Jest środa, 27 maja, godzina 6.30.
Za chwilę najnowsze informacje.
ZURYCH, SZWAJCARIA 27 MAJA 2015 ROKU
Śledzimy historię, której następstwa odczuje cały świat.
FIFA, czyli światowe władze piłki nożnej, znalazły się pod ostrzałem.
Trzęsienie ziemi w Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej.
W maju 2015 roku FIFA zaczęła się rozpadać.
Aresztowano wielu podejrzanych o korupcję oficjeli z FIFA,
organizacji zarządzającej światową piłką nożną.
Pojawiła się informacja o aresztowaniach w siedzibie w Zurychu.
Wśród zatrzymanych byli członkowie Komitetu Wykonawczego.
To informacja sprzed zaledwie kilku godzin,
ale co wiemy o aresztowaniach?
Mają związek ze śledztwem FBI.
Zrobili nalot na Baur au Lac, jeden z głównych hoteli FIFA.
Były to osoby
będące na szczycie nie tylko największego sportu na świecie,
ale pod wieloma względami największego biznesu.
Jeden z nich odjeżdża tym autem.
Co kilka minut przychodziła wiadomość, że aresztowano kolejną osobę.
Ciężko pracowaliśmy, żeby nad tym wszystkim panować
i wszystko się udało.
Jechałem z domu do siedziby FIFA,
gdy dostałem telefon.
„Spotkajmy się, bo mamy duży problem”.
POLICJA
To był ciężki dzień. Najgorszy z możliwych.
Aresztowano ludzi, których dobrze znałem.
Dopiero gdy kilka godzin później zobaczyliśmy zarzuty,
poznaliśmy pełną skalę problemu.
NOWY JORK, STANY ZJEDNOCZONE
Niedługo potem Departament Sprawiedliwości ogłosił akt oskarżenia
obejmujący wiele nazwisk,
w tym ważnych członków Komitetu Wykonawczego.
Decydowali oni, który kraj zorganizuje mistrzostwa świata
i rządzili organizacją.
Chcemy ujawnić zarzuty oraz informacje o aresztowanych.
To efekt długotrwałego śledztwa dotyczącego łapówkarstwa i korupcji
w świecie piłki nożnej.
Pierwszy rzut oka na zarzuty i jesteś w szoku.
Nie tylko oskarżali tych ludzi.
Poniekąd sugerowali, że stoi za tym FIFA.
Akt oskarżenia wobec tych osób zawiera 47 zarzutów,
w tym dotyczące wymuszeń, oszustw telekomunikacyjnych
oraz prania brudnych pieniędzy, które trwały od dwóch dekad.
Gdy Loretta Lynch i Jim Comey mówili o FIFA,
używali zarzutów, które zwykle związane są z mafią
lub kartelami narkotykowymi.
Skoro Departament Sprawiedliwości nazywa FIFA organizacją przestępczą,
to gra skończona.
Organizacja po prostu upadnie.
Nikt nie jest ponad prawem.
Wysłali z Nowego Jorku wiadomość międzynarodowej piłce nożnej.
„Nie zrobiliście u siebie porządku, więc was wyręczymy”.
To mistrzostwa świata w kategorii oszustw.
Pokazujemy dziś FIFA czerwoną kartkę.
Nagle opadła korporacyjna zasłona
i można było zobaczyć, ile korupcji,
lukratywności, prywaty, chciwości,
politykierstwa i zdrad
kryło się za tym, co nazywano „rodziną FIFA”.
Panie Blatter?
Zrezygnuje pan?
A głową tej rodziny był Sepp Blatter.
Był ojcem chrzestnym futbolu.
Postrzegał siebie jako nietykalnego.
Zwykle gdy dwaj wiceprezydenci i członkowie komitetu wykonawczego
zostają oskarżeni,
prezydent sam rezygnuje albo jest do tego zmuszony.
Czemu mam zrezygnować?
To byłoby przyznanie się,
że odpowiadam za to, co się dzieje.
Korupcja była w FIFA powszechna przez dziesięciolecia,
aż do jesieni 2015 roku.
Pełnili ważne obowiązki na każdym szczeblu,
od budowy boisk dla dzieci w krajach rozwijających się
po organizację mistrzostw świata.
Mieli przestrzegać zasad zapewniających uczciwość w piłce nożnej
i stać na straży etyki.
Zamiast tego skorumpowali światową piłkę nożną
dla własnych interesów i żeby się wzbogacić.
Ale to nieprawda. Wykreowano taki obraz.
Ani ta instytucja, ani futbol nie są skorumpowane.
CZERWONA KARTKA DLA FIFA
Nie zrobiono nic, by zatrzymać ten proceder.
Mam czyste sumienie.
Nie mogę za to odpowiadać.
FIFA stała się toksyczna.
To organizacja przestępcza.
Wykonałem dobrą pracę w FIFA.
Do boju, FIFA!
Nie wiedziałam, jaką mieli władzę.
Kontrolowali rządy i banki.
Myślałam, że po prostu ustalają zasady.
