Bumagsak ang eroplano ng Malaysia Airlines na may 300 sakay,
sa Ukraine malapit sa border ng Russia.
Umalis ang Flight MH17 ng tanghali sa Amsterdam.
Papunta ito ng Kuala Lumpur.
Nagising ako isang umaga at
may eroplanong Malaysian sa TV na bumagsak.
Kaagad, naisip ko na MH370 'yon
tapos nakita ko 'yung MH17 at nasabi ko,
"Teka, 'di pwedeng eroplano ulit ng Malaysia 'yan."
Sinabi ng US intelligence na pinabagsak ito ng isang surface-to-air missile.
Ang mawalan ng dalawang eroplano sa loob ng anim na buwan ay 'di pa noon nangyari.
At parehong 777 din.
Nangyari ulit ito sa eroplano ng Malaysia Airlines.
Nangyari ulit sa mga kasamahan ko.
At
sa pagkakataong ito, mailibing nila ang mga mahal nila sa buhay.
Dahil kami rin...
Oo.
Gusto rin naming mailibing ang mga mahal namin sa buhay.
Namanhid talaga ako. Manhid na manhid.
At
'di ako makapaniwala.
Naiisip namin, "Siguro may plano sila
para sirain ang kredibilidad namin."
Mga sunod-sunod na aksyon para pabagsakin kami.
Tinawag ng pangulo ng Ukraine na ang pagpabagsak sa Malaysia Airlines
na pampasaherong eroplano ay isang terorismo.
Ito pala ay isang army unit ng Russia na hawak ng military intelligence ng Russia.
Wala pang malaking aksidente ang Malaysia Airlines mula 90s
at ngayon, apat at kalahating buwan lang, nawalan sila ng dalawang 777.
Napaisip ako,
"Nagkataon lang ba ito?"
At kung may kaugnayan sa dalawang ito,
ang lihim na katotohanan ay mas malala pa
sa inaasahan ng kahit sino.
Wala kaming sagot.
Isa ito sa mga pinakamalaking misteryo sa kasaysayan ng aviation.
MH370 ANG EROPLANONG NAWAWALA
Mangunguna ang Australia sa paghahanap sa Indian Ocean
sa nawawalang jet ng Malaysia Airlines.
Sa sumunod na mga buwan matapos pabagsakin ang MH17...
Gaya ng naiisip ko
na baka mga Russian ang sanhi ng parehong pangyayaring ito,
ang paghahanap sa MH370 ay nagpapatuloy.
Ayon sa mga eksperto, ang jet na bumagsak sa Indian Ocean,
mahigit 1,800 kilometro mula sa baybayin ng West Australia.
Napakalawak ng lugar, isang malaking responsibilidad
sa Australia na makakita ng anumang bakas ng flight 370.
Ngayong gabi, may 43 barko, 58 na sasakyang panghimpapawid,
mula sa 14 na bansa, lahat ay nagtutulungan para maghanap ng mga bakas.
Ang lugar na sinusuyod nila ay mas malaki pa
sa kontinente ng Estados Unidos.
'Di kami naghahanap ng karayom, inaalam natin kung nasaan ang dayami.
Iginiit pa rin ng search team na ang mga debris ay nasa ilalim ng dagat,
isang lokasyon na itinuturo ng satellite data.
Ang opisyal na ulat
ay pumunta ang eroplano sa timog sa katimugang Indian Ocean.
Doon natukoy ang mga huling electronic signal.
Ayon sa datos ng Inmarsat, pa-timog 'yong eroplano.
'Di ko maisip na ang taong mahal ko
ay nawala sa timog ng Indian Ocean sa
4,000 metro ng tubig. Ibig kong sabihin, 'yon ay
napakahirap isipin.
May 239 na pamilya na
desperado sa mga sagot, at
nangako ako noon na
gagawin ko ang lahat para maiuwi ang mga mahal nila sa buhay.
Pero napakahirap galugarin ng lugar.
Ang inaasahan mo na isang maganda, patag, at kalmadong lugar.
Pero may mga
bulkan, bundok sa ilalim ng dagat, na kasing laki at lapad ng Grand Canyon.
Minsan masama ang panahon doon.
