1
00:00:16,400 --> 00:00:23,360
NOONG MARSO 8, 2014, NAWALA SA RADAR
ANG MALAYSIA AIRLINES FLIGHT MH370

2
00:00:25,680 --> 00:00:29,200
SAKAY ANG 239 KATAO

3
00:00:32,800 --> 00:00:37,240
<i>Paano nangyaring nawala bigla
ang isang malaking eroplano?</i>

4
00:00:40,360 --> 00:00:44,920
May isang milyong iba't ibang teorya ang
masasabi ng mga tao sa MH370, pero,

5
00:00:45,440 --> 00:00:46,920
isa sa mga iyon ang tama.

6
00:00:47,640 --> 00:00:49,240
<i>May teorya tungkol sa...</i>

7
00:00:49,240 --> 00:00:50,840
<i>Hijacking. Nasiraan.</i>

8
00:00:50,840 --> 00:00:52,000
<i>Isang bulalakaw.</i>

9
00:00:52,000 --> 00:00:53,040
<i>Pilotong nag-suicide.</i>

10
00:00:53,040 --> 00:00:53,960
<i>Malay natin?</i>

11
00:00:57,760 --> 00:01:01,080
Dalawang daan at
tatlumpu't siyam na inosenteng tao.

12
00:01:01,080 --> 00:01:02,760
{\an8}May nakakaalam.

13
00:01:02,760 --> 00:01:04,000
May nakakaalam.

14
00:01:04,760 --> 00:01:07,680
{\an8}Maraming 'di maipaliwanag
sa flight na ito.

15
00:01:08,800 --> 00:01:11,680
{\an8}Ang napakahiwaga at kahina-hinalang

16
00:01:11,680 --> 00:01:15,120
kargamentong ito ay maaaring susi

17
00:01:15,120 --> 00:01:17,560
sa nangyari sa MH370.

18
00:01:17,560 --> 00:01:21,480
<i>Mukhang parte ng wing system
na tinatawag na</i> flaperon.

19
00:01:22,000 --> 00:01:23,800
Nang una kong makita ko 'yon,

20
00:01:23,800 --> 00:01:26,200
ang totoong naramdaman ko ay,

21
00:01:26,200 --> 00:01:27,720
"Sino'ng naglagay doon?"

22
00:01:28,440 --> 00:01:30,240
"Sino ang nagdala no'n doon?"

23
00:01:31,560 --> 00:01:34,600
Inakusahan akong espiya ng Russia,

24
00:01:34,600 --> 00:01:36,600
espiya ng China.

25
00:01:36,600 --> 00:01:38,760
Talagang nakakatawa.

26
00:01:39,400 --> 00:01:42,160
Parehas tayong naguguluhan.

27
00:01:45,200 --> 00:01:48,520
{\an8}May mga bagong impormasyon
na magbabago sa mga teorya...

28
00:01:48,520 --> 00:01:50,560
<i>Nasa maling lugar ang paghahanap.</i>

29
00:01:51,400 --> 00:01:54,400
'Di kami matatahimik hangga't
'di nalalaman kung nasaan sila.

30
00:01:54,960 --> 00:01:58,960
Nagsisinungaling sila sa simula pa lang.
Nagsisinungaling sila sa buong mundo.

31
00:02:00,080 --> 00:02:01,680
Sinadya iyon.

32
00:02:01,680 --> 00:02:04,120
Posibleng na-hijack ito.

33
00:02:04,800 --> 00:02:05,800
Hindi natin alam.

34
00:02:05,800 --> 00:02:07,480
Tang-ina kayo Malaysia!

35
00:02:08,040 --> 00:02:09,720
Sinungaling ang Malaysia!

36
00:02:10,240 --> 00:02:12,240
Nasa akin ang totoong ebidensya.

37
00:02:12,240 --> 00:02:14,800
Nandiyan. At 'di mo maitatanggi 'yan.

38
00:02:18,560 --> 00:02:19,760
Umaakyat ang eroplano.

39
00:02:21,440 --> 00:02:22,480
Bumababa ang eroplano.

40
00:02:25,080 --> 00:02:26,760
Ang 'di ginagawa ng eroplano

41
00:02:27,280 --> 00:02:29,720
ay mawala na lang sa balat ng lupa.

42
00:02:32,560 --> 00:02:34,400
<i>Wala kaming sagot.</i>

43
00:02:34,400 --> 00:02:38,160
<i>Isa ito sa matinding misteryo
sa kasaysayan ng aviation.</i>

44
00:02:38,160 --> 00:02:42,680
MH370
ANG EROPLANONG NAGLAHO

45
00:02:58,320 --> 00:03:04,280
Ang MH370 ay isang misteryo
na ang lagim ay nasa atin pa rin ngayon.

46
00:03:06,000 --> 00:03:07,960
Isa itong ahas na buhay pa rin.

47
00:03:10,320 --> 00:03:12,360
Bilang isang aviation journalist,

48
00:03:12,360 --> 00:03:16,800
{\an8}alam mo 'yon, para itong bat signal
na lumiwanag sa ulap.

49
00:03:16,800 --> 00:03:18,240
Naging interesado ako.

50
00:03:20,080 --> 00:03:21,920
At kailangan kong siyasatin.

51
00:03:32,840 --> 00:03:34,520
So, red-eye 'yong biyahe

52
00:03:34,520 --> 00:03:36,800
mula Kuala Lumpur papuntang Beijing.

53
00:03:37,600 --> 00:03:40,600
Lilipad ang eroplano bandang hatinggabi at

54
00:03:40,600 --> 00:03:44,080
lilipad magdamag,
at darating sa Beijing sa madaling araw.

55
00:03:45,440 --> 00:03:47,680
Maayos ang lahat.

56
00:03:51,280 --> 00:03:53,320
May 227 na mga pasahero.

57
00:03:55,200 --> 00:03:56,200
At 12 na crew.

58
00:04:03,960 --> 00:04:05,960
Kami ng asawa ko, si Hazrin,

59
00:04:07,040 --> 00:04:10,960
nagtatrabaho kami sa
Malaysia Airlines bilang cabin crew.

60
00:04:13,000 --> 00:04:16,920
{\an8}Mayroon kaming isang anak na babae
at buntis ako,

61
00:04:16,920 --> 00:04:19,240
{\an8}kaya hindi ako nagtatrabaho.

62
00:04:20,400 --> 00:04:24,560
Kasama siya sa papasok
para sa Beijing at taglamig noon.

63
00:04:24,560 --> 00:04:27,040
Naaalala ko pa na inilagay niya ang

64
00:04:28,560 --> 00:04:30,520
malambot niyang jacket sa bag.

65
00:04:37,480 --> 00:04:40,600
Nakatira kami ng asawa kong
si Paul Weeks sa Australia

66
00:04:40,600 --> 00:04:42,480
kasama ang dalawa naming anak.

67
00:04:43,800 --> 00:04:48,480
Naghahanda si Paul
para sa bago niyang trabaho sa China.

68
00:04:49,680 --> 00:04:52,800
Sinabi niya sa akin,
"Gusto mo bang tumuloy ako?"

69
00:04:52,800 --> 00:04:54,760
Dahil bata pa si Jack

70
00:04:54,760 --> 00:04:56,280
at si Lincoln,

71
00:04:56,280 --> 00:05:00,360
at 28 araw ang pasok at 14 ang pahinga.

72
00:05:00,880 --> 00:05:03,200
Kaya sabi ko sa kanya, "Oo naman."

73
00:05:05,400 --> 00:05:10,200
Halos anim na taon na akong nakatira
sa Beijing kasama ang mga anak ko.

74
00:05:11,640 --> 00:05:16,560
Nagbakasyon ang mga anak ko
sa Malaysia at pupunta ako

75
00:05:16,560 --> 00:05:18,760
sa Beijing para makasama sila

76
00:05:19,280 --> 00:05:21,720
sa ikalawang linggo ng bakasyon.

77
00:05:22,680 --> 00:05:26,360
Bago ang araw na 'yon,
nakausap ko ang asawa ko.

78
00:05:26,360 --> 00:05:29,720
Maayos ang lahat.
Masaya silang magkikita kami.

79
00:05:29,720 --> 00:05:32,760
May isa pang mensahe
ang anak ko na nagsasabing,

80
00:05:33,360 --> 00:05:35,560
"Nasa airport ako sa Kuala Lumpur."

81
00:05:36,320 --> 00:05:39,320
"Masaya ako dahil
makikita ko na ulit ang daddy ko."

82
00:05:47,880 --> 00:05:51,000
Tinawag ang eroplano niya, at...

83
00:05:51,520 --> 00:05:54,680
Talagang emosyonal. Maraming mga luha.

84
00:05:55,880 --> 00:05:59,400
Nagpaalam ang mga bata
at nagsabing, "Mahal kita."

85
00:05:59,400 --> 00:06:02,080
At umalis na siya.

86
00:06:05,000 --> 00:06:09,360
At parang kahapon lang.

87
00:06:13,200 --> 00:06:16,480
<i>370, 32 handa na mag take-off.
Magandang gabi.</i>

88
00:06:18,240 --> 00:06:21,920
<i>32 sa kanan, pwede na magtake-off,
Malaysian 370. Salamat. Bye.</i>

89
00:06:24,280 --> 00:06:27,880
Tinawagan ako ni Hazrin
bago lumipad 'yong eroplano.

90
00:06:29,520 --> 00:06:30,520
Ang huling...

91
00:06:31,880 --> 00:06:34,320
sinabi niya ay, "Mahal kita."

92
00:06:36,000 --> 00:06:36,840
Ah.

93
00:06:53,560 --> 00:06:56,840
<i>So, 41 minuto makalipas ang hatinggabi,
lumipad 'yong eroplano.</i>

94
00:07:07,000 --> 00:07:09,840
<i>Maaliwalas ang gabi.
Napakatahimik ng lahat.</i>

95
00:07:11,040 --> 00:07:13,240
<i>Umakyat ito sa cruising altitude.</i>

96
00:07:14,120 --> 00:07:17,080
<i>Lumipad ito papuntang South China Sea.</i>

97
00:07:17,680 --> 00:07:21,680
<i>Malaysian 370,
pinapanatili ang lipad na three five zero.</i>

98
00:07:22,760 --> 00:07:25,520
Makalipas lang ang ala-una ng umaga

99
00:07:25,520 --> 00:07:27,720
nang maging kakaiba ang lahat.

100
00:07:29,160 --> 00:07:32,200
<i>Paalis na ang eroplano
sa airspace ng Malaysia.</i>

101
00:07:33,960 --> 00:07:38,320
<i>Lilipat na sila sa susunod
na mga air traffic controllers sa Vietnam.</i>

102
00:07:39,240 --> 00:07:41,320
<i>Sabi ng mga Malaysian...</i>

103
00:07:41,840 --> 00:07:45,320
<i>Malaysian 370, tumawag sa
Ho Chi Minh 120, decimal 9.</i>

104
00:07:45,320 --> 00:07:46,320
<i>Magandang gabi.</i>

105
00:07:47,760 --> 00:07:50,960
<i>Sa paglapit ng eroplano
sa dulo ng Malaysian airspace,</i>

106
00:07:50,960 --> 00:07:53,800
<i>ang kapitan ng eroplano,
si Zaharie Ahmad Shah,</i>

107
00:07:53,800 --> 00:07:55,640
<i>ay nagsalita sa radyo ng...</i>

108
00:07:55,640 --> 00:07:58,000
<i>Good night sa inyo, Malaysian 370.</i>

109
00:08:07,360 --> 00:08:09,120
At makalipas ang 90 segundo,

110
00:08:10,840 --> 00:08:14,520
biglang dumilim ang buong eroplano.

