Futbolda yolsuzlukla ilgili bir sürü iddia var.
İnsanlar bize bahsetti.
İspatını görmeye geldik
ama savcı olarak güvenebileceğiniz
böyle spesifik ve detaylı bir bilgiye ulaşmak zordu.
FBI'ın FIFA soruşturması 2010'daki meşhur oylamadan önce başladı.
Ama soruşturmanın açıldığı bir buçuk yıl içerisinde
az şey öğrendiler
çünkü olanları anlatabilecek bu kişi ellerinde değildi.
Chuck Blazer. Aradıkları adam o.
Chuck muhbir değil.
Chuck suçüstü yakalananan
ve başka suçluları yakalamak için göreve alınmış bir suçlu.
Bu anlaşmayı hapse girmemek için yaptı o.
İspiyon işinin parçasıydı.
Nerede yanlış bir şey yapılıyor, kime bakmaları gerek, onu söylecekti.
Birinin başını derde sokuyorsa
kararı ona ait değildi.
Onun işi saçmalığı kesip hakikate ulaşmaktı.
Suçta işbirlikçileri olan insanlar
o yokken alıştıkları hayatın
tadını çıkarmaya devam edemeyecekti.
Ona muhbir demek yanlış olur artık. Resmen kanarya gibi öttü.
Asla akıllarından dâhi geçmeyen yeni bir yolsuzluk diyarı gösterdi onlara.
"Sana anahtarlık vereceği." dediler.
"Biriyle yemek yerken anahtarlarını masaya koy,
o, her şeyi kayda çeker.
O da "Bu çok aşağılıkça. Bunu yapmam." dedi.
"Bay Blazer, size ne dersek yapacaksınız." dediler.
Yönetim kuruluna bakınca hiyerarşi gayet belirgindi
Ve her şirket soruşturmasında olduğu gibi en tepe çıkmak istersiniz.
İnsanlar 2015Ete patlamayı konuşurken
olay aslında 2011'de olmuştu. Her şey o zaman başladı.
İçimde bir his vardı. 2011 itibariyle duvara toslayacağımızı biliyordum.
Sıradaki lütfen.
Dinleyin beyler,
burada çarşıda değiliz.
FIFA'dayız, o yüzden lütfen müdahale etmeyin.
Bu yüzyıla yaraşır bir yönetim programı kurmam için
yardım etmem istendiğinde
FIFA o sırada çoktan basın eleştirilerinin hedefi olmuştu
çünkü yıllardan beri skandalların arkası kesilmiyordu.
Yolsuzluk iddiaları neredeyse her yere uzanıyor.
Rüşvet suçlamalarının merkezindeki Jack Warner istifa etti.
Birçok yolsuzluk skandalı var.
Bazı suçlamalar gerçekten dudak uçuklatıcı.
O noktada Sepp Blatter dedi ki
kontrolü geri kazanmak için bir şey yapmam lazım.
FIFA'da yeni bir şeffaflık dönemine giriyoruz.
Sıfır tolerans. Herkes için bu böyle.
Güçlü bir his vardı
ve bundan sonrası olmayacak diye söylendi. "Yeter."
"Şanımızı kurtarmak ve bu dönemi atlatmak için
ne yapmamız gerek, söyleyin."
Yeni Etik Komitesi, inanılır bir suçlama olursa
soruşturma başlatma imkânına sahip olacak.
FIFA'nın yönetimini geliştirmek konusunda samimi olduğunu umuyordum
ama onun nasıl bir kral olduğunu fark etmemiştim.
Yeniden görece seçildiğim 2011 kongresi
üç farklı konuda karar aldı.
Mali konularda şeffaflık,
Etik Komite'de organizasyonun geliştirilmesi
ve üçüncüsü de daha iyi bir yönetime sahip olmak.
Yöneticilerin FIFA içinde olması yetiyor mu?
Dışarıdan bağımsız birini istemez misiniz?
Bahsettiğim komitelerde bağımsız başkanlar ve üyeler var.
-Tamamen bağımsız başkanlar. -FIFA'nın maaş verdiği.
Tabii ki maaşları FIFa veriyor.
Profesyonel futbolda günümüzde bedava çalışan kimse yok.
Bu mümkün değil.
Bağımsız Yönetim Komitesi'nin
ilk toplantısı Zürih'teki merkezdeydi.
Çok tuhaf bir yer.
Toplantı odası sığınak gibi.
Bir yere oturmuştum, hatılıyorum
ve insanların bir anda nefesi kesilmişti çünkü onun yerine oturmuştum.
Taht ya da yüksek bir koltuk yoktu,
hepsi birbirinin aynıydı ama o koltuğa kimse oturamazdı
çünkü onun koltuğuydu.
Çok katı bir hiyerarşi var.
En tepede ya da tepeye çok yakın birkaç kişi var,
bu insanlar çoğunlukla sorgulanmıyorlar.
Blatter "Futbol ailesi içinde hallediyoruz." derdi.
"Kimseyi ilgilendirmez.
İsviçre'de mali konular hususunda biraz daha ketumuzdur."
Bu kâr amacı gütmeyen bir kurum.
Sorumluluk nerede? FIFA gibi bir organizasyonun
başındaki birkaç kilit kişiyi, birbirine fahiş ikramiyeler vermekten alıkoyan ne?
Sahada oynandığında futbolu kontrol etmek çok kolay
çünkü bir hakem ve zaman süresi var.
Sınırlar var.
Ama oyun sahasının dışında
hakem yok, süre yok
ve sınır da yok.
Sağ olun. Çok teşekkürler.
-Teşekkürler Al Jazeera. -Sağ olun.
Chuck ilk iş birlikçiydi ama sonrasında birkaç tanığımız daha oldu.
Matematiğimiz çok basit. Üç milyon Brezilya'ya veririz,
üç milyon Arjantin'e, üç milyon da başkana.
Bir buçuk milyon da yedi başkana.
-Yedi mi? -Yedi başkan, bir buçuk.
Neden?
Çünkü hiçbir şey vermediğimiz bir ülke var.
Çünkü o, dürüst.
Bu anlaşmadan kim zarar görebilir?
