‎ตอนก่อน เราได้เห็นเรอแนซ็องส์พลิกโฉมยุโรป
‎จากแดนชุ่มโคลนอุดมพาร์สนิป ‎เป็นรีสอร์ตหรูพร้อมภาพเขียน
‎การตื่นรู้ครั้งนี้ชักนำให้ประชาชนลุกฮือ
‎ต่อต้านสถาบันเรืองอำนาจ
‎การปฏิวัติเป็นแค่จุดเริ่ม
‎มนุษยชาติจะก้าวกระโดดอีกครั้ง
‎คราวนี้ด้วยโลหะและกระแสไฟฟ้า
‎ความก้าวหน้าก่อกำเนิด ‎ยุคใหม่แห่งความสะดวกและสื่อบันเทิง
‎แต่ก็ยังนำมาซึ่งภัยต่อสิ่งมีชีวิตบนโลก
‎ข้อดีและเสียพอๆ กัน
‎สัปดาห์นี้ถึงคิวกำเนิดจักรกลบนโลกใบนี้
‎(ฟิโลมีนา คังค์ ผู้ดำเนินรายการ)
‎และในรายการเราด้วย
‎(มองโลกผ่านคังค์)
‎(ตอนที่ 4: ‎กำเนิดใหม่ของเครื่องจักร)
‎กว่าร้อยปีที่สรรพสิ่งตามธรรมชาติ ‎ไม่ว่าคนหรือวัว
‎ล้วนอาศัยสิ่งนี้
‎อากาศหายใจ
‎ถ้าไม่เคยได้ยิน
‎อากาศคือก๊าซล่องหนที่มีฤทธิ์เสพติด
‎ส่งผลให้ลงแดงถึงตาย
‎หลังขาดมันเพียงแค่ไม่กี่นาที
‎คู่อาฆาตอย่างน้ำ ‎อิจฉาที่ทุกสิ่งพึ่งพาอากาศ
‎จึงตัดสินใจทุ่มเดิมพัน
‎ตั้งใจเป็นสิ่งที่มนุษย์ขาดไม่ได้
‎เราซึ่งเป็นนายของมัน
‎ตัวมันรุ่มร้อนใจ
‎ที่แปลงให้มันกลายมามีประโยชน์-
‎เป็นไอน้ำ
‎ไอน้ำเป็นเชื้อเพลิงเครื่องจักรได้สารพัด
‎และไม่มีที่ไหนคลั่งไอน้ำไปยิ่งกว่าอเมริกา
‎และก็พลิกโฉมหน้าประเทศไปตลอดกาล
‎เราคงต้องดูแผนที่ ถ้าอยากจะเห็นภาพชัดๆ
‎ยุคแรก การตั้งรกรากเกิดที่บริเวณขอบ
‎ตรงกลางโล่งโจ้ง เหมือนเวลาเวฟพายแช่แข็ง
‎แต่สมัยนั้น คนอเมริกันไม่ได้ถ่อมตัว
‎สมัยนี้ก็ยังไม่ใช่
‎พวกเขาศรัทธาใน "โองการของพระเจ้า"
‎ความเชื่อว่าตนครองดินแดนทั้งหมด
‎และควรบ่ายหน้าขยายสู่ตะวันตก
‎ชิงที่ดินจากชนพื้นเมือง
‎ผู้ที่พระเจ้าเผอิญปล่อยไว้
‎โองการของพระเจ้าคืออะไร
‎โองการของพระเจ้า ‎คือแนวคิดยุค 1840 และ 1850…
‎(ดร. ไบรอัน คลาส รศ. การเมืองโลก)
‎ในสหรัฐอเมริกา
‎ว่าพระเจ้าประทานสิทธิ์ให้ตนปกครองทวีป
‎เพื่อเผยแพร่ค่านิยมความดี ‎จรดสองฝั่งมหาสมุทร
‎แผนของพระองค์สินะ
‎ประมาณนั้นครับ
‎อย่างนี้ก็เป็นทาสพระเจ้านะสิ
‎คนยุคนั้นน่าจะมองตัวเอง
‎เป็นมิชชันนารีของพระเจ้า
‎ยินยอมพร้อมใจทำตามนโยบายของพระองค์
‎ไม่ได้โดนบีบบังคับ
‎อย่างน้อยๆ ก็อีหนูพระเจ้าล่ะ
‎แต่โองการของพระเจ้าก็อันตราย
‎ต้องขับเกวียนบุกป่าฝ่าดงเจอเรื่องเสี่ยงๆ
‎เกือบต้องอดตาย
‎หรือท้องร่วงเพราะโรคบิด
‎โดนงูกัดหรือเผ่าอาปาเช่ฆ่า
‎อย่างกับว่าพระเจ้าไม่ได้อยากให้ไปเลย
‎แต่การประดิษฐ์รถไฟไอน้ำเปลี่ยนแปลงทุกสิ่ง
‎รถไฟไอน้ำเย้ยหน้าเกวียน
‎แค่เปรียบเปรย ไม่ใช่นิทานเด็ก
‎ชาวอเมริกันปล่อยรถไฟไอน้ำแล่นตัดป่าเขา
‎วางเส้นทางทั่วดินแดน พลิกสมดุลอำนาจ
‎ทีนี้ก็สามารถรบรากับชนพื้นเมืองได้รวดเร็ว
‎พร้อมมีรถขนบุฟเฟต์