Nasusukat nila ang alon sa 24 metro.
Talagang hindi para sa mahina ang loob.
Alam namin na magtatagal ito.
1 TAON MULA NG HULING TAWAG
Ito ang hitsura ng isang taong pagdadalamhati.
Ang mga kamag-anak ng mga nawawala ay nakaramdam ng pagkakaila, galit, lungkot.
Pero dahil walang bakas ng eroplano,
malayo pa nilang matanggap ito.
Kaya ako nandito para kausapin kayo.
Kaya ako nandito sa napakalungkot na kabanatang ito,
sinasabi ang nararamdaman ko. Hindi ito madali.
Sa tingin ko, sa lahat, napakahirap ng taon na 'yon para sa mga kamag-anak.
Nang magsalita ako sa publiko noong araw na iyon,
kinakausap ko sila bilang anak na nami-miss ang ina niya.
Kailangang alam ko na ginawa ko ang lahat para sa nanay ko.
Kahit na wala siya rito.
May mga araw na naiisip kong lilitaw na lang siya sa pinto.
Dahil wala kaming nahanap na mga labi, wala talaga.
Tinanong ako ng anak ko,
"Nasaan si Papa?"
"Kung wala na si Papa,
nasaan ang puntod niya?"
Paulit-ulit niyang tanong sa akin.
"Bakit nasa eroplano si Papa?"
"Bakit 'di sa iba nagtrabaho si Papa?"
"Kung sa iba nagtrabaho si Papa, 'di sana nawala si Papa."
Isang buong taon
ang nakalipas
at hindi pa ring pag-usad
kung asan tayo noong Marso 8.
'Di kapani-paniwalang nandito pa rin tayo makalipas ang 12 buwan.
At ang mayroon lang ako
ay siya
palabas ng pinto at hinahalikan kami.
At 'yon pa ay, isang taon na, 'yon lang ang meron ako.
Lumilipad ang eroplano. Bumababa ang eroplano.
Ang 'di ginagawa ng eroplano ay mawala na lang sa balat ng lupa.
Noong isang linggo na itong nawawala, lahat kami ay 'di makapaniwala.
Sabi namin,
"Di ako makapaniwalang isang linggo na at wala pa rin ito."
Matapos ang isang buwan, "Hindi pa rin namin nahanap."
At pagkatapos ng isang taon..."
"Hinahanap pa rin ang eroplanong ito?"
Ang lalim ng misteryong ito,
at ang kawalan ng kakayahan ng mga awtoridad ng Malaysia
para sagutin ang mga tanong,
ay nagbukas ng pagkakataon.
At napakaraming mga tao na
nagsasabing nalutas na nila ito.
Sa social media, maraming mga haka-haka tungkol sa nawawalang eroplano.
Na-hijack ang totoong flight ng Malaysia Airlines
at dinala sa Iran
bilang paghahanda sa isang pag-atake.
Napakaraming mga teorya. May ideya ang lahat.
Sunog mula sa mga lithium na baterya sa kargamento ang nagpabagsak sa eroplano.
Laganap ang haka-haka.
Isang mangingisda mula sa Indonesia ang nagsabing
nakita niya ang isang umuusok na eroplano habang lumilipad ito.
Isa pang conspiracy:
isang matinding insurance scam.
May mga pumunta sa labas ng opisina ko.
Hinabol nila ako.
Nakakatakot. Natapilok pa ako noon habang tumatakas
sa mga taong gustong sabihin sa akin ang kanilang teorya.
Apat na araw matapos mawala ang flight,
nagkaroon ng patent para sa bagong teknolohiya ng semiconductor.
Iniisip ng iba,
"Napunta ba ito sa base militar ng US na kilala bilang Diego Garcia?"
Sinusubukan naming suriing mabuti sa napakaraming
mga maling impormasyon at haka-haka
at kalokohan.
Ang talagang kakaiba. Tinamaan ng bulalakaw.
Iminumungkahi ng ilan, tinangay ang eroplano ng North Korea.
Ibig sabihin, may alien sa eroplano?
At dinukot ang lahat ng sakay.
Mas nagiging kakaiba pa ito.
Para kang nalulunod sa kalokohan.
