8 MART 2014'TE MALEZYA HAVA YOLLARI'NA AİT MH370 SEFER SAYILI UÇAK
239 YOLCUSUYLA BİRLİKTE RADARDAN KAYBOLUR
Bir uçağın yok olması nasıl mümkün olabilir?
MH370 hakkında anlatılabilecek milyon tane teori var
ama bir tanesi doğru.
Bir teori dolaşıyor...
Uçak kaçırma. Arıza.
Gök taşı.
Pilot intiharı.
Kim bilir?
İki yüz otuz dokuz masum insan.
Biri biliyor.
Biri kesin biliyor.
Bu uçuşta akla yatkın olmayan bir şeyler var.
Çok gizemli ve şüpheli bu kargo
MH370'in başına gelenlerin
merkezinde olabilir.
Kanat sisteminin flaperon denen bir parçası gibi görünüyor.
Bunu ilk gördüğümde
hakikaten şöyle düşünmüştüm:
"Bunu buraya kim koymuş?
Parçayı oraya kim getirmiş?"
Rus casusu olmakla,
Çin casusu olmakla suçlandım.
Açıkça saçmalık.
Biz de bir o kadar şaşkınız.
Teorileri baştan şekillendiren yeni bilgiler geliyor.
Arama yanlış bölgedeydi.
Nerede olduklarını öğrenene kadar huzurumuz yok.
Başından beri yalan söylüyorlar. Tüm dünyaya yalan söylüyorlar.
Kasıtlı bir eylemdi.
Kaçırılmış olabilir.
Bilmiyoruz.
Malezya'yı sikeyim!
Malezya yalan söylüyor!
Gerçek kanıt bende.
Orada işte. Bunu inkâr edemezsiniz.
Uçaklar kalkar.
Uçaklar düşer.
Uçaklar, bir anda
yok olup gitmezler.
Cevabı bilmiyoruz.
Bu, uçuş tarihinin en büyük gizemlerinden biri.
KAYBOLAN UÇAK
MH370, şerri hâlâ bizimle olan bir gizem.
Hâlâ yaşayan bir yılan.
Bir havacılık muhabiri olarak
benim için bu, bulutlara yansıtılmış yarasa sinyali gibi.
İçimde yer etti.
Araştırmam gerekiyordu.
7 MART 2014, 23.07
23.08
Kuala Lumpur'dan Pekin'e doğru
bir gece uçuşuydu bu.
Uçak gece yarısı havalanıp
gece boyunca uçacak ve şafak vakti Pekin'e varacaktı.
Her şey usule uygundu.
İki yüz yirmi yedi yolcu vardı.
On iki de mürettebat.
Ben ve kocam, Hazrin
Malezya Hava Yolları'nda mürettebat üyesi olarak çalışıyorduk.
Bir kızımız var ve hamileliğimin ileri dönemindeydim,
o yüzden çalışmıyordum.
Eşim Pekin kadrosundaydı ve mevsim kıştı.
Kabarık montunu
çantasına koyuşunu hatırlıyorum.
Eşim Paul Weeks'le,
iki küçük oğlumuzla Avustralya'da yaşıyorduk.
Paul, Çin'de yeni bir işe başlamaya hazırlanıyordu.
Bana "Gitmemi istiyor musun?" demişti.
Çünkü Jack küçüktü,
Lincoln da öyle.
Yirmi sekiz gün çalışacak, 14 gün izin yapacaktı.
"Tabii ki." dedim.
Neredeyse altı yıldır çocuklarımla Pekin'de yaşıyordum.
Çocuklarım Malezya'da tatildeydi
ve onlarla buluşmaya Pekin'e gidiyordum.
Tatilin ikinci haftasını onlarla geçirecektim.
Bir gün önce eşimle konuşmuştum.
Her şey yolundaydı. Buluşacağımız için mutluydular.
Kızım bir mesaj daha yollamıştı,
"Kuala Lumpur'da havaalanındayım.
Babamı tekrar göreceğim için mutluyum."
Uçağı anons edildi ve...
Çok duygusal bir andı. Çok gözyaşı döktük.
Çocuklar öpücük yollayıp "Seni seviyorum." dediler.
Böylece o kapıdan çıktı.
Daha dün gibi.
370, pist 32 sağdan kalkışa hazır. İyi geceler.
32 sağ, kalkışa hazır, Malezya 370. Teşekkürler. Hoşça kalın.
Uçak kalkmadan önce Hazrin aradı.
Son...
Son söylediği şey, "Seni seviyorum."
8 MART, 12.40
00.41
Gece yarısını 41 geçe uçak kalkıyor.
Hava açık. Ortalık çok sakin.
Uçak, seyir irtifasına çıkıyor.
Güney Çin Denizi üzerinde ilerliyor.
Malezya Hava Yolları 370, seviye üç beş sıfır.
Saat sabahın birinden kısa süre sonra
işler garipleşmeye başlıyor.
Uçak Malezya hava sahasından çıkmak üzere.
Vietnam'daki hava trafiği kontrolörlerine devredilecekler.
Malezyalılar şöyle diyor...
Malezya 370, Ho Chi Minh 120 decimal 9 ile temasa geç.
İyi geceler.
Uçak, Malezya hava sahası sınırlarına yaklaşırken
uçağın kaptanı Zaharie Ahmad Shah
telsize şöyle diyor...