‎เมืองเล็กๆ ผุดขึ้น ‎ตามแถบตะวันตกหลังมีรางรถไฟ
‎เป็นแดนเถื่อนนอกกฎหมาย
‎ที่ความยุติธรรมอยู่ที่ปลายกระบอกปืน
‎ระหว่างคาวบอยปกป้องฝูงวัวและเด็กหนุ่ม
‎อธิบายทีสิคะ นี่คืออะไร
‎ปืนลูกโม่โคลต์ ซิงเกิลแอ็กชันอาร์มี ‎หรือโคลต์ .45
‎บรรจุกระสุนตรงนี้
‎(โจนาธาน เฟอร์กูสัน ‎ผู้ดูแลอาวุธและปืนใหญ่)
‎ขึ้นนกสับตรงนี้ทุกครั้งที่ยิง
‎มันคร่าชีวิตแค่คนยุคก่อนมั้ย
‎หรือคร่าชีวิตคนยุคใหม่ได้ด้วย
‎มันคร่าชีวิตคนยุคใหม่ได้
‎แต่ดูเก่าจัง คล้ายๆ นาฬิกาด้วย
‎- ครับ ‎- กระสุนเคลื่อนที่ช้ามั้ย
‎วิ่งหนีทันหรือเปล่า
‎คุณวิ่งหนีกระสุนไม่ทัน
‎แต่คล้ายนาฬิกาจริง
‎กลไกข้างในเหมือนนาฬิกา มีฟันเฟือง
‎- ฝันเฟื่องเหรอ ‎- ฟันเฟือง
‎กระสุนออกมาตรงไหน ตรงท่อนั้นหรือเปล่า
‎ครับ นั่นกระบอกปืน
‎ขอหยิบมาหงายดูข้างในได้มั้ย
‎หรือจะโดนยิงลูกตา
‎หลักๆ แล้วไม่แนะนำกัน
‎ถ้าโดนยิงตาเราจะเจ็บหรือเปล่า
‎ตาเป็นแค่ถุงน้ำนี่ ถูกมั้ย
‎ก็คงแตกและเจ็บนิดเดียว
‎แต่คงเดินเหินทำธุระได้ตามปกติ
‎ผมว่าโดนยิงตรงไหนก็ไม่ดีทั้งนั้น
‎ทำไมมนุษยชาติ ‎ต้องประดิษฐ์เครื่องจักรสังหารคน
‎ขอคำตอบแบบสั้นๆ ได้ใจความ
‎เพราะเราเป็นมนุษย์
‎สัญชาตญาณบ่มเพาะให้เราแก่งแย่งทรัพยากร…
‎- ค่ะๆ ‎- สู้กับมนุษย์คนอื่นๆ
‎ยังไงก็หนีไม่พ้น
‎เข้าใจ ฉันว่ามนุษย์เสียสติ
‎ปืนช่วยหล่อหลอมอเมริกาและใช้สังหารคน
‎ปัจจุบัน อาวุธปืนยังเป็นอัตลักษณ์ของประเทศ
‎ทำไมคนอเมริกันถึงมีสิทธิ์ ‎ที่จะฆ่าทุกคนด้วยปืน
‎ไม่มีนะครับ
‎การฆ่าคนผิดกฎหมายสหรัฐฯ ‎แต่ประชาชนมีสิทธิ์ครอบครองอาวุธ
‎- มีสิทธิ์ติดอาวุธ ‎- ถูกต้อง
‎- อาวุธไม่ว่าเหรอ ‎- ไม่นะครับ
‎- นึกว่าอาวุธจะโวยวาย ‎- ครับ
‎ผมไม่ได้สันทัดด้านนี้ ‎แต่คิดว่าอาวุธไม่น่าแย้ง
‎เพราะไม่มีชีวิต
‎เมื่อมีคาวบอย ปืน และรถไฟพลังไอน้ำ
‎อเมริกาก็ได้ชื่อว่าเป็นแดนเสรี
‎ทาสทั้งหลายคงจะแปลกใจน่าดู
‎แนวคิดเรื่องทาสที่ป่าเถื่อน ‎ยังมีทั่วอเมริกา
‎โดยเฉพาะรัฐทางใต้
‎แต่ในที่สุดหลังคิดอยู่หลายตลบ
‎คนในรัฐทางเหนือค้นพบเรื่องน่าสะพรึงกลัว
‎ภายในตัวทาสทุกคนคือมนุษย์คนหนึ่ง
‎ฝ่ายเหนือถามฝ่ายใต้ว่า ‎อยากให้อเมริกาเป็นแบบไหน
‎ประเทศที่คนขาวสูบเลือดคนอื่น
‎ทำเหมือนพวกเขาด้อยกว่า
‎หรือแสร้งว่าไม่ได้เป็น
‎ข้อโต้แย้งเลยเถิดเป็นสงครามกลางเมือง
‎ยุคที่อเมริกาแบ่งเป็นสองขั้ว ‎คล้ายกับปัจจุบัน
‎สงครามกลางเมืองทำบ้านเมืองแตกแยก
‎พี่น้องฆ่าฟันกันเอง
‎มีใครที่ขัดแย้งกับตัวเองจนถึงฆ่าตัวตายมั้ย
‎ผมว่าไม่นะ
‎หลายๆ คนคงเถียงกับตัวเองพอสมควร
‎เรื่องฝั่งที่เลือก
‎คุณหมายถึงอย่างนี้ใช่มั้ย
‎ทำไมถึงเรียกว่าสงครามยุคใหม่ครั้งแรก