Dahil ang daming walang basehang ideya.
Kung maniniwala ka sa teorya,
siguraduhing sumasang-ayon ito sa data ng Inmarsat
na sinasabi sa scientist ang distansiya
sa satellite ng eroplano.
Ito ang pangunahing palatandaan ng buong misteryo
at pinipili ng mga tao na sabihing, "Kalokohan 'yan."
Pero wala ang eroplano doon
sa sinasabi ng datos,
sa southern Indian Ocean.
Para sa akin, iyon ang dapat pag-isipan.
Kinailangang harapin ang isyu
kung bakit wala doon ang eroplano?
Saan ba tayo nagkamali?
Hindi kapani-paniwala 'yong kuwento.
Nagpasya akong imungkahi sa Le Monde,
isang pahayagan sa France,
na balikan ang kuwento para sa isang taong anibersaryo.
Sinabi ko na,
"Guys, isang taon nang nawawala ang eroplanong ito."
Mamamahayag at reporter ako
sa Asia-Pacific sa nakalipas na 30 taon.
Sa katotohanang walang kahit isang piraso ng debris
ang pinakamalaking isyu.
Walang konkreto, o mapagkakatiwalaan,
na pinanghahawakan ang mga pamilya.
At 'yong kapitan ang ginawang potensyal na kontrabida.
Napagtanto ko na kailangang magsimula ulit sa simula
at kailangan kong magkaroon ng sariling
pagkakakilala kung sino ang lalaking ito.
Nagkaroon ng pare-pareho
at galit na kampanya laban sa
kanyang pribadong buhay, at pag-iisip.
May mga akusasyon din na maaaring may
politikal siyang dahilan
para pabagsakin ang MH370.
Tagahanga siya ni Anwar Ibrahim,
na pinuno ng partido ng oposisyon.
Dumalo si Zaharie sa mga rally at pang demokrasyang meeting ni Anwar.
Nagtatanong ngayon ang mga reporter,
"Pinabagsak ba ni Zaharie 'yong eroplano para sa isang pulitikal na pahayag?
Pero wala siyang iniwan na mensahe,
pulitikal, o kahit ano,
o paalam sa pamilya niya, o anumang suicide note.
Wala kahit ano.
At habang mas inaaral ko ang buhay niya,
mas lalo akong walang makitang dahilan para siya
ay magalit o malungkot.
Kumusta kayong lahat.
Ito ay isang video sa YouTube na ginawa ko bilang
serbisyo sa komunidad.
Isa siyang lalaki
na gumagawa ng mga video sa YouTube para tumulong
takpan ang 'yong mga bintana
o ayusin ang aircon mo.
Ito ang pinakamurang solusyon na magagawa mo.
Napakabisa nito.
Sa palagay ko,
siguradong na hindi siya ekstremista.
Ang ginawa ko ay nag-ayos ng mga panayam sa mga miyembro ng pamilya niya.
Ang una kong nakausap
ay ang ate niya, si Sakinab.
Napakabait at napakamaasikaso
niyang tao.
Si Sakinab, nang makausap ko siya, halatang sobrang sama ng loob.
Una, dahil nawalan siya ng kapatid na mahal na mahal niya,
at kailangan niyang tiisin
ang mga pag-uusig na ang kapatid niya ang dahilan ng sakuna.
GINAWA ITO NG KAPITAN
Si Kapitan Zaharie ay
kilala bilang isa sa pinakamahuhusay na piloto sa Malaysia Airlines.
At lahat ng mga crew
ay talagang 'di sang-ayon
sa mga paratang kay Kapitan Zaharie.
Noong napunta ang atensiyon kay Kapitan Zaharie,
nagalit ako doon.
Dahil kilala ko siya ng personal. Kilalang-kilala ko siya.
Napakapropesyonal niya.
Hindi niya magagawa 'yon.
Kung walang patunay, 'di mo pwedeng isiping siya ang gumawa no'n.
Criminal lawyer ako at inosente siya hangga't hindi napapatunayang nagkasala.
Sinasabi nila na, may tinatagong kasamaan ang lahat.
Okay. Siguro.
