2022 Dünya Kupası'nı organize etmeye hak kazanan ülke…
Katar!
KATAR
ABD bugün, dünyanın en büyük spor etkinliği olan Dünya Kupası için
ev sahipliği ihalesinde yenildi.
Katar çöl emirliği,
Avustralya, Japonya Güney Kore ve Birleşik Devletler'i yendi.
Başkan Obama, yönetim komitesinin ABD yerine Katar'ı seçerek
yanlış karar verdiğini söylüyor.
Katar 2022'nin kazanması tüm dünyayı şoke etti.
Ama nasıl kazandılar? Yani bu nasıl oldu?
Maçların yapılacağı Haziran ve Temmuz'da ortalama hava sıcaklığı 40 derece!
ABD ve Japonya gibi ülkeler karşısında beklenen bir durum değildi
ve teklife yönelik teknik rapor da gayet olumsuzdu.
Katar "yüksek riskli" görülmüştü.
Perde arkası işler her şeyi çözer.
Açık ara farkla
2022 Dünya Kupası için en iyi teklif ABD teklifiydi.
Şoke oldum, hayal kırıklığına uğradım
ama ilk tepkim galibiyeti satın aldıkları oldu.
FIFA'da yolsuzluk varsa ortaya çıkarılmalı.
Bugünkü karar bence uzunca bir süre tartışılacak.
Katar'ı seçmenin ardındaki mantığı açıklamak çok zor.
FIFA için bu bir felaket…
Hele ki FIFA'nın rüşvet yüzünden odak noktası olduğu bir dönemde.
-Bay Blatter? -Bay Blatter?
Bay Blatter…
Yönetim Komitesi'nin, Katar'a oy vermekten daha iyi bir fikri yoktu.
Yani hep dediğim gibi,
Dünya Kupası'na ev sahipliği yapıyor diye Katar'ı suçlarken
asıl FIFA'yı suçlamak gerek çünkü sistemin kendisi FIFA.
FIFA, sistem.
Neden Katar?
Niye bu kadar sıcak bir ülkede oynarsın?
Niye stadyum yapması gereken bir ülkeye gidersin?
Takımı dünya sıralamasında diplerde gezen, bu kadar küçük bir ülke neden?
Sonra bir de şu sorular var, çalışma koşulları,
insan hakları, Avrupalı taraftar oraya gidebilecek mi, vesaire…
Herkes gibi ben de şoke oldum.
PARA DEĞİL DE SICAKLIK SORUN…
Bence ne dünya basınından
ne de dünyadan böyle ters bir tepki bekliyorlardı.
RUSYA FELAKET
Kazandıktan sonra çok sert tepki aldılar.
Kazandığımızda sevinçten havalara uçtum, çok mutlu oldum
ama hemen ardından ağır bir depresyona girdim.
Çok sert bir saldırıydı.
Saldırı üzerimize geliyordu. FIFA'ya geliyordu.
Soldan, sağdan, merkezden bize, ülkemize gelen
eşi görülmemiş bir saldırı. Yapılan benzetmeler…
Saldırıların ırkçılaşmasına ramak vardı.
Zordu.
Öncelikle Orta Doğu'da yaşayan milyonlarca kişi adına
teşekkür ederim.
Oyunu Orta Doğu'ya kadar taşımanın, bölgemize, evimize kadar getirmenin
doğru karar olduğuna inandığı için FIFA'ya da teşekkür ederim.
Orta Doğu'ya gidiyoruz.
Arap dünyasına gidiyoruz.
İslam dünyasına gidiyoruz.
Bu futbol için bir gelişme, sakın para lafını etmeyin.
Bunun parayla ilgisi yok.
Bence siyasetin rol oynadığı en büyük karar
Dünya Kupası'nın benim istediğimin aksine
ABD'de değil, Katar'da yapılmasıydı.
Tam Katar'a oy verecekken
Blatter yanıma geldi.
"Katar yerine ABD'ye oy vermeni istiyorum." dedi.
Sizce başkanın bu seviyeye inmesi uygun mudur?
Cevap vermedim. Gitti.
Katar'a oyumu verdim, Katar kazandı.
FIFA yönetim kurulunun kodaman üyeleri Sepp'i iyice köşeye sıkıştırmıştı.
Konfederasyon başkanları var.
Afrika başkanı Issa Hayatou.
UEFA başkanı Michel Platini.
CONCACAF'ın başkanı Jack Warner
ve CONMEBOL başkanı Dr. Leoz.
Katar'dan da Bin Hammam.
O da Asya Futbol Konfederasyonu başkanı.
Hepsi Katar'la müttefik oldu.
O dönemde yönetim kurulunda üç CONCACAF üyesi vardı
ve üçünün de ABD teklifini destekleyeceği sanılıyordu.
O yüzden FIFA'daki en büyük müttefiği Jack Warner'ın
Katar'a oy verdiğini öğrenmek
Chuck Blazer'a büyük şok oldu.
İhanete uğramış hissetti.
Kendi konfederasyonuna nasıl oy vermezsin?
Bu adamlar yaşlıydı. Bir sonraki oylamada olmayacaklardı.
Çift oylama olursa iki kat para alacaklardı.
Onların maaş günüydü.
Doha'nın gökdelenleri,
Katar'ın doğal gaz zengini başkentinin ekonomik yükselişini simgeliyor.
Ve futbol çılgınlığın etkisiyle gelecek on yıl içinde
yeni bir yükseliş daha yaşayacaklar.
Başta futbol olmak üzere spor
kültürümüzde, hedeflerimizde her zaman büyük rol oynamıştır.
Ulusun bazı hedeflerini ilerletmesinde
bir katalizör, bir araç olmuştur.
Katarlılar bir spor endüstrisi yarattı.
Diğer ülkelerin
yıllar içinde organik olarak yaptığı şeyi yaptılar aslında.