‎ทั้งๆ ที่รูปก็ฟ้องว่า ‎มันเกิดตั้งเป็นชาติแล้ว
‎ประเด็นรูปน่าสนใจ
‎นี่คือสงครามแรกที่รูปภาพเข้ามามีบทบาท
‎เป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้ง
‎และตีแผ่ความรุนแรง
‎ตอนไปล้างรูปคงตื่นเต้นน่าดู
‎ลุ้นว่ารูปไหนได้ ไม่ได้
‎หลังไฟสงครามโหมอยู่สี่ปี
‎ฝ่ายเหนือเป็นฝั่งที่อยู่เหนือกว่าสมชื่อ
‎ชัยชนะแก่กษัตริย์ในแดนเหนือ ‎อับราฮัม ลินคอล์น
‎อับราฮัม ลินคอล์นเป็นใคร
‎ทำไมถึงมีรอยสักแปลกๆ ตรงหน้าท้อง
‎ผมไม่รู้เรื่องรอยสักที่ว่า
‎แต่เขาเป็นประธานาธิบดีสหรัฐฯ ‎ที่หลายคนยกให้เขาคือที่หนึ่ง
‎เห็นว่าสักรูปสโนว์แมนกับนกโรบินที่ท้อง
‎นกโรบินที่มีหนวด
‎เรื่องนี้ผมไม่รู้จริงๆ
‎พอลินคอล์นเป็นประธานาธิบดี ‎ก็มีการเลิกทาสในที่สุด
‎มีอคติชาติพันธุ์ทั่วไปเข้ามาแทน
‎แต่อับราฮัม ลินคอล์น ‎ไม่ได้ใช้ชีวิตอย่างมีสุข
‎เขาเจอเคราะห์กรรมห้าวันหลังฝ่ายเหนือชนะ
‎โดนบังคับให้ไปดูละครที่โรงละคร
‎จนสุดท้ายมีมือปืนช่วยกรุณาปลิดชีพ
‎แต่ยังคงความโหดร้ายเพราะรอจนองก์สาม
‎อับราฮัม ลินคอล์นโดนยิงในโรงละครใช่มั้ย
‎ส่วนไหนของร่างกาย
‎หมายถึงลินคอล์นอยู่ที่ไหน
‎ตอนโดนยิงเหรอ
‎ที่นั่งประธานาธิบดีที่โรงละครฟอร์ด ‎ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี.
‎ทำไมถึงโดนยิง
‎ไม่ยอมถอดหมวกเหรอ
‎น่ารำคาญนะ ไปโรงละคร
‎แต่คนนั่งหน้าสวมหมวก
‎เขาอยู่ที่นั่งประธานาธิบดี
‎เท่าที่ทราบ ไม่มีใครนั่งข้างหลัง
‎แต่จอห์น วิลค์ส บูธยิงเขา
‎เพราะเชื่อมั่นในฝ่ายสมาพันธ์
‎การโดนยิงหัวกระทบต่อ ‎การเป็นผู้นำของลินคอล์นยังไง
‎มันปิดฉากลง ‎เขาเสียชีวิต 12 ชั่วโมงหลังถูกยิง
‎ไปต่อไม่ได้เหรอ
‎พอเป็นศพแล้วบริหารต่อไม่ได้
‎ชีวิตของลินคอล์นดับลง
‎แต่ชะตาของอเมริกากำลังรุ่งเรือง
‎อเมริกาทดลองกระแสไฟฟ้ามาตั้งแต่
‎เบนจามิน แฟรงคลินเอากุญแจผูกสายว่าว
‎ให้ฟ้าผ่าลงมา
‎ในปี 1878 ทอมัส เอดิสัน ‎คิดค้นวิธีใช้งานมันสำเร็จ
‎เพื่อทำเรื่องเหลือเชื่อ
‎ฉันนึกภาพโลก ‎ที่เอดิสันไม่ประดิษฐ์หลอดไฟไม่ออก
‎ต่อให้นึกภาพออก
‎ก็คงมืดเกินจะมองอะไรเห็น
‎ก่อนเอดิสันประดิษฐ์แสง ‎ตอนกลางวันคนมองเห็นได้ยังไง
‎แสงมาจากดวงอาทิตย์
‎ตอนกลางวันเรามองเห็นเพราะแดด
‎(ดร. แพทริเซีย)
‎หลอดไฟนั้นเอาไว้ใช้ยามกลางคืน
‎เพราะเรามองไม่เห็นเมื่อไม่มีแสงอาทิตย์
‎ก่อนจะมีหลอดไฟคนใช้อะไรกัน
‎ใช้เทียนไข หรือน้ำมัน
‎กลางวันใช้แสงแดด กลางคืนใช้เทียน
‎- ค่ะ ‎- งั้นก็ไม่ต้องมีหลอดไฟสิ
‎ผลงานทั้งชีวิตไร้ค่าแท้ๆ
‎โฟโนกราฟคือสิ่งประดิษฐ์อีกชิ้นของเอดิสัน
‎(ดร. อเล็กซานเดอร์ คอลโควสกี้ ‎ผู้ช่วยวิจัย พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ลอนดอน)
