BİR NETFLIX DİZİSİ
Kadim inanışlar bize,
kuşların ruhlarımızı, inançlarımızı, umutlarımızı tanrılara taşıdığını anlatır.
Alaca karanlık gökyüzünde sağa sola giden karaltı hâlindeki bu haberciler,
"mırıldanma" adı verilen değişken şekiller oluşturur.
Ancak bu kelime,
aynı zamanda bir sesi çağrıştırır.
Bir fısıltıyı,
her şeyi kaybettiğimizi düşündüğümüzde kuytuda ettiğimiz bir duayı.
Bugünkü hikâyemizin adı
"Kuş Sürüleri"
ve yönetmenimiz de
Jennifer Kent.
ÖZGÜRLÜK
KUŞ SÜRÜLERİ
Kara karınlı kumkuşu,
ona aşina olmayanlara sıradan bir kuş gibi görünür.
Ama mırıldanma adı verilen nefes kesen uçuş şekillerini bilenler için
bu tür, bir doğa mucizesi
ve hiç bitmeyen bir gizem kaynağıdır.
Burada bir gökdoğan, karnını doyurmak umuduyla yaklaşıyor.
Onu şurada görebilirsiniz.
Kara karınlı kumkuşları bir anda mükemmel bir uyumla ondan uzaklaşarak
önce bir kum saati şekli,
sonra bir küre,
sonra buluta benzer bir şekil oluşturuyor.
Son olarak da,
bence bu en inanılmazı,
uçan bir kuş şeklini alıyor.
Tek bir kumkuşu bile av olmuyor
ve zavallı gökdoğan, yuvasına aç dönüyor.
GUILLERMO DEL TORO'NUN ÖYKÜSÜNDEN UYARLANMIŞTIR
Ama kumkuşlarının bu doğal olayı oluşturmak için avcıya ihtiyacı yok,
bunu yakınlarında bir doğan olsa da olmasa da yapıyorlar.
Peki bu gösteriyi nasıl ve neden çok az tür yapıyor?
Bir çarpışma ya da karışıklık yaşamadan yüzlerce, binlerce, bazen milyonlarcasının
mükemmel şekiller oluşturduğu bu olağanüstü gösteriyi.
Bilim insanları ve kuş bilimcileri, yıllardır bunun nedenini arıyor.
Hatta son zamanlarda doğal telepati gibi gizemli kavramlara bile başvurdular.
Kuşların zihin okuyacak kadar
mistik davranış sergilediklerine biz pek inanmıyoruz.
Ama kendimizi tamamen cevap bulmaya adadık.
Bu gece burada olan bağışçılarımız Bay ve Bayan Montague'ye
şükranlarımızı sunmak istiyoruz.
Cömertliğiniz için çok teşekkürler.
Özellikle de yeni kameramız için.
Kendi bütçemizle karşılayamayacağımız bir lüks.
Araştırmamızın seyrini değiştirecektir.
Sırada, teşekkür mahiyetinde,
Edgar'ın yakın zamanda deneme amaçlı çektiği kısa bir sığırcık videosu var.
Tebrik etmeniz gereken kişi Nancy. İşin beyni o.
-Böyle bir şeyi nerede çektin? -New York'un kuzeyinde.
-Daha önce kamera kullandın mı? -Bunu kullanmamıştım.
Tarih öncesi dönemden kalan birkaç türden biri.
Elbette daha küçükler
ama pek değişmemişler. Bunu çok ilginç buluyorum.
Ben de araştırma sevdalısıyım.
Beni kitaplarla dolu bir odaya koysalar gıkım çıkmaz.
Peki ya siz Bayan Bradley?
Kuşların en çok nesini seviyorsunuz?
Özgür olmalarını.
Kim bazen kuş gibi havalanıp bu dünyadan uzaklaşmak istemez ki?
Saha gezisine çıkacak olmanıza çok sevindim.
Nihayet geldi, çok heyecanlıyım. Aylardır planlıyorduk.
İkiniz için de iyi haber.
Yaşadığınız onca şeyden sonra.
Çok üzgünüm Edgar.
Seni aylar önce arayacaktım ama…
Tanrı varsa zalim olduğu kesin.
Soğuk ve fırtınalı bir dönemde geldiniz.
-Kumkuşları için mükemmel bir zaman. -Artık adanın her yerindeler.
Sıkıntı çekmezsiniz.
Ev körfeze yakın, çevresi onlarla sarılı.
Orada ev mi var?
Eşim sizin için birkaç oda hazırladı.
Evde uzun zamandır kimse kalmadı.