Sporu, ulusal kimliğin bir parçası hâline getirdiler.
Katar için futbol ulus yaratma görevinin bir parçası.
İstedikleri şey Suudi Arabistan'ın gölgesinden çıkmak
ve kendi karakterlerini yaratmaktı. Dünya sahnesinde bir oyuncu olmaktı.
Dünyada bir iyilik gücü olarak görülmeyi istiyorlar.
Arap dünyasının böyle bir turnuvaya ev sahipliğini yapabileceğini
göstermek istiyorlar.
Her yerdeydiler.
Dünyada sporunun bankeri olarak görülmek istiyorlardı.
Katar'ın desteği olmadan organize edilecek hiçbir şey yoktu.
2009 yılında 2018/2022 tekliflerinin açılması
çok ciddi bir ilerleme demekti,
önümüzde açık bir kapı vardı.
Biz de şansımız olduğuna öyle karar verdik. Fırsat vardı.
Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmayı istememizin sebebi, futbol inancımız.
Dünya Kupası'nı Katar'a getirmek
Dünya Kupası'nı ilk kez Orta Doğu'ya getirmek demek.
Genç bir teklif ekibiydik. Farklı dilde konuşan bir sürü insan vardı.
Böylece futbol dünyasıyla iletişim kurabildik ve mütevazıydık.
Ezik olduğumuzu biliyorduk.
İnsanların bizi ciddi bir rakip olarak görmediğini biliyorduk.
Doha'da kaldığımız süre sırasında
bunun bir devlet projesi olduğunu çabucak fark ettik.
Dünya Kupası aracılığıyla
Katar'ı dünyanın merkezine oturtacaklardı.
Bu bir devlet projesiydi.
Futbol Federasyonu'nun projesi değildi.
Katar'ın kazanacağını hiç düşünmemiştim.
Futbol gelenekleri yok.
Rapordaki notları de iyi değildi.
Şehri yeniden inşa etmek zorundaydılar, bütün o stadyumları yapacaklardı.
Tek bir stadyumları yoktu.
Turistler ve takımlar için otel de inşa etmeleri gerekti.
Ama asıl sıkıntı Mayıs, Haziran ve Temmuz'da maç oynamaktı.
Raporları yazdık.
Bunlar onlara gönderilecekti.
Yönetim kurulundan herhangi bir kimse beni arayıp açıklama isteyebilirdi.
Kimse aramadı.
Sonra raporu herkesin okumadığı kanaatına vardım.
Mayıs, Haziran ve Temmuz'da oynanamayacağı umurlarında değilse
çalışma koşulları niye umurlarında olacaktı ki?
Sorun değildi.
CAPE TOWN, GÜNEY AFRİKA ARALIK 2009
Cape Town'daydık,
FIFA, FIFA Basın Kahvaltısı'nı düzenledi.
Tüm ülkeler ve bütün basın oradaydı.
Her teklif için aynı koşullar geçerliydi, hepimizin bir standı vardı.
Standamıza Arap basını geldi, o kadar.
Standımıza kimse gelmedi.
Yani eşantiyonlarını alıp gittiler, o kadar.
Derken tüm etkinliğin ortasında David Beckham içeri girdi.
Sanırsın deprem olmuştu.
Basın mensupları itişmeye, sandalye ve masalara tırmanmaya başladı.
Herkes onların etrafını sarmıştı.
Şeyh Muhammed,
Katar 2022 teklifinin genel direktörü,
o gün bana dönüp şöyle dedi:
"O basın ilgisini niye benim de görmemi sağlamadın?"
Afalladım çünkü o, David Beckham'dı yani.
Dünyadaki herkes David Beckham'ı tanıyor.
Bu ülkedeki bir prensi dünyada kimse tanımıyor.
Takım çok küçüktü.
Kimse Dünya Kupası'nda oynamamıştı.
Hiçbiri FIFA politikasını bilmiyordu.
Hatta hiçbiri spor sektöründe çalışmamıştı.
Konuya tamamen uzaylı insanlardı bunlar.
FIFA politikasından anlayan tek kişi
Mohamed Bin Hammam'dı.
Mohamed Bin Hammam Asya Futbol Konfederasyonu'nun başkanıydı.
FIFA yönetim kurulundaydı, 24 üyeden biriydi.
Futboldaki en güçlü adamlardan biriydi
ve Katar vatandaşıydı.
Pek göz önünde olan biri değidir. Arka planda olmayı tercih eder.
Yöneten kişi olmayı sever.
Bence Katar'ın büyüklüğü,
Katar'ın hava koşulları,
böyle bir hırsı desteklemiyor.
Mohammed Bin Hammam'ın bu fikri onaylaması
ve teklife destek vermesi epey zaman aldı.
Kazanmamız için gereken araçları bize vereceğini biliyorduk.
Dünya Kupası için
yönetim kurulu üyelerinin oyunu alman gerek,
onların planı da buydu o yüzden.
24 üyeyi de tanıyor.
Bir, bizi hepsiyle tanıştırabilir,
iki 24 oyun hepsini alabilmek için
ne yapılması gerek, bize öğretebilir.
OYLAMADAN 10 AY ÖNCE
Katar, Angola'daki
Afrika Futbol Kongresi'ne sponsor olmuştu.
Teklifte kaderimizi değiştirem Angola'ydı,
Angola'daki CAF Kongresi'nde yaptığım konuşmaydı.
Mesaj güçlü bir yankı uyandırdı.
Bence bizi o zaman ciddi bir aday olarak görmeye başladılar.
Konu sadece yönetim kurulundaki üç üyeyi ikna edebilmemiz değildi.
Tüm Afrika konfederasyonunun teklifimizi konuşuyor olmasıydı.
Ama dönüm noktası Angola'ydı.
Hepimiz aynı otelde kalıyorduk.
Tercüme için yardıma çağrıldım. Ben de gittim. Fransızcam var.