‎ช่วยทำให้มันหยุดที
‎ได้เลยครับ
‎น่าทึ่งนะ เราอยู่กันตรงนี้
‎แต่เสียงนั่นมาจากเมื่อหลายปีก่อน
‎ถ้าฉันพูดใส่ปากแตร
‎ฉันถามเขาว่าที่นั่นเป็นไงได้มั้ย
‎ไม่ได้ นี่คือบันทึกเสียง ‎จากเมื่อร้อยกว่าปีก่อน
‎แต่ชื่อโฟโนกราฟไม่เหมือนโทรศัพท์เหรอ
‎โฟโนกราฟแปลว่า "การเขียนเสียง" ในกรีก
‎ไม่ได้หมายถึงโทรศัพท์
‎แสดงว่าได้ยิน แต่ตอบไม่ได้
‎ผม… ผมคงไม่…
‎เขาไม่ได้ยินเรา เราได้ยินเขาบันทึกเสียง
‎พวกเขาไม่ได้ยินและตอบเราไม่ได้เหรอ
‎ไม่ได้ครับ ไม่เลย
‎งั้นมีไว้เพื่ออะไร
‎เราจะได้ฟังเสียงดนตรี ‎เสียงพูด กับเสียงอื่นๆ
‎มันบันทึกเสียงที่ยังไม่เกิดได้มั้ย
‎ไม่ได้
‎เสียงที่เกิดก่อนหน้าล่ะ
‎ถ้าบันทึกไว้ตั้งแต่ตอนนั้นก็ได้
‎มันไม่อาจบันทึกสิ่งที่เกิดไปแล้ว
‎ค่อนข้างจำกัดสินะ
‎เมื่อมีโฟโนกราฟของเอดิสัน
‎ดนตรีคลาสสิกก็สามารถ ‎กล่อมคนนับล้านให้หลับ
‎ดนตรีคลาสสิกต้องใช้ออร์เคสตรา
‎ออร์เคสตราเล่นยังไง
‎ต้องเป่า
‎หรือต้องถูๆ ไถๆ ไม้กับสายอะไรสักอย่าง
‎ออร์เคสตราไม่ใช่เครื่องดนตรี
‎อ้อ
‎ออร์เคสตราคือวงเครื่องดนตรีหลายประเภท
‎- มากกว่าหนึ่งชิ้น ‎- มากกว่าหนึ่งชิ้น
‎งั้นต้องใช้สองมือและปากเพื่อเล่นออร์เคสตรา
‎วาทยากรต้องใช้ตามนั้น
‎แต่วงออร์เคสตรา
‎คือวงดนตรีที่มีเครื่องดนตรีหลายชิ้น
‎เป่าทั้งออร์เคสตราไม่ได้เหรอ
‎เพราะมีเอดิสัน โลกแห่งแสงและเสียง
‎จึงถูกมนุษย์พิชิตลงได้
‎แต่มีอีกหน้าด่านหนึ่งที่ยังไม่ยอมสยบ
‎โลกแห่งน่านฟ้า
‎ผู้คนพยายามสร้างเครื่องจักรบินได้เป็นปีๆ
‎แต่ผู้บุกเบิกยุคแรกๆ ไม่สามารถผลักดัน
‎ไปไกลกว่าการร่วงลงจากฟ้าในครั้งแรก
‎จนมีพี่น้องออร์วิลล์ และวิลเบอร์ ไรต์
‎ท้าทายกฎแห่งแรงโน้มถ่วง ‎ประสบความสำเร็จเป็นพวกแรก
‎การบินครั้งแรกไปไกลมั้ย
‎วันนั้น พี่น้องไรต์ขึ้นบินหลายครั้ง
‎แต่ละครั้งน่าจะแค่ไม่กี่ร้อยฟุต
‎อันนั้นน่าจะเดินได้
‎ก็คงได้ แต่นั่นไม่ใช่สาระสำคัญ
‎เที่ยวบินแรกที่นาน ‎จนต้องมีห้องน้ำคือเมื่อไหร่
‎พอมีการบินเชิงพาณิชย์ ‎เที่ยวบินก็กินเวลานาน
‎ผู้โดยสารต้องการสิ่งอำนวยความสะดวก
‎เช่นมีห้องน้ำบนเครื่อง
‎วินาทีนั้นคงตราตรึง
‎ครั้งแรกที่คนรู้ว่าเครื่องบินต้องมีห้องน้ำ
‎ชวนทึ่งยิ่งกว่าพี่น้องตระกูลไรต์
‎ผมว่ามันก็ไม่ได้ชวนระลึก
‎หรือน่าตื่นเต้นอะไร
‎ทำไมจักรยานไม่มีห้องน้ำ
‎จะได้ไม่ต้องลงจักรยาน
‎น่าจะเอาไปจดลิขสิทธิ์
‎แม้จะไม่มีห้องน้ำ การบินของพี่น้องไรต์
‎พลิกโฉมหน้าการขนส่ง
‎ที่ทุกวันนี้เรายังไม่เข้าใจถ่องแท้
‎พี่น้องตระกูลไรต์ ‎ขึ้นบินครั้งแรกเกือบร้อยปีก่อน
‎ทำไมความรู้ ‎เรื่องเครื่องบินเรายังไม่คืบหน้า