İyi geceler, Malezya Hava Yolları 370.
8 MART, 01.19
01.20
Ve 90 saniye sonra
uçak elektronik olarak aniden karanlığa gömülüyor.
Radardan kayboluyor.
Gizem aslında burada başlıyor.
MALEZYA
Saat 02.20'de bir telefonla uyandım.
MH370 sefer sayılı uçağın sistemimizden yok olduğu söylendi.
Bunun sıra dışı olduğunu biliyorduk. Son derece sıra dışı.
Acil Durum Operasyon Merkezi'ne vardığımda...
Uyuşmuş bir hâlde, çok gergindim.
Tayland'dan, Hong Kong'dan ve Vietnam'dan
MH370'le temasa geçmelerini talep ettik.
Ama cevap gelmediğini söylediler.
04.00'ten 06.30'a kadar her yeri taradık.
Ulaşabildiğimiz herkesi arıyorduk,
uçağın Pekin'e varmadan önce Vietnam'da bir yere, Hong Kong'a
ya da Çin'de bir yere indiğini umuyorduk.
PEKİN, ÇİN
8 MART, 06.29
Saat 06.30 sularına yaklaşırken...
06.30
...ciddi bir terslik olduğunu anlamıştık.
Son dakika haberi.
Malezya Hava Yolları, 227 yolculu uçağından haber alamadığını doğruladı.
...Pekin'de, saat 06.30'da. Şu anda belirsiz ayrıntılar...
Sizlere...
sizlere bulgularımızı hatırlatalım.
Uçuş numarası MH370.
Beklenen...
...Boeing 777 ortadan kaybolmuş gibi.
PEKİN HAVAALANI, MH370 06.30'DA İNMİŞ OLMALIYDI
HÂLÂ RÖTARLI
Bu kesinlikle en kötü kâbusumdu.
Aile üyelerine ne diyeceğiz?
Medyaya ne diyeceğiz?
CNN de dâhil olmak üzere
birçok medya kuruşundan telefon geliyordu.
Malezya Hava Yolları Operasyondan Sorumlu Başkan Yardımcısı bizimle.
Yayınımıza hoş geldiniz.
Uçakla ilgili son durum nedir?
Uçağın yaklaşık yedi saatlik yakıtı var.
Uçağın yakıtının saat 08.30'a kadar bitmiş olacağını düşünüyoruz.
Şu anda bu uçağın nerede olduğuna dair hiçbir fikrimiz yok.
8 MART 07.19
07.20
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE ALTI SAAT
Kıdemli memurlar olarak
en kötü ihtimali beklemek üzere eğitiliyorsunuz.
Kriz yönetimi eğitimi almışsınız.
Ama bu durumda
bu... çok farklı çünkü hiçbir fikriniz olmuyor.
Uçağın nerede olduğuna dair hiçbir fikriniz yok.
Ayın sekizi sabahı erken saatlerde arama kurtarma çalışmaları başlatıldı.
Standart operasyon prosedürüne göre
radar ekranlarında uçağı kaybettiğimiz yere gitmemiz gerekiyor.
ARAMA ALANI
Güney Çin Denizi'ndeki bir petrol kulesi personelinin
bir patlama gördüğüne dair telefon aldık.
Denize düşen bir uçağı andırıyormuş.
İŞÇİ, #MH370'İ KAYBOLDUĞU GÜN YANARKEN GÖRDÜĞÜNÜ İDDİA EDİYOR
Uçak ortaya çıkmayınca
büyük bir ilgi, sosyal medya ilgisi başladı.
İnsanlar "Uçağa ne oldu?" "Nerede?" mesajları yayınlıyordu.
Sosyal medya üzerinden çok fazla ihbar aldık.
Biri uçağın kaçırıldığını iddia ediyordu.
Uçağın Java ormanlarında düştüğünü söyleyenler vardı.
O sıralar mecburen tüm istihbaratı
olası kabul ediyorduk.
Doğru olup olmadıklarını bilmiyorduk.
Vietnam Hava Kuvvetleri uçakları
ülkenin güney ucunda iki geniş petrol tabakası tespit etti.
Her biri yaklaşık on kilometre genişliğinde.
Bu bilgiyi doğrulamak için zamanımızı, emeğimizi harcadık.
Cathay Pacific pilotu, Hong Kong-Kuala Lumpur uçuşunda
okyanusta büyük bir enkaz gördüğünü rapor etti.
Aileler sevdiklerine ne olduğunu bilmek istiyor.
Yaşıyorlar mı? Öldüler mi?
Bizimse cevabımız yok.
Kaybolmadan hemen önce başka bir pilotun 370 uçuşuyla temasa geçtiğini biliyoruz.
Tokyo'ya doğru gece uçuşunun kaptanı 30 dakika ilerideydi
ve onları acil durum frekansından aramıştı.
Malezya medyasına
"Çok fazla parazit vardı ama mırıldanmalar duydum." dedi.
"YARDIMCI PİLOTTU."
PERTH, AVUSTRALYA
Cumartesi sabahıydı
Paul havaalanından
"Seni şimdiden özledim." diye bir e-posta göndermişti.
Şöyle bitiriyordu:
"Sen ve çocuklar benim dünyamsınız.