Akşam farklı saatlerinde, farklı kurul üyeleriyle beraber
süite davet edildik.
Hayatou, Anouma ve Adamu.
Güney Afrika'yı konuşuyorduk.
Dünya Kupası'na ev sahipliği yapması için Afrika'ya şans verilmesi,
Dünya Kupası'na ev sahipliği yapması için Arap dünyasına da şans vermek gerektiği.
Derken Hassan, futbol federasyonu, Hayatou'nun futbol federasyonu için
Hayatou'ya bir milyon dolar teklif etti.
Karşılığında da bize oy vermesini istiyorduk işte.
Hatırlıyorum, herkes gülmüştü.
"O kadar yetmez." dendi.
Böylece rakam bir anda bir buçuk milyon dolara çıkıverdi.
Kulağa basit geliyor, evet ama o kadar basitti işte.
"Futbol federasyonunuz için size bu parayı verelim,
siz de bize oyunuzu verin."
Sonra da "Teşekkürler. Görüşürüz."
Sonra tek tek, Anouma ve Adamu'yla da aynı görüşmeyi yaptık.
Böylece o akşam, oylarına karşılık her yönetim kurulu üyesine
bir buçuk milyon dolar teklif edildi.
Peki bu… Yani bu para fiziki miydi yoksa sözel bir şey miydi?
Sözeldi. Parayı hiç görmedim.
Onu hiç görmedim.
Paranın futbola gideceği de gayet netti.
"Bu para cebinize gidecek." denmedi hiç. Bunu vurgulamam lazım. Bu hiç söylenmedi…
Para nereye gitti, hiç fikrim yok. Bilmiyorum.
Otel odama dönmeden önce
Hassan bana "Bunu kimseye anlatmayacaksın." dedi.
Ben de "Tamam." dedim.
FIFA DÜNYA KUPASI KATAR 2022
Olayı hiç unutmadım
ama uzun bir süre bu konuyu tekrar konuşmadım.
Günlerim sayılıydı, biliyordum ama bana göre
kovulmayı hak edecek hiçbir şey yapmadım.
Katar'dan ayrılmam için bana üç gün verildi.
Oyuna ayak uyduramadım.
Phaedra, Mart 2010'da ayrıldı.
Sonra Aralık 2010'da, oylamadan sonra
İngiliz gazetesi The Sunday Times'dan, Dünya Kupası ihalesinde olanları inceleyen
bir gazeteciyle görüştü.
Olanlarla ilgili Claire Newell'la
kayıt dışı bir görüşme yaptım, şahit olduklarımı anlattım.
Sanırım kısa bir makale yazdı
ve işte o zaman her şey değişti.
MUHBİR 1,5 MİLYON DOLARLIK ANLAŞMALAR
Bana Katar muhbiri lakabı takılmıştı.
Kanıt yok. Kanıt istedik.
Hayatta bir prensip vardır,
suçlu ilan edilene kadar masumsundur.
O yüzden FIFA'da yolsuzluk var demeyi bırakın.
FIFA yozlaşmadı!
Kesinlikle hayır.
Phaedra'nın bu suçlamaları yaptığı ortaya çıktı.
Derken birden bire tehditler almaya başladım.
İsimsiz telefonlar, e-postalar, sosyal medya.
Çok korkuyorum.
Kimden korkuyorsun?
Konuşarak canını sıktığım herkesten.
Ve beni defalarca susturmaya çalışanlardan.
Bana resmen "Ya yalan söylediğine dair yeminli ifade imzalarsın
ya da yasal olarak peşine düşeriz." dediler.
TEKLİF KAMPANYASINDAN KOVULDUKTAN SONRA İNTİKAM ALMAK İSTEDİĞİNİ SÖYLEDİ
Angola ve Phaedra'nın iddialarıyla ilgili tepkinizi merak ediyorum.
Diğeri de Sunday Times'ın manşeti,
"Katar, Dünya Kupası'nı satın aldı."
Ama ben bunları görünce ilk tepkinizi merak ediyorum.
Özellikle Phaedra konusunda tepkim şöyle oldu…
Yani aslında ikisi de hayal kırıklığı.
Hayal kırıklığımın sebebi ikisinin de özünde yalan olması.
Yalan olduğunu kanıtlayan gerçekler de ortada.
Oylarını garantilemek için insanlarla
global düzeyde işler yaptıklarına inanıyorum.
Bence kimse daha önce bu boyutta bir şey yapmadı.
İster buna yozlaşma deyin, ister demeyin, uluslararası işler böyle yapılır.
TEKLİF VEREN ÜLKE KATAR
Katar'da yapılacak bir Dünya Kupası rakipsiz ticari fırsatlar sağlar.
Hükümet düzeyinde yapılmış çok büyük anlaşmalar vardı,
mesela Katar ve Tayland arasındaki büyük doğal gaz anlaşması gibi
çünkü yönetim kurulunda Taylandlı bir temsilci var.
Bunun oy kazanmakla bağlantılı olduğu iddiası
olaya adı karışan herkes tarafından inkâr edildi.
Bir diğer FIFA yönetim kurulu üyesi Marios Lefkaritis de
32 milyon avro karşılığında Katar'a toprak sattı.
Bunun verdiği oyla hiçbir ilgisi olmadını söyledi.
Katar Emiri Brezilya'ya geldi.
Bir süre kaldı, hatta Başkan Lula'yı da ziyaret etti,
ki o da Katar taraftarıydı.
Rio de Janeiro'da öğle yemeği yedik.
Yemekte Katar Emiri, Dr. Havelange ve ben vardık.
Sekiz ya da dokuz kişiydik.
Katar'ı desteklemeye o zaman karar verdik.
Bana iyilik yapıldı, ben iyilikler yaptım. Bu gayet normal.
Ama hayatımda hiçbir şey için rüşvet almadım.