‎คืบหน้าสิ เรารู้ขั้นตอนการทำงาน
‎ถามจริงๆ มันทำงานยังไง
‎เรามีสมการคณิตศาสตร์
‎ที่อธิบายการไหลของอากาศ ‎ผ่านปีกของเครื่องบิน
‎คุณอธิบายโดยไม่ใช้วิทยาศาสตร์ได้มั้ย
‎ยากนะที่จะไม่อธิบายหลักวิทยาศาสตร์
‎แต่เพราะรูปทรงของปีก
‎แรงดันขึ้นจึงมากกว่าแรงดึงลง
‎จะผลักให้เครื่องบินลอยได้
‎นั่นทฤษฎีของคุณ อยากฟังทฤษฎีฉันมั้ย
‎- ได้สิ ‎- มันบินเพราะแรงศรัทธา
‎เราเชื่อว่าเครื่องบินบินได้ มันถึงบินได้
‎พวกสื่อต้องคอยรักษาภาพลวงนี้
‎ไม่งั้นได้พากันร่วง
‎ทำนองเดียวกันกับไวไฟ อันนั้นก็ไม่จริง
‎เราแค่เล่นตามน้ำไปกับมัน
‎ไม่งั้นจะชะงักหมด
‎กำราบน่านฟ้าสำเร็จ
‎ต่อไปก็ถึงคราวของถนน
‎บอกยากว่าใครประดิษฐ์รถยนต์คนแรก
‎มีคนลองเสี่ยงโชคดูเยอะ
‎หน้าวิกิก็ยาวไป ไม่อ่าน
‎แต่มันไม่สำคัญเลย เพราะสุดท้าย
‎มีชายคนเดียวที่ได้ชื่อผูกติดกับรถ
‎คนแรกที่สร้างรถยนต์ทำเงินถล่มทลาย
‎เขาชื่อว่า เฮนรี โมเดล ที ฟอร์ด
‎บังเอิญเกินไปมั้ย รถก็ชื่อนี้เช่นกัน
‎รถเครื่องยนต์สี่สูบ 2.9 ลิตร
‎ที่ 20 พลังแรงม้า ‎ความเร็วสูงสุด 70 กม. ต่อ ชม.
‎ฟอร์ด โมเดลที เป็นรถยนต์ที่ยอดแย่
‎แย่ยิ่งกว่ารถยนต์ที่แม่คุณขับ
‎ไม่มีช่องชาร์จมือถือ
‎ไม่มีระบบนำทางหรือดนตรี
‎แม้แต่ที่วางแก้วก็ไม่มี
‎แต่ก็ดีกว่าม้าหลายขุม
‎เพราะไม่ถีบหน้าเวลาเดินไปด้านหลัง
‎และต่างกับรถไฟ คุณไม่น่าจะมีโอกาส
‎ได้นั่งข้างคนโรคจิต
‎นอกจากหยุดแวะรับคนโบกรถ ‎ที่พกไขควงในกระเป๋ากางเกง
‎แต่ผลงานชิ้นเอก ‎ของเฮนรี โมเดล ที ฟอร์ดไม่ใช่รถ
‎แต่เป็นวิธีผลิตรถ
‎แทนที่จะว่าจ้างคนเดียว ‎มาค่อยๆ สร้างรถทั้งคัน
‎ฟอร์ดว่าจ้างคนเยอะๆ
‎มาทำหน้าที่ผลิตบางส่วนของรถซ้ำแล้วซ้ำเล่า
‎ปฏิวัติความจำเจในที่ทำงาน ‎และความไร้ค่าของมนุษย์
‎การผลิตขนานใหญ่ต้องการกำลังคนมาก
‎คนนับล้านๆ มาสหรัฐฯ ‎เพื่อร่วมล่าฝันอเมริกัน
‎ความต้องการพาหนะใหญ่ๆ ‎ทำให้มีการคิดค้นไททัน 1C
‎เรือดำน้ำใช้แล้วทิ้งลำแรก
‎มนุษย์ได้แต่มองมหาสมุทรหลายปี
‎โหยหาจะจมดิ่งอย่างก้อนหิน
‎ไททัน 1C สานฝันนี้ให้เป็นจริง
‎เป็นความสำเร็จครั้งใหญ่
‎ตอนเดินทางครั้งแรก ‎ไททัน 1C ล่องจากเซาท์แฮมป์ตัน
‎ลงสู่ก้นทะเล
‎ที่นักสำรวจใจกล้าอาศัยอยู่อย่างหรูหรา
‎ไม่กี่นาทีก่อนจะค้นพบว่า
‎มนุษย์หายใจอยู่ที่พื้นทะเลไม่ได้
‎หลังพิชิตแสง, เสียง, น่านฟ้า, ถนน
‎และใต้ทะเล
‎มนุษย์กำลังจะได้ค้นพบ ‎สิ่งที่ไม่เคยได้ยินมาก่อน
‎ด้วยฝีมือของนักวิทย์และผู้หญิง มารี กูว์รี
‎มารดาแห่งกัมมันตรังสี
‎มารี กูว์รีรู้ได้ยังไงว่าเธอค้นพบ
‎กัมมันตรังสี ถ้ามันมองไม่เห็น
‎มารี กูว์รีเป็นผู้คิดค้นคำว่ากัมมันตรังสี