Pero, sa kung ako ang tatanungin,
base sa lahat ng impormasyong nakalap at nabasa ko,
ang sagot ko, "Hindi."
Wala siyang kasalanan.
Bale, isang taon na.
Tila lalong nagiging problema
na 'di pa nahahanap 'yong eroplano, walang makitang mga parte.
Ang mga paghahanap sa puntong ito
ay batay sa data ng satellite.
Pero
ang mga barko at eroplano mula sa 12 bansa ay ginagalugad
ang milyun-milyong milya kuwadrado ng karagatan pero walang makita kahit upuan.
Kaya ang lahat ay nakasalalay dito
sa kaunting set ng electronic signal
at ang medyo makabagong matematika na ginamit para maunawaan ito
ng kumpanya ng Inmarsat.
Sa panahon na 'yon kasama ko pa ang mga kasamahan ko sa Independent Group.
Para itong baguhang grupo ng mga eksperto,
na nahuhumaling sa data at katotohanan.
Nagpalitan kami ng impormasyon,
mga 18 kami, kung saan buong araw naming tinatrabaho ito.
Talagang naging bahagi ako araw-araw,
nakikipag-usap sa mga tao sa Independent Group.
At sa taga-CNN at iba pang organisasyon ng mga balita.
Alam kong kumplikado, pero ano kaya ang pinaka-problema?
Ang Inmarsat ay hindi pa naglalabas ng sapat na detalye
para payagan ang iba na kumpirmahin ang alinman sa kanilang pagsusuri.
Talagang lahat ng tiwala ay nasa datos na ito.
Sa wakas, inilabas na ng mga Malaysian ang lahat ng data
na nakuha mula sa Inmarsat.
Sa loob ng ulat ay may talata na nagsasabing,
ang kagamitang ito
na kinokontrol ang komunikasyon ng eroplano sa satellite
ay nakapatay habang ang lahat ng iba pa ay nakapatay
at pagkatapos ay bumukas ulit.
Iyon, sa akin, ay nabago ang buong tenor ng pangyayari.
Dahil kung gusto mong tumakas gamit ang eroplano,
at kung gusto mong patayin ito at mawala sa screen...
bakit mo bubuksan ulit 'yong system?
Baka may mali talaga
sa datos ng Inmarsat.
Baka pinakialaman ito.
Kaya matagal kong inaral
kung paano papatayin at bubuksang muli 'yong kahon?
At mabilis kong nalaman na
karamihan sa mga piloto ay 'di sanay dito.
Ayaw ng mga airline na galawin nila 'yon.
Kaya walang on and off switch sa cockpit.
Ito ang main equipment center ng isang pampasaherong eroplano.
Nandito ang lahat ng utak at eletronics...
Gumagamit ang 777 ng electronics sa lahat.
Ang lahat ng mga ito ay nasa loob ng electronics bay.
Bale ito ang buong elektronikong utak ng eroplano.
...mga lalagyan ng mga gamit...
At, diyan, pwede mong patayin ang gamit na ito.
At pwedeng patayin ang mga sistema kapag hinila 'yan. May relay ka.
Kaya, ang tanong ay, "Paano mapupuntahan ang electronics bay?"
Ito 'yong talagang ikinagulat ko.
'Yong electronics bay ay nasa baba ng 'di nakakandadong daanan,
sa ilalim ng carpet sa harapan ng first-class cabin.
Sinuman sa eroplanong iyon ay pwedeng hilahin 'yong carpet...
...at kontrolin ang eroplano.
May daanan papunta sa avionics compartment,
o sa E&E bay na tinatawag.
At ang daanan ay nasa pagitan ng first class at ng cockpit.
Kaya, may posibilidad na
may pumasok sa compartment ng avionics.
At pwede nilang sirain ang mga gamit pang-komunikasyon.
Biglang malabo na na 'yong piloto talaga ang gumawa.
Parang misteryo ng Agatha Christie.
Lahat ng tao sa manor house ay suspek na.
Iniisip namin,
"Paano nila nasasabing 'di nila alam?" "Imposible."
ASAWA'T AMA NG PASAHERO SA MH370
Kapag sinusubaybayan mong mabuti ang kuwento,
mahihinuha mo lang na ang labo nito.