Herkes! Hepimiz hapse gireceğiz! Herkes. Sen. Ben.
En çok yakalamak istedikleri üç kişiden biri Jack Warner'dı.
Blazer'la olan ilişkisi yüzünden
Jack Warner'ın oğullarıyla ilgili belgelenmiş ciddi yolsuzluk delili vardı.
En başta ABD olmak üzere tüm dünyada onun adına para aklıyorlardı.
Dairelerine gittik. Sabahın erken saatleriydi.
Jack Warner'ın o sırada ülkede olacağını biliyorduk.
Onları uyandırıp tutukladık.
FBI ajanları oğlunu tutuklarken
ona demişler ki "Dinle Jack, bu, oğullarını kurtarman için bir fırsat."
O sırada Trinidad'da yüksek rütbeli bir devlet yetkilisiydi.
Özel bir diplomatik izin olmadan onu tutuklayamazlardı, izinleri de yoktu.
Gözlerinin içine bakıp oğullarına şans diledi,
umarım avukatınız iyi çıkar, dedi. Kimseye yardım etmeyecekti.
JACK WARNER'IN OĞLU
ESKİ CONCACAF BAŞKANI
Ve böylelikle 2012, Budapeşte'deki
62. FIFA Kongresi'ni başlatıyorum.
-Budapeşte'ye hoş geldiniz. Sağ olun. -Teşekkürler.
FIFA Başkanı Sepp Blatter
organizasyonun reform sürecinde olduğunu delegelere söylemek için oradaydı.
Bu sene, CONCACAF'i oluşturan Kuzey ve Orta Amerika
ve Karayip ülkelerinin
önemli bir görevi vardı. Konfederasyonun 49. yılında
dördüncü başkanlarını seçeceklerdi.
Cayman Adalı 47 yaşındaki banker Jeffrey Webb
kampanyasını yaptığı konunun hemen önemini vurguladı.
Kusursuz bir aile değiliz. Aileyiz.
Her ailenin derdi, sorunları olur.
Ve bu sorunları kendimiz üstesinden gelerek aşarız.
Büyük bir skandaldan kurtulmuşsun.
Skandal üstüne skandal
ve derken Jeffrey Webb geliyor.
Bulutları uzaklaştırıp güneşin önünü açmalıyız.
Karizmatik, çok karizmatik.
Suları durultacak, günü kurtarıp
CONCACAF'a çekidüzen verecek yeteneği var.
Ama geçmişin tekrar etmemesini sağlamak
bizim sorumluluğumuzda.
Arkası sağlamdı.
FIFA'dan ihtiyacı olan tüm desteği aldı.
Neye bulaştığını gayet iyi biliyordu.
Jeff Webb CONCACAF'ta yerini sağlama alır almaz
rüşvet istemeye başladı.
Jeff 15 istiyor.
Sonra rakam 12 oldu.
Jeffrey Webb, buyurun.
CONMEBOL'dakilere ne kadar gitti?
Toplamda 10.
Meğer Jeff Webb en az ondan önce gelen Jack Warner kadar yolsuzmuş.
En az onun kadar kirliydi. Jeff Webb 10, 15 milyon istiyordu.
Devasa rüşvetler istedi.
Biz de rollerine bürünen bu insanları hayretler içinde izledik,
resmen suç işliyorlardı ve bu bizim için hem hayret vericiydi
hem de tam olarak neyle karşı karşıya olduğumuzu anlamamıza yardımcı oldu.
Hiç şüphesiz yaptıklarının yanlış olduğunu bilen
ama yine de yapan insanlar vardı.
Ama sanırım zamanla
doğru ve yanlış arasındaki çizgi bulanıklaşmaya başladı.
Muhtemelen duruma "angajman kuralları" diye bakıyorlardı.
Öncelikle sağımda oturan Alexandra Wrage
dürüstlük kontrolü uzmanı olarak burada.
Kongrenin kendisi başlı başına ilginç bir etkinlikti.
Heykel gibi hareketsiz,
upuzun tuvaletler giymiş kadınlarla süslenmiş savurgan bir etkinlikti
ve çok rahatsız ediciydi.
FIFA'nın etrafındaki aşırılık
beni ürkütmeye devam etti.
Böyle bir yaşam tarzından kim hoşlanmaz ki?
Asıl soru, bu hayatı yaşamak için ne yapmaya razısın?
Katar Havayolları'nın Katmandu'ya günde üç uçuşu var.
Çoğu yolcu, Doha'daki Dünya Kupası'yla alakalı
inşaatlarda çalışan Nepalli işçiler.
Gelen Yolcu kapısının dışında kocasını bekleyen bir kadın var.
Neşeli bir buluşma olmayacak.
Altı ay önce Katar'a giderken
onun karısıydı.
Bugünse onun dul karısı.
Dünya Kupası başladığı için
işçilerin artık daha iyi çalışma koşulları olacak.
Dünya Kupası sayesinde
sırf Doha'da değil, tüm Arap ülkelerinde.
Hindistan ve Nepal elçilikleri
geçen iki yılda bini aşkın yabancı işçinin öldüğünü söylüyor.
Ama FIFA hiçbir şekilde
çalışanların refahından sorumlu tutulamaz.
Onlar diğer ülkelerin ticari ve endüstriyel şirketlerine aitler.
Sorumluluk bizde değil. Sorular için sağ olun. Sevindim.
Çok teşekkürler. Teşekkürler.
5200.
Bu, taraftar, oyuncu ya da bağışçı sayısı değil.
5200, 2022 oyunlarının altyapı inşaatı sırasında
ölmesi beklenen işçi sayısı.
Hiçbir büyük etkinlik
masumların kanı üstüne inşa edilemez.
Nokta. O kadar basit.
Dış dünyanın algısı ise
burada tam olarak bunun olduğu yönünde.
Ve bu çok yanlış bir algı.
Öncelikle Dünya Kupası projeleri…
O projelerde bir ölüm, bir can kaybı yaşanmadı.
-Çünkü daha stadyum yapılmadı. -Yapmaya başlıyoruz.
Ama başka projelerde bir sürü insan öldü.