Ritz kadar lüks olmasa da yaşanabilir.
Bunu yapmanıza gerek yoktu.
Tanrı aşkına, bu havada çadırda kalmanıza izin veremezdik.
-Biz alışkınız ki. -Jeneratörü çalıştırdım.
Elektriğiniz, akan suyunuz, başınızın üstünde bir çatınız olacak.
Çok naziksiniz.
Söylesenize, şu yaptıkları şey, sürüler hâlinde öyle uçmaları,
bunu neden yapıyorlar ki?
Kulübe görmeyi bekliyordum. Ne kadar büyük.
Kim buraya böyle büyük bir ev inşa etme ihtiyacı duyar?
Etrafta hiçbir şey yok.
Eski sahipleri, akıldan çok paraları olduğundan, evi devlete vermiş.
Kalıcı kalan birileri var mıydı?
Sanırım sahibi, kızı için yapmış. İçeri girelim mi?
Özür dileriz. Ev çok büyük,
her yeri temizleyemedik.
Bu bizim için bir lüks. Gerçekten.
Şöminede odun var.
Üst kattaki yatak odalarında da öyle.
Mutfaktaki soba da odun sobası.
Dışarıda bir sürü odun var. Yerini göstereceğim.
Çıkarken de jeneratörün yerini gösteririm.
BİRİCİK SEVGİLİME
Gelecek pazar malzeme bırakmak için döneceğim.
Tekrar teşekkürler.
Mutlu gözlemler.
Deneme.
5 Ekim 1951, Big Harbour Adası'nda ilk gün.
Kumsalda büyük bir sürü toplanıyor,
üstlerinde bir gökdoğan uçuyor.
Geliyorum.
İşte geliyorlar.
Küçük güzelliklerim.
Çok düşünceliler.
Yeni havlular, yeni çarşaflar.
Bunu yapmalarına gerek yoktu.
Cornell Üniversitesi cüzi bir ödeme yapmıştır.
Çok iyi insanlar.
Geldiğimiz için çok mutluyum.
Çok yorgunum.
Yarın ilk kez tam gün çalışacağız.
Haklısın.
Hiç uyuyamadım.
Sorun değil.
5 Ekim 1951, saat 18.00, Big Harbour Adası'ndayız.
Koyda çok sayıda kara karınlı kumkuşu toplanıyor.
Yaklaşık 30 bin…
-Ne oldu? Hiçbir fikrim yok.
Ben bakarım, sen yat.
Sen git.
Sana sandviç yaptım.
Teşekkürler.
-Ye. -Yerim.
Sandviçini yedin mi?
Evet, çok lezzetliydi.
Görüşürüz.
Bu akşam gelmesem olur mu? Kataloglama sistemimi kurmam lazım.
Bıraktığım mikrofonu yerleştirebilirsin.
-Geniş bir aralığı var, ben hazırladım. -Sorun değil.
Dönünce yemek hazırlarım.
Merhaba.
Buradayım.
Bu karanlıkta ne yapıyorsun?
Gözlerin bozulacak.
Zaten bozuk.
Bu gece harika bir gösteriyi kaçırdın. Belki de en güzelini.
Ben olmadığımda hep böyle diyorsun.
Hayır.
Öyle mi?
-Sanırım ses kaydı iyi. -Teşekkürler.
-Çok gürültücüydüler. -Harika.
Güveç yaptım.
Harikasın.
Şömineyi yakayım.
Brontë kardeşler, Madam Bovary,
Suç ve Ceza.
-Tess… -Çok neşeli bir seçki.
Ne okuyorsun?
Kanada Islak Tundrasındaki Kumkuşlarının Çiftleşme Alışkanlıkları.
Kışkırtıcı.
Evet.
Çiftleşme döneminde onlarla ilgilenmiyoruz.
Davranışlarının her yönü bir ipucu olabilir.
Çiftleşme, yuvalanma ve yiyecek arama şekilleri.
Mesela neden çiftleşme döneminde mırıldanma oluşturmuyorlar?
Sevişmekle meşguller.
Kumkuşu kur dansı
Hadi.
-Hayır. Okumak istiyorum. -Lütfen.
Gel.
Lütfen.
Edgar, yapma.
Hiç havamda değilim.
Hiçbir zaman değilsin.
Edgar.
-Edgar! -Ne oldu?
Tanrı aşkına, ne yapıyorlar?
-Hastalar mı? Soğuktan mı korunuyorlar? -Soğuk için yaratılmışlar.