‎กัมมันตรังสีคือการที่สสาร ‎เช่นเรเดียม, พอโลเนียม, พลูโทเนียม
‎ปล่อยพลังงานมหาศาล ‎และแตกสลายตามธรรมชาติ
‎เป็นของจริง ต่อให้มองไม่เห็น
‎ของจริงหลายๆ อย่างก็มองไม่เห็นนะคะ
‎เหมือนจักระกับสนามพลังสินะ
‎สิ่งที่อยู่ภายในหน้าเรา
‎ที่เชื่อมกับจักรราศี ‎และส่งผลต่อการย่อยกลูเตน
‎นี่ก็จริงนะ
‎ฉันว่าไม่ใช่นะ
‎- ไม่ ‎- ฉันว่าจริง
‎- หลายๆ… ‎- ป้าแครอลปรับจักระได้
‎ป้าคิดเงินชั่วโมงละ 80
‎ถ้าทำเงินได้ขนาดนั้น
‎ก็คงไม่ใช่เรื่องปาหี่
‎น่าเศร้า ที่ความอยากรู้อยากเห็น ‎ของกูว์รีฆ่าเธอ
‎เชื่อกันว่าการสัมผัสกับ ‎กัมมันตรังสีนานๆ ทำให้เสียชีวิต
‎ไม่แฟร์เลยนะ
‎นักวิทย์ชายอย่างบรูซ แบนเนอร์ ‎สัมผัสกับกัมมันตรังสีแกมม่า
‎แต่ได้เป็นซูเปอร์ฮีโร่ ถูกมั้ย
‎มีหนังสือการ์ตูน มีแฟรนไชส์หนัง
‎แต่มารี กูว์รีกลับต้องมาตาย
‎เขาได้เป็นเดอะ ฮัลค์นะ
‎ไม่แฟร์เลย
‎ต้องโทษระบอบปิตาธิปไตย ถูกมั้ย
‎แล้วปิตาธิปไตยคืออะไรเหรอ
‎ในระหว่างนั้น นักวิทย์ที่ไม่เป็นหญิง
‎ก็คิดค้นทฤษฎีของตัวเอง
‎นักฟิสิกส์และนายแบบลิ้น ‎อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์
‎คิดทฤษฎีสัมพันธภาพ E = mc2
‎ซึ่งทุกวันนี้ก็ยังไม่มีใครเข้าใจ
‎แต่ฉันยกมาพูดเพราะเดี๋ยวจะสำคัญต่อไป
‎ไอน์สไตน์เห็นว่า ‎ไม่มีอะไรเร็วกว่าความเร็วแสง
‎แต่เงาไวกว่าแสงนะ
‎ถ้าฉันเปิดไฟฉายสาดไปที่ผนังนั้น
‎- แต่ถือไฟฉายหลังหัวตัวเอง ‎- ค่ะ
‎เงาฉันจะปรากฏก่อนแสงเดินทางไปถึง
‎ไอน์สไตน์จะอธิบายยังไง
‎เขาคงบอกว่าทุกอย่างเกิดขึ้นไว
‎จนคุณมองไม่ทัน
‎คิดเผื่อหมดเลยใช่มั้ย
‎ศตวรรษที่ 20 ออกตัวอย่างว่องไว
‎วิทยาศาสตร์มีนวัตกรรมใหม่ๆ ไม่เว้นวัน
‎รายการตัดแทบไม่ทัน
‎แต่บางตัวมาพร้อมกับด้านมืด
‎สามารถใช้สังหารคน
‎ด้วยวิธีที่ไม่โสภา
‎สงครามโลกครั้งที่หนึ่งมีอีกชื่อว่า ‎สงครามเพื่อยุติสงครามทั้งมวล
‎ถึงนักประวัติศาสตร์ปัจจุบันจะแย้งว่าผิดถนัด
‎มันยังเป็นสงครามไฮเทคครั้งแรก
‎ที่มีเรือบิน, ปืนกล, รถถัง
‎ที่ลุกฮือขึ้นต่อกรกับมนุษย์ผู้สร้าง
‎แม้จะไร้ศรัทธา อุดมการณ์ หัวใจ หรือวิญญาณ
‎จักรกลสังหารเป็นฝ่ายคว้าชัย
‎แต้มสุดท้ายคือ ‎สรรพาวุธ 20 ล้าน มนุษยชาติ 0
‎สถานการณ์ในสงคราม ‎มักเต็มไปด้วยความอลหม่าน
‎มีคนตะโกนเยอะมั้ย
‎น่าจะมีคนตะโกนเยอะแยะ ‎อาจจะตะโกนคำสั่งการ
‎หรือคนใกล้ตายตะโกนกรีดร้อง
‎คนที่ยืนใกล้ๆ หูเจ็บ
‎น่าเสียดายที่เรายังไม่เลิกทำ
‎ฉันไม่อยากพูดจาชวนทัวร์ลง
‎แต่ทั่วๆ ไปแล้ว สงครามไม่น่าจะเกิดเลย
‎ก็ดูจะเป็นกิจกรรมที่มนุษย์โปรดปราน
‎อาจอยู่ในกมลสันดานของเรา
‎ทำไมเราถึงเป็นสิ่งมีชีวิตที่ห้ำหั่นกัน
‎ขอครบจบในประโยคเดียว