Yönetim kurulundaki Avrupalı delegelerin kime oy vereceği konusunda
hayli sözü geçen
UEFA başkanı Michel Platini, oylamadan sadece birkaç hafta önce
Fransa başkanı Nicolas Sarkozy ve Katar Emiri'nin oğlu ile
Paris'teki Élysée Sarayı'nda öğle yemeğine gitti.
OYLAMADAN 9 GÜN ÖNCE
Koca bir Katar heyetini orada görünce çok şaşırdı,
Platini önceden uyarılmamıştı.
O yüzden kendi deyimiyle ona "bilinçaltı mesaj" verilmişti,
aynen bu kelimeleri kullandı.
Güya Sarkozy ona, Fransa'nın çıkarı için
ABD yerine Katar'a oy vermesinin daha iyi olacağını söylemişti.
Platini, Sarkozy'nin tuzağına düştü.
Sarkozy, Katarlılara "Bakın, Platini benim kontrolümde." demek için
Platini'yi kullandı. "Dünya Kupası için Fransa size oy verecek."
Ki bu Katarlılar için büyük olaydı.
Tamam, nasıl olduğunu anlatayım.
Anladığım kadarıyla Katar'a oy verirsem Fransa mutlu olacaktı.
Bunu anladım ama kimse benden bir şey istemedi.
Nicolas Sarkozy Katar'a oy vermenizi istemedi mi?
Hayır. Belki o yüzden benim oyumu Katar'a satmıştır.
Belki Katar'a oy vereceğimi biliyordu.
O yüzden Fransa'nın hayrı için, birçok şeyi elde etmek için
oyumu Katar'a sattı.
Platini, Katar'a oy verdikten sonra yaşanan olaylar inanılmaz.
Katarlı QIA, Paris'in ana futbol kulübü Paris Saint-Germain'i satın aldı
ve kim bilir, bu işe kaç para yatırdılar.
Katarlı yayın kuruluşu beIN Sports,
yüklü bir paraya, Fransız futbolunun TV haklarını satın aldı.
Üstüne üstlük
Katar ve Fransa arasında çok büyük ticari anlaşmalar da yapıldı.
Mesela Katarlılar bir sürü Fransız Airbus uçaklarından aldı.
Dünya Kupası'nı Katar'a götüren kararlar
siyasetin en yüksek kademelerinde alındı
ama Katarlılar her türlü uygunsuzluğu tamamen inkâr ediyor.
Dünya Kupası'nı satın almak, kurul üyelerine rüşvet vermek.
Suçlamaları biliyorsunuz. Hepsini duydunuz.
Tayland, Rusya, Katar ve Sarkozy arasında yapılan
jeopolitik anlaşmalar.
-Hangi jeopolitik anlaşmalar? -Suçlamalar bunlarla ilgili.
Hangisi? Size hangisi diye soruyorum.
Tamam, doğal gaz…
-Kimle kim arasındaki anlaşma? -Tayland ve Katar arasında.
Gerçekler ortada.
Bazı şeyler son derece gerçek dışı.
Bu bizim doğal kaynağımız, geleceğimizi inşa ettiğimiz bir şey.
Bir Dünya Kupası oyu uğruna kullanılacak bir şey değil.
KATAR 2022 TEKLİFİ
İNANILMAZI BEKLEYİN
Arap şeyhlerinin para saçma klişesini besliyor.
Dünya Kupası bu yüzden çok önemli
çünkü klişeyi yıkmamız gerekiyor.
Kurallara bağlı kaldık.
Ahlaki değerlerimize bağlı kaldık.
Teklifimize istinaden kazandık.
İlk Dünya Kupası'nın
artık Arap dünyasına girme vaktinin geldiği vizyonuna istinaden kazandık.
Katar!
Sonuç açıklandığında herkes çok mutlu, çığlık çığlığayken
ben heykel gibi ayakta dikiliyordum
çünkü oturduğum yerden Sepp Blatter'ı göremiyordum
ve ekibimin "Başardık." diye bağırdığını duyana kadar da öylece dikildim kaldım.
Arap dünyasında büyük bir kutlama vardı. Asya'da büyük bir kutlama vardı.
Ama Blatter'ın yaptığı şey huzurumu kaçırıyor.
Katar'ı elemeyi kafaya koymuş.
Huzurumu kaçıran şey bu işte.
Yapacak mı, yapmayacak mı? Bunu cevaplamaya geldik.
Bahsettiğimiz kişi Mohamed Bin Hammam.
Söylentiye göre FIFA başkanlığı için Sepp Blatter'a meydan okumayı düşünüyor.
Aslında Blatter taraftarıyım.
Kesinlikle onun güvenilir bir danışmanıydım
ve evet, başarısında benim de katkım oldu.
Mohamed Bin Hammam, Blatter'ı dost olarak görüyordu
ve Blatter'a sonuna kadar sadıktı ama bu tek taraflıydı.
Blatter, 1998 seçimlerinden sonra iki dönem kalacağına söz verdi.
Ama sözünü tutmadı, Blatter üçüncü bir dönem daha kaldı
ve Bin Hammam'ın buna canı sıkıldı
çünkü Blatter'ın sözünü tutmamasını kabul edemedi.
Blatter, 2011 seçimleriyle ilgilenmez sanıyordum.
Başkanlığın bir sınırı olmalı. Maksimum üç dönem.
Bana göre bu, futbol adına iyi bir şey değildi.
Oyun için kötüydü.
Ama her zaman ikinci bir aday olması lazımdı.
Bin Hammam'ın Dünya Kupası'nı Katar'a götürmesi Blatter için bir şoktu.
Tam bir sürprizdi.
İlk kez gücünün sınırlarını gördü.
Ve burada kendinden daha güçlü bir kimse varsa,
en azından tek bir özel etkinlikte, o da Mohamed Bin Hammam'dı.
Bence Bin Hammam bağımsız biri. Sepp Blatter'la vaktini doldurdu.