Być w FIFA to jak trafić do tajemnego ogrodu,
którego nie chcesz opuścić.
Istnieje niepisana zasada, że możesz robić, co chcesz.
Jesteś panem świata sportu
i często masz większą władzę niż politycy i inni,
bo oni się zmieniają, a ty trwasz na stanowisku przez lata.
Jeśli chodzi o aresztowania,
to kolejna oczywista próba rozszerzenia amerykańskiej jurysdykcji na inne kraje.
Katar!
Byliśmy zdumieni.
Od razu pomyślałem, że kupili ten mundial.
Zaatakowali nas i FIFA.
To były bezprecedensowe ataki z każdej strony.
Moje nazwisko zawsze będzie się kojarzyć z korupcją.
To historia FIFA,
która jest po części historią futbolu.
Opowiada o tym, jak korupcja zakorzenia się
w różnych miejscach na świecie.
Nadal jest to największy w historii sportu skandal korupcyjny.
TAJEMNICE FIFA
POCZĄTKI SEPPA BLATTERA
FIFA ma zaszczyt szefować najlepszej dyscyplinie sportu na świecie,
w której ludzie zakochują się jako dzieci, a miłość ta trwa do końca życia.
Jej obowiązkiem jest ochrona wartości sportu.
Człowiek jest szczęśliwszy,
gdy nie wie o wszystkich paskudnych sprawach w futbolu,
a po prostu kocha tę grę i wspiera reprezentację.
Z niewinności i miłości.
Ale jednocześnie
większość kibiców czuje, gdy coś jest nie tak.
ROSJA
Zwykły kibic chce widzieć futbol. Chce być na mundialu.
Chce oglądać grę swoich bohaterów, takich jak Ronaldo i Messi.
Nie obchodzą go wewnętrzne walki w FIFA.
Wie o korupcji w FIFA i ma tego dość.
Wolno o to zapytać.
Czemu zwykłego kibica ma obchodzić łapówkarstwo?
Dlatego że sport nadal daje światu złudzenie
czegoś pięknego, uczciwego, przyjemnego i czystego.
Choć taki nie jest, ta iluzja trwa.
Jeśli nie walczymy z korupcją w sporcie, nie róbmy tego wcale.
Żeby zrozumieć, jak korupcja zakorzeniała się w futbolu
w różnych miejscach na świecie,
trzeba się cofnąć do początków FIFA.
W 1904 roku organizację założyło siedem europejskich związków piłkarskich.
Byli to amatorzy. W grę nie wchodziły żadne pieniądze.
Kierowali się idealizmem. Chcieli uprawiać sport i rywalizować.
Chcieli, żeby piłka nożna była siłą na rzecz dobra.
MISTRZOSTWA ŚWIATA W PIŁCE NOŻNEJ 1938 ROK
Przez dekady futbol rozprzestrzenił się na całym świecie,
choć długo FIFA działała na niewielką skalę.
Przez lata mieściła się w biurowcu w centrum Zurychu.
Nie mieli nawet własnej siedziby.
To była amatorska organizacja
aż do 1974 roku.
prezydentem FIFA był wówczas
prominentny administrator angielskiego futbolu,
Stanley Rous,
któremu wyzwanie rzucił Brazylijczyk João Havelange.
Chcę podkreślić, że mam olbrzymi szacunek dla Stanleya.
Udział w wyborach nie czyni nas wrogami, a tymczasowymi przeciwnikami.
Havelange był najsłynniejszym Brazylijczykiem.
Pływakiem startującym na igrzyskach olimpijskich.
Był też prezydentem CBD – Brazylijskiej Konfederacji Sportowej.
Szczerze interesował się sportem.
Zrozumiał, że swoją wiedzę o sporcie
może przekuć w polityczną siłę.
Był informowany o sytuacji politycznej w FIFA.
Widział możliwości.
Czy piłce nożnej wyszłoby na złe, gdyby Brazylia zdobyła to stanowisko?
Nie wiem. Powinienem się trochę bać.
Dlaczego?
Z tego, co widziałem,
ich podejście do futbolu i sportu bardzo różni się od naszego.
Stanley Rous popełnił spore błędy
na arenie międzynarodowej.
Głównym było tolerancyjne podejście
do apartheidu w RPA
i jej członkostwu w FIFA.
TYLKO DLA BIAŁYCH
Nie jest lubiany w Afryce.
Stanley Rous uchodzi tu za część imperium brytyjskiego
i osobę blokującą rozwój państw afrykańskich,
które walczyły o niepodległość.
Havelange powiedział:
„Wybierzcie mnie, a FIFA wykluczy RPA, dopóki będzie tam apartheid”.
Havelange walczył bardzo przebiegle
i to wtedy do gry weszła polityka, być może przez duże P.
Każdy krajowy związek piłkarski
ma jeden głos w wyborach prezydenckich FIFA.
Głosy pochodzą z całego świata,
zwłaszcza z Afryki.
João Havelange rozumiał, że jeśli chce wygrać wybory,
nie zaszkodzi obiecać im środków
i pieniędzy na rozwój tej dyscypliny na krajowych podwórkach.