Bunu çözmek için de gerekli adımlar atılıyor.
Bu işe ilk soyunduğumuzda korkunç durumdaydık,
bunu söylemekten utanmıyorum. Gayet basit ve net.
Ama turnuvanın en eski hedeflerinden biri
ülkedeki çalışma koşullarını ve istihdam reformlarını düzeltmek.
Düzeltme arzumuz var. Düzeltme niyetimiz var.
Halkla ilişkiler gösterisi değil bu. Olması gereken.
KASIM 2014. FIFA, 2018 VE 2022 DÜNYA KUPASI TEKLİF SÜRECİYLE İLGİLİ
FIFA, eski New York savcısı Michael Garcia ile
kendi soruşturmasını başlatınca
insanlar gerçek bir bomba bekledi
ama Katar teklifinde sorun olmadığına dair teminat verdiler.
FIFA'nın kendi Etik Komite'si bu iddialara yönelik soruşturma başlattı
ama sonuç raporuna yönelik çelişkili görüşler var gibi duruyor.
Bay Garcia raporu reddetti.
Bence bu rapor ciddiye alınamaz
çünkü sabah yayınlandığında hepimiz ciddiye aldık,
sonra soruşturmayı yapan kişi raporu reddetti.
Rapor yayınlandıktan birkaç saat sonra
soruşturmaya iki yılını veren adam Michael Garcia
raporu "hatalı" olarak yaftaladı ve FIFA'ya itiraz edeceğini söyledi.
Yönetim tarzı. FIFA gibi bir kuruma lider lazım.
Kuralların herkes için geçerli olduğunu gösteren bir lider.
Etik Komite'nin tespit edebileceği hatalardan ders çıkarmak isteyen liderler.
Etik kurallarına hayat veren böyle bir liderliktir
çünkü gerçek reform, organizasyon kültürünü değiştirmekle olur.
Bağımsız Yönetim Komitesi olarak uzun bir teklif listesi hazırladık.
Maaşlar nasıl belirleniyor, yeni üyeler neye göre seçiliyor,
başkanın yaş sınırı ya da görev süresi sınırı olmalı mı,
standart yönetim sorunları… Ama hiçbirinde çok fazla ilerleyemedik.
Başka bir toplantıdaydık.
Yine Blatter'dan şöyle bir öneri geldi,
grup konuyu toparlamaya başlasın,
daha az para, daha az vakit harcasın.
Şunu açıkça anladım ki bu bir göz boyamaydı, halkla ilişkiler şovuydu,
ondan sonra da kadrodan çıkarıldım.
Hayatımda hiç bu kadar
gülünç bir durumla iç içe olmamıştım.
YAZ 2014
BİR SONRAKİ FIFA BAŞKANLIK SEÇİMLERİNE BİR YIL KALA
Sepp Blatter kendi açgözlülüğüne,
kendi iktidarda kalma hırsına yenik düştü.
Yerini Michel Platini'ye bırakmayı kabul etmişti,
sonra insanlar onu tersine ikna etti.
Bir noktada hayal dünyasında yaşamaya başladı.
Nobel Barış Ödülü'nü kazanmak istiyordu.
Orta Doğu'ya barış getirecek diye halüsinasyon görüyordu.
Bu konumda olmak bayağı çılgınca.
Müthiş bir etki potansiyeliniz var çünkü ülkelerdeki anlamı açısından
ülkelerin başına gelen iyi ve kötü şeyler bakımından
futbol muazzam bir öneme sahip.
RAMALLAH, FİLİSTİN
FIFA her şeyin ötesinde.
FIFA başkanı, devlet başkanıyla
aynı grupta.
Bence bu sırf benim kabul görmem değil.
FIFA'nın kabul görmesi,
FIFA'nın dünyada yaptıklarının kabul görmesi.
Kendimi çimdikleyip "Hayır, bu bir rüya." demediğim
bir gün bile olmadı herhâlde.
Bunun sonsuz olabileceğini düşünen tek kişi belki de Blatter'dı.
Sepp Blatter usta bir operatördü ve görevde kalmaya kararlıydı.
Blatter süreklilik ve reform parasının gelmeye devam edeceği vaadini verdi.
Ama aslında bir reform yapılmadı
ve Blatter dış politikada iyice ustalaştı,
ki FIFA da dünyada bu şekilde yankı buldu ve gelişti zaten.
Barış için el sıkışıyoruz.
Başbakan Netenyahu ile konuştum.
Belki birkaç ay
veya bir yıl sonra olur ama Filistin ve İsrail arasında
barış için bir futbol maçı
organize etmeye niyetliyiz
ve bunu Zürih'te yapacağız.
O da gelecek
ve herkesle el sıkışacağını söyledi.
2011 ve 2015 arasında
finansal güç
ve siyasi iktidar bakımından her şey fazla gelmeye başladı.
Bunun sorumlusu da Blatter.
Hiçbir şey olmamış gibi yaşayıp reformları destekliyorsun
ama aynı esnada kendini geliştirmiyorsun.
Göz boyamak için duvara bir resim asıyorlar
ama günün sonunda her şey aynı.
İnsanlar onları durduramadı.
Tehlikeli sularda yüzdüğü doğru.
Tehlikeli sularda yüzüyorduk
ve bence FIFA da orada öldü.
Adalet Bakanlığı'nın FIFA davası gizlice ilerliyor
ama müthiş gelişme kaydediyorlar. Tüm futbol dünyasında süregelen
geniş çaplı yozlaşmayı gösteren eksiksiz bir dava oluşturuyorlar.
Yaptıkları en önemli suçlamalardan biri,
Güney Afrika'nın diaspora fonu adına Jack Warner
ve Chuck Blazer'a verdiği 10 milyon dolar. Belgeli. Bunu ispatladılar.
Kimsenin başaramadığı şekilde bunu kanıtladılar.
10 milyon dolarlık Afrika diasporası fonu.
Daha geçerli bir sebep olamazdı ve buna yönelik bir program hiç olmadı.
Güney Afrika oyu için verilmiş bir rüşvetti.
GÜNEY AFRİKA
Blazer suçunu kabul etti. Bu, Chuck Blazer'ın imzaladığı
ve suçunu kabul ettiği gerçek bir belgede mevcut.