Bence çoğumuz gibi o da Sepp Blatter'dan bıktı,
Sepp'in, FIFA'nın adına leke sürdüğünü düşünüyor,
birinin araya girmesi gerektiğini görüyor.
Ama bence Blatter hırslarını kontrol edemedi.
Spor dünyasının gerçek Machiavelli'siydi.
13 yılın ardından Sepp Blatter başkanlık gücünün tuzaklarına alıştı.
Bu süre boyunca dünyanın her yanından onu nişanı ve ödüller aldı.
Ama FIFA'yı yönetme biçimini herkes takdir etmiyor.
Konumumu korumak istedim.
Futbolun gelişiminde geçirdiğim onca yılı, genel sekreter
ve başkan olarak geçirdiğim onca yılı geride bırakamazdım.
Blatter herkesten sadakat beklerdi
ama onun sorunu şuydu, bunca yıl boyunca
Bin Hammam gibi siyasi destekçilerine hiç sadık kalmadı.
FIFA'daki koltuğum için 2009'da Asya'da bir seçim yapıldı.
Bir aday daha vardı
ve Blatter'ın onu desteklemesine çok şaşırmıştım.
Benim için çok tuhaftı.
Güya onun arkadaşıyım.
Beni kendine bir tehlike olarak gördü
ve beni FIFA'dan çıkarmak istedi.
Ben de dedim ki
ona bu hayatta huzur vermeyeceğim.
Dünya futbolunu yöneten adam Sepp Blatter,
FIFA başkanlığı için dokuz yıldır ilk kez mücadele edecek.
BBC'ye konuşan Mohammed bin Hammam,
daha şeffaf bir oyun ortaya koymanın vakti geldi diyor.
Bay Bin Hammam, Asya Futbol Konfederasyonunun başkanı.
Sepp Blatter'ı yenmek büyük bir şey.
Açıkçası onu devirmenin mümkün olduğunu düşünmüyordum
çünkü konumu çok sağlamdı.
Sepp Blatter, Dünya Kupası'ndan gelen milyarlarca sterlini
kendi güç tabanını desteklemek için kullandı.
Biricik mükafatından mücadele etmeden vazgeçmez.
MIAMI, ABD
Karayiplileri Miami'de görmek istedim
ama vize alamadım.
Yetkililerin "Hayır, sana vize veremeyiz." demesi için bir sebep yok.
Tahminimce ABD'ye gitmemi ve Karayiplilerle görüşmemi
istemeyen birileri var herhâlde.
Gergin birkaç gündü.
Başkanlık seçimi yapılıyordu.
Bay Bin Hammam orada değildi
ama Bay Blatter oradaydı.
O dönemde CONCACAF'ı yöneten Jack Warner diye biriydi, başkan oydu
ve genel sekreter de Chuck Blazer diye Amerikalı bir beydi.
Derken kongre kürsüsünde Bay Blatter durup dururken
CONCACAF'e beş milyon dolarlık bir kalkınma bağışında bulundu.
Ancak bu kadar aleni olabilirdi.
"Tüm üyelerinizin önünde, bölgeniz için size bir hediye vereyim Bay Warner."
Seçimlerden bir, iki ay önce falan.
Bundan memnun değildim.
Adayım. İnsanları görmek istiyorum. Onlarla konuşmak zorundayım.
"Bay Warner, bana bir fırsat daha verin." dedim.
Sonra Port of Spain'de bir kongre düzenlediler.
PORT OF SPAIN TRİNİDAD & TOBAGO
Karayip Futbol Birliği'ndeki tüm ülkeler
Trinidad, Port of Spain'deki Hyatt Regency Hotel'e davet edildiler,
ki elbette Jack Warner'ın güç tabanı onlardı.
Jack Warner'ın kendi seyahat firması vardı
ve etkinliğin ulaşımını düzenlemesi için firmaya 363.000 dolar ödenmişti.
Chuck Blazer'a göre Warner'ın bu etkinliği düzenlemesi kötü fikirdi.
Sırf Karayipler için bu kongreyi düzenlememeliydi
ve en azından kamu önünde bunu dürüstçe yapmalıydılar.
Onu birkaç kez durdurmaya çalıştılar
ama Chuck onu korkutamadı.
Korkutması gerekirdi ama korkmadı.
Jack Warner'ı biliyordum.
Jack Warner, konfederasyon başkanı olarak
Bin Hammam'a bir fırsat sundu.
Biz de sunacaklarını öğrenmek için oraya gittik tabii ki.
İlk gün Bin Hammam sunumunu yaptı.
Ve Bin Hammam konuştuktan sonra enteresan bir şey oldu.
Federasyonlara yardım için bir hediyeden bahsettiler.
Hediyeyi almak için bizi bir yere davet ettiler.
Sıramı bekledim, odaya girdim
ve içeride CFU'dan yetkililer vardı.
Üstünde "Porto Riko" yazan bir zarf verdiler.
Zarfı açtığımda içinde nakit para vardı.
Toplam 40.000 dolar nakit.
Hemen "Bu ne için?" dedim.
"Futbolla alakalı istediğiniz her şey için kullanın diye."
Belli ki o parayı herkese vermişlerdi.
Bana deselerdi ki
"Bu para oya karşılık," o zaman "Kabul etmem!" derdim.
Hatta parayı geri verdim.
Maalesef çoğu o parayı aldı
ama üç, dört tane dikkate değer istisna
parayı almayı reddedip ihbar etti
ve bunun çok kapsamlı sonuçları oldu.
Bu içi para dolu zarfların haberi birkaç saat içinde
ta New York'a, Blazer'a ulaştı.
Bu durum Chuck Blazer'ı çok zor bir duruma düşürdü.
Neredeyse 20 yıldır Jack Warner'la çalışıyordu.
Yani bozulan bir dostluğa şahit oluyoruz.