8 Mart'ta Pekin'e iner inmez seni arayacağım."
KUALA LUMPUR, MALEZYA
Evdeydim.
Her şey gayet normaldi.
Kuala Lumpur-Pekin günlük bir rota.
Yani Hazrin bu uçuşta birçok kez çalışmıştı.
Uçak indiğinde birbirimize mesaj göndermemiz
rutin hâline gelmişti.
Uçuş kariyerimiz boyunca bunu yapmıştık.
Mutfaktaydım, telefon çaldı.
Arayan kadın, Paul'ü soruyordu.
"Kusura bakmayın, uçakta." dedim.
"Nereden arıyorsunuz?" dedim.
"The New Zealand Herald muhabiriyim." dedi.
PEKİN, ÇİN
Uçaktaydım, çocuklarımla buluşmaya gidiyordum.
Saat 16.00'da Pekin'e indim.
O anda uçaktan iniyordum.
Bir hostes beni bekliyordu,
"Beyefendi, bizi takip edin." dedi. Ne olduğunu bilmiyordum.
O sabah erken kalktım.
Telefonuma baktım.
Mesaj gelmeyince kendi kendime...
"Boş ver, uyu." dedim.
"Daha sonra arar ya da mesaj atar."
"Paul'le işi ne?" diye düşündüm.
"Duymadınız mı?" dedi.
"Neyi duyacağım?" dedim.
"Uçakla ilgili bir olay oldu." dedi.
Yarın sabah görüşürüz.
Baban da seni özledi. Seni seviyorum.
İyi geceler Malezya 370.
Telefonu düşürdüm
ve çığlık çığlığa dışarı çıktım.
Sadece ağladığımı hatırlıyorum.
Bunun başıma gelmesi
akla hayale gelmeyecek bir şey.
O anda zaman duruyor.
"Bu nasıl olabilir?
Bu bir kâbus mu? Lütfen beni uyandırın!"
"Emin misiniz?" dedim.
"Hayır, hiçbir şeyden emin değiliz." dediler.
Adam, şu anda üçüncü terminaldeyim.
Normalde burada birçok insan bekler...
Pekin'deki yakınlar, haber beklemek üzere merkezinde bir otele yollandı.
Çin hükûmetinin arama kurtarma ekibi göndermesini umuyoruz
çünkü Vietnam hükûmeti harekete geçmiyor.
Uçağı tespit etmek üzere
arama kurtarma ekibini devreye sokan yetkililerle çalışıyoruz.
Ekibimiz şu anda yolcu ve ekibin yakınlarını arıyor.
Çok teşekkürler.
Oraya giden son akraba bendim.
Arabadan indiğinizde gazetecilerin saldırısına uğruyorsunuz.
Üşüşüyorlar.
Bir insan seli.
Herkes fotoğrafınızı çekiyor ve mikrofonlarını uzatıyorlar.
Arkadaşlarım odaya ulaşmak için onları iterek uzaklaştırmıştı.
Sonra Malezya Hava Yolları'ndan biri geldi ve oturmamı söyledi.
"Ne yapıyoruz?" dedim. "Bekliyoruz." dediler.
Bütün aileler oradaydı. Çoğu Çinliydi.
Onlarla iletişim bile kuramadım.
İşte o zaman arkadaşlarıma dedim ki "Beni eve götürün, burada duramam."
Pekin'de, yolcu aileleri ve yakınları
otelde toplandı.
Sevdiklerinden haber alamadıkları için
perişan durumdalar.
Oda çok kalabalıktı.
Herkes hüngür hüngür ağlıyordu.
Koridorda aileler vardı, duvara yaslanmışlardı.
Öylece duranlar, yere çömelenler, yere oturanlar.
Şimdi düşününce, o oda cehennem gibiydi.
Abartmıyorum.
Kayıp yolcuların akrabaları sevdiklerini aradıklarını
ve telesekretere düşmek yerine telefonların çaldığını söylüyor.
Birden bir yolcunun kızı bize doğru koştu.
Telefonunun çaldığını görebiliyorduk.
"Baba" yazıyordu.
"Ne yapayım?" diye sordu.
"Cevap ver!" diye bağırdım.
Ama ne yazık ki telefonu açmaya çalıştığında
çağrı kesildi.
Çoğumuz uçaktaki akrabalarımızı aramayı denedi.
Bu aramaların çoğunda hat düşüyor ve telefon çalıyordu.
Malezya Hava Yolları ve hükûmetten
düşen çağrıların izini sürmelerini istedik.
Ama cevapları hep aynıydı.
Gerekli teknolojileri yoktu.
İz süremiyorlardı.
Bizim için, aileler için anlaşılmaz bir durumdu bu.
Yolcuların ve uçağın yerini tespit etmenin
en kolay yolu buydu.
9 MART
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE 24 SAAT
Güney Vietnam sularında gün doğumunda
Malezya Hava Yolları'nın 370 sefer sayılı uçuşu aranıyor.
Bir havaalanına inse haberimiz olurdu.
Hâlâ havada kalacak kadar yakıtı yok.
Yani durum hiç iç açıcı değil.
Hiçbir şey bilmiyoruz.
Uçağın nerede olduğundan emin değiliz.
Bugün bir umut ışığı doğdu.
Vietnamlıların cankurtaran salı sandıkları şey
kablo makarası çıktı.