Walang pinapakitang patunay na nakita ito sa radar.
"Di natin mahanap ang eroplano." "Wala kaming makitang parte."
Walang pinapakitang kahit ano. Wala.
Gusto nilang maniwala kami sa kalokohan.
May kakilala ako na nagsabi sa akin na,
"Gusto kang makausap ni Mr. B."
May impormasyon siya.
Marami siyang mga koneksyon.
Konektado siya sa secret service.
Noong una ko siyang nakilala,
ang unang sinabi niya...
"Alam na alam ng mga Amerikano ang nangyari."
"Dahil may dalawang American AWACS
na nakabantay do'n sa lugar nang mawala 'yong eroplano."
Ang AWACS na ito ay mga Boeing na eroplano na may malaking radar na parang kabute.
At sinusubaybayan ng radar na ito ang lahat ng nasa ilalim ng Boeing.
Parang maliit na satellite sa itaas
ang Earth na nakikita lahat ng nangyayari sa lawak na 600 km.
Sinabi ni Mr. B na ang dalawang eroplanong ito
ay siguradong nasubaybayan ang MH370, anuman ang lagay nito anumang oras.
Alam nila kung saan ito bumagsak. Alam nila kung saan.
Mahirap kapag nakatanggap ka ng impormasyon
na sinasabing sangkot ang mga Amerikano.
Alam kong 'pag sinabi ko, 'di maniniwala ang mga tao.
Pero nang malaman kong may "kasunduan para manahimik,"
na niloloko kami at kailangang may gawin kami,
sabi ko sa sarili ko, "Oras na para makipag-usap."
Ghyslain Wattrelos, magandang umaga.
Lumalaban ka para maintindihan ang nangyari...
Tinanggap ko ang bawat panayam
para sabihing "Niloloko kami." "Dapat sumali ang mga mamamahayag."
Malinaw na, sa impormasyong natanggap ko,
may mga taong ang trabaho ay ilayo ako sa katotohanan.
NASAAN ANG ANAK KO?
NASAAN ANG ANAK KONG SI AMBRE?
Hanggang naisip ko na,
"Nahirapan ako sa trabaho, kaya umalis na ako at binuhos ang oras sa imbestigasyon."
Iyon ang ginawa ko.
Magandang gabi, Ghyslain Wattrelos.
Nawalan ka ng asawa at dalawang bunsong anak...
Niloloko nila tayo.
Wala tayong makuhang impormasyon.
Kailangan nating magsama-sama para tayo mismo ang gumawa.
Doon kami nagsimulang makipag-ugnayan sa mga pamilya.
SAKAY ANG ASAWA KONG SI KRANTI.
DAPAT MAKAUWI ANG SOULMATE KO!
NASA LABAS ANG TOTOO
Ang mga pamilya
mula sa iba't ibang bansa ay nagsama-sama,
na talagang mahalaga.
Sa ganitong paraan, makakabawi tayo
sa mga kakulangan ng hindi malinaw na pagsisiyasat
at impormasyong nagmumula sa Malaysia.
Medyo delikado.
Imbestigasyon 'yon.
Pero mas makapangyarihang pwersa ang kalaban namin.
Nandito kami para magsampa ng petisyon sa presidente
dahil isang taon na
at wala silang sinasabi o ginagawa.
Ang ginawa namin, kinasuhan namin ng "terorismo."
Bakit "terorismo?"
Dahil ang terorismo ang pinakamataas
sa herarkiya ng mga bagay sa husgado.
Sa France, kapag nagsampa ka ng kaso, may mga hukom na nilalagay
at ang mga hukom na ito ay mag-iimbestiga.
MARIE DOSE, ABOGADO NI GHYSLAIN
Ang kailangan mong malaman ay,
sa buong mundo, iisa lang ang pinagmumulan ng impormasyon sa husgado.
Dito 'yon.
May katotohanang dapat matuklasan. Hindi ito misteryo.
Utang namin ito sa lahat,
'Di lang kay Ghyslain kundi pati sa mga
walang pagkakataong magkaroon ng mga mahistrado na magsisiyasat
sa sarili nilang bansa. Utang namin ito sa lahat.
