1
00:00:06,000 --> 00:00:11,120
Την προηγούμενη φορά, σε αυτήν τη σειρά
ιστορίας του ανθρώπινου πολιτισμού,
2
00:00:11,200 --> 00:00:15,280
σας έδειξα πώς οι πρόγονοί μας
ξαφνικά αφυπνίστηκαν πνευματικά,
3
00:00:15,360 --> 00:00:16,960
όπως η θεία μου η Κάρολ.
4
00:00:17,040 --> 00:00:20,080
Όπως η Κάρολ,
ακολούθησαν συναρπαστικούς γκουρού.
5
00:00:20,760 --> 00:00:23,040
Αλλά δεν άφησαν τους άντρες τους,
σαν τη θεία μου,
6
00:00:23,120 --> 00:00:26,800
για να ζήσουν σε φάρμα στην Ουαλία
μαζί με άλλες οκτώ γυναίκες
7
00:00:26,880 --> 00:00:29,200
σε μια κατάσταση που δεν θα αναλύσω,
8
00:00:29,280 --> 00:00:33,040
γιατί ερευνάται
από την Αστυνομία Βόρειας Ουαλίας.
9
00:00:33,120 --> 00:00:34,920
Ο κόσμος μας άλλαξε για πάντα,
10
00:00:35,000 --> 00:00:37,759
καθώς τα θρησκευτικά μηνύματα
ανοχής και συγχώρεσης
11
00:00:37,840 --> 00:00:42,200
ενέπνευσαν τους ανθρώπους
να μάχονται λυσσαλέα για αιώνες.
12
00:00:42,280 --> 00:00:44,840
Αλλά το μυαλό του κόσμου θα διευρυνόταν
13
00:00:44,920 --> 00:00:48,960
και μετά θα έσκαγε σαν καρπούζι
από μια διαφορετική ανώτερη κλήση.
14
00:00:49,040 --> 00:00:52,320
Το ανθρώπινο γένος θα δοκίμαζε
μια αναγέννηση
15
00:00:52,400 --> 00:00:54,400
έχοντας την Αναγέννηση,
16
00:00:54,480 --> 00:00:58,200
εδώ στον ίδιο πλανήτη
που χρησιμοποιούμε σήμερα.
17
00:00:58,280 --> 00:01:01,560
Ένας γυαλιστερός διαστημικός βράχος,
γνωστός ως Γη.
18
00:01:08,560 --> 00:01:12,240
Η ΓΗ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΝΚ
19
00:01:14,600 --> 00:01:18,160
ΤΡΙΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ:
Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΔΕΝ ΘΑ ΜΕΤΑΔΟΘΕΙ
20
00:01:19,640 --> 00:01:24,480
Είναι το έτος 1440.
Όχι τώρα, τότε, το 1440.
21
00:01:24,560 --> 00:01:29,600
Μια νέα εφεύρεση θα ανάψει φωτιές
κάτω από τους θάμνους των πιθανοτήτων.
22
00:01:30,480 --> 00:01:33,440
Πριν από αιώνες,
οι Κινέζοι είχαν εφεύρει την τυπογραφία,
23
00:01:33,520 --> 00:01:37,400
αλλά κανείς Ευρωπαίος δεν έδωσε σημασία
μέχρι που εφευρέθηκε πάλι
24
00:01:37,480 --> 00:01:40,320
από έναν Γερμανό που τον έλεγαν
Γιόχαν "Στιβ" Γκούτενμπεργκ.
25
00:01:40,400 --> 00:01:45,240
Η πρέσα του Γκούτενμπεργκ ήταν η πρώτη
στην ιστορία, με εξαίρεση την κινέζικη.
26
00:01:45,320 --> 00:01:50,240
Άλλαξε κάτι σημαντικό η τυπογραφική πρέσα;
27
00:01:50,320 --> 00:01:53,000
Αν δεν είχε εφεύρει
την τυπογραφία ο Γκούτενμπεργκ,
28
00:01:53,080 --> 00:01:56,480
άρα μπορούσαν πλέον οι ιδέες
να διαδοθούν σε όλο τον κόσμο,
29
00:01:56,560 --> 00:02:00,720
δεν θα είχε αναπτυχθεί η κουλτούρα μας
με τον ίδιο τρόπο.
30
00:02:00,800 --> 00:02:04,640
Επομένως,
αυτός έφτιαξε τον σύγχρονο κόσμο.
31
00:02:04,720 --> 00:02:07,560
Πώς αντιλαμβάνεσαι το σημαντικό;
32
00:02:08,600 --> 00:02:12,480
Το πρώτο βιβλίο που τυπώθηκε
από τον Γκούτενμπεργκ ήταν η Βίβλος.
33
00:02:12,560 --> 00:02:14,800
Εκτός από τη διάδοση του λόγου του Θεού,
34
00:02:14,880 --> 00:02:19,720
διέδωσε τον λόγο των επιστημόνων,
των φιλοσόφων και του Νταν Μπράουν.
35
00:02:19,800 --> 00:02:21,240
Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ
36
00:02:22,280 --> 00:02:26,280
Η συγγραφή βιβλίων παίρνει χρόνο
και για να δουλεύουν τα τυπογραφεία,
37
00:02:26,360 --> 00:02:31,280
οι άνθρωποι έψαξαν στο παρελθόν
παλιό υλικό για επανέκδοση.
38
00:02:32,040 --> 00:02:34,000
Έτσι, η αρχαία ελληνική φιλοσοφία
39
00:02:34,080 --> 00:02:37,280
έγινε ξαφνικά της μόδας
και μας πήρε τα μυαλά.