Tabii ki Jack Warner inkâr etti ve olay, mahkemeye taşınmadı
ama suçlama, yazılı bir şekilde
iddianamede ve Chuck Blazer'ın suçluluk ifadesinde mevcuttu.
Blazer kapalı bir mahkemede suçunu kabul ettiğinde
şunu fark ettim ki
bunu açık bir mahkemede yapsak
çok tarihi bir an olurdu.
Suçunu kabul ettiği şantaj komplosu.
Günün birinde bir iddianame çıkarıp birilerini tutuklayacağımızı biliyorduk.
ZÜRİH, İSVİÇRE
FIFA KONGRESİ MAYIS 2015
Jeffrey, bu seçim Cuma günü kesin sonuçlanır mı?
Seçim olacak. Biri kazanacak.
-Sepp Blatter kazanacak. -Bilmem. Sen bana diyorsun.
Uzman sensin. Bence FIFA için harika bir seçim olacak.
Niye Blatter futbol için uygun, niye değişime gerek yok sizce?
Öyle düşünüyorum demedim ki. Hoşça kal!
FBI merkezine gitmek üzere Brooklyn Köprüsü'nden
Manhattan'a geçişimizi hatırlıyorum, İsviçre'den gelen haberi bekleyecektik.
Fırtına öncesi sessizlik misali,
olay anından hemen önce yaşanan o heyecanla dolu.
14 kişi hakkında suç duyurusunda bulunduk. O gün kaçını tutuklardık, bilmiyorduk.
27 Mayıs 2015.
Film senaryosundan fırlamış gibiydi.
Uyandım, telefonumda bir cevapsız çağrı vardı.
Sonra birkaç mesaj gördüm.
WhatsApp mesajlarımı gördüm, sonra sosyal medyaya baktım.
Birdenbire gerçekler yüzüne çarpıyor.
Beni arayıp FBI'ın geldiğini söylediler.
Jeffrey Webb ve diğer üyeler dâhil birkaç kişi tutuklanmıştı.
Jeffrey Webb'in karısını aradım
ve asla unutmayacağım. Adam Jeffrey'ye demiş ki
"Oğluna sarılabilirsin çünkü uzun süre görmeyeceksin."
FBI, FIFA'nın peşinde.
Dünya futbolunu yöneten kurumun karıştığı
yolsuzluk iddiaları yüzünden tutuklamalar yapılıyor.
Yolsuzlukla mücadele şu an başladı.
Anladığımız kadarıyla İsviçre polisi FIFA otellerinden birini basmış.
Sağdan soldan ufak tefek bilgiler geliyordu.
Sonra Baur au Lac'tan çıkarken
çarşafla kapatılmış kurul üyelerinin fotoğraflarını gördük.
14 kişinin yaygın, sistemli bir yolsuzluğa karıştığı iddia ediliyor.
Dünya futbolunun en önemli adamlarından bazıları tutuklandı.
Tutuklananlardan biri de CONCACAF başkanı Jeffrey Webb.
İnsan gerçekten inanamıyordu ama derken parçalar yerine oturmaya başladı.
İnanılmaz heyecan verici bir haberdi.
Bir, derken iki, sonra üç, dört kişi birden tutuklandı
ve bunun sonunda olmasına inanamıyordum.
Sepp Blatter tutuklananlar arasında değil
ama bu öğleden sonra bir kriz toplantısına başkanlık edecek.
Çok heyecanlıydı ama fazla uzun sürmedi
çünkü ertesi sabahki basın konferansından önce
eve gidip biraz uyumam lazımdı.
Adalet Bakanlığı New York'ta görüntülü bir toplantı düzenledi.
FIFA tarihinde, futbol tarihinde şoke edici bir gün…
Alex, lafını böleceğim.
Loretta Lynch kürsüye çıktı.
Herkese günaydın. Geldiğiniz için sağ olun.
Bugün açıkladığımız iddianamede adı geçen 14 sanık içinde
FIFA'nın üst düzey yetkilileri var.
İki nesil futbol yetkilisi vazifelerini kötüye kullanarak
maçların yayınlanacağı kanallara, maçların oynanacağı yerlere
ve dünyadaki organize futbolu yöneten kurumun başına geçecek kişiye
karar vermek için rüşvet istemiştir.
FBI, AB ve IRS, 2015 senesinde nihayet bu soruşturmanın meyvelerini
kamuoyuyla paylaştığında
ortaya upuzun bir yolsuzluk listesi çıktı.
Hiçbir şeyi atlamamışlardı. Yüzlerce şey vardı.
Bu, resmen dolandırıcılığın Dünya Kupası
ve bugün FIFA'ya kırmızı kart çıkarıyoruz.
İddianameyi ilk kez okuyunca bir gelgit dalgası çarpıyor.
Her taraftan yumruk yiyorsun.
Rüşvet ve yolsuzlukla suçlanan üst düzey insanlar var.
Sanıkların hepsi ABD finans sistemini suistimal etti…
Bence bu kadar insanı şoke eden ve şaşırtan olayın boyutuydu.
Lance Armstrong, Oscar Pistorius ya da Rus doping skandalıyla
aynı kefeye koyabilirim.
Futbolu dürüst tutan ve oyunun bütünlüğünü koruyan
kurallara uymaları gerekiyordu.
Ama kendi çıkarları için, kendi zenginlikleri için
dünya futbol sektörünü yozlaştırdılar.
Haberci arkadaşlarımdan telefonlar, sorular geliyordu.
Birdenbire futbol gündemi belirledi.
ABD'li yetkililer tutuklanan şüphelilerin 24 yıllık bir yolsuzluk…
Loretta Lynch ve Jim Comey FIFA hakkında öyle bir konuştu ki
bahsettikleri normalde mafya ve Meksikalı uyuşturucu kartelleriyle
bağdaştırılan suçlar.
Futbol gasbedildi.
Ve bu gasp, davranışı değiştirmek adına sert bir savcı tepkisiyle karşı karşıya.
Uzun ve zahmetli bir soruşturma oldu ama daha bitmedi.