111
00:08:17,440 --> 00:08:19,400
Nawala ito sa radar.

112
00:08:20,680 --> 00:08:24,200
Doon na magsisimula ang misteryo.

113
00:08:30,160 --> 00:08:34,600
Nagising ako sa tawag ng mga 2:20 a.m.

114
00:08:39,320 --> 00:08:45,040
{\an8}Sinabi sa akin na nawawala
ang flight MH370 sa system namin.

115
00:08:45,600 --> 00:08:49,320
Alam naming kakaiba ito. Sobrang kakaiba.

116
00:08:52,520 --> 00:08:55,800
Pagdating ko sa
Emergency Operation Center...

117
00:09:01,000 --> 00:09:03,680
Namanhid ako at sobrang kinakabahan ako.

118
00:09:04,880 --> 00:09:09,200
Hiniling namin sa Thailand,
Hong Kong, at sa Vietnam,

119
00:09:09,200 --> 00:09:12,240
na tawagan at makipag-ugnayan sa MH370.

120
00:09:14,480 --> 00:09:17,680
Pero sinabi nila sa amin
na walang sumasagot.

121
00:09:21,200 --> 00:09:26,400
Mula 4:00 a.m. hangang 6:30,
abala talaga kami.

122
00:09:30,920 --> 00:09:34,280
Tinatawagan namin lahat ng pwede,

123
00:09:35,040 --> 00:09:39,880
umaasang lumapag ang eroplano
sa Vietnam, o sa Hong Kong,

124
00:09:39,880 --> 00:09:43,320
o saan man sa China
bago ito dumating sa Beijing.

125
00:10:07,200 --> 00:10:09,160
<i>Habang papalapit ang oras</i>

126
00:10:09,160 --> 00:10:11,160
<i>sa 6:30 a.m...</i>

127
00:10:13,720 --> 00:10:16,800
<i>...alam naming may malaking problema.</i>

128
00:10:18,560 --> 00:10:19,720
{\an8}May bagong balita.

129
00:10:19,720 --> 00:10:24,200
{\an8}Ayon sa Malaysia Airlines, nawalan ito
ng kontak sa eroplanong may 227 pasahero...

130
00:10:24,200 --> 00:10:28,760
<i>...6:30 ng umaga sa Beijing.
Sa ngayon, 'di pa malinawa ng mga detalye.</i>

131
00:10:28,760 --> 00:10:30,920
Para lang...

132
00:10:30,920 --> 00:10:33,720
{\an8}para ipaalala sa inyo ang nalaman namin.

133
00:10:33,720 --> 00:10:37,760
Ang flight number ay MH370.

134
00:10:37,760 --> 00:10:39,480
{\an8}Inaasahan itong...

135
00:10:43,120 --> 00:10:47,080
<i>...mukhang nawalang parang bula
ang Boeing 777.</i>

136
00:10:47,080 --> 00:10:50,480
SA BEIJING AIRPORT,
DAPAT LUMAPAG NA ANG MH370 NG 6:30 A.M.

137
00:10:51,560 --> 00:10:54,280
Ito na ang pinakamasama kong bangungot.

138
00:10:55,280 --> 00:10:57,360
Ano'ng sasabihin namin sa pamilya?

139
00:10:58,400 --> 00:11:00,200
Ano'ng sasabihin natin sa media?

140
00:11:02,280 --> 00:11:04,440
Nakatanggap na ako ng mga tawag

141
00:11:04,440 --> 00:11:07,720
mula sa ilang media, kabilang ang CNN.

142
00:11:08,560 --> 00:11:12,960
Kausap namin ang Malaysian Airlines
Vice President of Operations.

143
00:11:12,960 --> 00:11:14,800
Salamat sa pagpapaunlak.

144
00:11:14,800 --> 00:11:17,920
Ano ang pinakabagong
masasabi mo sa eroplanong ito?

145
00:11:17,920 --> 00:11:22,360
<i>Okay, may pitong oras
na gasolina ang eroplanong ito.</i>

146
00:11:23,000 --> 00:11:28,200
<i>At tantiya namin na pagdating ng 8:30,
mauubusan na ito ng gasolina.</i>

147
00:11:28,800 --> 00:11:33,080
<i>Sa ngayon, wala kaming ideya
kung nasaan ang eroplanong ito ngayon.</i>

148
00:11:47,640 --> 00:11:49,200
Bilang mataas na opisyal,

149
00:11:50,240 --> 00:11:53,240
sinanay kami para sa
pinakamasamang sitwasyon.

150
00:11:54,320 --> 00:11:56,920
Sanay ka sa pamamahala ng krisis.

151
00:11:57,640 --> 00:11:59,320
Pero kapag nangyari na 'yon,

152
00:11:59,960 --> 00:12:04,880
iba na, kasi wala kang alam.

153
00:12:04,880 --> 00:12:07,840
Hindi mo alam kung nasaan 'yong eroplano.

154
00:12:20,280 --> 00:12:25,080
Ala-una ng umaga,
inumpisahan ang search-and-rescue.

155
00:12:25,640 --> 00:12:28,520
Ang standard operating procedure
ay pumunta

156
00:12:28,520 --> 00:12:32,280
kung saan nawala
'yong eroplano sa radar screen.

157
00:12:32,280 --> 00:12:35,080
LUGAR NA PINAGHAHANAPAN

158
00:12:35,080 --> 00:12:38,720
Nakatanggap kami ng tawag
mula sa tauhan ng isang oil rig

159
00:12:38,720 --> 00:12:41,640
sa South China Sea
na may nakita raw na pagsabog,

160
00:12:41,640 --> 00:12:43,840
{\an8}parang eroplanong bumagsak sa dagat.

161
00:12:50,320 --> 00:12:53,480
{\an8}Kaagad, nang mawala 'yong eroplano,

162
00:12:54,000 --> 00:12:57,520
{\an8}marami ang interesado,
maraming nangyayari sa social media,

163
00:12:57,520 --> 00:13:00,960
nagpo-post sila, "Ano'ng nangyari
sa eroplano?" "Nasaan na 'yon?"

164
00:13:02,440 --> 00:13:06,360
{\an8}Marami kaming natanggap
na ulat mula sa social media.

165
00:13:07,000 --> 00:13:09,880
{\an8}May nagsabing
na-hijack raw 'yong eroplano.

166
00:13:10,600 --> 00:13:14,800
{\an8}Sabi ng iba, bumagsak 'yong eroplano
sa kagubatang ng Java.

167
00:13:16,000 --> 00:13:20,960
Sa puntong iyon, kailangang tanggapin
lahat ng impormasyon na posibleng totoo.

168
00:13:20,960 --> 00:13:23,960
Hindi namin alam kung totoo o hindi.

169
00:13:26,560 --> 00:13:29,720
<i>May nakita raw ang Vietnamese Air Force</i>

170
00:13:29,720 --> 00:13:33,200
<i>na dalawang malalaking oil slick
sa dulo ng timog Vietnam.</i>

171
00:13:33,200 --> 00:13:37,360
{\an8}<i>Bawat isa sa tagas ng langis na iyon
ay halos anim na milya ang lapad.</i>

172
00:13:38,360 --> 00:13:42,320
Naubos ang oras at enerhiya namin
para suriin ang impormasyong ito.

173
00:13:44,360 --> 00:13:46,920
{\an8}<i>Iniulat ng piloto
ng Cathay Pacific na nakakita siya</i>

174
00:13:46,920 --> 00:13:52,640
{\an8}<i>ng malalaking debris sa dagat habang
lumilipad mula Hong Kong pa-Kuala Lumpur.</i>

175
00:13:53,480 --> 00:13:56,640
{\an8}Gustong malaman ng mga pamilya
ang nangyari sa mahal nila sa buhay.

176
00:13:56,640 --> 00:13:58,520
Buhay ba sila? Patay na ba?

177
00:13:58,520 --> 00:14:00,680
At wala kaming maisagot.

178
00:14:01,200 --> 00:14:06,840
{\an8}<i>Alam namin na may ibang piloto na
nakausap ang flight 370 bago ito mawala.</i>

179
00:14:07,400 --> 00:14:11,800
{\an8}<i>Nauna ng 30 minuto ang kapitan
ng overnight flight papuntang Tokyo</i>

180
00:14:11,800 --> 00:14:14,960
{\an8}<i>at tinawagan niya sila
sa emergency frequency.</i>

181
00:14:14,960 --> 00:14:16,560
{\an8}<i>Sinabi niya sa Malaysian media,</i>

182
00:14:16,560 --> 00:14:21,920
{\an8}<i>"Maingay, puro static, pero may narinig
akong bumubulong sa kabilang linya."</i>

183
00:14:21,920 --> 00:14:23,400
"ANG CO-PILOT 'YON."

184
00:14:32,600 --> 00:14:35,280
Sabado ng umaga noon at

185
00:14:36,080 --> 00:14:41,000
nag-email si Paul mula sa airport
na may pamagat na, "Miss na kita."

186
00:14:42,600 --> 00:14:44,440
Tinapos niya ang email niya ng,

187
00:14:44,440 --> 00:14:47,480
"Kayo ng mga bata ang mundo ko."

188
00:14:47,480 --> 00:14:53,440
"At pagdating ko sa Beijing,
sa Marso 8, tatawagan kita."

189
00:14:58,800 --> 00:15:00,440
Nasa bahay lang ako.

190
00:15:01,640 --> 00:15:03,680
Normal ang lahat.

191
00:15:04,880 --> 00:15:08,600
Araw-araw ang biyahe
mula Kuala Lumpur papuntang Beijing.

192
00:15:09,120 --> 00:15:13,720
Kaya ilang beses na
itong ginawa ni Hazrin.

193
00:15:15,040 --> 00:15:19,480
Nakagawian na namin
ang mag-text sa bawat isa

194
00:15:19,480 --> 00:15:22,600
paglapag ng eroplano.

195
00:15:23,280 --> 00:15:27,640
Ginagawa namin 'yon
sa buong flying career namin.

196
00:15:29,960 --> 00:15:34,120
Nasa kusina ako nang tumunog ang telepono.

197
00:15:35,400 --> 00:15:37,880
At isang babae ang naghahanap kay Paul.

198
00:15:38,480 --> 00:15:42,200
At sabi ko, "Naku, pasensya na,
nasa eroplano siya."

199
00:15:42,200 --> 00:15:44,000
Sabi ko, "Taga saan ka?"

200
00:15:44,000 --> 00:15:46,680
Sabi niya, "Reporter ako
ng New Zealand Herald."