Warner'a defalarca Trinidad'da konferans yapma dedi,
o da bunu kabul etmedi.
Şimdi de bu oluyor. Futbolda geçirdiği onca yılda
şahit olduğu en bariz yolsuzluk
hemen burunlarının dibinde gerçekleşiyor. Desteyle para dağıtıyorlar.
Warner, Blazer ve genel olarak futbol için
büyük bir utanç kaynağı hâline geldi ve Blazer onu ihbar etmeye karar verdi.
Warner'ı Zürih'te, FIFA'daki üst düzey yetkililere rapor edecek.
Zarflardaki paraları konuşmak için o telefon görüşmesini yapacağı gün,
telefonu almadan önce
bana baktı ve "Bunun sonu iyi olmayacak." dedi.
Chuck Blazer'ın beni aradığı günü hatırlıyorum,
Karayipler'de bir şey olduğunu söyledi.
Ve bana bu fotoğrafları gönderdi.
Blatter'a gidip "Chuck Blazer beni aradı,
bana olanlardan bahsetti." dedim.
Etik Komitesi başkanını aradım.
"Derhâl trenle Zürih'e gelmelisin." dedim.
Pazar günüydü. "Buluşmamız gerek çünkü büyük bir sorunumuz var."
Orada çok garip şeyler var.
Mohamed Bin Hammam tuzağa düştü. Diğer bir konu da, neden düştü?
Belli ki Bin Hammam Karayip Futbol Birliği üyelerine
kıyak geçmesi gerektiğine inandırılmıştı.
Bunu da yaptı ve tuzağa düştü.
İnsanlara rüşvet vermek gibi kötü bir niyetim yoktu.
Yine bir komplo.
Onca kaynağa sahip FIFA'yla savaştığımı unutmayın.
O yüzden tabii ki de benden bin kat daha kuvvetli
bir hikâye yazabilirler.
Bugün FIFA Etik Komitesi'nin bir duyurusunu gördük.
Jack Warner ve FIFA başkan adayı Mohamed Bin Hammam'a ilişkin
yolsuzluk iddiasını soruşturuyorlarmış.
Oy satın almaya kalkıştınız mı?
Ömrümde hiç böyle bir şeye niyetlenmedim.
Karayipler'deki yetkililere hiç para verdiniz mi?
Hayır, kimseye. Böyle bir şey yaptığımı kimse iddia edemez.
Tekrar etmek istiyorum, bildiğim kadarıyla Bay Bin Hammam
Karayipler'deki ülkelere hiç para vermedi.
O dönemde Jack kendinden çok emindi.
Her türlü kovuşturmaya karşı dokunulmazlığı olduğunu sanıyordu.
Trinidad'da dağıtılan paralardan sonra
çok çarpıcı bir hadise yaşandı
ve bunu filme almışlar.
Burada sizden daha imanlı olduğuna inanan insanlar var.
İmanlıysan kilise aç dostum.
Ama gerçek şu ki bizim işimiz bizi ilgilendirir.
O yüzden şunu söylüyorum,
bu size verildi çünkü Bin Hammam dedi ki
size kendi elleriyle gümüş tepsi sunamazmış.
Ben de "Boş ver onu." dedim. "Bir bedel belirle ve onu ülkelere ver."
Alacağınız hediyeyi ülkenizdeki futbol kalkınması için
en iyi ne şekilde kullanacağınızın takdiri size kalmış.
Burada vicdan sahibi olan ve parayı geri vermek isteyen biri varsa
onu alıp kendisine iade etmeye hazırım.
Ama gidip bunu dışarıda konuşmayın ve kendinizi dindar sanmayın,
kendinizi herkesten üstün görmeyin.
Umarım açık konuşmuşumdur.
Jack Warner'ın CONCACAF'taki geleceği ne?
Gördüğüm deliller neticesinde
bir geleceği yok bence.
Peki ya Jack Warner'la kişisel ilişkiniz?
Bozuldu tabii ki de.
Tamam. Sizce ihanete uğradığını hissediyor mudur?
Ben ihanete uğradım, zira…
Üyelerimizi maruz bıraktığı risk ve tehlike,
onları böyle bir duruma düşürmesi,
hediyeleri kabul ederek kendilerini riske atmalarına izin vermesi,
akıl almaz bir şey.
Bugün basın toplantısına gelen FIFA başkanı
krizden uzaklaşmak için can atıyordu.
Kriz mi? Kriz nedir?
Krizde değiliz.
Sadece bazı zorluklar yaşıyoruz ve bu zorluklar çözülecek,
hepsi ailemiz içinde çözülecek.
Ama yine de kendini şiddetli suçlamalarla mücadele ederken buldu.
Bu seferki suçlama da Katar'ın 2022 Dünya Kupası teklifiydi.
Katarlılar için durumun kötüye gittiği aşikar.
İhaleyi kaybetmekten korkuyorlardı
çünkü iki suçlama iddiam,
Mohamed Bin Hammam ve hikâyesi ortaya çıkmıştı.
Blatter, Dünya Kupası ihalesi sırasında
birçok yanlış yapıldığını ve Bin Hammam'ın işin içinde olduğunu söyledi.
Bana, itibarıma zarar vermek için bir sürü şey yaptı.
Gerçekten hiç sınır tanımıyor.
Sporun en büyük siyasi zekâlarından biri olan Sepp Blatter
Trinidad, Port of Spain'de patlak veren bu skandalı,
rakibinden kurtulmak için bir fırsat olarak görüyor.
İnsanların yükselişi
ve ardından böyle düşmeleri gerçekten bir dram.
Blatter hakkında yanlış hüküm verdiler
çünkü onları bir arkadaş gibi getirip sonra düşman gibi bırakmıştı.
Rakiplerinden kurtulmak istiyordu
ve ona meydan okuyan tek kişi Bin Hammam'dı.