ABD, dünyanın en gözde sporunu yöneten
bu kâr amaçsız kuruluşu
temizlemek için bunun daha ilk adım olduğunu söylüyor.
Durun. Bir saniye.
Bu insanlar suçlu demiyorsun.
Bundan FIFA sorumlu olabilir diyorsun.
Eğer durum öyleyse
bu FIFA için dünyanın sonu olur.
Vay canına. İnanılmazdı.
Utanç vericiydi. İnanılmazdı.
Bu tutuklamaların, bu görüntülerin etkisi felaketti.
FIFA zehirli bir şeye dönüştü.
FIFA bir suç örgütü oldu.
UEFA derinden şaşkın ve onlar adına üzgün.
Bu olaylar bir kez daha gösteriyor ki FIFA çok köklü bir yolsuzluk var.
Hayal kırıklığına uğradım.
Midem bulanıyor, bıktım.
Yeter artık.
Eğer bu şeyler doğruysa
FIFA'nın yönetiminin temelinde çok ciddi bir problem var demekti.
Biri sorumluluğu alacak. Blatter, Valcke, özellikle Blatter uzun zaman yönetimdeydi.
Dünyanın sonu gelmiş gibi.
Böyle hissediyorsun. Organizasyon çökecek.
Artık kontrol sende değil ve sistem seni paramparça edecek.
FBI ZANLISI
Sepp Blatter, Amerikalı yetkililerce herhangi bir yolsuzlukla suçlanmadı
ama bahsettiğiniz insanlarla
FIFA'nın en kıdemli masasında on yıllarca beraber oturdu
ve hepsi ayrıca onun müttefikiydi.
Bay Blatter! İstifa edecek misiniz?
FIFA'nın görünmez adamı sonunda yüzünü gösterdi.
Sepp Blatter sınıra dayanmış olabilir işi arsızlığa vurmayı planladığı belli.
Amerikalılar kesinlikle kellemi istiyordu
ama yönetim kurulundaki üyelerle beraber
yolsuzluk komplosu kuran adamın ben olmadığımı fark ettiler.
Sözleşmeyi kapmak için verilen rüşvetler, haraçlar, tabiri caizse o maç paraları,
bunların hiçbiri
FIFA'daki bu yetkililerin aralarındaki iletişim,
FIFA'daki çeşitli hiyerarşi ve kurallar olmadan olmazdı.
FIFA için eşi benzeri olmayan,
çok zor bir dönem.
Eminim daha kötü haberler de gelebilir
ama FIFA'ya olan güveni
geri kazanmaya başlamak
şart.
Büyük şok yaşanmıştı
ve insanlar sarf edilen kelimelerden ötürü şaşkına uğramış hâldeydi.
Ortada bir yolsuzluk ve dolandırıcılık varken,
FBI ve başsavcıdan bahsederken
seçim yapılması imkânsızdı.
Sepp Blatter bunu atlatacak mı? Herkesin aklındaki soru bu.
Ama konu FIFA olduğu için, Sepp Blatter olduğu için
hiç şaşırtıcı değildi ve olaylar daha da büyüdü.
Doğru kişiyi istiyorum.
-Bay Blatter mı, Prens Ali mi? -Onu herkes biliyor.
Bay Blatter Afrika için iyi işler yaptı. Afrika'da iyi iş çıkardı.
Blatter'ı seviyorlar
çünkü Blatter bu ülkelerin bazılarının tanınmasını sağladı.
65. FIFA KONGRESİ 2015
Önceden FIFA yönetimi kurulunun üyesi olmaktan gurur duyardım.
Ama o anda duyamazsınız.
Bazı insanlara karşı yapılan yolsuzluk suçlamalarının
somut olduğunu duyunca çok kızdım.
O zamanlar "Birimiz yozlaşmışsak hepimiz yozlaşmışızdır." derdim.
Ve aynen de öyle oldu.
Bu fırtına için suçlanıyorum.
Peki o zaman. Tamam. Sorumluluğu üstlenirim.
Sanırım öyle bir noktaya gelmişti ki
dokunulmaz olduğuna inanıyordu.
Sizinleyim ve sadece…
Sadece sizinle kalmak istiyorum.
Sizinle kalmak istiyorum.
Sizinle devam etmek istiyorum.
İnsanlar tutuklandı, otellerinden alınıp götürüldüler,
bazılarının başı adi suçlular gibi çarşafla örtülmüştü.
Fransa, kabin bir.
Derken dünyadaki futbol federasyonları
sanki hiçbir şey olmamış gibi Sepp Blatter'ı tekrar başkan seçti.
Bay Blatter, 2015-2019 dönemi için başkan seçildi.
Tüm gözler FIFA'dayken
futbolun en güçlü adamı Sepp Blatter
organizasyonda beşinci kez başkanlığı kazandı.
Sepp Blatter futbolun babasıydı.
Beş kez başkan seçilmek,
1998'den 2015'e kadar FIFA'yı yönetmek.
Onun gözünde, hatta birçok insanın gözünde
dokunulmazdı o.
Ama aynı zamanda hiç şüphesiz ki FIFA tarihinin
en çalkantılı, en karanlık döneminin başında yer alan adamdı.
Bir organizasyonun yöneticiliğini yapmış bir adamsanız
bir raddeye kadar suçlusunuzdur.
Ama bu Sepp Blatter ve FIFA.
Adalet Bakanlığı, FIFA'nın nasıl bir kurum olduğunu sorguluyordu
çünkü şöyle bir dönüm noktası oldu. "Biz bir suç örgütü müyüz, kurban mı?"
Onlara göre bu, mafya tarzı bir organizasyon.
Baş hukuk memuru Marco Villiger'ın
bizi işe alan, bizi deneten kişinin
bu meselelerle uzaktan yakından alakası yoktu.
FIFA'nın yasak yükümlülüklerine uymak
ve FIFA'nın bu süreci atlatması adına gerekli olan şeyi yapması için
FIFA, Marco'ya tam yetki verdi, haklarını yiyemem.
Yapmamız gerekenlerden biri FIFA'yla ilgili
başta ABD olmak üzere tüm yetkilileri eğitmekti.