201
00:15:50,200 --> 00:15:53,880
Nasa eroplano ako, papunta sa mga anak ko.

202
00:15:54,640 --> 00:15:57,000
Dumating ako ng 4:00 p.m. sa Beijing.

203
00:15:58,200 --> 00:16:00,600
Sa oras na 'yon, pababa ako ng eroplano.

204
00:16:00,600 --> 00:16:03,480
May hostess na naghihintay sa akin

205
00:16:04,000 --> 00:16:07,600
na nagsabi, "Sir, halikayo."
Wala akong alam sa nangyayari.

206
00:16:10,240 --> 00:16:11,960
Maaga akong nagising no'n.

207
00:16:12,920 --> 00:16:14,400
Tumingin ako sa phone ko.

208
00:16:15,200 --> 00:16:18,480
Kapag 'di ako nakatanggap
ng text mula sa kanya...

209
00:16:19,640 --> 00:16:22,720
sinasabi ko, "Hayaan mo na,
matutulong na lang ako."

210
00:16:23,360 --> 00:16:25,880
"Tatawag o magti-text
siya mamaya, 'di ba?"

211
00:16:27,920 --> 00:16:30,640
At naisip ko, "Ano'ng kailangan
niya kay Paul?"

212
00:16:31,840 --> 00:16:33,640
Sabi niya, "Hindi mo pa alam?"

213
00:16:33,640 --> 00:16:35,440
At sabi ko, "Ang alin?"

214
00:16:36,560 --> 00:16:39,560
Sabi niya, "May nangyari sa eroplano."

215
00:16:46,360 --> 00:16:48,520
<i>Magkita tayo bukas ng umaga.</i>

216
00:16:48,520 --> 00:16:50,840
<i>Miss ka na rin ni Papa. Mahal kita.</i>

217
00:16:53,680 --> 00:16:55,680
<i>Magandang gabi, Malaysian 370.</i>

218
00:17:10,160 --> 00:17:13,360
Nahulog ko 'yong telepono at

219
00:17:13,360 --> 00:17:15,840
tumakbo palabas na sumisigaw.

220
00:17:18,440 --> 00:17:21,000
Ang natatandaan ko lang ay umiiyak ako.

221
00:17:22,120 --> 00:17:24,440
Napakahirap isipin

222
00:17:25,240 --> 00:17:29,880
na ito ang nangyayari.

223
00:17:32,440 --> 00:17:35,120
Sa puntong iyon, humihinto 'yong oras.

224
00:17:35,120 --> 00:17:37,040
"Paano nangyari 'yon?"

225
00:17:37,040 --> 00:17:39,720
"Bangungot ba ito?"
"Gisingin mo naman ako!"

226
00:17:39,720 --> 00:17:41,440
Sabi ko, "Sigurado ka?"

227
00:17:42,640 --> 00:17:46,560
At ang sagot nila,
"Hindi, hindi kami sigurado sa kahit ano."

228
00:17:49,080 --> 00:17:51,640
<i>Adam, nasa terminal three ako ngayon.</i>

229
00:17:52,320 --> 00:17:55,920
<i>Asahan mong maraming naghihintay dito sa...</i>

230
00:17:55,920 --> 00:18:01,600
<i>Ang mgakamag-anak sa Beijing ay pinapunta
sa isang hotel para maghintay ng balita.</i>

231
00:18:02,920 --> 00:18:06,360
Sana magpadala ang China
ng search-and-rescue team,

232
00:18:06,360 --> 00:18:08,680
dahil 'di maagap
ang gobyerno ng Vietnam.

233
00:18:11,120 --> 00:18:12,960
Nakikipagtulungan kami sa mga awtoridad

234
00:18:12,960 --> 00:18:16,800
na nagpadala ng search-and-rescue team
para hanapin ang eroplano.

235
00:18:16,800 --> 00:18:20,760
Tinatawagan namin ngayon
ang kamag-anak ng mga pasahero at crew.

236
00:18:22,440 --> 00:18:23,640
Maraming salamat.

237
00:18:24,200 --> 00:18:27,040
Ako ang huling nakarating
sa mga kapamilya.

238
00:18:31,320 --> 00:18:34,560
Pagbaba mo sa kotse,
dudumugin ka ng mga mamamahayag.

239
00:18:35,080 --> 00:18:35,920
Dumog talaga.

240
00:18:36,440 --> 00:18:38,360
Sobrang dami ng tao.

241
00:18:39,760 --> 00:18:44,120
Kinukunan ka ng litrato
at inaabot ng mikropono...

242
00:18:44,120 --> 00:18:48,320
Itinulak pa sila ng mga kaibigan ko
para makarating kami sa kwarto.

243
00:19:16,040 --> 00:19:20,760
At may lumapit sa akin mula sa
Malaysian Airlines at sinabing maupo ako.

244
00:19:21,640 --> 00:19:24,240
Sabi ko, "Ano 'to?"
Sabi nila, "Naghihintay tayo."

245
00:19:24,240 --> 00:19:27,040
Nandoon lahat ng pamilya.
Halos puro Chinese.

246
00:19:27,040 --> 00:19:29,480
Ni hindi ko sila makausap.

247
00:19:29,480 --> 00:19:33,920
At do'n ko sinabi ko sa kaibigan ko,
"Iuwi mo na ako, 'di ko kaya rito."

248
00:19:39,120 --> 00:19:42,640
Dito sa Beijing, ang mga kapamilya
ng mga pasahero

249
00:19:42,640 --> 00:19:44,000
ay nagtipon-tipon.

250
00:19:44,000 --> 00:19:47,120
Naiinis na sila sa kawalan ng impormasyon

251
00:19:47,120 --> 00:19:48,800
sa mga mahal nila sa buhay.

252
00:19:52,960 --> 00:19:55,000
Puno ng mga tao ang kwarto

253
00:19:56,720 --> 00:19:59,320
na umiiyak at humahagulgol.

254
00:19:59,320 --> 00:20:03,400
May mga pamilya sa koridor,
nakasandal sa pader,

255
00:20:04,080 --> 00:20:09,680
nakatayo, nakalupasay, nakaupo sa sahig.

256
00:20:14,440 --> 00:20:18,800
Kung iisipin ko ngayon, parang
buhay na impyerno ang silid na iyon.

257
00:20:18,800 --> 00:20:21,160
'Di iyon pagmamalabis.

258
00:20:25,280 --> 00:20:29,360
<i>Sabi ng mga kamag-anak ng mga pasahero,
tumawag sila sa cellphone ng mahal nila</i>

259
00:20:29,360 --> 00:20:33,120
<i>at sa halip na mag-voicemail,
tumutunog pa ang mga telepono.</i>

260
00:20:36,880 --> 00:20:40,320
Biglang may tumatakbong anak
ng isang pasahero.

261
00:20:40,320 --> 00:20:44,720
Nakita namin na
may tumatawag sa phone niya.

262
00:20:45,920 --> 00:20:48,520
Ang nakalagay "Papa."

263
00:20:49,200 --> 00:20:51,920
Sabi niya, "Ano'ng gagawin ko?"

264
00:20:53,400 --> 00:20:57,760
Sigaw ko sa kanya, "Sagutin mo ang tawag!"

265
00:20:57,760 --> 00:21:02,680
Pero nakalulungkot lang,
nang sasagutin na niya ang telepono,

266
00:21:03,200 --> 00:21:06,320
tumigil na ito sa pag-ring.

267
00:21:10,880 --> 00:21:15,960
Marami sa atin ang sumubok na tawagan
ang kapamilya namin sa eroplano.

268
00:21:16,560 --> 00:21:21,840
Karamihan sa mga tawag na ito,
may koneksyon at ringtone.

269
00:21:24,160 --> 00:21:25,880
Hiniling namin sa Malaysia Airlines

270
00:21:25,880 --> 00:21:29,440
at sa gobyerno na sundan
ang mga konektadong tawag.

271
00:21:29,440 --> 00:21:31,960
Pero pare-pareho ang mga sagot nila.

272
00:21:31,960 --> 00:21:34,080
Wala silang teknolohiya

273
00:21:34,760 --> 00:21:35,960
para matunton ito.

274
00:21:38,720 --> 00:21:42,760
Hindi namin maintindihan ito,
kaming mga kapamilya.

275
00:21:42,760 --> 00:21:46,160
Ito ang pinakamadaling paraan

276
00:21:46,160 --> 00:21:50,200
para hanapin ang mga pasahero
at ang eroplano.

277
00:21:55,800 --> 00:21:57,040
MARSO 9

278
00:21:57,040 --> 00:21:58,880
24 ORAS MULA NG HULING TAWAG

279
00:22:00,880 --> 00:22:03,120
<i>Pagsikat ng araw, sa timog ng Vietnam,</i>

280
00:22:03,120 --> 00:22:06,600
<i>nagsimula ang paghahanap
sa flight 370 ng Malaysia Airlines.</i>

281
00:22:06,600 --> 00:22:09,240
<i>Kung lumapag ito sa airport,
malalaman natin.</i>

282
00:22:09,240 --> 00:22:12,240
<i>Wala na itong sapat na gasolina
para lumipad pa.</i>

283
00:22:12,240 --> 00:22:14,280
<i>Kaya talagang hindi maganda ito.</i>

284
00:22:14,280 --> 00:22:18,560
<i>At wala tayong alam. 'Di nga tayo sigurado
kung asan 'yong eroplano.</i>

285
00:22:19,920 --> 00:22:21,880
<i>May bakas ng pag-asa ngayon.</i>

286
00:22:21,880 --> 00:22:24,760
<i>Akala ng mga Vietnamese
nakakita sila ng balsa,</i>

287
00:22:24,760 --> 00:22:27,720
<i>pero cable reel pala iyon.</i>

288
00:22:27,720 --> 00:22:30,640
<i>Nauwi sa wala
ang lead ng isang imbestigador.</i>

289
00:22:30,640 --> 00:22:33,680
<i>Sinuri sa lab ang mga nakuha sa oil slick.</i>

290
00:22:33,680 --> 00:22:37,400
<i>Jet fuel ang hinahanap nila,
pero galing barko 'yong langis.</i>

291
00:22:38,280 --> 00:22:40,200
Pumunta kami doon. Wala sila.

292
00:22:41,080 --> 00:22:42,080
Walang nando'n.

293
00:22:42,080 --> 00:22:43,440
Napakahirap

294
00:22:43,960 --> 00:22:49,840
dahil hindi nangyayari
'yong inaasahan namin.

295
00:22:50,840 --> 00:22:55,160
May komento ka ba sa status ng MH370?

296
00:23:00,600 --> 00:23:04,360
Napakalaki ng interes mula sa buong mundo.

297
00:23:07,680 --> 00:23:09,720
Anong nangyari sa eroplano? Nasaan ito?

298
00:23:11,400 --> 00:23:14,720
At kailangan itong tuklasin.
Kailangang imbestigahan ito.

299
00:23:14,720 --> 00:23:17,960
Kaya gumugol ako ng maraming oras

300
00:23:17,960 --> 00:23:21,480
para maunawaan kung ano
ang nangyari sa eroplanong ito.