‎ไม่งั้นฝ่ายตัดต่อจะแช่งชักหักกระดูก
‎ความกลัว เกียรติยศและผลประโยชน์
‎สามอย่างนี้เลยเหรอ
‎ถ้าเอาแบบสั้นๆ
‎นั่นสินะ
‎ไม่รู้ใครตัดต่อ แต่ก็ตามนี้นะ
‎ความป่าเถื่อน ‎ของสงครามโลกครั้งที่หนึ่งบันดาลใจ
‎ให้มีกลอนสงครามและงานเขียนแนวสันติภาพ
‎ที่ตีพิมพ์หลายสิบปี ‎ก่อนเพลงแนวเทคโนสุดแจ่ม
‎"Pump Up The Jam"
‎(บทเพลงอื่นๆ ที่ชื่อขึ้นต้นด้วย "ด")
‎(เดอะเคียวร์, ‎เดอะอิสลีย์บราเทอร์ส ฯลฯ)
‎(เมื่อวิดีโอนี้ถ่ายทอดครั้งแรก ‎คนดูกลัวมันเป็นของจริง)
‎(และจะมีการส่งดนตรีผ่านจอเข้าบ้าน)
‎(ถ้าออกไปข้างนอกฝากซื้อโค้กกับขนม)
‎(โทษที อันนั้นจะพิมพ์บอกทีมงาน)
‎ชายหนุ่มนับล้านเสียชีวิตในสงคราม
‎แต่โชคดีที่มนุษยชาติคิดค้นคนประเภทใหม่ได้
‎ผู้หญิง
‎ผู้หญิงมีตัวตนในพื้นหลังมาโดยตลอด
‎ส่วนใหญ่ในฐานะสัตว์เลี้ยงของผู้ชาย
‎ที่ยอมทนพวกเธอมีพลังวิเศษ ‎ในการสร้างมนุษย์ใหม่
‎ผ่านทางรูด้านหน้า
‎แต่ช่วงต้นศตวรรษที่ 20
‎นักสังคมศาสตร์ค้นพบสิ่งที่น่าทึ่ง
‎สิ่งที่ผู้ชายทำ ผู้หญิงก็ทำได้
‎โดยไม่ต้องไปโอ้อวดกับใคร
‎แถมยังมีสิทธิ์ลงคะแนน
‎ในที่สุด ผู้หญิงก็เลือกได้ ‎ว่าจะให้ใครมาชี้นิ้วสั่ง
‎(ลงคะแนนเพื่อผู้หญิง)
‎ผู้หญิงเริ่มละทิ้งชุดเครื่องแบบดั้งเดิม
‎เลิกแต่งตัวเป็นเฟอร์นิเจอร์ ‎แต่เป็นเด็กหนุ่มออกค่าย
‎ดื่มเหล้า, สูบบุหรี่, เต้นเร็วๆ
‎ด้วยเฟรมเรตที่น่ากลัว
‎ขณะเดียวกัน ที่ฮอลลีวูด
‎มีการคิดค้นความบันเทิงรูปแบบใหม่
‎ภาพยนตร์
‎มันต่างกับหนังสือ คุณไม่ต้องมีสมาธิ
‎หรือใช้จินตนาการเพื่อรับชมหนัง
‎ทุกคนต่อให้ขี้เกียจหรือโง่เง่า ‎ก็สามารถดูได้
‎ด้วยการนั่งเฉยๆ แล้วจ้องหน้าจอ
‎เหมือนคุณตอนนี้
‎แต่ก็อย่างที่เห็น หนังยุคแรกคุณภาพห่วยแตก
‎แต่ก็เพราะมีหนังยุคแรกๆ
‎เราถึงได้รู้ว่าชีวิตสมัยก่อนเป็นยังไง
‎ทุกคนเคลื่อนไหวเร็วและล้มบ่อยๆ
‎ทำไมคนในหนังสมัยก่อนเดินเร็วจัง
‎เพิ่งเคยออกกล้องเลยประหม่า
‎หรือเพราะเป็นหนังเงียบ ‎เลยไม่ได้ยินผู้กำกับ
‎ตะโกนสั่งให้ช้าหน่อย
‎เป็นเพราะเฟรมเรตของกล้องสมัยนั้น
‎ที่ต่างกับตอนนี้
‎เราผิดงั้นสิ
‎เราฉายหนังเร็วเกิน
‎จนนักแสดงต้องเร่งตามเพื่อให้
‎เล่าเรื่องทั้งหมดก่อนเล่นเครดิตจบ
‎ทุกคนคงแตกตื่น ถ้าเล่นไม่ทันทำไง
‎หนังจะตัดฉากไปห้องที่ไม่มีนักแสดงมั้ย
‎ฉายภาพห้องเปล่าๆ
‎นักแสดงเล่นด้วยความเร็วปกติ แต่ว่า…
‎ระดับความเร็วเวลาฉาย
‎ที่ทำให้ดูเหมือนขยับไว
‎เราติดต่อกับนักแสดงในหนัง
‎ปลอบว่าไม่เป็นไร ให้ใจเย็นๆ ได้มั้ย
‎น่าจะตายหมดแล้วมั้ง
‎หนังยุคแรกมีคำบรรยาย
‎ให้คนดูในมือถือโดยปิดเสียงได้
‎แต่ไม่นานพวกเขาก็ใส่เสียงเป็น
‎คุณชอบแบบไหนล่ะ