Istnieje też podejrzenie,
że miał pieniądze i że słynne koperty z łapówkami
mogły być rozdawane delegatom w hotelu we Frankfurcie
tuż przed kongresem.
Bez wątpienia to miało miejsce.
KONGRES FIFA 11 CZERWCA 1974 ROKU
Szanowni delegaci, pan Havelange otrzymał 68 głosów,
a sir Stanley Rous 52.
Nowym prezydentem FIFA zostaje pan Havelange.
Wybór João Havelange’a był przełomem dla FIFA.
Brazylijski przemysłowiec
zastąpił angielskiego sędziego, tradycjonalistę z FA.
To szokująca niespodzianka.
Przybycie Havelange’a do FIFA
symbolizowało nadejście kapitalizmu
w tym sensie, że zmieniła się jej tożsamość.
Przestała być klubem przyjaciół,
Europejczyków zainteresowanych tym sportem,
a stała się biznesem.
Krótko po tym, jak wybrano mnie na prezydenta FIFA,
miałem w głowie dwa szczególnie ambitne projekty.
Skorzystać na nich powinni młodzi oraz kraje Trzeciego Świata.
Havelange obiecał większe zaangażowanie zwłaszcza w rozwój w Afryce.
Problem polegał na tym, że FIFA nie miała dość pieniędzy,
by sfinansować te programy.
Wtedy do gry wszedł Sepp Blatter.
W październiku 1974 roku FIFA skontaktowała się ze mną, mówiąc,
że Havelange szuka kogoś, kto pomoże rozwinąć piłkę nożną.
Usłyszałem słowo „FIFA”.
Powiedziałem, że chcę dla nich pracować.
Poznałem Havelange’a.
Był wysoki.
Choć przy mnie o to nietrudno.
Nigdy nie mierzyłem więcej niż Messi. 170, może 169 centymetrów.
Przy mnie każdy był wysoki.
Spojrzał na mnie i powiedział…
Czyli: „Chcesz dla mnie pracować?”. Ja na to: „Tak, panie prezydencie”.
Uścisnęliśmy dłonie i stwierdził, że mam tę pracę.
Wtedy osiągnąłem w życiu to, co chciałem.
Pracowałem dla futbolu i w futbolu.
Ale sam nie mogłem rozwijać piłki nożnej.
Potrzebowałem pomocy.
FIFA nie miała pieniędzy.
Zwróciłem się więc do Coca-Coli i przygotowałem prezentację.
Człowiek z tej firmy powiedział mi:
„Wysłuchałem pana,
ale ile butelek Coca-Coli pan dla mnie sprzeda?”.
Odparłem, że to nie kwestia sprzedaży,
a współpracy dwóch dużych organizacji,
na której skorzystać mogą młodzi ludzie.
W 1976 roku na konferencji prasowej
ogłosiliśmy wsparcie koncernu Coca-Cola
w programach rozwoju i turniejach młodzieżowych FIFA.
Jako pierwszy wprowadził
współczesny sponsoring do programów rozwoju.
To była nowość. Coś rewolucyjnego.
Coca-Cola wsparła program FIFA Coca-Cola.
To był początek współczesnej FIFA.
Za Coca-Colą przyszli kolejni.
Adidas stwierdził, że zapewni sprzęt.
Mieliśmy umowę z KLM.
Działo się to w pierwszych czterech latach rządów Havelange’a.
To wtedy rozpoczęło się sponsorowanie na taką skalę.
Potem inne marki zaangażowały się w piłkę nożną, sponsorując MŚ w 1978 roku.
COLA DODAJE ŻYCIA
Na FIFA spadł deszcz pieniędzy.
Futbol stał się produktem.
Co oczywiste, w następstwie stykasz się z polityką.
WITAMY
MISTRZOSTWA ŚWIATA W 1978 ROKU
Argentyna będzie gospodarzem doskonałego turnieju o Puchar Świata.
To bogaty kraj.
Pod względem finansowym ma warunki do organizacji idealnego mundialu.
Mistrzostwa w 1978 roku były niezwykłą chwilą
w historii sportu oraz polityki,
bo stanowiły dla FIFA szansę,
by rozwinąć skrzydła pod względem finansowym,
ale również pozwoliły im
skumać się z najbardziej podłym typem polityków.
W 1976 roku władzę w Argentynie
przejęła grupa faszystowskich i brutalnych wojskowych.
Byli odpowiedzialni za okrucieństwa i zaginięcia.
Krajem rządził generał Videla, człowiek o surowym wyglądzie.
Wojskowa junta grupowała dysydentów,
wsadzała ich do samolotów i helikopterów i zrzucała do La Platy.
Miażdżyli każdy opór
i był to naprawdę przerażający moment w historii świata.
Dyktatura była dla kraju katastrofalna.
Przyniosła nam cierpienie.
Mundial nie został zawieszony,
mimo że mieliśmy problemy ekonomiczne.
Słowa prezydenta bardzo nas uspokoiły.