301
00:23:24,400 --> 00:23:26,960
Ang agad na pinagtuunan ng pansin

302
00:23:26,960 --> 00:23:30,800
ay ang tanong sa komunikasyon
at bakit at paano nawala ito.

303
00:23:30,800 --> 00:23:33,240
<i>Sa itaas ng 777 ay isang antenna...</i>

304
00:23:33,240 --> 00:23:35,440
Ang modernong pampasaherong eroplano

305
00:23:35,440 --> 00:23:39,680
ay nakikipag-komunikasyon
sa mundo sa marami at iba't-ibang paraan.

306
00:23:39,680 --> 00:23:42,560
Sabay-sabay na nawala lahat 'yon.

307
00:23:42,560 --> 00:23:43,520
Bakit?

308
00:23:43,520 --> 00:23:45,080
<i>Sa mga technician...</i>

309
00:23:45,080 --> 00:23:49,440
Ang pinaka-mabilis na sagot ay...

310
00:23:50,560 --> 00:23:51,800
malaking sakuna.

311
00:23:51,800 --> 00:23:55,000
Parang, sumabog 'yong eroplano.
Bumagsak ito sa dagat.

312
00:23:55,000 --> 00:24:00,080
Nagkaroon ito ng malakas na apoy kaya
sabay-sabay na nasira ang lahat ng gamit

313
00:24:00,080 --> 00:24:01,920
bago makapagsabi ng mayday.

314
00:24:03,160 --> 00:24:04,560
Pero

315
00:24:04,560 --> 00:24:07,600
hindi pa rin nakita ang labi ng eroplano

316
00:24:07,600 --> 00:24:12,600
sa ilalim ng lugar kung saan
naputol ang komunikasyon.

317
00:24:13,800 --> 00:24:17,880
Kung hindi malaking sakuna,
ano ang pangalawang opsyon?

318
00:24:19,280 --> 00:24:22,360
Ang tanging pwedeng posibilidad ay

319
00:24:22,360 --> 00:24:25,320
may tao sa eroplano na sinadyang

320
00:24:25,320 --> 00:24:27,840
patayin ang signal ng komunikasyon nito.

321
00:24:28,560 --> 00:24:31,000
Kung 'yon ang sitwasyon,
ang tanong ay "Sino?"

322
00:24:36,040 --> 00:24:37,120
MARSO 10

323
00:24:38,760 --> 00:24:42,960
Pambihirang pagbabago sa pagkawala
ng Malaysia Airlines flight 370.

324
00:24:42,960 --> 00:24:47,240
Sinasabi ngayon ng mga opisyal ng Malaysia
na wala sa ruta ang eroplano,

325
00:24:47,240 --> 00:24:50,240
at nasa maling direksyon
nang huling matunton.

326
00:24:50,240 --> 00:24:52,120
Heto ang mga huling kaganapan.

327
00:24:52,120 --> 00:24:56,240
<i>Lumiko ito sa kabilang direksyon
at lumipad papuntang Malacca Strait.</i>

328
00:24:56,240 --> 00:24:58,160
<i>...ulat na maaaring lumipad ang eroplano</i>

329
00:24:58,160 --> 00:25:01,840
<i>nang mahigit isang oras
matapos mawala sa radar.</i>

330
00:25:01,840 --> 00:25:06,400
Isang bagay na hindi inaasahan
ang nakita ng radar ng militar

331
00:25:06,400 --> 00:25:09,720
na 'di kailangan
ng anumang signal mula sa eroplano.

332
00:25:12,200 --> 00:25:15,920
Ngunit hindi makumpirma
ng militar ng Malaysia

333
00:25:15,920 --> 00:25:19,360
na ito talaga ang MH370.

334
00:25:19,360 --> 00:25:24,120
{\an8}Naririnig natin sa Reuters na isang
Malaysian military source ang nagsasabing...

335
00:25:24,120 --> 00:25:27,800
May posibilidad

336
00:25:27,800 --> 00:25:30,960
na ang eroplanong ito ay bumalik,

337
00:25:30,960 --> 00:25:33,520
pero 'di kami sigurado
kung ito ang parehong eroplano.

338
00:25:33,520 --> 00:25:34,720
Magandang gabi.

339
00:25:34,720 --> 00:25:38,720
{\an8}Hindi masasabi ng mga radar ng militar
kung ito nga ang flight 370.

340
00:25:38,720 --> 00:25:43,000
{\an8}'Di nito masasabi kung anong uri ito,
helicopter o eroplano.

341
00:25:43,000 --> 00:25:45,640
{\an8}Sinasabi lang nito,
"May target doon, heto."

342
00:25:45,640 --> 00:25:47,680
{\an8}Wala ang taas o bilis ng lipad.

343
00:25:48,600 --> 00:25:51,360
Kaya ngayon, posible na,

344
00:25:51,360 --> 00:25:53,240
bago pa bumagsak,

345
00:25:54,840 --> 00:25:57,840
nawala ang eroplano
sa Malaysian civilian radar,

346
00:25:58,440 --> 00:26:01,800
bumalik sa peninsular Malaysia,

347
00:26:01,800 --> 00:26:05,520
na nakikita ng Malaysian military radar,

348
00:26:05,520 --> 00:26:09,280
lumipad hanggang dulo
ng saklaw ng radar ng militar

349
00:26:10,240 --> 00:26:11,400
at nawala ulit?

350
00:26:15,760 --> 00:26:19,200
Kung totoo 'yon sa MH370,

351
00:26:19,200 --> 00:26:21,040
bakit siya bumalik?

352
00:26:21,040 --> 00:26:26,400
Bakit 'di ito tumawag? Alam mo 'yon?
Ano'ng gusto niyang gawin?

353
00:26:31,080 --> 00:26:33,800
May bahay kami na malapit sa airport.

354
00:26:36,360 --> 00:26:40,640
Hindi ko na alam ang gagawin ko,
kaya binuksan ko 'yong TV.

355
00:26:40,640 --> 00:26:45,320
<i>Ang search-and-rescue teams ng Vietnam,
Malaysia at Singapore ay nagsasagawa...</i>

356
00:26:45,320 --> 00:26:48,760
Paulit-ulit itong pinapalabas
ng BBC at CNN.

357
00:26:49,800 --> 00:26:54,160
Naupo ako sa harap nito at napagtanto kong
dapat kong tawagan ang anak ko.

358
00:26:56,160 --> 00:26:58,480
Nag-aaral siya noon sa France.

359
00:27:01,280 --> 00:27:03,080
Iyon ang pinakamahirap na sandali

360
00:27:04,120 --> 00:27:05,280
sa buong buhay ko.

361
00:27:19,400 --> 00:27:23,040
Ang una niyang sinabi sa akin,
'di pa ako nagsasalita, ay,

362
00:27:24,480 --> 00:27:26,680
"Sabihin mong wala sila
sa eroplanong 'yon."

363
00:27:27,600 --> 00:27:28,800
Sabi ko "Oo."

364
00:27:31,880 --> 00:27:33,480
At may narinig akong sigaw.

365
00:27:45,600 --> 00:27:48,120
3 ARAW MULA NG HULING TAWAG

366
00:27:48,120 --> 00:27:52,040
<i>Pitumpu't dalawang oras
matapos mawala ang flight 370,</i>

367
00:27:52,040 --> 00:27:54,240
<i>apatnapung barko at 34 na eroplano</i>

368
00:27:54,240 --> 00:27:57,560
<i>ang bigong makita
ang anumang bakas ng jetliner.</i>

369
00:27:58,960 --> 00:28:02,400
Sa puntong ito, may mga naghahanap
sa Andaman Sea,

370
00:28:02,400 --> 00:28:03,840
at sa parehong oras,

371
00:28:03,840 --> 00:28:06,680
naghahanap pa rin sila sa South China Sea.

372
00:28:08,200 --> 00:28:10,640
Sobrang laki ng kalituhan.

373
00:28:11,240 --> 00:28:12,080
Ibig kong sabihin,

374
00:28:12,080 --> 00:28:13,240
nakakatawa.

375
00:28:13,240 --> 00:28:15,960
'Di pwedeng nasa parehong lugar
na ito ang eroplano.

376
00:28:17,920 --> 00:28:19,720
Saan ang pokus ng paghahanap ninyo?

377
00:28:19,720 --> 00:28:21,960
Makukumpirma mo ba
kung bumalik 'yong eroplano?

378
00:28:21,960 --> 00:28:25,680
Naghahanap kayo sa silangan.
Naghahanap kayo sa kanluran.

379
00:28:25,680 --> 00:28:28,120
- Sobrang nakakalito ito.
- Hindi naman.

380
00:28:29,840 --> 00:28:31,280
Nakakalula.

381
00:28:31,280 --> 00:28:34,200
Ang ingay ng mga camera, click...

382
00:28:35,160 --> 00:28:39,280
Patuloy silang nagtatanong, "Nasaan?"
"Bakit sa maling lugar kayo naghahanap?"

383
00:28:39,280 --> 00:28:40,960
Sa ganang amin,

384
00:28:40,960 --> 00:28:44,280
pareho tayong naguguluhan.

385
00:28:44,280 --> 00:28:46,440
Tingin mo ba nakukuha
natin ang buong kwento?

386
00:28:46,440 --> 00:28:50,120
Posible bang may ilang impormasyon
na tinatago sa ngayon?

387
00:28:50,120 --> 00:28:51,840
Isang araw sinabi n'yo 'to.

388
00:28:51,840 --> 00:28:54,440
Kinabukasan, sinabi ito ng reporter.

389
00:28:55,600 --> 00:28:57,720
Sinong paniniwalaan?
Ano ang dapat paniwalaan?

390
00:28:57,720 --> 00:29:01,200
<i>Mahirap intindihin kung bakit
nila itinago ang impormasyong ito.</i>

391
00:29:01,200 --> 00:29:04,280
<i>Makikita nila dapat 'yon
nang mangyari 'yon.</i>

392
00:29:04,960 --> 00:29:07,640
Ang una kong reaksyon ay,

393
00:29:08,160 --> 00:29:10,720
"Ginagawa tayong tanga."
"Pinagtatawanan tayo."

394
00:29:10,720 --> 00:29:15,560
<i>Binato ng bote ng tubig ng mga kamag-anak
ang mga opisyal. Gusto nila ng sagot.</i>

395
00:29:16,160 --> 00:29:18,440
Ba't ayaw n'yong kausapin namin
ang mga kamag-anak?

396
00:29:18,440 --> 00:29:22,440
Ba't mo kami pinipigilang kausapin ang mga
kamag-anak? Ba't mo kami pinipigilan?

397
00:29:25,800 --> 00:29:29,080
{\an8}Sa mga pamilya,
nagdulot ito ng labis na kalituhan.

398
00:29:29,600 --> 00:29:33,120
{\an8}Araw-araw, parang may ibang lumalabas.

399
00:29:33,640 --> 00:29:37,120
{\an8}Iyon ang nagpapahirap.
'Yong wala kang alam...