Ama Blatter bir çıkış yolu bulmalıydı ve bir anlaşma yaptı.
Emirin oğlu, Şeyh Jassim bir gün FIFA'ya geldi.
Bin Hammam da FIFA'ya geldi.
Seçimden üç gün önceydi.
Şeyh Jassim ve Bin Hammam konuştular da konuştular.
Arapça bilmiyorum ama sonra Prens Jassim dedi ki
"Hayır, İngilizce konuşalım
çünkü Bay Blatter ne konuştuğumuzu bilsin istiyorum."
Sonra emirin şöyle dediğini söyledi:
"Bay Blatter'a karşı çıkmayacaksın.
2011 seçimlerinde Bay Blatter'ı destekleyeceğiz."
Böylece Katar Bin Hammam'ı aday göstermekten vazgeçecekti
ve Blatter da 2022 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapma hakkını
Katar'ın nasıl kazandığıyla ilgili daha fazla konuşmayacaktı.
Blatter'ın bize zarar verebileceğini biliyorum.
Onda çok numara var.
Riske atmam… Blatter'ın bunu yapabileceğini biliyorum.
O yüzden kendimce "Tamam, benden bu kadar." dedim.
Ve evet, bu insanlar bana son derece zarar verdi.
Büyük rüşvet skandalından sonra,
bu spor kriziyle mücadele edecek tek aday olarak kalan Sepp Blatter
tekrar FIFA başkanı seçildi.
203 oydan 186'sını alan Blatter, futbolun idari organının başı olarak
dört yıllık bir dönem daha kazandı.
75 yaşındaki İsviçreli yönetici 1998'den beri yönetimde.
Eski rakibi Mohamed Bin Hammam
rüşvet iddiaları yüzünden açığa alındı.
Başkan Yardımcısı Jack Warner da rüşvet iddiaları yüzünden açığa alındı
ama FIFA için daha tehlikeli sırların ifşa olmak üzere olduğunu söylüyor.
Dediğim gibi FIFA tsunaminin geldiğini hissedecek.
İnanın. Bunlar daha bir şey değil.
Çünkü günün sonunda Blatter durdurulmalı.
Sepp Blatter'ın kendisi suçsuz bulundu
ama bu akşamüstü basın konferansında bazı zor sorularla karşılaşabilir.
Kendi bu skandalı atlatabilir ama FIFA'nın itibarı atlatamaz.
Bu olanlardan fayda sağladığını bildiğim tek kişi Chuck Blazer'dı.
Warner futboldan çıktı, Bin Hammam futboldan çıktı
ve Chuck Blazer,
tüm hikâyenin en çetrefilli anlarından birinde
kahraman ilan edildi. Ve tüm dünya haberleri de
Blazer'ın muhbirliğini, maçı kurtaracak biri olduğunu konuşuyor.
Chuck Blazer'a adil davranmak gerek çünkü bunu yapmak için
tertemiz biri olmak lazım.
Öyle biri değil demiyorum ama bunu yapmak büyük cesaret ister.
Chuck muhbir değil.
Muhbir dediğin etrafına bakar ve der ki
"Buradaki yanlışların bir parçası olmak istemiyorum."
Sonra da millete olan biteni haber verir.
Yanlışların mimarından muhbir olmaz,
yıllardır süregelen yanlışlardan en başta nemalanan kişi muhbir olmaz.
CONCACAF, New York'ta 56. ve 5. Cadde'nin köşesinde. Trump Tower'da.
Biz 17. kattaydık ve Chuck da rezidans kısmında yaşıyordu, 49. kattaydı.
Bence Chuck'ı motive eden şey FIFA ve CONCACAF'ın ona sunduğu
yaşam tarzını devam ettirebilmekti.
CONCACAF'taki her mücadelenin başında ve sonunda
Chuck bireysel olarak para kazanıyordu.
Chuck her anlaşmadan minimum yüzde 10 ve bazen de fazlasını alıyordu.
Blazer'ın futboldaki her türlü nahoş hadiseden
faydalandığı çok açıktı.
Bence bu sırf onun değil,
tüm yozlaşmış, üst düzey FIFA yetkilerinin durumunu ortaya koyuyordu,
hepsi dokunulmazdı. Kimsenin peşlerinden geleceğini düşünmüyorlardı.
Böyle bir olasılık akıllarından dahi geçmiyordu.
FBI'ın New York bürosundaki uzmanlığım
organize suçlar.
O sırada, yani 2010 senesinde,
erişimimizi genişletmemiz emrediliyor,
bizi ABD'de etkileyen uluslararası suçları incelememiz isteniyordu.
Aynı dönemde FIFA yolsuzluğunu yine gündeme getiren
bazı İngiliz gazeteciler vardı.
Özellikle tecrübeli bir gazeteci olan
rahmetli Andrew Jennings, FIFA yolsuzluğunu ifşa etmeye çalışıyordu.
Başkan Blatter, sormam gerek,
dünya futbolunu kontrol etmeye uygun biri misiniz?
-Tekrar merhaba. -Git başımdan.
Acaba kaç para… Yapmayın lütfen. Acaba kaç para….
-Beni rahat bırak. -Efendim. Rica ediyorum.
Lütfen bunu yapmayın.
Futbolun idari organı FIFA'nın uzun süreli yöneticilerinden Jack Warner
istifa etti.
Yolsuzluk iddiaları yüzünden bir ay önce açığa alınmıştı.
FIFA, istifasının bir sonucu olarak
Bay Warner'a yönelik soruşturmanın kapandığını
ve masum bulunduğunu söyledi.
Port of Spain rüşvet olayından sonra gözden düşen Jack Warner
futbol dünyasından kovulamadan istifa etti
ve üzerlerine bir tsunami salacağına dair FIFA yetkililerine söz verdi.
Ve Blazer'a dair olumsuz bilgiler Andrew Jennings'e sızdırılmaya başladı.
