

407
00:48:31,840 --> 00:48:32,920
brinuti se o njoj

408
00:48:33,680 --> 00:48:37,960
i predati ova divlja prostranstva
idućemu naraštaju.

409
00:48:39,360 --> 00:48:43,240
Pridružite mi se
dok istražujemo čuda i tajne

410
00:48:43,320 --> 00:48:47,080
nekih od najveličanstvenijih
nacionalnih parkova na planetu.

411
00:50:12,000 --> 00:50:17,000
Prijevod titlova: Željko Radić