Dedektifin güvendiği ipucu hiçbir işe yaramadı.
Petrol tabakasından alınan kalıntı test edildi.
Jet yakıtı arıyorlardı ama gemi yakıtı olduğu ortaya çıktı.
Oraya gittik. Hiçbir şey yoktu.
Hiçbir şey yoktu.
Çok zordu
çünkü işler beklediğimiz gibi gitmiyordu.
MH370'in durumu hakkında bir yorumunuz var mı?
Tüm dünyanın gözü bu olayda.
Uçağa ne oldu? Nerede?
Keşfedilmesi gerekiyordu. Soruşturulması gerekiyordu.
Bu yüzden bu uçağa aslında ne olduğunu anlamak için
saatlerimi harcadım.
Her şeyden önce ilgimizi çeken,
iletişim konusu ve iletişimin nasıl kesildiğiydi.
777'nin tepesinde bir anten...
Modern bir ticari uçak
dış dünyayla pek çok yoldan iletişir.
Bu yolların hepsi aynı anda kararmıştı.
Neden?
Zeki teknisyen ekibi...
Akla gelen ilk yanıt...
ciddi bir arıza.
Uçak patlamıştır, okyanusa düşmüştür.
Öyle şiddetli alev almıştır ki imdat işareti veremeden
tüm teçhizat birden yok olmuştur.
Ama
iletişimin koptuğu bölgenin altında
uçak enkazı hâlâ bulunmamıştı.
ARAMA ALANI
Ciddi bir arıza değilse ikinci seçenek ne?
Akla gelen tek ihtimal
uçaktaki birinin elektronik iletişim sinyallerini
kasten kapatmış olması.
O hâlde soru şu, kim yaptı?
10 MART
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE İKİ GÜN
370 sefer sayılı uçağının kaybolması olayında sıra dışı bir gelişme.
Yetkililer, uçağın rotasından yüzlerce kilometre uzakta olduğunu
ve son takipte yanlış yönde uçtuğunu söylüyor.
İşte son gelişmeler.
Görünüşe göre ters yöne dönerek Malakka Boğazı'na uçmuş.
...uçak radardan kaybolduktan sonra
bir saatten fazla uçmuş olabilir.
Askerî radar çok sıra dışı bir şey tespit etmişti.
Uçaktan sinyal alması da gerekmemişti.
Ama Malezya ordusu,
bunun gerçekten MH370 olduğunu doğrulayamadı.
Malezya ordusundan bir kaynağın Reuters'a ifadelerini aktarıyoruz...
Uçak, bir ihtimal geldiği yönün tersine dönmüş olabilir
ama aynı uçak olduğundan emin değiliz.
İyi akşamlar.
Askerî radar bunun 370 sayılı uçak olduğundan emin olamıyor.
Ne tür bir uçak olduğunu tespit edemez, helikopter ya da uçak olabilir.
"Hedef görüldü, işte yeri." der sadece.
İrtifa ya da hava hızını vermez.
Şimdi, bir ihtimal
düşmekten ziyade
uçak Malezya sivil radarından kaybolmuş,
Malezya yarımadası üzerinde rotasını tersine çevirmiş,
bu sırada Malezya askerî radarına takılmış,
sonra da askerî radarın kapsama alanın sonuna uçup
tekrar kaybolmuş olabilir mi?
Eğer MH370 vakasında olan buysa
pilot neden geri döndü?
Neden bizi aramadı? Ne yapmaya çalışıyordu?
Havaalanı yakınlarında bir evimiz vardı.
Başka ne yapabileceğimi bilmiyordum, o yüzden televizyonu açtım.
Vietnam, Malezya ve Singapur'dan arama kurtarma ekipleri...
BBC ve CNN bu haberi gösterip duruyordu.
Başına oturdum ve bir anda oğlumu aramam gerektiğini fark ettim.
O zamanlar Fransa'da öğrenciydi.
Hayatımın
en zor anıydı.
Henüz tek kelime etmemiştim ki bana söylediği ilk şey şu oldu:
"O uçakta olmadıklarını söyle."
"Öyleydiler." dedim.
Sonra bir çığlık duydum.
11 MART
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE ÜÇ GÜN
370 sefer sayılı uçağın kaybolmasının üzerinden 72 saat geçmişken
40 gemi ve 34 uçak
yolcu uçağına dair hiçbir iz bulamadı.
Şu anda Andaman Denizi'nde arama yapılıyor
ve aynı zamanda
Güney Çin Denizi'nde aramalar sürüyor.
Derin bir kafa karışıklığı söz konusuydu.
Yani,
çok saçma.
Uçak bu iki yerde birden olamaz.
Aramanın odak noktası neresi?
Geri dönüp dönmediğini teyit edebilir misiniz?
Doğuyu arıyorsunuz. Batıyı arıyorsunuz.
- Tam bir kafa karışıklığı. - Katılmıyorum.
Çok bunaltıcı.
Fotoğraf makinelerinin deklanşörleri...
"Nerede?" diye sorup duruyorlar. "Neden yanlış yeri arıyorsunuz?"
Biz de aynı şekilde şaşkınız.
Olayın tamamından haberdar mıyız?
Bu noktada bazı bilgilerin saklanıyor olması mümkün mü?