Dlatego wyjeżdżamy zadowoleni i bardzo szczęśliwi.
Istnieje współczesne określenie na okrutne lub niesprawiedliwe reżimy,
które przedstawiają się w korzystnym świetle
albo oczyszczają swój wizerunek przez związki z futbolem.
Jest to sportswashing.
To wybielanie wizerunku przez sport.
Najsłynniejszym przykładem
są igrzyska olimpijskie Hitlera w 1936 roku w Berlinie.
Puchar Świata w Argentynie to kopia sytuacji z 1936 roku.
Wzywamy piłkarzy, kibiców
i dziennikarzy do bojkotu mistrzostw.
Namawiano do bojkotu,
ale nikt tego nie zrobił.
Argentyna!
Argentyna miała wspaniałą drużynę i dotarła do finału.
Jedną z jej gwiazd był Mario Kempes. Długowłosy chłopak z opuszczonymi getrami.
Uniknął trzech wślizgów, po czym pokonał bramkarza.
To było niesamowite.
Argentyna zdobyła mistrzostwo.
To pierwsze szczęśliwe chwile jako społeczność, które pamiętam.
Euforia przerodziła się w smutek,
gdy na koniec dyktatury dowiedzieliśmy się o wszystkim, co zaszło
i o tym, że zostaliśmy wykorzystani jako marionetki.
Nie przeniosłem mistrzostw. To był sport, nie polityka.
Zostały dobrze zorganizowane,
dyscyplina była absolutna i był to wspaniały Puchar Świata.
Havelange powiedział, że nie można mieszać futbolu z polityką.
Że FIFA jest organizacją bezstronną i apolityczną.
João Havelange zorganizował finał mistrzostw
na Estadio Monumental,
zaledwie 500 metrów od więzienia Szkoły Mechanicznej Marynarki Wojennej,
gdzie torturowano i zabijano przeciwników dyktatury.
„Nie mieszam się w politykę”.
Rozumiecie?
A uprawia najgorszy rodzaj polityki.
Wspiera dyktatury.
Sportswashing to obecnie duży problem.
Porównując sytuację z mundialem w 1978 roku,
z igrzyskami w 1936 roku i obecną,
staje się to coraz bardziej niepokojące.
Sport pozwala kupić się reżimom,
które łamią prawa człowieka,
zamiast używać swojej siły i się im przeciwstawić.
Można powiedzieć,
że Argentyna napisała podręcznik, jak to robić.
ZURYCH, SZWAJCARIA
W opowieści o historii korupcji w FIFA
są chwile grzechu pierworodnego.
Chwile, gdy ktoś robił coś złego, co później stało się powszechne.
Wydaje się, że czas po mistrzostwach w Argentynie
to jedna z tych chwil.
Niektórzy uważają, że Havelange powinien być doceniony
za wielką spuściznę dla piłki nożnej i dla FIFA, co jest dyskusyjne,
ale został przy tym skorumpowany przez Horsta Dasslera,
niemieckiego właściciela Adidasa.
Produkujemy 15 000 butów, co jest naszą główną działalnością,
ale też 500 piłek dziennie.
Relacje Adidasa z FIFA były niezwykłe i splecione,
a Horst Dassler od wielu lat był bardzo wpływowy.
To, jak często podczas mistrzostw pokazywano Adidasa w telewizji,
jest odzwierciedleniem jego zakulisowych wpływów.
Podobno Adidas przygotował pakiet marketingowy
na mistrzostwa świata w Hiszpanii w 1982 roku.
Horst Dassler miał w umowie zapewnić wypłatę dla Havelange’a,
aby zapewnić sobie prawa,
co było de facto łapówką.
João Havelange, prezydent FIFA,
wziął pieniądze za prawa marketingowe.
Dassler zaczął myśleć, jak jeszcze skorumpować Havelange’a,
aby móc kontrolować prawa w nieskończoność,
bo wiedział, że wartość piłki nożnej bardzo wzrośnie.
Wraz z rozwojem telewizji
prawa do oglądania wydarzeń stały się bardzo cenne.
Horst Dassler wszedł w czysty marketing sportowy.
Chciał kupić od FIFA prawa do mistrzostw świata
i sprzedać je nadawcom.
Havelange nie był zbyt zainteresowany ich faktyczną rynkową wartością.
Tu robi się nieprzyjemnie, bo za to interesowało go,
ile Dassler może mu dać pod stołem w zamian za te prawa.
Dassler stworzył firmę ISL – International Sport and Leisure.
Firma ta zaczęła pochłaniać prawie wszystkie prawa związane z FIFA.
Model jej działania był prosty i bardzo zyskowny dla ISL.
Był to zwykły wykup praw.
Oferowało się FIFA pewną kwotę
w zamian za prawa marketingowe.
Mogliśmy z nimi zrobić wszystko
i sprzedać je za większą kwotę.
Dopóki FIFA miała z tego pieniądze, byli zadowoleni,
bo nie rozumieli, co robiliśmy. Wystarczało im, że pieniądze wpływały.
Wykorzystywali swoją władzę dla własnych korzyści.