400
00:29:37,880 --> 00:29:39,880
ang pinakamasakit sa lahat.

401
00:29:45,960 --> 00:29:48,200
4 NA ARAW MULA NG HULING TAWAG

402
00:29:48,200 --> 00:29:49,960
<i>Sa mga bagong kaganapan</i>

403
00:29:49,960 --> 00:29:53,920
<i>sa paghahanap na 'di kapani-paniwala
at ngayon lang nangyari.</i>

404
00:29:53,920 --> 00:29:57,040
<i>Pang-apat na araw na ito
nang walang anumang bakas</i>

405
00:29:57,040 --> 00:29:59,480
<i>ng napakalaking Boeing 777.</i>

406
00:29:59,480 --> 00:30:02,000
Bale, apat na araw na, ito'y talagang

407
00:30:02,000 --> 00:30:04,720
kakaiba at nagiging mas kataka-taka.

408
00:30:04,720 --> 00:30:08,400
Sinusubukan kong maintindihan
ang teknikal na aspeto ng kaso.

409
00:30:08,400 --> 00:30:10,760
Sinusulat ko ito sa personal blog ko.

410
00:30:10,760 --> 00:30:12,880
Habang isinusulat ko ito,

411
00:30:12,880 --> 00:30:17,320
may mga taong sumasali sa comments section

412
00:30:17,320 --> 00:30:20,760
at parang nagsasagawa na kami
ng katulad na imbestigasyon.

413
00:30:21,320 --> 00:30:25,000
At may isang komento mula sa
nagngangalang "Air Land Sea Man"

414
00:30:25,000 --> 00:30:27,680
na isang napakahusay.

415
00:30:27,680 --> 00:30:30,000
'Di ko maintindihan ang sinasabi niya.

416
00:30:30,000 --> 00:30:32,080
Pero alam niya ang sinasabi niya.

417
00:30:39,360 --> 00:30:42,120
Mahigit 50 taon na akong piloto.

418
00:30:42,640 --> 00:30:44,160
'Yong karera ko ay

419
00:30:44,160 --> 00:30:47,680
{\an8}tungkol sa engineering at science.

420
00:30:50,880 --> 00:30:55,240
Marami sa amin ang nagsimulang
makipag-usap para malaman kung

421
00:30:55,240 --> 00:30:57,280
may makikita kaming

422
00:30:57,280 --> 00:31:00,080
teorya kung saan napunta ang eroplano.

423
00:31:02,280 --> 00:31:08,280
Binubuo ang grupo ng mga piloto,
inhinyero, siyentipiko,

424
00:31:08,280 --> 00:31:13,680
mga eksperto sa batas,
inhinyero ng makina at sa elektrikal,

425
00:31:14,240 --> 00:31:17,360
mga taong pamilyar
kung paano lumilipad ang 777

426
00:31:17,360 --> 00:31:19,880
at kung paano gumagana
ang iba't ibang sistema.

427
00:31:23,040 --> 00:31:25,720
Hindi pa ako nakaranas ng ganito,

428
00:31:25,720 --> 00:31:29,720
na nagsasama-sama ang mga tao
mula sa iba't ibang panig ng mundo.

429
00:31:30,520 --> 00:31:35,000
Gumugugol kami ng 12 oras or higit pa
kada araw sa paghuhukay ng mga detalye,

430
00:31:35,000 --> 00:31:37,640
paulit-ulit na binabalikan ang lahat.

431
00:31:38,240 --> 00:31:41,520
Bigla kaming nagtulungan
bilang isang matibay na grupo.

432
00:31:42,560 --> 00:31:46,560
Iminungkahi ng isa sa amin na
tawagin kaming "Independent Group."

433
00:31:48,880 --> 00:31:53,480
Pakiramdam namin ay ginawa ito ng isang
taong alam talaga ang ginagawa nila.

434
00:31:53,480 --> 00:31:57,720
Kaya mas nabaling
ang atensiyon sa mga piloto.

435
00:31:57,720 --> 00:32:02,080
Sinulat ko ang mga natuklasan ko
para sa <i>Slate Magazine</i> na tinawag na,

436
00:32:02,080 --> 00:32:03,880
"Paano Mawala ang Isang Jetliner."

437
00:32:04,640 --> 00:32:06,280
Marami ang pumansin dito.

438
00:32:08,440 --> 00:32:10,840
Napansin ko na lang, live na ako sa CNN.

439
00:32:11,360 --> 00:32:13,040
Jeff Wise, ikaw muna.

440
00:32:13,040 --> 00:32:16,960
{\an8}Binasa ko ang sinulat mo kanina.
Kamangha-manghang teorya.

441
00:32:16,960 --> 00:32:20,160
{\an8}Ang pinag-uusapan ng ilang piloto,
ang naririnig ko,

442
00:32:20,160 --> 00:32:21,960
{\an8}ay ang ideya na

443
00:32:22,640 --> 00:32:25,600
{\an8}baka ang piloto
o co-pilot ng eroplanong ito

444
00:32:26,960 --> 00:32:28,160
{\an8}ay kinontrol ang eroplano.

445
00:32:28,160 --> 00:32:31,880
<i>'Di natin alam kung ano ang motibo
para gawin ito. Ang punto...</i>

446
00:32:31,880 --> 00:32:36,240
Kami, ng Independent Group,
ay hindi gumagawa ng anumang salaysay,

447
00:32:36,240 --> 00:32:38,280
sinusubukan lang namin na

448
00:32:38,280 --> 00:32:40,320
alamin kung ano ang totoo.

449
00:32:40,320 --> 00:32:41,440
Dahil

450
00:32:42,120 --> 00:32:45,800
kung gusto mong malaman ang sa MH370,
na gusto ng maraming tao,

451
00:32:45,800 --> 00:32:48,040
hindi mo ito malalaman sa Malaysia.

452
00:32:49,000 --> 00:32:50,600
Hindi lang kami ang grupo.

453
00:32:50,600 --> 00:32:53,560
May isa pang tribo
na tinatawag na Tomnoders.

454
00:32:56,000 --> 00:32:58,520
{\an8}Habang maraming bansa at mga crew

455
00:32:58,520 --> 00:33:01,600
{\an8}ang naghahanap
sa eroplano ng Malaysian Airlines,

456
00:33:01,600 --> 00:33:05,040
{\an8}kaya mo rin,
gamit ang sarili mong computer.

457
00:33:05,040 --> 00:33:06,680
{\an8}Ganito ang gagawin.

458
00:33:06,680 --> 00:33:10,120
{\an8}<i>Gamit ang kanilang platform
na tinatawag na Tomnod</i>

459
00:33:10,120 --> 00:33:12,280
{\an8}<i>makikita ang malinaw na litrato ng lugar</i>

460
00:33:12,280 --> 00:33:15,320
<i>kung saan pwedeng bumagsak
ang Malaysia Airlines jet.</i>

461
00:33:21,520 --> 00:33:24,280
<i>Sinabi ng Air Force Chief na
kailangan ng maraming tulong</i>

462
00:33:24,280 --> 00:33:26,880
<i>para matukoy ang lokasyon ng eroplano.</i>

463
00:33:26,880 --> 00:33:29,680
<i>Gustong malaman ng mga
nagdadalamhating pamilya</i>

464
00:33:29,680 --> 00:33:31,840
<i>kung saan bumagsak ang flight 370.</i>

465
00:33:33,280 --> 00:33:36,840
Nang makita ko ang paghihirap
sa mukha ng mga pamilyang ito,

466
00:33:37,360 --> 00:33:41,480
naisip ko, "Kailangang kumilos ako."
Tumagos ito sa puso ko.

467
00:33:44,040 --> 00:33:47,320
Mahilig ako sa photography,
kaya marunong akong tumingin.

468
00:33:47,320 --> 00:33:52,200
Naisip ko na kaya kong makatulong
sa paghahanap gamit ang satellite images.

469
00:33:53,840 --> 00:33:55,560
Bilang Tomnoder,

470
00:33:55,560 --> 00:33:59,120
wala kaming kontrol
sa mga lugar na paghahanapan namin.

471
00:34:00,000 --> 00:34:03,960
Binagay sa akin 'yong medyo malapit
sa kung saan 'yong eroplano ay

472
00:34:03,960 --> 00:34:07,280
unang nawala sa radar sa South China Sea.

473
00:34:07,280 --> 00:34:09,680
LUGAR NA GINAGALUGAD

474
00:34:10,320 --> 00:34:12,440
Walang laman ang satellite images.

475
00:34:13,520 --> 00:34:15,960
Puro kulay lang ng dagat.

476
00:34:17,480 --> 00:34:18,800
Tapos susunod...

477
00:34:20,160 --> 00:34:21,600
puro pa mga black scans.

478
00:34:24,440 --> 00:34:25,600
Puro lang mga itim.

479
00:34:30,480 --> 00:34:31,800
Hanggang sa wakas...

480
00:34:36,000 --> 00:34:37,440
may puti.

481
00:34:43,360 --> 00:34:45,360
Kinuha ko ang litrato

482
00:34:45,360 --> 00:34:47,400
sa internet ng B777.

483
00:34:50,440 --> 00:34:54,880
At nakilala ko 'yong parteng iyon
bilang ilong ng eroplano.

484
00:34:56,720 --> 00:34:59,320
Doon ko nasabing, "Naku po!"

485
00:34:59,320 --> 00:35:03,000
"May isang parte," alam mo 'yon?
"Nando'n 'yong eroplano."

486
00:35:04,200 --> 00:35:06,440
Tapos nakita ko pa 'yong ibang parte.

487
00:35:07,040 --> 00:35:11,680
May parang fuselage. Merong parang buntot.

488
00:35:14,800 --> 00:35:16,000
Kinilabutan ako.

489
00:35:18,400 --> 00:35:21,760
Literal na umiyak ako
dahil alam kong may namatay doon.

490
00:35:22,280 --> 00:35:24,400
Alam kong parte ng eroplano 'yon.

491
00:35:26,680 --> 00:35:27,600
Ibig sabihin

492
00:35:29,080 --> 00:35:30,600
wala na silang buhay.

493
00:35:30,600 --> 00:35:34,040
Hindi 'yon ang sagot
na hinahanap ng mga kapamilya nila.

494
00:35:44,680 --> 00:35:48,920
7 ARAW MULA NG HULING TAWAG

495
00:35:53,280 --> 00:35:55,640
<i>Ito ang pinakamaraming bantay
na nakita natin.</i>

496
00:35:55,640 --> 00:35:58,440
<i>Nandito sila para sa Prime Minister.</i>

497
00:35:58,440 --> 00:36:01,000
Mr. Prime Minister,
para sa American journalism 'to.

498
00:36:01,000 --> 00:36:02,480
May press conference mamaya.

499
00:36:05,880 --> 00:36:07,760
Noong ika-15 ng Marso,

500
00:36:07,760 --> 00:36:10,240
tinawagan ako ng Malaysian Airlines

501
00:36:10,760 --> 00:36:13,440
para sabihing may anunsyo

502
00:36:13,440 --> 00:36:15,640
mula sa punong ministro ng Malaysia.