Adalet Bakanlığı bizden bunu iki şeyle göstermemizi istedi.
Biri kapsamlı, mutlak bir iş birliğiydi.
Çok sayıda belge ve bilgi.
Ama ayrıca FIFA yönetimine yönelik daha kapsamlı bir soru var.
Burayı daha önce idare eden yönetim
reform sırasında da yönetime devam edebilir mi?
Sepp Blatter bile anca bir noktaya kadar geçiştirebilir.
Dayanılmaz bir baskı altındaydı.
Seçimler bitti.
FIFA üyelerinin tekrardan beni seçmesine rağmen
bu sonuç, futbol dünyasının desteğine sahip değil.
Dolayısıyla yetkimi olağanüstü seçim kongresine
bırakmaya karar verdim.
İlginiz için teşekkürler.
Flaş gelişme. FIFA Başkanı Sepp Blatter,
tekrar başkan seçilmesine rağmen görevinden istifa ediyor.
Daha geçen hafta kendini tüm tartışmaların üstünde gören bir adamdan
ne çarpıcı bir hamle değişikliği.
Sepp Blatter çabucak fikir değiştirdi,
ki kimsenin bunu tahmin ettiğini sanmam.
Bence bu
Tanrı'nın ona verdiği bir cezaydı.
Çünkü bana, itibarıma zarar verecek bir sürü şey yaptı.
O yüzden Tanrı dualarımı kabul etti bence.
Bu, 2026 Kuzey Kore için.
Tamam. Ama bedelini 2015'te ödedi.
Güvenliğim nerede? Hadi.
Al bakalım Sepp.
Tamam Sepp, hepsi orada, konuştuğumuz gibi. Sağ ol.
Blatter gidiyor belki ama sessiz olmayacak.
Kendi şartlarıyla, ön kapıdan çıkmak istedi,
arka kapıdan atılmak
ya da kafasında örtüyle kapıdan çıkarılmak istemedi.
Görevi bırakacağını söyledi ama halefinin seçimini yönetmek için
daha uzun süre yerinde oturacaktı.
Blatter'ı tahttan devirmeyi başaramayan o kadar çok kişi vardı ki
asıl soru şuydu, bunca yolsuzluk suçlamasından sonra
gerçek bir başkan adayı olarak geriye kim kalmıştı?
Tabii ki o zaman şöyle oldu,
UEFA ve Avrupa futbolunun adayı Michel Platini
FIFA'nın yeni başkanı olacaktı çünkü Bay Blatter görevi bırakıyordu.
O dönemde hepimiz Michel Platini'yi destekliyorduk
ve FIFA'ya ihtiyacı olan
o yeni soluğu getirmesini umuyorduk.
Yerine, herkesin güvenini kazanmış birinin gelmesi çok önemliydi.
Önceki rejimin yarattığı biri olarak görünmeyen bir kişi.
Bu gerçekten çok mühimdi çünkü ikinci bir şans olmayacaktı.
Bence Platini, Blatter'ın yere yığıldığını görünce
her şey ona formalite gibi geldi, FIFA başkanı o olacaktı.
Ama… Her zaman bir "ama" olacaktı.
Şu ahlâksız ödemenin haberi o zaman basına sızdı.
Artık herkesin bildiği,
Blatter ve Michel Platini arasında geçen ödeme.
Sonra…
Sonra bir haber daha çıktı…
İsviçreli avukat…
İsviçrelilere bir bilgi gelmiş,
2011'de yaptığım bir ödeme ile ilgili,
Michael Platini'ye iki milyon vermişim.
2011'de Blatter'ın göreve devam etmesi bir hayal kırıklığıydı.
Platini, UEFA'dan FIFA'ya geçmek için sırasını bekliyordu
ve bunu 2011'de yapabileceğini, Blatter'a meydan okuyabileceğini sandılar.
Fakat seçimden hemen önce Blatter FIFA'sından
iki milyon İsviçre frankı alması…
Platini resmen fatura kesmiş. Kâğıda basılı fatura.
Para FIFA hesabından ödenmiş,
Blatter'ın yeniden göreve gelmesinden önce.
Berbat bir görüntü.
Şoke oldum.
Sonra hemen aleyhimde bir dava açtılar
ve arkamdan kimse genelde yapıldığı gibi
suçu ispat edilene kadar masumdur demedi.
Kimse bundan bahsetmedi.
Biri bisiklet çalsa öyle derlerdi ama benim için demediler.
FIFA Başkanı Sepp Blatter
ve olası halefi UEFA başkanı Michel Platini,
küresel futbolun Etik Komitesi tarafından
90 gün geçici olarak görevden alındılar.
Blatter'ın kurduğu Etik Komitesi bu sabah
onu ve olası halefi Michel Platini'yi açığa aldıklarını söyledi.
Sonra bize ödemenin
Blatter'ın 2002'de FIFA'da çalışırken
Platini'ye söz verdiğini
ama hiç vermediğini söylediler.
İşini bitirdikten dokuz sene sonra
ona nihayet iki milyon İsviçre frankını vermişti.
Bu haber, Zürih'teki tutuklamalardan sonra patlak verdi,
hâlihazırda zaten insanlar hakkında suçlamalar yapılmıştı
ve bazıları da rüşvetleri, haraçları kabul etmişti.
Aslında aynı şey değil
ama bence FIFA ahlakına göre suçlandıkları şeyin bir kısmı da
çıkar çatışmasıydı.
Çalıştığın organizasyona olan vefa borcuna aykırı bu.
İşte yine o sırada resmî bir belge ortaya çıktı,
Sepp Blatter'a yapılan ödemeler.
Bu artık son darbe olmalıydı, gerçekten.
Sepp Blatter ve Avrupa futbol patronu Michel Platini
futbol global yönetim organının Etik Komitesi tarafından
sekiz yıl futboldan men edildi.
Üzgün olduğunu söyledi ama aslında kendine üzülüyordu.
Sekiz yıl uzaklaştırma aldım.
Sekiz yıl men edildim. Ama savaşacağım.
Kendim için, FIFA için savaşacağım.
Ne için sekiz yıl men edildim?