Nahanap ko ang sarili ko sa isang laban,
laban na ito ang nagpapalakas sa akin.
Gusto ko lang malaman ang totoo, para sa sarili ko at sa lahat.
Maraming beses, ang pangalang Ghyslain Wattrelos,
ang lalaking Pranses, ang galit na lalaking Pranses.
ay binibigay sa akin.
Kaya nagpasya akong tingnan ang sasabihin niya.
Isang araw,
may tumawag sa akin mula sa pahayagang Le Monde at sinabihan ako,
"Correspondent ako sa Le Monde. Gusto sana kita makausap."
Sinabi sa akin ni Ghyslain na nilapitan siya
ng isang miyembro ng intelligence service,
na sinabi sa kanya na alam ng mga Amerikano
kung ano talaga ang nangyari.
Na may dalawang US AWACS na eroplano na sangkot.
Nang nakilala ko 'yong source,
naniwala ako na mapagkakatiwalaan siya,
na tunay na miyembro ng intelligence community.
Isa pa siya sa mga boses na
nagsasabi sa akin
na ang totoong kwento ng MH370
ay ibang-iba sa opisyal na salaysay.
May mga taong nag-iingay na
baka pinagtakpan ito ng mga Amerikano.
Lalo pagkatapos ng nangyari sa MH17,
mas para talagang sangkot ang mga Ruso.
Dati, salamat sa datos ng Inmarsat,
mayroong dalawang rutang ito, hilaga at timog.
Nag-alala ako sa posibilidad
na may nakasakay sa eroplano,
na sopistikado at may masamang hangarin,
na maaaring sinasadyang baguhin ang datos ng Inmarsat,
para magmukhang pa-timog ang eroplano, kahit sa hilaga ito pumunta.
Iyon pala
sa mga Boeing na eroplano,
posibleng baguhin ang mga datos,
para malaman mo kung alin sa dalawang rutang ito ang tama.
'Di ko inasahan 'yon.
Dahil ngayon may alternatibong paliwanag na tayo
sa nangyari sa eroplano.
Kung pa-hilaga 'yong eroplano,
makakarating ito
sa huling ping sa Kazakhstan.
Isang mahirap na bansa sa Central Asia na hindi marunong mag-hack
pero isang client state ng Russia.
Tandaan n'yo na pinabagsak ng Russia ang MH17,
isang kapatid na eroplano ng MH370.
Pinasabog ito mula sa langit sa silangang Ukraine.
Kaya, ang pinaghihinalaan ko
ay ang parehong intelligence service ay sangkot din sa MH370.
Na, sa katunayan, posibleng may kaugnayan
ang dalawang parehong aksidenteng ito sa eroplano.
Sa puntong iyon,
tiningnan ko ang talaan ng mga pasahero at
nakita kong may tatlong lalaking Ruso sa eroplano nang gabing iyon.
Nang tingnan ko ang kinauupuan nila,
tumaas ang kilay ko,
dahil
nakaupo ang isa sa kanila mga 15 talampakan mula sa
'di nakakandadong daanan papuntang electronics bay,
sa harap ng first-class cabin.
Ang kasunod na tanong ay, "Ano ang motibo para gawin ito ng Russia?"
8 ARAW BAGO MAWALA
May mga ulat dumating ang sa Crimea ang mga tropa ng Russia.
Itinuloy ng Moscow ang armadong pagsalakay sa...
Ang MH370 ay nangyari habang
sinasalakay ng Russia ang Crimea noong 2014.
Lumalala ang krisis sa Ukraine at nagbago ngayong umaga...
Ilang daang tropang Ruso ang dumating sa rehiyon ng Crimea.
Ang mga network, mga pahayagan, ang mainline media, ang lahat
ay nakatutok sa kaganapang ito.
At nang mangyari ang MH370,
natigil ang mga tao na pag-usapan ito.
Sir, saan po ba ang pokus ng paghahanap ninyo ngayon?
Totoo bang bumalik 'yong eroplano?
'Di mo maitatanggi
na ang pagkawala ng MH370
ay sinabay at isang mabisang panglito
ng Russia mula sa pagkondena sa kanila ng buong mundo.