503
00:36:17,160 --> 00:36:21,360
May kaba na,

504
00:36:21,360 --> 00:36:24,800
"Nahanap na nila at ito na."

505
00:36:24,800 --> 00:36:27,000
"Ito na, wala na talaga siya."

506
00:36:29,080 --> 00:36:30,280
Ngayon,

507
00:36:30,280 --> 00:36:34,600
batay sa bagong satellite communication,

508
00:36:35,600 --> 00:36:38,080
maaari naming kumpirmahin

509
00:36:41,120 --> 00:36:42,320
na talagang

510
00:36:42,320 --> 00:36:45,200
bumalik ito sa Peninsular Malaysia

511
00:36:46,520 --> 00:36:49,080
bago lumiko sa hilagang-kanluran.

512
00:36:50,640 --> 00:36:52,960
Sabi ko, "Ano ang nangyayari?"

513
00:36:53,480 --> 00:36:55,520
Hindi ako makapaniwala

514
00:36:56,040 --> 00:36:57,600
na sinasabi nila ito.

515
00:36:58,280 --> 00:37:01,480
Tatapusin na natin
ang mga operasyon sa South China Sea

516
00:37:02,320 --> 00:37:05,640
at muling susuriin
ang pagpapadala ng ating mga asset.

517
00:37:06,640 --> 00:37:09,440
Alam ko na ang nakita ko
sa South China Sea

518
00:37:09,440 --> 00:37:11,680
ay parte ng MH370

519
00:37:11,680 --> 00:37:16,480
at hindi ako uupo na lang
at mananahimik tungkol dito.

520
00:37:17,240 --> 00:37:20,720
Ipinaalam ko na sa Tomnod
na mayroong mga debris.

521
00:37:21,640 --> 00:37:24,880
Pero hindi sila tumugon
na may nahanap akong mga debris.

522
00:37:25,480 --> 00:37:27,440
Parang walang nangyari.

523
00:37:28,280 --> 00:37:30,560
Kaya ni-tweet ko lahat
na pwede kong i-tweet.

524
00:37:31,480 --> 00:37:33,000
Nilagay ko sa Facebook.

525
00:37:33,720 --> 00:37:34,760
Nag-email ako.

526
00:37:36,440 --> 00:37:40,040
Ginawa ko ang lahat para mapansin
ng mga tao na may mga debris

527
00:37:40,040 --> 00:37:42,720
sa Vietnam sa South China Sea.

528
00:37:43,320 --> 00:37:45,480
Marami sa aming mga Tomnoder ang nainis.

529
00:37:46,000 --> 00:37:47,800
MAY KAILANGANG MAG-FOLLOW UP DITO.

530
00:37:47,800 --> 00:37:50,280
Tapos, ang kasunod kong narinig ay mas

531
00:37:50,800 --> 00:37:51,720
nakakalito.

532
00:37:53,000 --> 00:37:55,200
Batay sa bagong datos na ito,

533
00:37:55,880 --> 00:37:57,600
napag-alaman natin

534
00:37:58,280 --> 00:38:00,840
na ang huling komunikasyon ng eroplano

535
00:38:01,560 --> 00:38:02,840
sa isang satellite

536
00:38:03,600 --> 00:38:08,480
ay nasa isa
sa dalawang posibleng corridor.

537
00:38:08,480 --> 00:38:11,880
Kaya mas nakakalito ito araw-araw.

538
00:38:12,600 --> 00:38:14,000
So ngayon,

539
00:38:14,000 --> 00:38:17,240
pagkaalis ng eroplano
sa abot ng radar ng militar,

540
00:38:18,120 --> 00:38:19,720
iyon pala

541
00:38:19,720 --> 00:38:22,720
may satellite communication service
na tinatawag na Inmarsat

542
00:38:22,720 --> 00:38:26,520
ang may kagamitan sa eroplano noon

543
00:38:27,320 --> 00:38:29,360
na nakikipag-usap sa satellite

544
00:38:29,360 --> 00:38:32,880
na matatagpuan sa itaas
ng gitnang Indian Ocean.

545
00:38:33,400 --> 00:38:36,680
{\an8}Mga nakakagulat na bagong balita
sa pagkawala ng flight...

546
00:38:36,680 --> 00:38:40,280
{\an8}May mga impormasyon na
nagbabago sa mga teorya...

547
00:38:40,280 --> 00:38:42,680
{\an8}<i>Nasa maling lugar sila naghahanap.</i>

548
00:38:42,680 --> 00:38:44,880
{\an8}Maaaring saanman sa dalawang arko na ito...

549
00:38:44,880 --> 00:38:49,200
{\an8}...napakalawak, daan-daang
libong milya kuwadrado.

550
00:38:55,360 --> 00:38:56,520
<i>370...</i>

551
00:38:59,760 --> 00:39:04,680
<i>Kapag ang eroplano ay nasa taas ng dagat,
ang komunikasyon lang nito ay sa radyo</i>

552
00:39:04,680 --> 00:39:07,640
<i>sa pamamagitan ng
pagpapadala ng signal sa satellite.</i>

553
00:39:12,760 --> 00:39:17,000
<i>Bale, wala pa ring eroplano,
pero maraming mga datos na sasalain.</i>

554
00:39:17,000 --> 00:39:21,480
<i>Ang Inmarsat ay nagbibigay ng satellite
communication sa mga eroplano</i>

555
00:39:21,480 --> 00:39:24,440
<i>kapag sila ay lampas sa saklaw
ng ground radar system.</i>

556
00:39:24,440 --> 00:39:25,680
Ang nakita namin sa data

557
00:39:25,680 --> 00:39:29,760
ay ang pitong handshake na ito,
o "pings," na tinatawag.

558
00:39:29,760 --> 00:39:33,080
Bawat oras, tinitingnan ng Inmarsat system

559
00:39:33,080 --> 00:39:36,840
kung tumutugon ang
satellite terminal sa eroplano.

560
00:39:37,360 --> 00:39:40,560
Magpapadala ito ng mensahe,
"Nandiyan ka pa ba?"

561
00:39:40,560 --> 00:39:43,360
Sumagot ang satellite terminal ng, "Oo."

562
00:39:43,360 --> 00:39:46,720
At nagpatuloy ang mga ping na ito,
nagpatuloy ang lahat ng mensaheng ito,

563
00:39:46,720 --> 00:39:49,400
hanggang anim na oras
matapos ang huling kontak.

564
00:39:54,440 --> 00:39:55,920
Matinding pagkagulat ito.

565
00:39:55,920 --> 00:39:59,920
Hindi namin inaasahan na
lumilipad pa rin 'yong eroplano.

566
00:40:12,280 --> 00:40:14,200
Ngunit wala sa mismong data

567
00:40:14,200 --> 00:40:16,840
ang makapagbibigay ng
impormasyon tungkol sa posisyon.

568
00:40:16,840 --> 00:40:19,400
Walang GPS coordinate, halimbawa.

569
00:40:19,400 --> 00:40:24,400
Ang alam lang natin ay kung gaano kalayo
ang eroplano sa satellite.

570
00:40:27,120 --> 00:40:30,560
Alam namin na may
karagdagang trabaho kami para malaman

571
00:40:30,560 --> 00:40:35,280
kung pa-hilaga o timog 'yong eroplano
sa huling bahagi ng paglipad nito.

572
00:40:35,280 --> 00:40:38,480
Pero alam naming
matatagalan ang pagsusuri.

573
00:40:40,320 --> 00:40:41,520
Kaya...

574
00:40:41,520 --> 00:40:44,120
mas lalo lang lumalim ang misteryo.

575
00:40:44,840 --> 00:40:47,560
Alam natin na lumipad pa
'yong eroplano ng ilang oras.

576
00:40:49,920 --> 00:40:52,360
Ang isa sa mga ruta ay pa-timog

577
00:40:52,360 --> 00:40:55,440
at napunta sa
malayong katimugang Indian Ocean.

578
00:40:55,960 --> 00:40:58,640
Ang isa ay pa-hilaga sa Central Asia.

579
00:40:59,160 --> 00:41:03,520
Ang gusto nating posibilidad ay napunta
ito sa isang lugar sa Central Asia,

580
00:41:03,520 --> 00:41:04,560
tulad ng Kazakhstan.

581
00:41:05,160 --> 00:41:08,600
Pero kung sa timog napunta
'yong eroplano, bumagsak ito

582
00:41:08,600 --> 00:41:10,640
sa malayong parte ng karagatan.

583
00:41:11,200 --> 00:41:13,920
Imposibleng may nakaligtas.

584
00:41:17,920 --> 00:41:21,000
Kaya habang inaalaman ng Inmarsat
kung saan nagpunta ang eroplano,

585
00:41:21,800 --> 00:41:24,240
napipilitan na ang mga
Malaysian na tanggapin

586
00:41:24,240 --> 00:41:29,280
ang isang pangunahing katotohanan
na alam na ng mga manonood.

587
00:41:29,280 --> 00:41:31,360
{\an8}Ang balita sa Malaysia ngayong gabi

588
00:41:31,360 --> 00:41:34,480
{\an8}ay kung anuman ang nangyari
sa Malaysia Airlines flight 370

589
00:41:34,480 --> 00:41:36,080
{\an8}ay hindi ito aksidente.

590
00:41:36,080 --> 00:41:39,040
{\an8}Kinumpirma ngayon ng
punong ministro ng bansa

591
00:41:39,040 --> 00:41:41,520
{\an8}ang hinala ng nakararami

592
00:41:41,520 --> 00:41:43,840
{\an8}na sadyang pinalipad
ang eroplano sa maling ruta.

593
00:41:46,000 --> 00:41:48,800
Maaari mo bang sabihin
kung ano ang ginagawa mo sa bahay?

594
00:41:48,800 --> 00:41:51,480
<i>Sa Kuala Lumpur, ang flight 370 ay isa ng</i>

595
00:41:51,480 --> 00:41:53,120
<i>criminal investigation.</i>

596
00:41:53,640 --> 00:41:55,240
{\an8}<i>Itong puting kotse ng pulis</i>

597
00:41:55,240 --> 00:41:56,960
{\an8}<i>ay ni-raid ang bahay</i>

598
00:41:56,960 --> 00:41:59,840
{\an8}<i>ng kapitan ng MH370.</i>

599
00:42:02,560 --> 00:42:03,760
NG PILOTO

600
00:42:03,760 --> 00:42:04,840
BAHAY NI-RAID

601
00:42:04,840 --> 00:42:06,400
{\an8}NA-HIJACK 'YONG EROPLANO

602
00:42:07,880 --> 00:42:11,320
Ang sinasabi ng karamihan ay
ang mga piloto ang tumangay sa eroplano.

603
00:42:12,040 --> 00:42:14,920
{\an8}Gaya ng sinabi ko noon,
hindi ito aksidente.

604
00:42:14,920 --> 00:42:16,960
{\an8}Hindi ka lilipad ng walong oras

605
00:42:16,960 --> 00:42:20,200
{\an8}at ng libu-libong milya
nang hindi sinasadya.