Bu kararla Blatter'ın dünya futbolunun başında geçen 17 yılı rezaletle bitecek.
Blatter'ın sonuna bu sebep oldu. Ne diğer şeyler, ne tutuklamalar
ne ABD iddianamesi.
Sepp Blatter'ın da ceza almasına bu sebep oldu.
Sepp yeni FIFA merkezini evi gibi inşa etmişti.
Kimse Sepp'in FIFA evinden taşınacağına inanmıyordu.
Ve ayrılışı bazıları için bir felaketti.
Bay Platini o sırada sonunda açığa alınmıştı.
UEFA Yönetim Komitesi toplandı
ve oybirliğiyle, Michel Platini'nin açığa alınmasını takiben olacaklara göre
ben mi aday olsam diye sormaya karar verdiler.
O sırada hepimiz döneceğinden emindik
ve aday oydu, o kadar.
Platini için, Infantino bir tür futbol memuru.
Infantino'nun azmini göremedi.
Hırsını anlamadı, önceden kestiremedi.
Infantino bir ömür genel sekreterlik yapmak istemiyordu
ve hemen önünde örnek alabileceği biri vardı, Blatter.
Birbirlerine on kilometre mesafedeki iki İsviçre köyünden geliyorlar.
Infantino, Platini'yi görmeye gidip
"Seni açığa alındığında sürede aday ben olacağım,
geri dönersen de işini geri almana izin vereceğim." dediğinde
Platini buna inanacak kadar saftı.
Cezai soruşturma yok.
Dünya Kupası'nın Rusya ve Katar'da olacağını garanti eder misiniz?
Evet, yani…
Bugün bana bunu sorarsanız, yirmiye sekiz,
evet, Dünya Kupası Rusya ve Katar'da oynanacak.
Tek bir dalga olsaydı sorun olmazdı
ama her hafta, her ay yeni bir sorun patlak veriyordu.
FIFA genel sekreteri Jérôme Valcke
görevden alındı.
Dünya futbolunun yönetim organı
genel sekreter hakkında bir dizi suçlama yapıldığını belirtti.
54 yaşındaki Valcke açığa alındı ve gelecek bir emre kadar görevden alındı.
Yanlış bir şey yaptığımızı düşünmüyorum
ama her şeyin mükemmel olması gereken bir dünyadayız
ama biz mükemmel değiliz.
Hayatımda hiç para almadım.
Hiç para da istemedim.
Ben FIFA'dan daha fazla para istemedim.
Verdiler.
FIFA'yı etik kurallar çerçevesinde yönetecekseniz
bol şans. Mümkün mü, bilmem.
Gerçek dünya bu değil.
Rusya Futbol Federasyonu da Infantino'yu destekleyecek.
Kendisi UEFA genel sekreteri.
Gerekeni yapmak mı istediniz?
Hâlâ vaktim var ama çok şey yaptım, değil mi?
Pekâlâ.
-Nasılsınız? -Sağ olun.
Çok iyiyim. Evet. Çok teşekkürler.
Gianni'nin oy sayısı 115.
Tebrikler, Bay Gianni Infantino.
Infantino başkan seçildikten sonra Platini şunu anladı ki
Infantino düşmandı
ve uzun zamandır da müttefiki olmamıştı.
Doğru zamanda, doğru yerdeydi, doğru arkadaşları vardı.
Bu seçimi kabul ediyorum Sayın Başkan.
Tamam, teşekkürler.
Infantino seçimi kazandığında…
Kısmet. Kader.
Her şeyin bir sebebi vardır.
Arapların tabiriyle, Al-Qadr.
…ilk olarak herkese seslenip şöyle dedi…
FIFA'nın parası sizin paranız. FIFA başkanının parası değil.
Bundan da şunu anladık, onlara para getiren tavizler ve statüko
aynen olduğu gibi devam edecekti.
Bunu böyle yorumlamak için o dönemde ben ve FIFA hakkında
yanlış fikre sahip olmanız gerek. Ben şunu…
Ama FIFA büyük bir skandal atlatmıştı.
Kesinlikle.
-Zihniyet de olanlara göre şekillendi. -Haklısın. Kesinlikle haklısın.
Ve FIFA'nın parası futbolun gelişimine hizmet etmeli,
başka hiçbir şeye, hiçbir şeye değil.
Demek istediğim, bu para futbolun parası, futbol gelişiminin parası,
ülkesinde futbolu geliştirmesi gerekenlerin parası.
Birkaç kişinin parası değil.
O parayı kötüye kullanmayın. Kullanmanız gerektiğinde kullanın.
Soruşturmada 50'yi aşkın kişiyi tutuklayan ABD Adalet Bakanlığı 2021'de
FIFA'nın yozlaşma kurbanı olduğunu, 201 milyon $ tazminat alacağını duyurdu.
Sepp Blatter ve Michel Platini'yi Adalet Bakanlığı hiç suçlamadı.
Chuck Blazer hüküm giyemeden 2017'de öldü.
Jack Warner ve Ricardo Teixeira kendi ülkelerinde
ve ABD kolluk kuvvetlerince aranıyor.
2018 ve 2022 Dünya Kupası için oy kullanan 22 FIFA üyesinden
sadece biri 2022'de FIFA'da kaldı.
Sepp Blatter ve Michel Platini Temmuz 2022'de
iki milyonluk ahlâksız ödemeyle ilgili İsviçre mahkemesinde aklandı.
Jérôme Valcke Haziran 2022'de rüşvetten suçlu bulundu. Karar temyizde.
Sepp Blatter 2028'e kadar FIFA'dan ve futboldan men edildi.
2026 Dünya Kupası'na evsahipliği yapmak üzere
FIFA Kongresi Kanada, Meksika ve ABD'yi seçti. Teşekkürler.
Bildiğimiz kadarıyla
FIFA'daki kurumsallaşmış yolsuzluk
sona ermişti.
Niye Moskova'ya gittiğinizi merak ediyorlar.
Bay Putin'den bir davet aldım. "Dünya Kupası'na geliyorsun."
Bence şu anda FIFA ve istikametine yönelik
büyük bir endişenin haricinde
elimizde çok daha ciddi bir şey var,
o da futbolun zor ve bölünmüş bir dünyadaki yeri.