Nakakatawa man, kahit sa akin,
kailangan kong magpatuloy
hangga't may posibilidad na totoo ito.
Kaya sa huli, inilatag ko na lahat.
Ganito ang tingin ko.
IKALAWANG TEORYA ANG HIJACK
Ang oras ay 1:15 ng umaga.
Nagpapalipad si Zaharie sa South China Sea sa isang madilim na gabi.
Pagod ang mga pasahero at inaasahan na
na mainip sa biyahe.
Nagsimula na ang operasyon ng tatlong Russian na sakay ng eroplano.
Sa South China Sea,
may nagkakagulo malapit sa first-class compartment.
Nagmadali ang mga flight attendant na tingnan ang nangyayari.
Habang nagaganap ito, umabante ang Russian sa first class.
Itinaas niya ang carpet...
binuksan ang daanan
papunta sa electronics bay.
Sa baba,
napapaligiran ng mga computer ang Russian.
Nasa sentro siya ng utak ng eroplano.
Binuksan niya ang computer ng flight control system ng eroplano.
Papalapit na ang eroplano sa dulo ng airspace ng Malaysia.
Malaysian 370 tawagan ang Ho Chi Minh, 120 decimal 9. Magandang gabi.
Magandang gabi, Malaysian 370.
Hindi pa rin alam ng mga tao sa eroplano kung ano ang nangyayari o bakit.
Ngayon ang eroplano ay nasa malayo na habang walang nakatingin sa kanila.
Sa loob ng electronics bay,
binuksan ng ahente ng Russia ang mga gamit.
Naglaho ang eroplano sa radar screen ng air traffic controllers.
Kontrolado na niya ngayon ang eroplano.
Nataranta ang kapitan at ang co-pilot nang magpatay-sindi ang display nila.
At wala sa mga gamit sa komunikasyon ang gumagana.
At ang mas nakakagulat pa...
lumiko 'yong eroplano
nang biglaan pakaliwa.
Gumalaw 'yong eroplano kahit 'di nila ito kontrolado.
Sa electronics bay,
'yong ahenteng Russian ay sinimulang i-depressurize 'yong eroplano,
at pinalabas 'yong hangin ng cabin.
Kasabay nito, pinihit niya ang isang bote ng oxygen na nasa dingding,
na pumutol sa emergency oxygen system na inaasahan ang piloto at ang co-pilot.
Sa cabin,
nahulog mula sa kisame ang mga mask.
Biglang napagtanto ng flight crew na hindi sila makahinga.
OXYGEN NG CREW, IPASA ANG OXYGEN: NORMAL
Sa sumunod na sandali,
nawalan ng malay ang kapitan at ang co-pilot.
At tumahimik na ang cabin.
Niliko na ng ahente ng Russia ang eroplano pa-hilagang-kanluran
at binago ang datos ng Inmarsat.
Ngayon, kung may titingin sa
trail ng mga digital breadcrumb na papaalis na ng eroplano,
iisipin nila na ang signal ay nagsasabing pa-timog ang eroplano.
Na sa katunayan, pa-hilaga ang eroplano nila.
Nagpatuloy ang MH370 sa magdamag,
unti-unti itong naglalaho.
At sa huli ay nakarating
sa disyerto ng gitnang Kazakhstan.
Para sa mga hijacker, tapos na ang misyon.
Alam kong nakakatawang pakinggan.
Alam kong mahirap paniwalaan.
Alam kong mahirap itong tanggapin ng mga tao, pero
kahit na masira pa ang reputasyon ko, ramdam ko na kailangan kong sabihin.
Kailangan kong dalhin ang atensyon ng mga tao sa problema
na may kahinaan ang eroplanong ito.
Posible raw na mga Russian hijacker ang nagpalipad sa eroplano pa-hilaga.
Sa tingin mo ba napunta ito sa Kazakhstan?
'Di ito ang pinaniniwalaan ko. Ito ay teorya na pinagsama-sama ko.
Napanood ako sa TV at nakakatakot 'yon.
Pakiramdam ko nakalawit ang puwit ko sa bintana.
Anong reaksyon ang nakukuha mo sa teoryang ito?
Ang daming pwedeng lunukin.