Mózgiem całej akcji był Horst Dassler.
Przyznanie ISL monopolu zapoczątkowało mroczną drogę.
Blatter cieszył się zaufaniem Havelange’a
i zachowywał w sposób, który dawał do tego podstawy.
Robił dla prezydenta wszystko.
Byłem tego świadkiem.
Było wówczas 11 członków w FIFA,
a ja byłem 12.
A numer 12 nie grał.
Był rezerwowym, który pojawiał się,
gdy ktoś był kontuzjowany…
Nigdy nie grał.
Powiedziałem, że nie jestem głupim chłopcem,
żeby całe życie być numerem 12.
Blatter był bardzo ambitnym marketingowcem.
Nauczył się, jak piąć się po szczeblach kariery.
Należało być lojalnym pracownikiem Havelange’a.
W 1981 roku został sekretarzem generalnym.
Został drugą po Havelange’u najważniejszą osobą w FIFA.
Halo?
Havelange ciągle był w Brazylii. Przyjeżdżał raz na dwa miesiące,
żeby sprawdzić, czy budynek nadal stoi.
Blatter mógł robić, co chciał.
Był najlepiej zorientowany.
Był jak pająk w sieci.
Havelange był zadowolony z takiej sytuacji.
Był prezydentem i dostawał brudne pieniądze.
Mógł zdobyć chwałę.
MISTRZOSTWA ŚWIATA W PIŁCE NOŻNEJ W 1982 ROKU
Ludzie zrozumieli, jak jest potężny i że FIFA się zmieniła
podczas mistrzostw świata w 1982 roku.
Nastąpił ogromny skok jakościowy z mroku Argentyny
do pełnego słońca turnieju w Hiszpanii, nawet w znaczeniu pogodowym.
W Hiszpanii zakończyła się
blisko 40-letnia dyktatura Franco.
To była zupełnie inna sytuacja. Przeszliśmy z cienia ku światłu.
A tym, który błyszczał, był Havelange.
Jest taka słynna scena,
gdy Havelange przyjeżdża z królem Juanem Carlosem.
Można było odnieść wrażenie, że królem jest Havelange,
bo on i Juan Carlos mieli inne postawy.
Havelange wyglądał jak głowa państwa.
João Havelange stał się potężną postacią w FIFA.
Nikt mu nie zagrażał
i stopniowo FIFA zaczęła zarabiać duże pieniądze.
Odkąd Havelange został prezydentem FIFA,
stworzył wielomilionowe imperium piłkarskie.
To zapoczątkowało życie w luksusie.
Ci ludzie zaczęli zachowywać się trochę jak baronowie.
W zeszłym miesiącu poleciał do Zurychu i z powrotem,
żeby się przywitać.
Zaczęło być głośno o tym, że wiodą luksusowe życie.
Najlepsze auta, najlepsze hotele.
Pieniądze nie grały roli.
A Havelange był w FIFA jak cesarz.
Niemal wszystkie pieniądze FIFA pochodziły z ISL,
firmy marketingowej Horsta Dasslera, szefa Adidasa.
ISL kontroluje prawa marketingowe, reklamy, stadiony
i każdy komercyjny element.
Do tej pory miało bardzo udane relacje z FIFA.
Przez cały czas
ISL płaciło łapówki Havelange’owi jako prezydentowi FIFA
za zakup praw marketingowych do mistrzostw świata.
Personel zaczął się zastanawiać, czemu prawa zawsze kupuje ISL?
Dostawałem wiele zapytań od dziennikarzy,
na które powinienem odpowiedzieć mniej więcej poprawnie.
Coraz bardziej odkrywaliśmy, że coś było nie tak.
Ale nie mówiliśmy o tym.
Blatter wiedział, że ISL płaci Havelange’owi,
bo półtora miliona przez pomyłkę wpłynęło do FIFA
i Blatter to widział.
Angielski związek…
Dla Blattera było to małe zwycięstwo,
bo mógł pokazać, że Havelange został przekupiony.
To był dowód na korupcję Havelange’a.
To wisienka na torcie.
Dar dla Seppa Blattera.
Później zaczął ujawniać swoje ambicje.
MISTRZOSTWA ŚWIATA W PIŁCE NOŻNEJ W 1994 ROKU
Kilka lat później czułem, że zrobił się niecierpliwy.
Nie chciał czekać, aż Havelange sam odejdzie.
Chciał zostać prezydentem. Reszta nie była ważna.
Blatter wiedział o korupcji
i w końcu wykorzystał te tajemnice.
Dogadał się z Havelange’em,
że ten zostanie jeszcze cztery lata,
po czym odejdzie i go poprze.
Havelange mógł odejść z pewnym szacunkiem,
a Blatter spełnić swoje marzenie o byciu prezydentem FIFA.
To był pakt zła.
Moja misja jako prezydenta FIFA zakończy się
wraz z końcem mistrzostw świata we Francji w 1998 roku.
Dla Havelange’a musiało to być wielkie rozczarowanie.
Smutno mi, że odejdzie,
bo nie wyobrażam sobie FIFA bez niego.