606
00:42:20,960 --> 00:42:25,320
NAKAKAGULAT NA MGA BAGONG PANGYAYARI

607
00:42:25,320 --> 00:42:26,480
Sa simula pa lang,

608
00:42:27,000 --> 00:42:29,240
sa dalawang piloto,

609
00:42:29,920 --> 00:42:33,400
isa ang itinuturing na mas posibleng

610
00:42:34,240 --> 00:42:35,560
may kasalanan.

611
00:42:36,920 --> 00:42:38,080
{\an8}'Yong co-pilot ay

612
00:42:38,720 --> 00:42:40,200
{\an8}baguhan pa lang.

613
00:42:40,920 --> 00:42:45,880
{\an8}Naaprubahan pa lang siyang magpalipad
bilang first officer ng isang 777.

614
00:42:45,880 --> 00:42:49,480
{\an8}Kaya ang pokus ay
palaging nasa kapitan ng flight,

615
00:42:49,480 --> 00:42:50,920
{\an8}si Zaharie Ahmad Shah

616
00:42:50,920 --> 00:42:54,520
{\an8}dahil siya ay isang bihasang kapitan

617
00:42:55,040 --> 00:42:56,880
at ang ginawa

618
00:42:56,880 --> 00:42:59,880
ay agresibo at sopistikado.

619
00:43:03,160 --> 00:43:04,040
Kumusta kayo,

620
00:43:05,120 --> 00:43:07,720
ito ay isang video sa YouTube
na ginawa ko...

621
00:43:08,480 --> 00:43:10,560
<i>Ang home flight simulator ng piloto</i>

622
00:43:10,560 --> 00:43:13,200
<i>ay inalis ng mga pulis para tingnan kung</i>

623
00:43:13,200 --> 00:43:16,040
<i>ang kakaibang ruta ng flight 370</i>

624
00:43:16,040 --> 00:43:18,680
<i>ay unang inensayo sa cyberspace.</i>

625
00:43:18,680 --> 00:43:21,720
Kinuha namin ang isang simulator...

626
00:43:21,720 --> 00:43:23,280
ng isang flight simulator.

627
00:43:24,960 --> 00:43:26,760
Si Zaharie ay may kaalaman.

628
00:43:26,760 --> 00:43:31,240
Si Zaharie ay isang beterano,
bihasang tao, na alam lahat ng anggulo.

629
00:43:31,240 --> 00:43:35,000
Na makakaisip ng ganito kakomplikado.

630
00:43:40,760 --> 00:43:41,600
Pero

631
00:43:42,120 --> 00:43:44,440
wala pa ring bakas ang eroplanong ito.

632
00:43:45,720 --> 00:43:47,840
Kung pa-hilaga ba o timog.

633
00:43:56,360 --> 00:43:58,840
'Yong engineer namin,
na sumusuri sa mga numero,

634
00:43:58,840 --> 00:44:02,080
ay tumawag para sabihing
nalutas na niya ang problema.

635
00:44:02,600 --> 00:44:05,320
Kinailangan niyang hukayin ang sistema,

636
00:44:05,320 --> 00:44:08,000
intindihin kung paano gumagana
ang mga bahagi ng system,

637
00:44:08,000 --> 00:44:10,400
para maitatag, ang equation

638
00:44:10,400 --> 00:44:14,080
kung ano ang aasahan
kung ang eroplano ay lumilipad pa-hilaga

639
00:44:14,080 --> 00:44:15,360
o papunta sa timog.

640
00:44:16,600 --> 00:44:19,920
Natukoy niya kung alin sa mga ruta

641
00:44:20,600 --> 00:44:22,040
ang tinahak ng MH370.

642
00:44:22,040 --> 00:44:25,160
Kaya, naupo ako sa kusina
noong weekend na 'yon,

643
00:44:25,160 --> 00:44:29,560
gumawa ng ilang impormasyon na maipapasa
namin sa awtoridad ng Malaysia.

644
00:44:32,840 --> 00:44:35,760
Sinasabi sa amin
ng Malaysian Airlines center,

645
00:44:35,760 --> 00:44:39,320
"May importanteng press conference bukas,

646
00:44:39,320 --> 00:44:41,960
kaya sa manood ka ng TV sa umaga."

647
00:44:47,280 --> 00:44:49,720
Kaya sa loob mo sinasabi mo sa sarili mo

648
00:44:49,720 --> 00:44:51,720
"Buhay pa sila."

649
00:44:51,720 --> 00:44:54,360
"Kung walang bumagsak, buhay pa sila."

650
00:44:58,680 --> 00:45:03,920
Sa loob ng mahabang panahon,
nakikipag-usap ako sa kanila.

651
00:45:03,920 --> 00:45:07,000
May cellphone sila
kaya nagpapadala ako ng text.

652
00:45:09,880 --> 00:45:13,320
Kaya gabi-gabi bago matulog,
tine-text ko silang lahat.

653
00:45:14,640 --> 00:45:18,320
"Kamusta?" "Iniisip kita."
"Ito ang ginawa ko kanina."

654
00:45:21,480 --> 00:45:25,560
Paraan ko 'yon para patuloy
ang pag-uusap namin.

655
00:45:36,920 --> 00:45:41,680
16 ARAW MULA NG HULING TAWAG

656
00:45:53,120 --> 00:45:54,360
Ngayong gabi,

657
00:45:55,280 --> 00:45:57,880
kinausap ako ng mga kinatawan

658
00:45:58,400 --> 00:46:02,920
ng UK Air Accidents Investigation Branch.

659
00:46:03,920 --> 00:46:06,360
Batay sa kanilang bagong pagsusuri,

660
00:46:07,240 --> 00:46:08,280
ang Inmarsat

661
00:46:09,240 --> 00:46:11,240
at ang AAIB

662
00:46:12,320 --> 00:46:13,480
natukoy na

663
00:46:14,880 --> 00:46:17,680
'yong MH370

664
00:46:18,680 --> 00:46:21,400
ay lumipad sa timog na corridor.

665
00:46:23,720 --> 00:46:24,800
Ito ay

666
00:46:26,320 --> 00:46:27,640
isang malayong lugar,

667
00:46:29,280 --> 00:46:32,280
malayo sa anumang posibleng landing site.

668
00:46:34,320 --> 00:46:35,640
Kaya,

669
00:46:36,640 --> 00:46:38,360
ikinalulungkot ko

670
00:46:39,800 --> 00:46:42,400
na ipaalam sa inyo

671
00:46:43,560 --> 00:46:44,640
na ayon

672
00:46:45,920 --> 00:46:47,880
sa bagong datos na ito,

673
00:46:49,120 --> 00:46:52,280
ang flight MH370

674
00:46:53,920 --> 00:46:56,480
ay nagtapos sa katimugan

675
00:46:57,920 --> 00:46:58,880
ng Indian Ocean.

676
00:47:35,120 --> 00:47:38,600
Wala pa rin silang patunay na patay na
ang mga mahal nila sa buhay.

677
00:47:39,200 --> 00:47:41,520
Ang mayroon kami ay mga satellite data.

678
00:47:41,520 --> 00:47:43,320
Wala kaming pisikal na ebidensya.

679
00:47:43,840 --> 00:47:44,720
Kaya,

680
00:47:44,720 --> 00:47:46,760
sinasabi niya na

681
00:47:46,760 --> 00:47:49,360
ang mga mahal sa buhay
ng mga pasahero at crew,

682
00:47:49,960 --> 00:47:52,440
"Patay na ang mga mahal mo
sa buhay dahil sa math."

683
00:47:53,000 --> 00:47:54,840
Tang-ina n'yo Malaysia!

684
00:47:55,400 --> 00:47:57,200
Nagsisinungaling ang Malaysia!

685
00:48:07,160 --> 00:48:11,520
Wala pa sa kasaysayan ng tao
na may 239 katao

686
00:48:12,440 --> 00:48:16,480
ang idineklarang patay
batay sa matematika lamang.

687
00:48:19,960 --> 00:48:21,320
Wala pang nahahanap.

688
00:48:23,840 --> 00:48:26,400
Ang mismong lokasyon ng eroplano
ay hindi pa natutukoy.

689
00:48:28,480 --> 00:48:32,400
May mga kalkulasyon pa
sa posisyon ng eroplano.

690
00:48:34,560 --> 00:48:36,760
Pero hindi pa napapatunayan ang resulta.

691
00:48:39,080 --> 00:48:43,720
Para sa amin, may itinatago sila
at gusto nila ito agad tapusin.

692
00:48:48,520 --> 00:48:53,440
Dito, kaming mga pamilya ng
154 Chinese na pasahero ng MH370,

693
00:48:54,040 --> 00:48:56,920
ay tumututol at kinokondena
ang Malaysia Airlines,

694
00:48:56,920 --> 00:48:59,640
ang gobyerno ng Malaysia at militar!

695
00:48:59,640 --> 00:49:01,880
Ibalik ninyo ang pamilya namin!

696
00:49:01,880 --> 00:49:04,160
Ibalik ninyo ang pamilya namin!

697
00:49:04,160 --> 00:49:06,480
Sabihin ninyo sa amin ang totoo!

698
00:49:07,360 --> 00:49:11,120
Gagawin namin ang lahat para mapanagot
ang Malaysia Airlines,

699
00:49:11,120 --> 00:49:15,240
ang gobyerno at militar ng Malaysia
sa walang kapatawarang krimen na ito.

700
00:49:22,480 --> 00:49:25,320
<i>Naka full riot mode ang ilang bahagi
ng Beijing ngayong araw</i>

701
00:49:25,320 --> 00:49:29,400
<i>habang ang mga pamilya ay papunta
sa embahada ng Malaysia para magprotesta.</i>

702
00:49:29,400 --> 00:49:31,320
Ibalik ninyo ang pamilya namin!

703
00:49:31,320 --> 00:49:33,280
Bihira ito sa Beijing,

704
00:49:33,280 --> 00:49:37,040
ang isang pampublikong protesta
na nagpatigil sa mga lansangan,

705
00:49:37,040 --> 00:49:40,440
pero iyon ang kawalang-kasiyahan
ng mga miyembro ng pamilyang ito,

706
00:49:40,440 --> 00:49:42,000
pinapayagan silang gawin ito.

707
00:49:46,920 --> 00:49:49,240
Sumisigaw ang mga pamilya ng mga slogan...

708
00:49:49,240 --> 00:49:51,120
Sabihin ninyo ang totoo!

709
00:49:51,120 --> 00:49:52,520
"Sinungaling ang Malaysia."

710
00:49:52,520 --> 00:49:54,520
Ibalik ninyo ang pamilya namin!

711
00:49:54,520 --> 00:49:55,840
"Mga mamamatay-tao kayo."

712
00:49:58,280 --> 00:50:00,680
Ayaw naming tanggapin

713
00:50:01,200 --> 00:50:02,680
na ang kapalaran

714
00:50:02,680 --> 00:50:06,680
ng 154 na mahal namin sa buhay
ay tinapos sa bisa ng isang anunsyo.