Bir gün böyle diyorlar,
ertesi gün muhabir başka bir şey söylüyor.
Kime inanalım? Neye inanalım?
Bu bilgiyi neden sakladıklarını anlamak zor.
Bunu olduğu sırada görmüş olmaları gerek.
İlk tepkim şu oldu,
"Aptal yerine konuyoruz. Dalga geçiyorlar."
Yolcu yakınları, yetkililere su şişeleri fırlattı. Cevap istiyorlar.
Neden yakınlarla konuşamıyoruz?
Neden engel oluyorsunuz?
Ailelerin kafası karışıktı.
Her gün farklı bir haber çıkıyor gibiydi.
Eziyet bu. Bilmemek...
en korkunç kısmı bu.
12 MART
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE DÖRT GÜN
Günümüz için hem inanılmaz
hem de eşi benzeri görünmemiş bir arama çalışmasında yeni gelişmeler.
Devasa Boeing 777'den hiçbir haber alınamayan
dördüncü güne giriyoruz.
Dört gün geçmiş,
vaka zaten tuhaf ve gitgide tuhaflaşıyor.
Ben vakanın daha teknik yönleriyle boğuşmaya çalışıyorum.
Kişisel blogumda yazıyorum.
Ben bunları yazarken
insanlar yorumlar kısmında konuşmaya katılıyor
ve neredeyse paralel bir soruşturma yürütüyoruz.
"Air Land Sea Man" adlı bir adamdan
çok detaylı bir yorum alıyorum.
Ne dediğini tam olarak anlayamamıştım.
Neyden bahsettiğini biliyordu.
Elli yılı aşkın süredir pilotum.
Kariyerim
daha çok mühendislik ve bilim üzerineydi.
Aramızdan bazıları
uçağın yerine dair sağlam bir teori bulabilecek miyiz diye görmek için
iletişim kurmaya başladı.
Grupta pilotlar, mühendisler, bilim insanları,
hukuk uzmanları, makine mühendisleri, elektrik mühendisleri vardı.
777'nin nasıl uçtuğunu ve farklı sistemlerin nasıl çalıştığını
çok iyi bilen insanlar yani.
Böyle bir şeyi hiç deneyimlememiştim.
Dünyanın dört yanından insanlar bir araya geliyordu.
Günde en az 12 saat boyunca
detayları ortaya çıkarıp her şeyi baştan ele alıyorduk.
Kenetlenmiş bir ekip olarak çalışmaya başlamıştık.
Biri ismimizin "Bağımsız Grup" olmasını önerdi.
Bize kalırsa bu kişi, ne yaptığını bilen biriydi.
Bu yüzden gözler pilotlara çevrilmişti.
Bulduklarımı Slate Magazine'de yazı dizisi olarak yazıyordum, ismi
"Yolcu Uçağını Yok Etmek."
Çok ilgi çekiyordu.
İÇERİDEN BİRİ Mİ?
Sonra bir baktım, CNN canlı yayınındayım.
Jeff Wise, seninle başlayalım.
Yayına çıkmadan önce yazını okudum. Büyüleyici bir teori.
Duyduğuma göre bazı pilotların düşüncesi
uçağın pilotunun ya da yardımcı pilotun
kokpitin kontrolünü ele geçirdiği yönünde.
Gerekçesini kim bilebilir? Demek istediğim...
Biz, Bağımsız Grup olarak bir şey iddia etmiyorduk,
biz sadece ne olduğunu
bulmaya çalışıyorduk.
Çünkü
pek çok insan gibi MH370 hakkında bilgi edinmek istiyorsanız
Malezya'dan bilgi edinemezdiniz.
Tek grup biz değildik.
Tomnodcular diye bir grup daha vardı.
Birçok ülke ve ekip
kayıp Malezya Hava Yolları uçağını arıyor,
siz de kendi bilgisayarlarınızdan arama yapabilirsiniz.
Şöyle oluyor.
İnsanları Tomnod adlı platformlarına gidip
yolcu uçağının düşmüş olabileceği bölgenin
yüksek çözünürlüklü görsellerine bakmaya davet ediyorlar.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
Hava Kuvvetleri Komutanı, uçağın tespiti için
zaman ve yardıma ihtiyaç olduğunu söyledi.
Yaslı yolcu yakınları
370 sayılı uçağın nereye düştüğünü hâlâ bilmiyor.
Yolcu ailelerinin yüzlerindeki ıstırabı görünce
"Bir şey yapmalıyım." diye düşündüm. İçime oturdu.
Fotoğrafçılık hobimdir, yani detaylara dikkat ederim.
Uydu görüntülerinden uçağı aramaya yardımım dokunur diye düşündüm.
Tomnodcu olarak
aradığımız alanları seçme şansımız yoktu.
Bana verilen alan, Güney Çin Denizi'nde
uçağın radardan ilk kaybolduğu bölgeye çok yakındı.
ARAMA ALANI
Uydu görüntüleri boştu.
Sadece kapkara deniz görünüyordu.
Sıradakine basıyorsunuz,
yine kapkara taramalar.
Kapkara.
Sonra nihayet...
beyaz bir şey göründü.
B777'nin şemalarını
internette buldum.
Bu parçanın burun konisi olduğunu tespit edebildim.
İşte o zaman "Ha siktir!" dedim.