Dwadzieścia jeden lat współpracy tworzy przyjaźń.
Muszę przetrawić tę informację.
Nigdy nie był na tyle uczciwy, by poprzeć prezydenta FIFA.
który go stworzył.
Historia Blattera to historia zdrady.
Męczy mnie samo mówienie o nim.
Nie trafił!
Brazylia mistrzem świata!
Baggio stoi jak wryty na 11. metrze.
Nie rusza się.
Włochy są rozczarowane. Za to Brazylijczycy są zachwyceni.
Zaczęło się od…
Na początku lat 90. europejscy członkowie Komitetu Wykonawczego FIFA
byli niezadowoleni z tego,
jak Havelange i Blatter rządzili organizacją.
Wyznaczyli Lennarta Johanssona
jako swojego kandydata na prezydenta FIFA.
Pilnuję własnych spraw. Przedstawiłem program pół roku temu.
Ludzie znają moje poglądy.
Był bardzo popularny w FIFA i cieszył się poparciem Europy,
która wciąż była na szczycie piramidy światowej piłki.
Na Blattera czekało wzywanie.
Jak pan ocenia kandydaturę pana Blattera?
To bardzo dobry sekretarz generalny.
Blatter pokazał, czego Havelange go nauczył.
Najważniejszą lekcją było to, jak liczyć głosy
i że inne kraje dysponują ich sporą ilością.
Szukanie głosów to zabójczy interes.
To wielka słabość systemu FIFA,
którego nikt nie umiał naprawić.
Każdy kraj ma jeden głos.
Na przykład CONMEBOL, południowoamerykańska konfederacja,
do której należą Brazylia i Argentyna,
dwa piłkarsko wspaniałe kraje,
które wiele razy zdobywały mistrzostwo świata,
ma tylko dziesięć głosów w wyborach na prezydenta FIFA.
Za to CONCACAF,
dzięki wyspom karaibskim,
ma ich ponad 30.
Dlatego każdy prezydent FIFA musi ich uszczęśliwiać.
Niejaki Jack Warner.
PORT-OF-SPAIN, TRYNIDAD I TOBAGO
Na Karaibach jest okres przed i po Jacku.
Wcześniej każdy kraj zajmował się swoimi sprawami.
Dwadzieścia pięć krajów meldujących do CONCACAF i FIFA.
Jack zjednoczył Karaiby
i dał wszystkim tamtejszym krajom,
tym małym jak Turks i Caicos i wielkim jak Kuba,
poczucie przynależności.
Uważał, że Karaiby powinny organizować MŚ.
Wszystko, co dostaje Europa, Afryka czy Azja,
należy się też Karaibom.
Miał ogromną władzę
w piłce nożnej w Trynidadzie i Tobago. Nic nie działo się bez niego.
W FIFA musisz być w stanie tworzyć silne sojusze,
by w ten sposób osiągnąć to, czego chcesz.
Jack Warner zawsze miał pomocnika, Chucka Blazera.
Gdy zająłem się tym tematem, zauważyłem, że choć były artykuły o Warnerze,
nikt nie pisał o Blazerze.
Jeśli to alternatywna metoda…
Nie grał w piłkę nożną. Nie uprawiał zbyt wiele sportu.
Nic o nim nie wiedział.
Bardziej interesowała go administracja.
Był kanciarzem. Sprzedawcą.
To był jego największy talent.
Trenował drużyny swoich dzieci w New Rochelle.
Zauważył, ile dzieciaków gra w piłkę,
a w Ameryce rośnie zainteresowanie tym sportem.
Znalazł sposób na zarobek. Tego zawsze szukał.
Z trenera drużyny swoich dzieci
trafił do federacji piłki nożnej, co dało mu miejsce w CONCACAF.
Wtedy poznał Jacka Warnera.
Pełna nazwa to Konfederacja Piłki Nożnej Ameryki Północnej, Środkowej i Karaibów.
Każdy z tych regionów nieco się różni.
Chuck uzmysłowił Jackowi, że Karaiby były śpiącym gigantem CONCACAF,
bo każdy kraj miał jeden głos.
A jeśli z 40 państw członkowskich
dwadzieścia pięć krajów karaibskich się zorganizuje,
mogą przewodzić konfederacji.
Chuck powiedział:
„Pomyślmy o modelu, który nam odpowiada.
Zaróbmy trochę forsy”.
W 1990 roku Jack Warner wygrał wybory na prezydenta CONCACAF,
a Chuck został sekretarzem generalnym.
Myślę, że już wtedy był skorumpowany,
ale też nauczył się sposobu działania FIFA.
Miał coraz większy apetyt.
Jack liczył, że Chuck załatwi między innymi kontrakt telewizyjny,
co pozwoli wzbogacić się konfederacji, a zwłaszcza im samym.
Zdaniem Chucka należała mu się dola.
Tak jak mafia chcieli procent od każdej transakcji.
Blazer bardzo w to wierzył.