Blazer'ın sahip olmaması gereken her türlü güzel şeyi gösteren belgeler.
Mesela Miami ve Bahamalar'da evler, Zürih'te güzel bir Mercedes,
muazzam bir mal varlığı
ama paranın nereden geldiği hâlâ belli değil.
Blazer'ın yurt dışı hesaplarına yatırdığı çekler vardı.
Bütün bunlar Jennings'in yaz boyunca yazdığı
bir dizi makaleyle sonuçlandı.
Elimdeki bir yolsuzluk projesi için çeşitli Google uyarılarım vardı.
Bir sabah bir tane uyarı aldım,
İngiliz gazeteci Andrew Jennings'in bir makalesine aitti.
Sanırım futbolun benim için anlamından ötürü etkilendim,
futbolla büyümüştüm, kalbimde bir yeri vardı.
Andrew Jennings'in makalelerinde off-shore hesaplar
ve Chuck Blazer'la ilgili suçlamalar vardı.
Ben de geçmişine bakmaya başladım.
Kendi arka bahçemizde, New York'ta bulunan biri varken,
güvenilir gibi görünen bazı bilgiler varken
bir soruşturma başlatabileceğimizi düşündük.
Burada bir suç, açılacak bir dava varsa
işin özü şuna gelir, olayın Birleşik Devletler'le kesişen
bir yönü var mı?
Zaman içinde çok yönü olduğunu öğrendik
ve bunu da ABD finans sistemiyle başardık.
Parayı izlemenin, parayı takip etmenin en iyi yolu
dünya çapındaki çeşitli para transferlerini incelemekti.
Mesela İsviçre'deki bir banka hesabından
Cayman Adaları'nda bir bankaya para aktaracaksınız.
O para transferi, doğrudan İsviçre'den Cayman Adaları'na gitmez.
Amerika'da bir muhabir banka olması gerek.
Gönderdiğimiz ilk celplerden birini FIFA bankasına,
İsviçre'deki UBS'e gönderdik.
Amerika'da muhabir bankaları var.
FIFA'nın hesabına giren çıkan tüm para transferlerinin kaydını aldık.
Yani elinde tek bir işletmenin seyri olabilir
ve derken bu, bir örümcek ağı gibi yayılmaya başlar.
Kod adları kullanmışlar.
Off-shore bölgelerde birçok farklı banka hesabı kullanıp
parayı A noktasından B noktasına, C noktasından D'ye, E'ye aktarmışlar…
Baş döndürücüydü.
Fakat araştırmaya devam ederken ödemelerin ne için olduğunu bilmiyorduk.
Mafya davalarına baktığım dönemden biliyordum,
bir komplo davasında, karmaşık bir olayda
her şeyi açıklığa kavuşturabilecek
iş birlikçi bir tanık gibisi yoktur.
Davadaki bir sonraki önemli gelişme, IRS ajanı Steve Berryman'ın
Chuck Blazer'ın vergi iadelerini çıkarması oldu.
Böylece kimsenin bilmediği, elindeki büyük kozu ortaya çıkarabildi.
Hiç vergi iadesi yoktu.
Meğer Blazer en az 15 yıldır hiç vergi beyanında bulunmamış.
Artık Blazer'ı hedef tahtasına oturttular.
Çözümü gayet kolay bir dava.
Onu vergi kaçırmaktan yakalayabilirler. O zaman da soru şu: "Onunla ne yapalım?"
"Chuck Blazer'ı hapse atmak mı istiyoruz?
Hayır. Onu istiyoruz çünkü bize muhbir lazım."
Böylece ona yanaşma ve geri çeviremeyeceği bir teklif sunma kararı alındı.
Bu yaklaşımın başarısı çok önemliydi. Mesele Chuck'tan çok daha büyüktü.
Chuck, çok daha büyük bir soruşturmanın ilk adımı olacaktı.
30 KASIM 2011
Trump Tower'dan yeni çıkmış, Uncle Jack's Steakhouse'a gidiyorduk
ve Chuck dedi ki: "Mary Lynn, restorana Al'le gidin."
Al, bizimle olan arkadaşımızdı.
İçinde olduğu araçtan indi ve küçük motoruna bindi.
Trump Tower ve arkadaki bina arasında
avlu gibi bir yer vardır, direkt masaya kadar motorla geldi.
İçinde bulunduğu durumu hemen fark etti.
Ona elimizdekileri anlattım.
Dolandırıcılık, kara para aklama, vergi kaçakçılığı,
yabancı banka hesaplarının bildirilmemesi.
Ajan dedi ki:
"Bay Blazer, 75 ila 100 yıl arası hapis cezası alabilirsiniz.
Sizi ya şimdi tutuklarız ya da iş birliği yaparsınız."
Bana baktığını ve şöyle yaptığını hatırlıyorum…
Sonra da "Sanırım size yardım etmek istiyorum." dedi.
"Bu olay sandığınızdan daha büyük." Ona avukat tutmasını önerdik.
Gerisi ondan sonra geldi.
Üst kata geldiğinde
"Vergini öde gitsin işte." dedim. "Bir anlaşma yap. Öde borcunu."
O da "Mary Lynn, ben Queens'li şişko bir sahtekârım." dedi.
Sonra… Ne ekersen onu biçersin işte.
FBI, FIFA'nın peşinde.
Kimse kanundan üstün değildir.
Birden Netflix'te bir FBI dizisine çıkıyorsun.
Bu, sahtekârlığın Dünya Kupası.
Belki mafya tarzı bir organizasyondur.
Hesap vermesi gereken tek yönetici Sepp Blatter değil.
Ölmesi beklenen işçi sayısı 5.200.
Bu fırtına için ben suçlanıyorum. İyi o zaman.
Bir yerde hep bir son vardır.
Tüm sorumluluğu üstlenirim.
Alt yazı çevirmeni: Zeynep Tangün