‎ในที่สุดการอ่านก็ไม่จำเป็น
‎ยุคสมัยที่การอ่านเป็นใหญ่หลายร้อยปี ‎จบลงในที่สุด
‎แต่ความหวังว่ายุคใหม่ของมนุษย์จะดีเยี่ยม
‎ก็กลับไม่เหลือชิ้นดี
‎เมฆครึ้มปกคลุมทั่วยุโรป
‎เพราะภาครีบูตจากแฟรนไชส์สงครามโลก
‎ไม่นานทั้งโลกก็เจอกับสงครามอีกครั้ง
‎และครั้งนี้ใช้เครื่องจักร ‎ที่เลวร้ายยิ่งกว่าครั้งก่อน
‎ก่อให้เกิดการนองเลือดไม่จบสิ้น
‎จนชาวอเมริกันปิ๊งไอเดีย
‎แทนที่จะทิ้งระเบิดปูพรม ‎ใส่ญี่ปุ่นอย่างคราวเยอรมนี
‎ก็ทิ้งลูกใหญ่บึ้มเดียวไปเลย
‎พวกเขาใช้ทฤษฎีไอน์สไตน์ ‎ที่ฉันกล่าวถึงก่อนหน้านี้
‎พัฒนาโครงการแมนแฮตตัน ‎ที่เริ่มด้วยชายสวมหมวก
‎เจ้าของแนวคิดแสนจะน่ากลัว
‎ระเบิดปรมาณูชื่อลิตเติลบอย
‎อาวุธทรงอานุภาพที่ชื่อหน่อมแน้มที่สุด
‎ลิตเติลบอยมีอานุภาพประมาณไหน
‎เอาอย่างนี้
‎ถ้าหย่อนระเบิดใส่บ้านฌอน ‎แฟนเก่าฉันที่เวสทอตัน
‎ตั้งแต่วงเวียนเช็กเกอร์เบนต์ที่ถนนเอ58
‎ถึงร้านขายดอกไม้ ‎ข้างสโมสรกอล์ฟฮาร์ตคอมมอน
‎จะราบเป็นหน้ากลอง
‎แรงระเบิดเริ่มแรกจะทำฌอนระเหิดเป็นไอ
‎ส่วนตู้เกมแพ็กแมน
‎ที่เขานั่งต่อให้ช่วงสุดสัปดาห์วันเกิดฉัน
‎จะเล่นไม่ได้อีกเลย
‎เพราะพายุเพลิงที่ตามมา
‎แถบวีแกนถึงโบลตันจะเผาเกรียม
‎มิดเดิลบรุก หาย
‎บิกเกอร์ชอว์ หาย
‎ฮินด์ลีย์กรีน ไม่เหลือ
‎(ชนะแล้ว ญี่ปุ่นยอมแพ้)
‎ระเบิดปรมาณูสุดเหี้ยม ‎ยุติสงครามโลกครั้งที่สอง
‎ทุกคนไม่เอาแล้ว
‎โลกตกลงเป็นหนที่สองในตอนนี้
‎ว่าจะไม่ก่อสงครามอีก
‎และรักษาสัญญานี้ได้ไป
‎หลังเริ่มตอนห้าได้ 52 วินาที
‎ก็ชวนให้อุ่นใจดีที่ได้รู้ว่า
‎ทุกวันนี้เราไม่มีอาวุธนิวเคลียร์
‎ก็แล้วแต่ว่า "เรา" มีใครบ้าง
‎อังกฤษมีระเบิดนิวเคลียร์
‎และก็เพิ่งมีมติจะเพิ่ม…
‎จำนวนหัวรบนิวเคลียร์ที่มีด้วย
‎แต่หัวเปล่าใช่มั้ย ไม่มีนิวเคลียร์จริงๆ
‎คุณเข้าใจผิดแล้ว
‎เป็นระบบมิสไซล์ที่มีหัวรบนิวเคลียร์ครบ
‎หลายประเทศมีมัน
‎ภัยสงครามนิวเคลียร์หรือการทำลายล้าง
‎ยังคงไม่หายไปไหน
‎ได้ ขอพูดถึงเรื่องที่รื่นเริงได้มั้ย
‎ตามใจคุณเลย
‎ชอบวงแอ็บบามั้ย
‎- รักครับ ‎- เหรอคะ
‎- จริงนะ ‎- ครับ
‎เพลงไหนเป็นเพลงโปรด
‎- "แดนซิงควีน" ‎- "แดนซิงควีน"
‎เพลงนี้เจ๋งนะ
‎ตอนต่อไป สงครามเย็นระหว่างออกและตก
‎ปูทางให้ร็อกแอนด์โรล
‎ที่ปูทางวัฒนธรรมต่อต้านของชาวฮิปปี้
‎ที่ปูทางให้สตีฟ จอบส์ ‎ปูทางให้คอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟน
‎ที่ปูทางให้โซเชียลมีเดีย
‎ที่ปูทางให้การรื้อถอนความก้าวหน้า
‎ทั้งหมดของมนุษยชาติได้อย่างไร
‎โซเชียลมีเดียแบ่งคนเป็นสองขั้วนะ
‎อย่างที่เป็นมาแล้วกับหมี
‎หมีไหน
‎หมีขั้วโลกไง
‎คำบรรยายโดย พรพรรณ มุกนพรัตน์