W zeszłym roku powierzono mi organizację dwóch nowych zawodów…
Gdy zdobyli głosy całych Karaibów, by wygrać w CONCACAF,
nasunął się wniosek,
że tak duża pula głosów
może być wykorzystana w wyborach w FIFA.
Każdy, kto chciał być prezydentem FIFA,
musiał przekonać Karaiby i Jacka Warnera, bo miał w garści dużą pulę głosów.
Mało tego,
te kraje były zdyscyplinowane i lojalne wobec niego.
Blatter dobrze rozumiał,
że Jack ma duże zdolności negocjacyjne.
Jack z kolei sądził, że to on da więcej korzyści Karaibom.
Zostali „braćmi”.
Jack Warner był kimś,
kogo można było przekonać do zmiany zdania.
To taki typ człowieka.
Europejczycy nie mogli tego zrobić.
Ich kandydat od początku był na przegranej pozycji.
Bardzo ubolewam nad tym, że dla Europy i UEFA
nie istnieje piłka nożna poza ich granicami
i że wszyscy muszą dostosować się do UEFA, a nie na odwrót.
Jesteśmy jedną rodziną.
Mam z tym problem.
Należał do osób, które chciały pieniędzy
za głosowanie na Johanssona.
Bez ogródek.
Dbał tylko o siebie.
Wspierał Blattera.
Ale mieliśmy nadzieję, że mimo to wygramy.
Liczyliśmy, że stanie za nami cała Europa.
Szwajcar Joseph Blatter zmierzy się ze Szwedem Lennartem Johannsonem.
Johansson chce wdrożyć swoją europejską strategię
na arenie światowej.
To on stoi za ewolucją europejskich rozgrywek.
Cały czas musisz się pilnować,
bo nie można ufać ludziom.
Niewielu jest takich, którzy nie są gotowi zmienić zdania.
DWA MIESIĄCE PRZED WYBORAMI NA PREZYDENTA FIFA
Rano w Paryżu Michel Platini dołączył do kampanii Seppa Blattera.
Ogłosił swoje poparcie dla pana Blattera jako kandydata na prezydenta FIFA.
Blatter powiedział sobie:
„Choć jestem Szwajcarem, nie jestem zbyt popularny
nawet wśród europejskich federacji”.
Blatter wiedział, że był postrzegany jako nudny polityk futbolowy
i powiedział sobie: „Jest Michel Platini,
emerytowany piłkarz i trener,
który wkracza do sportowej polityki.
Byłby świetnym partnerem w wyborach”.
Platini zrewolucjonizował francuski futbol.
Zarówno na boisku, jak i poza nim.
Miał niesamowitą technikę, co czyniło go wyjątkowym piłkarzem.
Zobaczył Blattera i był pod wrażeniem jego pracy.
Wtedy narodził się pomysł wspólnego startu w wyborach.
Był w czołówce najlepszych zawodników świata.
Powiedział, że jego cena to milion.
Zgodziłem się i uścisnęliśmy sobie dłonie.
Rola Platiniego była bardzo ważna w Europie,
bo Blatter nie był faworytem i nie miał wcale wygranej w kieszeni.
Z naszych wyliczeń kilka miesięcy przed kongresem Blatter nadal przegrywał.
W Azji głosy były podzielone.
Wiele związków opowiadało się za Johanssonem.
Sądziliśmy, że więzi Afryki z Europą są tak silne,
że wszystkie kraje afrykańskie zagłosują na Lennarta.
Stało się coś dziwnego.
Uśmiech.
W kwietniu Blatter zadzwonił do mnie i powiedział:
„Emmanuelu, chciałbym się poradzić, jak zdobyć głosy z Afryki”.
Odparłem, że ma trudnego rywala.
Johansson miał już bliskie relacje z CAF,
Afrykańską Konfederacją Piłkarską.
Ale było coś, co mogliśmy zrobić.
Spotkałem się z prezesem
Południowoafrykańskiego Związku Piłki Nożnej.
Powiedziałem: „Oli, musisz mi pomóc.
To wielka szansa dla RPA
i dla ciebie jako prezydenta, żeby zorganizować mundial.
Jeśli dobrze wybierzesz, damy ci gwarancję”.
Odparł, że jeśli to prawda,
dostaniemy nie tylko głos RPA,
ale 14 członków zrzeszonych w COSAFA.
To był strzał w dziesiątkę.
Poinformowałem Seppa, że się dogadaliśmy.
Liczą się pieniądze. Pośrednio lub bezpośrednio.
Obietnica organizacji mistrzostw świata to obietnica pieniędzy.
Innym kluczowym poplecznikiem Blattera był Mohamed Bin Hammam.
Był katarskim biznesmenem i w zasadzie szefem jego kampanii.
Był bardzo ambitny
i próbował skorzystać na wyborze Blattera w 1998 roku.
Jest bogaty.
Bardzo wpływowy i potężny.
Zawsze dostaje, czego chce.
Bin Hammam był lojalnym specjalistą od zawierania umów.
Blatter przekonał się, jak ważny może być.
Zawsze dotrzymywał słowa.