Nakakatanggap ka ba ng tawag na nagsasabing totoo ito?
Maraming nagagalit, galit na galit. May mga taong galit na galit sa akin.
Walang pumupunta sa E&E bay,
babaguhin ang BFO, at lalapag sa Kazakhstan!
Pamilyar sa akin ang
mga satellite system, pati na rin ang ilan sa mga kasamahan ko,
at sigurado kaming 'yong eroplano ay lumiko sa timog at hindi sa hilaga.
Nakakagulat na nagpasya si Jeff na
ito ang naging ruta.
Tama ang iniisip ko na
'di ito magugustuha ng ibang tao.
Ang Independent Group, na
itinaya ang reputasyon sa ideya na ang eroplano ay patungo sa timog,
ay ayaw pakinggan ang pagtutol ko.
Tinanggal nila ako.
'Yong gawa ni Jeff, sa palagay ko, ay kathang-isip lang
na hinabi niya at kinumbinsi ang sarili na pupwede ito.
Pero gawa-gawa lang ang lahat.
Hindi ito batay sa katotohanan.
Alam ko ang kahinaan ng teorya ko.
Alam ko ang lakas ng teorya ko. Pero ang ideyang nilabas ko
ay madaling kutyain.
Iniisip mo na may nakialam sa datos ng satellite.
Ang kumpanyang nasa likod ng sistemang ito...
Inmarsat ang yata ang tawag.
...sinabing 'di nila ito ginagamit dati para subaybayan ang mga eroplano.
Ang ideya na ginagamit na ito at pinakialaman ay imposible sa kanila.
'Yong ideya na nahulaan ng isang tao
na susuriin namin ang datos sa ganitong paraan,
na kahit 'di pa namin nagagawa noon, parang hindi kapani-paniwala.
Ang sinumang pumasok sa hatch
ay kayang patayin ang transponder at sirain ang mga sistema ng komunikasyon.
Pero imposibleng mapalipad 'yong eroplano mula sa avionics compartment.
Imposible 'yon.
Masusi ko itong inaral.
Alam ko 'yon.
Alam kong mukha itong nobela ni Tom Clancy.
Pero ang totoo,
kahit na hindi kayang
paliparin ang eroplano mula electronics bay,
alam natin na posible,
mula sa loob nito, na patayin ang lahat ng electronics
na nagpapakita sa eroplano sa labas ng mundo.
Kaya ang teorya ko,
na mukha mang nakakatawa,
kahit papaano ay sinubukang ipaliwanag
ang pagkawala ng MH370.
Na nawala lahat.
At hinahalintulad nila ako sa halimaw ng Loch Ness at Bigfoot.
Pero ang totoo, kung tama 'yong datos
at sinasabi nito kung saan pumunta 'yong eroplano,
bakit 'di pa sila nakahanap ng kahit isang piraso nito?
Kung tama ang datos mo, dapat nandoon 'yong eroplano.
Nasaan 'yong eroplano?
Nasaan 'yong nasira? Ipakita mo 'yong eroplano.
Ito ang balita sa CNN.
Sinusundan namin ang sa balita sa CNN.
Masyado pang maaga para kumpirmahin, pero masasabi namin na
may mga parte na nahanap sa La Reunion...
Ang isla ng La Reunion ay sinusuri kung may koneksyon
sa nawawalang Malaysian flight 370.
Natagpuan 'yong parte sa baybayin sa teritoryo ng France sa Indian Ocean.
Naniniwala ang mga imbestigador na parte 'yon ng pakpak.
Baka flap ng isang Boeing 777...
Nagtataka ang lahat,
"Parte ba ito ng nawawalang flight 370 ng Malaysia Airlines?"
Nang matagpuan ang flaperon
hindi na ako nagulat.
Ganito talaga ang sinabi kong mangyayari,
na ang unang parte ng eroplanong ito ay makikita ng isang naglalakad sa beach
kung saan man sa Indian Ocean.
Natuklasan ang mga bagong bagay sa silangan...
Alam ko kaagad
na gusto kong ako ang makalutas nito.
Gusto kong mahanap 'yong eroplano kahit nasaan man ito.
Tagapagsalin ng Subtitle: Miles Zafe.