"Enkaz parçası var!" dedim, "Uçak bu!"
Sonra başka parçalar görmeye başladım.
Gövdeye benzeyen bir şey. Kuyruğa benzeyen bir şey.
Tüylerim diken dikendi.
Orada birilerinin öldüğünü bildiğim için resmen ağladım.
Uçağın parçası olduğunu biliyordum.
Yani...
artık hayatta değillerdi.
Ailelerin aradığı cevap bu değildi.
15 MART
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE YEDİ GÜN
İlk kez bu kadar güvenlik mevcut.
Başbakan'ı korumak için buradalar.
Sayın Başbakan, Amerikan medyası için.
Basın toplantısı sonra.
15 Mart'ta
Malezya Hava Yolları aradı.
Malezya başbakanının
bir açıklama yapacağını söylediler.
Yaşadığım bir dehşet anıydı.
"Olamaz, onları buldular, her şey bitti." dedim.
"Bu kadar, gerçekten de öldü."
Bugün
yeni uydu iletişimine dayanarak
MH370 sefer sayılı uçağın
gerçekten de
Malezya Yarımadası üzerinden
geri dönmek suretiyle
kuzey batıya döndüğünü teyit ediyoruz.
"Neler oluyor?" diye düşündüm.
Bize bunu söylediklerine
inanmıyordum.
Güney Çin Denizi'ndeki operasyonlarımıza son veriyoruz
ve ekiplerimizin yeniden dağılımını gözden geçiriyoruz.
Güney Çin Denizi'nde bulduğum şeyin
MH370 enkazı olduğunu biliyordum
ve öylece durup sessiz kalmam mümkün değildi.
Tomnod'a bu enkazın varlığını bildirmiştim.
Ama enkazı etiketlediğime dair bir onay almadım.
Hiçbir şey olmamış gibiydi.
Ulaşabileceğim herkese tweet attım.
Facebook'a koydum.
E-posta attım.
Enkazın Vietnam açıklarında Güney Çin Denizi'nde olduğuna
dikkat çekmek için elimden geleni yaptım.
Bu, bazı Tomnodcuların canını sıktı.
BİRİ BUNU TAKİP ETMELİ!
Daha sonra duyduğum şey
daha da karmaşıktı.
Bu yeni verilere göre
uçağın bir uyduyla
son irtibatının
iki olası koridordan
birinde gerçekleştiğini belirledik.
Gün geçtikçe daha da tuhaflaşıyor.
Şimdi,
Uçak askerî radar alanından ayrıldıktan sonra,
Inmarsat adlı bir uydu iletişim servisinin
uçakta ekipmanı olduğu ortaya çıktı.
Bu ekipman, Hint Okyanusu'nun orta bölgesi üzerinde bulunan
bir uydu ile iletişiyormuş.
Uçağın kayboluşuna dair çarpıcı gelişmeler...
Teorileri yeniden şekillendiren yeni bilgiler...
Arama yanlış bölgedeymiş.
Bu iki kavisten herhangi birinde...
...çok geniş bir alan, yüz binlerce mile uzanıyor.
Üç yüz yetmiş...
Açık deniz üzerindeki bir uçağın telsizle iletişim kurmasının tek yolu
bir uyduya sinyal göndermektir.
LONDRA, İNGİLTERE
Yani hâlâ uçak yok ama incelenecek veri akışı var.
Inmarsat, yer radar sistemleri menzilinin dışında kalan
uçaklara uydu iletişimi sağlıyor.
Veriden elde ettiğimiz, yaygın olarak "ping" diye bilinen yedi adet uyuşma.
Inmarsat sistemi, uçaktaki uydu terminalinin
yanıt verip vermediğini saat başı kontrol ediyordu.
"Hâlâ orada mısın?" diye mesaj gönderiyordu.
Uydu terminali "Evet." diyordu.
Bu pingler ve mesajlar
son temastan sonra altı saate kadar devam etmişti.
Derin bir şok hissi vardı.
Uçağın hâlâ havada olduğunu görmeyi beklemiyorduk.
Ama verilerde konum bilgisi sağlayan bir şey yoktu.
Örneğin, GPS koordinatları yoktu.
Elimizdeki tek bilgi, uçağın uyduya olan uzaklığı.
Uçağın, uçuşun son kısmında kuzeye mi
yoksa güneye mi gittiğini belirlemek için çaba sarf etmemiz gerekiyordu.
Ama analizin zaman alacağını biliyorduk.
Yani...
gizem daha da derinleşmişti.
Uçağın saatlerce uçtuğunu biliyoruz.
Rotalardan biri güneye gidiyor
ve Hint Okyanusu'nun güneyinde son buluyordu.
Diğeri kuzeye, Orta Asya'ya uzanıyordu.
En iyimser ihtimal, Orta Asya'da bir yere inmiş olması.
Kazakistan gibi.
Ama uçak güneye gittiyse
okyanus açıklarına
düşmüş olmalı.
Kimse hayatta kalmış olamaz.
Inmarsat uçağın nereye gittiğiyle ilgili çalışırken
Malezyalılar bir süredir kamuoyu için gayet bariz olan
temel bir gerçeği kabul etmek zorunda kaldılar.
Bu gece Malezya'dan haber var.
Malezya Hava Yolları'nın 370 sefer sayılı uçuşuna olanlar
kaza değildi.