Wykorzystałem moje relacje
i przyjaźń z Afrykanami i Azjatami,
by zdobyć dla niego więcej głosów.
Służyłem mu jak nikt inny.
PARYŻ, FRANCJA
Kilka osób mówiło o kopertach rozdawanych w hotelu FIFA.
Wiele afrykańskich państw zmieniło stronę tuż przed kongresem.
Możemy tylko zakładać, że chodziło o pieniądze.
Dużo mówi się o ogromnych sumach
rozdawanych w hotelu w Paryżu.
I tak było.
Tak było.
- Co można zrobić? - To była plotka czy prawda?
Prawda.
To była prawda.
DZIEŃ WYBORÓW PREZYDENTA FIFA 8 CZERWCA 1998 ROKU
Dzień dobry.
Jak się pan ma?
Witamy, panie Blatter.
Panie i panowie, witam w Paryżu na 51. Kongresie FIFA.
Nie przedłużając, oddaję głos panu Havelange’owi.
Rozpoczynamy wybory.
Mamy dwóch kandydatów.
Sekretarza generalnego FIFA, pana Seppa Blattera,
oraz prezydenta UEFA, pana Lennarta Johanssona.
Dziękuję, panie prezydencie.
Piłkarskiej rodzinie trzeba nowego przywódcy.
Gdy prowadziłem kampanię na całym świecie, gdy spotykałem się z delegatami,
nie chciałem obiecywać posad, kontraktów,
turniejów, pieniędzy czy innej pomocy.
Nie obiecałem wsparcia finansowego niektórym związkom,
które otrzymałyby je zgodnie z prawem.
Zamiast obiecywać,
odniosłem się do mojego programu i do najważniejszych przesłań.
Demokracji, solidarności i transparentności.
Mieliśmy 12 minut na prezentację.
Johansson wykorzystał chyba dziesięć.
Mówił.
Był przekonany, że zostanie wybrany.
Głos na mnie to głos na uczciwy futbol i uczciwą FIFA.
Głos na mnie…
Moje przemówienie było krótkie.
Zacząłem słowami: „Znacie mnie”.
Jestem za ciągłością pracy na rzecz rozwoju,
którą pan Havelange, jego administracja
i ja sam wykonaliśmy przez ostatnie lata.
Potem dodałem: „Jeśli zostanę wybrany,
Afryka zorganizuje mistrzostwa świata”.
Na tym skończyłem.
Dziękuję.
Rozpoczęliśmy głosowanie.
Algieria.
Argentyna.
Bahamy.
Bahrajn…
Panie i panowie, oto wyniki pierwszej tury głosowania.
Jeden kandydat musi zdobyć dwie trzecie głosów,
czyli 128.
Na pana Josepha Blattera
oddano 111 głosów.
Na pana Lennarta Johanssona oddano 80 głosów.
Dlatego musimy przeprowadzić drugą turę głosowania.
Przyjaciele, wybaczcie, ale wynik to 111 do 80.
Gra skończona i powinniście iść na obiad.
Bardzo dziękuję.
Zrozumieliśmy, że to koniec.
Afryka nagle się odwróciła,
podobnie część Europy…
zmieniła zdanie i nie poparła swojego prezydenta.
Został zdradzony i uznał,
że nie ma sensu walczyć,
skoro od początku wiadomo, że przegrasz.
Byłem zdumiony, że ludzie, z którymi rozmawiałem,
powiedzieli, że zagłosują na mnie, a jednak wielu tego nie zrobiło.
Dlatego uważam, że Blatter zorganizował to po mistrzowsku.
Byłem najszczęśliwszym człowiekiem na sali.
Stałem i mówiłem:
„Zwycięstwo! To dla nas wyzwolenie!”.
Ma niezaspokojone pragnienie bycia w centrum uwagi.
To mogło sprawić, że przegrał, ale tak się nie stało.
Jeszcze raz proszę o brawa dla Lennarta Johanssona.
Gdyby Johansson został prezydentem FIFA,
nie doszłoby do skandali, o których teraz słyszymy.
Później zareagowała UEFA.
Pamiętam te słowa.
Nie zapomnę ich.
„To jedno zwycięstwo.
Ale już nigdy więcej nie będzie prezydentem”.
Blatter i Havelange wszystko zaczęli.
Wybory w 1998 roku były fundamentem tego,
co stało się później.
Trwa bałagan w FIFA,
a Mohamed Bin Hammam oskarża Seppa Blattera o dyktatorskie zapędy.
Gdzie moja ochrona?
Słowa o tym, że dałem komuś łapówkę, to wierutne kłamstwo.
Co pan ma na Blattera?
- Bez komentarza. - Dlaczego?
Przestańcie mówić, że FIFA jest skorumpowana.
Nie jest.
Czuję się zawiedziony, zmęczony i mam dość.
Wystarczy tego.
A pana relacje z Jackiem Warnerem?
Zostały zerwane.
Mówiłem wcześniej. FIFA odczuje nadchodzące tsunami.
Nie widzieliście jeszcze wszystkiego.
Napisy: Karol Radomski