Çalı seviyesinin üstünde tüneyen bir kumkuşu hiç duymadım,
özellikle de tavan arasında.
Sevgili küçük kumkuşlarım,
ne yapıyorsunuz burada?
Kayıttayım.
Edgar.
AÇIK/KAPALI
Çok üşüyorum.
E?
Farklı, daha melankolik.
Duymadın mı?
Neyi?
Bana ver.
Ne duydun?
Hiç uyumadın. Çok yorgunsun.
Defalarca dinledim.
-Ne olduğunu anlamıyorum. -Eski bir kaset mi kullandın?
Ne zaman eski kaset kullandım? Ben aptal değilim.
Sinirini benden çıkarma.
Neyi duymam gerektiğini söylersen yardımcı olabilirim.
Evet…
Her güzel şeyin bir sonu vardır.
"Gökyüzünde esrik bir parmak izi gibi halka halkalar."
Richard Wilbur.
Mırıldanmalardan bahsediyor.
Güzel şiir.
Ne?
"Gökyüzünde esrik bir parmak izi gibi halka halkalar."
Neler?
Mırıldanmalar.
İyiymiş.
Hiçbir yerde insan yapısında tüneyen kara karınlı kumkuşu örneği bulamıyorum.
Sence de tuhaf değil mi?
Bunu çözmeye çalışmak bize yıllarca sürecek bir acı verir.
Sanki bu eve çekiliyorlar.
Çekilmek mi?
Bu eve mi?
Saçma bir çıkarım.
Neden dünyada başka hiçbir yerde değil de bu evde tünüyorlar?
Henüz emin değiliz.
Burası beni ürpertiyor.
Eski evler öyledir.
Ürkütücüdür.
Biraz daha okuyayım mı?
Bu ailenin burada ne işi vardı?
-Duvardaki. -Bilmiyorum aşkım.
Neden tüm eşyalarını
toz içinde bıraksınlar?
Yıllardır.
Bir gizemi çözmeye çalışırken şuranda
kırışıklık oluşuyor.
-Kaşlarımı çatmamalıyım. -Hayır, ben seviyorum. Seksi.
Seksisin.
Saçmalama.
Seni seviyorum manyak kuşçu kadın.
Beni seviyor musun?
Başım ağrıyor.
Edgar.
Dokunma.
-Neden? -Ne anlamı var?
Seni seviyorum.
Özür dilerim.
-Sadece biraz… -Zamana ihtiyacın var.
Biliyorum.
Seni üzmek istemedim.
Seni yalnız bırakayım.
Edgar.
Çok üşüyorum.
-Orada kim var? -Ne oldu?
Kötü bir rüya gördüm.
Üzgünüm.
Burası ateş yüzünden çok boğucu.
Pencereyi biraz aralasam olur mu?
Olur.
Pencere tarafında uyuyabilir miyim?
Sorun değil.
ÖZGÜRLÜK
Çok güzel.
Sence bu tuhaf değil mi?
Nasıl yani?
Biri bana neden kuşları sevdiğimi sorduğunda
söylediğim tek kelime nedir?
Buna hep gülersin.
-Hep özgürlüklerinden bahsediyorsun. -Evet, doğru.
Özgürlük.
Çoğu insan mırıldanmalarını görünce böyle hisseder Nance.
Onun için üzülüyorum.
-Ne demek istiyorsun? -Bilmiyorum. Üzülüyorum işte.
Bu büyük evde tek başına yaşamak.
Görünüşe göre kocası ve oğlu buradaymış. Yalnız değilmiş.
Nakış, gerçeğiyle birebir. İyi bir kuş gözlemcisi olmalı.
Ne yaptım ki şimdi?
-Benden ne istiyorsun bilmiyorum. -Hiçbir şey istemiyorum.
Bilmiyorum.
Unut gitsin.
-Bugün çok mu iş yaptın? -Hayatta işten fazlası var.
Biliyorum ama çalışmak için buradayız.
-Bazen ara vermemi isteyen sendin. -Evet.
Bu çok güzel.
Ama ona bakınca
sadece üzülüyorum.
Kolunu iyice yukarı uzatmış.
Burada kapana kısılmış olmalı.
Nasıl hissettiğini biliyorum.
Ava.
BİRİCİK SEVGİLİME
TEKRAR KOYNUMDA UYUMAN İÇİN SABIRSIZLANIYORUM. EŞİMİ DERT ETME.
Savaştan dönünce eşini terk edeceğini yazmış.
Ama savaş bittiğinde tabii ki doğruca eşine dönmüş.
"Artık seninle olamam aşkım. Çok üzgünüm" yazmış.