Ülkenin başbakanı
uçağın kasten rotadan çıkarıldığı yönündeki
genel şüpheyi bugün doğruladı.
Bize evin içinde ne yaptığınızı söyler misiniz?
Kuala Lumpur'da 370 numaralı uçuş
bir soruşturmaya dönüştü.
Bu beyaz polis aracı
MH370'in kaptanının
evine baskın yaptı.
PİLOTLARIN
EVLERİNE BASKIN
JET KAÇIRILDI
Genel kanı pilotların uçağı kaçırmış olduğuydu.
Daha önce de söyledim, kesinlikle kaza değil.
Sekiz saat boyunca uçup
kazara binlerce kilometre gitmezsin.
İNANILMAZ GELİŞMELER
Başından beri
iki pilottan birinin
suçlu olma ihtimalinin
daha yüksek olduğu düşünülüyordu.
Yardımcı pilot
henüz toydu.
Bir 777'de yardımcı pilotluğa yeni yükselmişti.
Yani gözler hep uçağın kaptanı
Zaharie Ahmad Shah'taydı
çünkü son derece deneyimli bir kaptandı
ve bu eylem
agresif ve karmaşıktı.
Herkese merhaba.
Sizler için bir YouTube videosu çektim...
Polis, 370 sefer sayılı uçuşun
hatalı rotasının sanal alemde provasının yapılmış olma ihtimaline karşın
pilotun evindeki uçuş simülatörüne el koydu.
Bir simülatöre el koyduk...
Uçuş simülatörüne.
Zaharie'nin yeteneği vardı.
Emektar ve tecrübeli bir adamdı, her dolabı bilirdi.
Böyle karmaşık bir şeyi düşünebilecek biriydi.
Ama
uçaktan hâlâ iz yoktu.
Kuzeye mi, güneye mi gidiyor?
Rakamlar üzerinde çalışan mühendisimiz
bana ulaşıp sorunu çözdüğünü söyledi.
Sistemi derinlemesine incelemesi,
sistemdeki tüm bileşenlerin nasıl çalıştığını anlaması,
uçağın kuzeye ya da güneye gitmesi durumunda
ne beklenebileceğinin denklemini kurması gerekmişti.
MH370'in izlediği uçuş rotalarını
saptamayı başarmıştı.
O hafta sonu mutfak masama oturup
Malezyalı yetkililere aktarabileceğimiz bilgileri hazırladım.
Malezya Hava Yolları merkezi bize şöyle dedi:
"Yarın önemli bir basın toplantısı var,
sabah televizyonun başında olun."
İçten içe şöyle düşünüyorsunuz:
"Hâlâ hayattalar."
"Uçak düşmemiş, hâlâ hayattalar."
Uzun süre onlarla iletişim kurmayı sürdürdüm.
Telefonları yanlarındaydı, mesaj atıp durdum.
Her gece yatmadan önce hepsine mesaj atıyordum.
"Nasılsınız?" "Sizi düşünüyorum." "Bugün şunu şunu yaptım."
Bir açıdan onlarla diyaloğu sürdürmenin bir yoluydu bu.
24 MART
SON TEMASTAN BERİ GEÇEN SÜRE 16 GÜN
Bu akşam
Birleşik Krallık Hava Kazaları Araştırma Birimi yetkilileri
beni bilgilendirdi.
Yeni analizlerine göre
Inmarsat'ın
ve kaza araştırma biriminin
vardığı sonuç
MH370'in
güney koridoru boyunca uçtuğu.
Burası
uzak bir yer,
olası iniş alanlarından uzak.
Bu nedenle
derin bir üzüntüyle
size şunu bildirmek zorundayım.
Bu yeni
veriye göre
MH370 uçağı
güney Hint Okyanusu'na
düşmüştür.
Sevdiklerinin öldüğüne dair ellerinde hâlâ bir kanıt yok.
Elimizde sadece uydu verileri vardı.
Fiziksel bir kanıtımız yoktu.
Yani
yolcu ve mürettebat yakınlarına
aslında söylediği şey şuydu:
"Sevdikleriniz matematik yüzünden öldü."
Malezya'yı sikeyim!
Malezya yalan söylüyor!
İnsanlık tarihinde hiçbir zaman
239 kişi
matematiğe dayanarak ölü ilan edilmedi.
Hiçbir şey bulunamadı.
Uçağın tam yeri belirlenmemişti.
Uçağın konumuna dair bir tür hesaplama mevcuttu.
Ama sonuç doğrulanmamıştı.
Bizce var güçleriyle bir şey saklamaya ve olayı örtbas etmeye çalışıyorlardı.
MH370'teki Çinli yolcuların aileleri olarak buradayız.
Malezya Hava Yolları'nı,
Malezya hükûmetini ve ordusunu sonuna kadar protesto ediyor ve kınıyoruz.
Ailemizi geri getirin!
Bize gerçeği söyleyin!
Malezya Hava Yolları, Malezya hükûmeti ve ordusunun,
cani suçlarının mesuliyetini alması için tüm yollara başvuracağız.
Bugün Pekin'in bazı kesimlerinde aileler
eylem yapmaya Malezya büyükelçiliğine akın etti.
Ailelerimizi geri getirin!