715
00:50:08,720 --> 00:50:12,920
<i>Ang rally mismo ay ginagap
sa labas ng embahada ng Malaysia,</i>

716
00:50:12,920 --> 00:50:15,200
<i>na hindi nakikita ng media sa mundo.</i>

717
00:50:16,920 --> 00:50:19,480
Talagang wala kaming magawa.

718
00:50:20,280 --> 00:50:21,120
At galit kami.

719
00:50:23,320 --> 00:50:25,960
<i>Ang chief executive ng Malaysia Airlines</i>

720
00:50:25,960 --> 00:50:28,960
<i>ay pumayag makapanayam
sa unang pagkakataon ngayong araw.</i>

721
00:50:29,760 --> 00:50:34,080
Ang pangunahing tungkulin namin
ay tiyaking pangalagaan ang mga pamilya.

722
00:50:34,080 --> 00:50:36,800
Palagay ko, higit pa sa normal
ang ginawa natin.

723
00:50:36,800 --> 00:50:38,840
Sasabihin nila na wala pa kayong nagagawa.

724
00:50:39,840 --> 00:50:43,160
Hindi patas 'yon.
Ginawa na namin ang lahat ng makakaya.

725
00:50:51,440 --> 00:50:53,840
Napakaraming mga umiikot

726
00:50:53,840 --> 00:50:55,400
na tanong na hindi nasasagot.

727
00:50:56,440 --> 00:50:59,440
Pero para sa akin, malinaw ito.

728
00:51:00,040 --> 00:51:03,160
Ang napakaraming mga ebidensiya

729
00:51:03,160 --> 00:51:05,680
ay nagtuturo nang husto sa teorya ko.

730
00:51:07,040 --> 00:51:09,880
Nagpasya ang piloto na magpakamatay.

731
00:51:11,400 --> 00:51:13,320
Nakarating siya

732
00:51:13,320 --> 00:51:16,720
sa diretsong ito

733
00:51:17,240 --> 00:51:19,440
sa timog Indian Ocean,

734
00:51:19,440 --> 00:51:22,320
para wakasan ang buhay niya at pumatay

735
00:51:22,920 --> 00:51:24,880
{\an8}ng higit sa 200 iba pang tao.

736
00:51:26,920 --> 00:51:31,560
Ito ay isang bagay na
nangangailangan ng matinding pagpaplano.

737
00:51:32,960 --> 00:51:34,480
At kaya,

738
00:51:34,480 --> 00:51:36,720
bilang isang aviation journalist,

739
00:51:36,720 --> 00:51:40,280
naramdaman ko na kailangan kong
magpinta ng komprehensibo

740
00:51:40,280 --> 00:51:45,480
at pangwakas na larawan
sa nangyari noong gabing iyon.

741
00:51:48,760 --> 00:51:52,640
UNANG TEORYA
ANG PILOTO

742
00:52:02,720 --> 00:52:05,160
<i>Makalipas ang ala-una ng madaling araw,</i>

743
00:52:05,160 --> 00:52:08,080
<i>nagpapalipad si Zaharie
sa South China Sea.</i>

744
00:52:10,360 --> 00:52:13,920
<i>Responsibilidad niya ang 11 na crew</i>

745
00:52:14,800 --> 00:52:17,000
<i>at 227 na mga pasahero</i>

746
00:52:17,000 --> 00:52:19,960
<i>na paputang Beijing sa madaling araw.</i>

747
00:52:22,720 --> 00:52:26,520
<i>Sa puntong ito,
ang air traffic control sa Kuala Lumpur</i>

748
00:52:26,520 --> 00:52:28,120
<i>ay tumawag at nagsabing...</i>

749
00:52:29,400 --> 00:52:33,640
<i>Malaysian 370, tumawag sa Ho Chi Minh 120,
decimal 9. Magandang gabi.</i>

750
00:52:36,480 --> 00:52:39,680
<i>Ililipat na ang H370 sa susunod na hanay</i>

751
00:52:39,680 --> 00:52:42,040
<i>ng air traffic controllers,
na nasa Vietnam.</i>

752
00:52:43,560 --> 00:52:44,960
<i>Kaya sabi ni Zaharie...</i>

753
00:52:45,440 --> 00:52:47,400
<i>Good night, Malaysian 370.</i>

754
00:52:50,600 --> 00:52:52,960
<i>Nasa grey zone siya ngayon</i>

755
00:52:52,960 --> 00:52:55,680
<i>sa pagitan ng
dalawang air traffic control.</i>

756
00:52:55,680 --> 00:52:57,720
<i>Walang nagbabantay sa kanya.</i>

757
00:53:00,000 --> 00:53:01,840
<i>Baka sinabi niya sa co-pilot,</i>

758
00:53:01,840 --> 00:53:04,960
<i>"Pumunta ka muna sa likod,
may ipapakuha ako?"</i>

759
00:53:07,280 --> 00:53:09,080
<i>Isinara ng co-pilot ang pinto.</i>

760
00:53:11,720 --> 00:53:13,080
<i>Ni-lock ito ni Zaharie.</i>

761
00:53:22,840 --> 00:53:25,680
<i>Ngayon, gagawin na niya
ang malaking plano.</i>

762
00:53:28,800 --> 00:53:33,800
<i>Pinapatay niya ang lahat ng electronics na
nagpapakita sa eroplano sa buong mundo.</i>

763
00:53:42,400 --> 00:53:44,280
<i>Nawala ito sa radar.</i>

764
00:53:51,880 --> 00:53:53,160
<i>Sa sandaling iyon</i>

765
00:53:53,880 --> 00:53:56,240
<i>sa lahat ng nakasakay sa eroplano,</i>

766
00:53:56,760 --> 00:53:58,800
<i>ordinaryo lang ang lahat.</i>

767
00:54:05,000 --> 00:54:07,160
<i>Si Zaharie ang may ganap na kontrol</i>

768
00:54:07,160 --> 00:54:09,320
<i>at walang nakakaalam nito.</i>

769
00:54:13,920 --> 00:54:18,120
<i>Hinawakan niya ang manibela
at kinabig niya ito sa kaliwa.</i>

770
00:54:27,600 --> 00:54:30,480
<i>Bumalik siya sa peninsula ng Malaysia.</i>

771
00:54:33,280 --> 00:54:34,120
<i>Pero...</i>

772
00:54:36,720 --> 00:54:41,320
<i>nalaman ng co-pilot
na nagkulong siya sa cockpit.</i>

773
00:54:43,800 --> 00:54:45,280
<i>Alam ni Zaharie</i>

774
00:54:46,040 --> 00:54:49,400
<i>na mahihirapan siyang
kontrolin ang eroplano.</i>

775
00:54:52,080 --> 00:54:52,920
<i>Kaya...</i>

776
00:54:55,400 --> 00:54:56,400
<i>baka</i>

777
00:54:57,480 --> 00:55:00,280
<i>tinanggal niya ang pressure sa cabin.</i>

778
00:55:04,160 --> 00:55:05,880
<i>Lahat ay nalilito.</i>

779
00:55:05,880 --> 00:55:08,840
<i>Pero ang hindi alam ng mga pasahero</i>

780
00:55:08,840 --> 00:55:11,880
<i>ay ang generator ng oxygen
sa mga emergency mask</i>

781
00:55:11,880 --> 00:55:13,920
<i>ay gumagana lang ng 15 minuto.</i>

782
00:55:15,800 --> 00:55:20,040
<i>Mas sopistikado at mas tumatagal
ang maskara ng kapitan.</i>

783
00:55:25,440 --> 00:55:28,080
<i>At kalaunan ay
tumahimik na ang buong cabin.</i>

784
00:55:34,400 --> 00:55:36,880
<i>Niliko niya ang eroplano pa-timog.</i>

785
00:55:38,280 --> 00:55:42,040
<i>At dumiretso siya, sa dilim,</i>

786
00:55:42,960 --> 00:55:45,040
<i>naghihintay na maubos ang gasolina.</i>

787
00:55:48,400 --> 00:55:50,200
<i>Makalipas ang anim na oras na paglipad...</i>

788
00:55:53,120 --> 00:55:54,680
<i>huminto na ang mga makina.</i>

789
00:56:00,400 --> 00:56:01,640
<i>Itinulak niya ito pababa.</i>

790
00:56:03,680 --> 00:56:06,360
<i>At nagsimula siyang magpabulusok.</i>

791
00:56:07,000 --> 00:56:08,960
<i>Bawasan mo, umakyat ka.</i>

792
00:56:09,640 --> 00:56:11,520
<i>Bawasan mo, umakyat ka.</i>

793
00:56:15,600 --> 00:56:21,800
Ganyan ang mangyayari kung
tinangay ni Zaharie 'yong eroplano.

794
00:56:22,400 --> 00:56:24,240
Dapat ganoon 'yong mga pangyayari.

795
00:56:27,520 --> 00:56:30,760
Dapat nating tandaan na may ilang kaso

796
00:56:30,760 --> 00:56:33,560
ng mga piloto na nagpasyang

797
00:56:34,480 --> 00:56:36,160
patayin ang pasahero nila.

798
00:56:37,160 --> 00:56:38,200
Pero

799
00:56:38,200 --> 00:56:40,080
wala pang kaso

800
00:56:40,080 --> 00:56:42,200
na inabot ng anim na oras

801
00:56:42,200 --> 00:56:44,160
para pumatay at magpakamatay.

802
00:56:46,280 --> 00:56:47,760
Nagtaka ako...

803
00:56:48,680 --> 00:56:50,440
baka hindi talaga si Zaharie.

804
00:56:51,280 --> 00:56:54,080
Tapos, apat at kalahating buwan
matapos ng pagkawala,

805
00:56:54,080 --> 00:56:55,840
may nangyari na

806
00:56:55,840 --> 00:56:58,360
parang pumunit sa realidad.

807
00:56:59,400 --> 00:57:01,480
<i>Magandang umaga sa inyo. Kahapon,</i>

808
00:57:01,480 --> 00:57:06,320
<i>lumipad ang Malaysian Airlines flight MH17
mula sa Amsterdam</i>

809
00:57:07,160 --> 00:57:10,560
<i>at pinabagsak ito sa Ukraine,
malapit sa border ng Russia.</i>

810
00:57:10,560 --> 00:57:12,120
At naisip ko, "Diyos ko."

811
00:57:15,080 --> 00:57:19,200
Walang malaking aksidente
ang Malaysian Airlines mula pa noong 90s.

812
00:57:19,200 --> 00:57:22,000
At ngayon, sa loob ng
apat at kalahating buwan,

813
00:57:22,000 --> 00:57:25,960
dalawang 777 ang nawala sa kanila.

814
00:57:27,680 --> 00:57:30,360
Parang 'di kapani-paniwalang
nagkataon lang.

815
00:57:32,080 --> 00:57:34,800
Sa puntong ito, ang MH370 ay

816
00:57:34,800 --> 00:57:37,480
hindi lang isang 'di nalutas na pagpatay.

817
00:57:38,080 --> 00:57:39,240
Posible itong...

818
00:57:42,040 --> 00:57:43,120
isang pakikidigma.

819
00:58:48,560 --> 00:58:50,760
Tagapagsalin ng Subtitle: Miles Zafe.