"Evlilik bağıma uymalıyım." Falan filan.
Ona hamile olduğunu söylemiş olmalı. Bir çocuktan ve masraflarından söz etmiş.
Daha ilk mektubundan aşağılık biri olduğunu anladım.
Sevgilisi anlamamıştır, sırılsıklam âşık olunca.
Çok ses çıkarıyorsun.
Fotoğraflar aksini gösterse de adam burada hiç yaşamamış,
ailenin bir üyesi olmamış.
Neden bu hikâyeyle bu kadar ilgileniyorsun?
Neden mi?
Çünkü niye yapayalnız bu adaya geldiklerini bilmek istiyorum.
Çok üzücü.
Evlerinde kalıyoruz.
Bu sana tüm mektuplarını okuma hakkını mı veriyor sence?
Ölü birinin mektuplarını okumak çok mu yanlış?
Evet.
Hem öldüklerini nereden biliyorsun?
İçimde bir his var.
Sende bilim insanı beyni var.
Ne zamandan beri gerçekler yerine hislerine güvenir oldun?
Evet Edgar. Tanrı korusun, aman bir şey hissetmeyeyim.
Bazı insanlar yıkık dökük, eski bir eve adım atar atmaz hayalet görmeye başlar.
Bazı insanlar mı?
Ben "bazı insanlar" değilim.
Ayrıca hayaletlere inanmam.
Kendi işinden daha çok hiç tanımadığın insanlarla ilgileniyorsun.
-Ben hayatımı bu işe adadım. -Biliyorum.
Cornell koridorlarında kendilerini Tanrı'nın lütfu sayıp
boş boş dolaşan o adamlardan daha çok çalıştım.
Biliyorum, üzgünüm.
Beş dakikalığına kuşlardan başka bir şeyle ilgilendiğim için beni affet.
Edgar.
Evet.
Kumkuşları geri dönmüş.
Birazdan gelirim.
İşler ilginç bir hâl aldı.
En kısa zamanda oradayım.
Annem bana çok kızdı.
Ne yaptın sen?
-Nerede kaldın? -Çalışıyordum.
-En kısa zamanda geleceğini söylemiştin. -İşimi yapıyordum.
Kapıyı aç.
O kadar sıkı tutma. Bayıldı, öldüreceksin.
-Nancy. -Lütfen Edgar, yere koy onu.
Sevgilim, boynu kırılmış.
Zavallı şey.
Her şey bitmiş değil. Müzelerin hayvan postuna ihtiyacı bitmez.
İyi misin?
Evet.
Şüphesiz.
Çok üşüyorum.
Ne yaptın sen?
Nancy.
Nance!
Geçti.
Geçti sevgilim.
Kapı kendi kendine açıldı.
Sonra bir şey…
Bir şey…
Ev çok eski. Her şey hareket edip gıcırdıyor.
İçine atma Nance.
Hiç ağlamadın. Şeyden beri…
Tüm olanlardan sonra.
İçine atmazsan rahatlarsın.
Daha dün, hissetme diyen sen değil miydin?
-Öyle demedim. -Bilime aykırı davrandığımı söyledin.
Hislerime güvendiğimi.
Hayır, hislerine güvenmene şaşırdığımı söyledim.
Çünkü bu çok korkunç bir şey, değil mi?
Hayır Nance. Bilmiyorum…
Nasıl bir eş olmamı istiyorsun Edgar?
Hisseden mi, hissetmeyen mi?
Üzgünüm Nance. Mükemmel değilim.
Çabalıyorum.
Doğru, çabalıyorsun.
Artık konuşmak istemiyorum.
Uyumak istiyorum.
Merhaba.
-İstediğiniz her şeyi aldım. -Harika.
Bay Grieves.
Bu evde kim yaşadı, söyleyebilir misiniz?
Yıllardır burada kimse yaşamadı.
Evet, biliyorum. Ama resimlerdeki insanlar kim?
Kulağa saçma gelebilir ama burada bazı şeyler
görüyorum.
Ondan soruyorum.
Çok tuhaf şeyler.
Nasıl yani?
Onca yolu ne diye gelmiş ki?
Oğluyla bir başına.
Onu buraya ailesi getirdi.
Burası çok ıssızdı.
İşe yaramadı.
Nasıl işe yaramadı?
Çocuk öldü.
Nasıl?
Lütfen Bay Grieves, nasıl öldü?
Boğuldu.
Onu boğdu, değil mi?
Annesi şimdi nerede?
Lütfen Bay Grieves.
Kendi canına kıydı.