Pekin'de nadir görülen bir şey bu,
sokakta hayatı durma noktasına getiren bir gösteri,
ama ailelerin huzursuzluğu
buna müsaade ediyor.
Aileler şöyle sloganlar atıyordu...
Gerçeği söyleyin!
"Yalancı Malezya."
Ailelerimizi geri getirin!
"Katilsiniz."
154 kişiden oluşan sevdiklerimizin kaderinin
bir duyuruyla mühürlenmesini kabul etmeyi reddediyorduk.
Miting, büyükelçilik çitlerinin dışında,
dünya medyasından uzakta tutuldu.
Kendimizi çok çaresiz hissediyorduk.
Ve kızgındık.
Malezya Hava Yolları genel müdürü
bugün ilk kez röportaj vermeyi kabul etti.
Asıl görevimiz ailelerle ilgilenmek.
Bence artık olağan tepkimizin ötesine geçtik.
Fazla ileri gitmediğiniz söyleniyor.
Bence bu haksızlık. Bence elimizden geleni yaptık.
Cevapsız sorulardan oluşan
bir sis söz konusuydu.
Ama benim için durum açıktı.
Çok sayıda kanıt
benim teorime işaret ediyordu.
Pilot toplu katliam ve intihar kararı almıştı.
Hayatına son vermek
ve 200'den fazla insanı öldürmek için
kestirmeden
Hint Okyanusu'nun güneyine çakılmıştı.
Bu önemli bir planlama gerektirmiş olmalıydı.
Böylece
bir havacılık muhabiri olarak
o gece neler olduğuna dair
nihai, kesin bir tablo çizmem gerektiğine karar verdim.
BİRİNCİ TEORİ PİLOT
8 MART, 01.19
Sabah saat biri henüz geçmişken
Zaharie, Güney Çin Denizi üzerinde uçmakta.
Pekin'e doğru bir gece uçuşunda
11 mürettebat üyesinden
ve 227 yolcudan sorumludur.
Bu aşamada
Kuala Lumpur'dan hava trafiği kontrol birimi arar
ve şöyle der...
Malezya 370, Ho Chi Minh 120 decimal 9 ile temasa geç. İyi geceler.
MH370, Vietnam'daki hava trafiği kontrolörlerine
devredilmek üzeredir.
Zaharie şöyle der...
İyi geceler, Malezya 370.
Artık iki hava trafiği kontrolü bölgesi arasında
gri bir bölgededir.
Kimse ona dikkat etmemektedir.
Belki de yardımcı pilota
"Arkaya gidip bana bir şey getirsene." demiştir.
Yardımcı pilot kapıyı kapatır.
Zaharie kapıyı kilitler.
Artık büyük planını uygulamak üzeredir.
Uçağı dış dünyaya görünür kılan
elektronikleri kapatır.
Radardan kaybolur.
O anda
uçaktaki herkes için
her şey olağandır.
Zaharie kontrolü tamamen ele geçirmiştir
ve kimsenin haberi yoktur.
Lövyeye sarılır
ve aniden sola kırar.
Malezya yarımadasına doğru dönüşe geçer.
Ama birden...
belki de yardımcı pilot kokpitin kilitli olduğunu fark eder.
Zaharie, uçağın kontrolünü
elinde tutmakta zorlanacağını biliyordur.
O yüzden...
belki de
kabin basıncını düşürmeye başlar.
Herkesin kafası karışmıştır.
Ama çoğu yolcunun fark etmediği şey
acil durum maskelerindeki oksijen jeneratörlerinin
yalnızca 15 dakika çalıştığıdır.
Kaptanın daha gelişmiş, daha uzun ömürlü bir maskesi vardır.
Ve kısa sürede tüm kabin sessizliğe bürünür.
Kaptan, uçağı güneye çevirir.
Doğruca karanlığa uçar,
yakıtının bitmesini beklemektedir.
Altı saatlik uçuştan sonra...
motorlar durur.
Burnu aşağı çevirir.
Ve dalışa geçer.
Alçal, yüksel.
Zaharie uçağı ele geçirdiyse
senaryo bu.
Olaylar silsilesi olmalı.
Şimdiye kadar, yolcularını öldürmeye karar veren
bir avuç pilot vakasının yaşandığını
belirtmekte fayda var.
Ama toplu katliam yapıp intihar etmeye
altı saatini adayan biri
hiç görülmemiş bir şey.
İçime bir kurt düştü...
Belki de Zaharie yapmamıştır.
Uçak kaybolduktan dört buçuk ay sonra
bir olay oluyor
ve gerçeklik dokusunda sökülme yaşanıyor.
Herkese günaydın. Dün
Malezya Hava Yolları'na ait MH17 sefer sayılı uçak Amsterdam'dan kalktı
ve Ukrayna dolaylarında, Rusya sınırı yakınlarında vuruldu.
"Aman tanrım" dedim.
Malezya Hava Yolları 90'lardan beri ciddi bir kaza yaşamamıştı.
Şimdiyse dört buçuk aylık bir süre içinde
iki devasa 777'sini kaybetmişti.
İnanılmaz bir tesadüf gibiydi.
Bu noktada, MH370
sırf faili meçhul bir toplu katliam olmuyordu.
Bu bir anlamda...
bir savaş ilanıydı.
Alt yazı çevirmeni: Ezgi Acar