DOHA, KATAR MART 2022
DNA'mıza işlemiş.
Doğuştan tutku duyduğumuz bir şey,
o yüzden bütünleyici.
Biz de dünyanın bir parçasıyız.
Herkes kim olduğumuzu görsün istiyoruz.
Misafirperverliğimizle, misafirlerimizi ağırlama şeklimizle tanınıyoruz.
Bu sadece bir gurur meselesi değil. Misafirperverlik kültürümüzün temeli.
Onları hoşça ağırlamak, güvende hissettirmek…
FIFA'nın 2010'da dağıtığı Dünya Kupaları
kabul edilemez sonuçlar doğurdu.
İnsan hakları, eşitlik, demokrasi,
futbolun temel çıkarları kaç yıl sonrasına kadar
ilk 11'de yoktu.
Dünya Kupası hazırlıklarında
yaralanan göçmenlere veya ölenlerin ailelerine bakılmalı.
Dünya Kupası çalışanlarının hürriyet ve güvenliğini sağlamayan
iş verenlere yer yok.
Kadınlar ligine ev sahipliği yapamayan liderlere yer yok.
Bu rüyalar tiyatrosuna gelen LGBTQ+ halkının güvenliğini
ve saygınlığını kanunen garantileyemeyen
ev sahiplerine yer yok.
Gerçek şu ki Dünya Kupası Katar'da yapılacak.
Aleyhlerinde yapılan tüm suçlamalardan kurtuldular.
Sonuçlarını göreceğiz
ama çok zengin oldukları için ev sahipliği yapıyorlar.
Sebebi bu.
Ev sahipliği yapmalarının sebebi para.
Ve Pelé!
İnsanlar futbolu her zaman çok sevecek.
Bütün mesele bu.
Cezbedici.
Çekici. Etkileyici.
Büyülü.
Onu yöneten kişilerin görevi…
…futbolun, iyi değerlere sahip,
bütün o tutkuya yaraşır bir yönde ilerlemesini sağlamak.
Çünkü futbolun suistimal edilebilir olduğu gayet net bir şekilde ortada
ve bu oyunu seven insanların tutkuları da
kötü amaçlara alet edilebilir.
Diktatörler sporu propaganda için çok kullanmışlardır.
Yakın zamanda, 2018 yılında Rusya'da da aynısı oldu.
Dünya misafirperver bir Rusya'ya,
sıcak bir Rusya'ya, dünyaya açık bir Rusya'ya tanık olacak.
1978 Arjantin'inine, 1936'daki Berlin'e bakmamıza gerek yok.
Şu anda bu yaşanıyor ve bize çok tanıdık gelmesi gerek.
Büyük sporun sahip olduğu güç konusunda
son derece dürüst olması gerekir.
Çocuklar!
İster dünyadaki barışın gücünü temsil etsin,
ister satın alınabilen
gücü temsil etsin
ve diktatörlerin, dünyadaki en güçlü, en zengin ülkelerin hizmetinde olsun.
Gitmem gerektiğinde
gitmek istemedim ama buna mecburdum
çünkü her şeyin bir noktada sonu gelir.
Geriye baktığımda
sadece şükran hissi duyuyorum.
Uluslararası futbolda bu oyuna bağlı olan
iki milyar insan var.
Top oynamak için daima sokaklara, bir yerlere dönüyorlar
çünkü oyunun özündeki iyiliğe inanıyorlar.
Ben de futboldaki bazı tarihi anlara
katkıda bulunduğum için mutluyum.
Bu beni çok gururlandırıyor.
Hepimiz Dünya Kupası ve FIFA'yla büyüdük.
Ama işin içinde değilseniz
karanlık yönlerini asla bilemezsiniz.
Mafya benzeri düzeni,
aralarında fahiş meblağlarda paralar paylaşan insanları,
toplanan orantısız gücü bilemezsiniz.
FIFA yolsuzluktan kurtulabilir mi diye soracaksanız
önce dünya yolsuzluktan kurtulabilir mi diye sormak lazım.
Bence kurtulamaz.
Şu anki hâliyle mümkün değil.
FIFA'nın başkanısın.
Devlet başkanı değilsin.
Seni kim seçti? Yönetim kurulu mu?
Hangi karanlık anlaşma, ittifak ya da uzlaşmadan sonra?
Sana gücünü asıl kim veriyor?
Futbolcular.
"Bir yerdeki adaletsizlik her yerdeki adalet için tehdittir."
Olaylar, dünyanın her köşesini etkiledi.
Evinin yanındaki tozlu sahada koşarken
benim gibi hayal kuran
kız, erkek her çocuğu etkiledi.
40 yılı aşkın süre FIFA'daydınız,
1998'den beri başkandınız
ama bir sürü yönetim kurulu üyesi, bir sürü tanıdığınız insan tutuklandı
ve suçlamalarla yüzleşti. Kimi hapse girdi.
Ama yetkili sizdiniz. Başkan sizdiniz.
Siz baştayken bunlar olduğu için bir sorumluluk duyuyor musunuz?
Ben FIFA'dan sorumluyum,
FIFA içinde çalışan üyelerden sorumluyum.
Sorumluluk almaya mecburum.
Ama başka ülke ve kültürlerden gelen federasyon üyelerinden
ben sorumlu tutulamam.
FIFA adına üzgünüm ama etik olarak ben sorumlu tutulamam.
Vicdanım rahat.
Ben…
Rahat uyuyabiliyorum, şimdi bile rahat uyuyorum
çünkü bu olanlardan ben sorumlu tutulamam.
Olanlar için üzgünüm ama sorumlusu ben değilim.
İnsan hakları örgütleri, Katar'daki Dünya Kupası hazırlıkları sırasında
binlerce göçmen işçinin öldüğüne inanıyor.
Katar 2022 organizasyon komitesi bu rakama itiraz ediyor
ve Dünya Kupası hazırlıklarında işle alakalı üç ölüm,
iş dışında da 37 ölüm yaşandığını söylüyor.
Alt yazı çevirmeni: Zeynep Tangün