Bu olay 30 yıl önce oldu Bayan Bradley. Anlatacak nesi var ki?
Bilmeyi isterdim.
Eşimle bu korkunç soğukta size kalacak yer vermek için
elimizden geleni yaptık.
Gerçekten uğraş gösterdik.
Elbette. Buna çok minnettarız.
Burada bir şey gördüklerini söyleyenler, başkalarının ıstırabına karşı
hastalıklı bir hayranlık duyuyor bence.
-İnsanlar görmek istediklerini görüyorlar. -Tabii.
Hepsi saçmalık.
Ben hayaletlere inanmam.
-Ne hakkındaydı? -Ne?
Bekçiyle uzun, hararetli konuşman.
-Önemsiz bir şeydi. -Hayır, önemsiz değildi.
Bana bir şey söylemezsen sana nasıl yardım edebilirim?
Sana ne zaman bir şey söylesem duymak istediğin şey olmuyor.
Bilmek istiyorum.
Gerçekten.
Ona burada yaşayanları sordum.
Anne ve çocuğu.
Peki.
Çünkü buraya geldiğimizden beri onları görüyor ve duyuyorum.
Nasıl yani?
Onları gördüm ve duydum.
Bu evde.
Seslerini,
şekillerini.
Bunu sana söyleyebilseydim ve bana inansaydın
çok ama çok sevinirdim Edgar.
Bir yıldır doğru dürüst uyumuyorsun.
Aklı başında, mantıklı insanlar bile uykusuz kalınca bir şeyler görüp duyar.
-Lütfen, sakın… -Ben hiçbir şey görmedim.
Kasvetli, eski bir evden başka. Ne hayalet ne de cin.
Beni affet. Anlamaya çalışıyorum.
Deliymişim gibi beni anlamaya çalıştığını söyleme.
Deli olduğunu söylemedim ki.
Bir annenin, bir insanın başına gelebilecek en kötü darbeyi aldın.
Senin için çok endişeleniyorum.
Neden hep ben?
Sen de bunu yaşadın.
Neden ne hissettiğini hiç anlatmıyorsun?
Pekâlâ! Kaybolmuş hissediyorum.
Kızgınım.
İçim kan ağlıyor.
Ve seni anlamıyorum.
Biricik Ava'mızı kaybettiğimizden beri
bir yıl tek bir damla gözyaşı dökmemeni anlamıyorum.
Senin için ağlayayım mı?
-Daha iyi mi hissedeceksin? -Tabii ki hayır.
Bir anne çocuğu için ağlar diye düşündüm.
Bu geziye hayatımızı düzene sokmak için çıktık
ama sen sanki bu insanları,
bu ölüleri kendi kızından daha çok önemsiyor gibisin.
Nasıl hissettiğimi sordun.
Hissettiğim bu işte.
Bana hiç içini açmadın Nance.
Bu korkunç yıl içinde bir kez olsun bunu yapmadın.
Çabalıyorum.
Çabalıyorum ve benden uzaklaştığını hissediyorum.
Birlikte kalmamızı her şeyden çok istiyorum ama…
Bu gece burada uyuyacağım.
Şafak sökmeden de sahaya gideceğim.
Kalmamı istemiyorsan tabii.
Sadece…
Gitme, de Nance.
Gitmem.
Telsizin başında olacağım.
Edgar.
Uyu hadi
Uyu hadi annesinin küçük bebeği
Uyu hadi
Annem bana çok kızdı.
Ne yaptın sen?
Kes şunu!
Onu rahat bırak!
Annem bana çok kızdı.
Neden bilmiyorum.
Tatlım.
Annen sana kötü bir şey yaptı.
Zarar gördün.
Artık hayatta değilsin.
Sen yanlış bir şey yapmadın.
Mükemmel bir çocuktun.
Çok üşüyorum.
Burası çok karanlık.
Işığa gel tatlım.
Burası sıcak. Bunu yapabilir misin?
Elimi tut.
Artık yalnız kalmayacaksın ve üşümeyeceksin.
Işığa koş tatlım.
Güvendesin.
Işığa koş.
Işığa koş!
Ne yaptın sen?
Hayır!
Nancy.
Nance.
Edgar.
Evet.
İyi misin?
Özür dilerim.
Çok üzgünüm.
Kaybolmuş hâldeydim.
Elbette aşkım, anlıyorum.
Seni seviyorum.
Ben de seni seviyorum aşkım.
Hem de çok.
Ava hakkında konuşmak istiyorum.
Alt yazı çevirmeni: Filiz Kart