40
00:02:37,840 --> 00:02:42,480
Τότε, οι άνθρωποι ζούσαν στενάχωρη ζωή,
όπως ο θείος μου ο Μάρτιν.
41
00:02:42,560 --> 00:02:45,800
Τα μόνα τους χόμπι ήταν η σκληρή
δουλειά, ο θάνατος από πανούκλα,
42
00:02:45,880 --> 00:02:47,240
ή τα βασανιστήρια.
43
00:02:47,320 --> 00:02:50,440
Μόνο αυτά είχαν στη ζωή.
44
00:02:51,440 --> 00:02:56,680
Γι' αυτό δεν βαριόντουσαν να διαβάζουν
αρχαία ελληνική φιλοσοφία όπως σήμερα,
45
00:02:56,760 --> 00:03:01,040
αλλά τη θεωρούσαν εμπειρία που άλλαξε
τον τρόπο που έβλεπαν τον εαυτό τους.
46
00:03:01,120 --> 00:03:04,400
Όπως τότε που ο φίλος μου ο Πολ
έφαγε πέντε μπράουνις με κεταμίνη
47
00:03:04,480 --> 00:03:09,120
και νόμιζε ότι μπορούσε να επικοινωνήσει
τηλεπαθητικά με τα ζώα στην τηλεόραση.
48
00:03:09,200 --> 00:03:12,920
Ενώ ο Πολ κλείστηκε στο ψυχιατρείο
για τη δική του ασφάλεια,
49
00:03:13,000 --> 00:03:16,680
οι πρόγονοί μας αποφάσισαν
να αλλάξουν τον κόσμο.
50
00:03:21,600 --> 00:03:22,960
Αυτή είναι η Φλωρεντία.
51
00:03:23,040 --> 00:03:26,760
Οι Ιταλοί τη λένε Φιρέντσε
για να μην τη βρίσκουν οι τουρίστες.
52
00:03:26,840 --> 00:03:30,520
Σίγουρα είναι η Φλωρεντία,
γιατί το τσεκάραμε σε αγγλικό χάρτη.
53
00:03:31,720 --> 00:03:34,840
Η Φλωρεντία θα έμοιαζε
με ασήμαντη σαβούρα σήμερα,
54
00:03:34,920 --> 00:03:37,720
αλλά τον 15ο αιώνα ήταν το επίκεντρο
55
00:03:37,800 --> 00:03:41,880
ενός πρωτοφανούς καλλιτεχνικού
και πολιτισμικού φαινομένου.
56
00:03:41,960 --> 00:03:44,480
Τι ήταν η "Αναγέννη-σος";
57
00:03:44,560 --> 00:03:47,200
Η κέτσαπ του 16ου αιώνα;
58
00:03:47,280 --> 00:03:51,080
Η λέξη προέρχεται από τη "γέννηση".
59
00:03:51,160 --> 00:03:55,440
Άρα, θεωρήθηκε ότι ξαναγεννηθήκαμε.
60
00:03:55,520 --> 00:03:57,280
Δηλαδή δεν είναι καρύκευμα.
61
00:03:57,840 --> 00:03:59,600
Απ' όσο ξέρω, όχι.
62
00:03:59,680 --> 00:04:02,320
Τι σάλτσες χρησιμοποιούσαν τότε;
63
00:04:02,400 --> 00:04:04,640
Αυτό είναι ο τομέας
της μαγειρικής ιστορίας.
64
00:04:04,720 --> 00:04:08,160
Δεν γνωρίζω την ιστορία της σάλτσας.
65
00:04:08,240 --> 00:04:10,080
Δεν σου αρέσει η σάλτσα;
66
00:04:10,160 --> 00:04:12,480
Δεν μου αρέσει ιδιαίτερα.
67
00:04:14,480 --> 00:04:17,360
Πρέπει να ξανασκεφτούμε τη συνέντευξη.
68
00:04:18,120 --> 00:04:19,760
Στην Αναγέννηση,
69
00:04:19,840 --> 00:04:23,240
η Φλωρεντία παρήγαγε καλλιτέχνες που,
για πρώτη φορά στην ιστορία,
70
00:04:23,320 --> 00:04:26,880
ήταν αρκετά ικανοί
να φτιάξουν πίνακες που άξιζε να δεις.
71
00:04:26,959 --> 00:04:31,560
Ένας από τους ικανότερους ζωγράφους
ήταν ο Μποτιτσέλι.
72
00:04:31,640 --> 00:04:33,360
Τι είναι αυτός ο πίνακας;
73
00:04:33,440 --> 00:04:36,960
Είναι Η Γέννηση της Αφροδίτης
του Αλεσάντρο Μποτιτσέλι.
74
00:04:37,040 --> 00:04:40,320
Ένας από τους σπουδαιότερους πίνακες
της Αναγέννησης.
75
00:04:40,400 --> 00:04:44,160
Ξέρουμε αν έτσι ήταν
η γέννηση της Αφροδίτης;
76
00:04:44,240 --> 00:04:49,280
Αποτυπώνει μια μυθική μορφή,
είναι μεταφορά.
77
00:04:49,360 --> 00:04:51,840
Άρα δείχνει μια θεά
78
00:04:51,920 --> 00:04:55,480
που εμφανίζεται παρά γεννιέται.
79
00:04:55,560 --> 00:04:57,040
Έχει πολύ μακρύ λαιμό.
80
00:04:57,120 --> 00:05:01,080
Μήπως ήταν μισή καμηλοπάρδαλη
ή μήπως δεν ήξερε να φτιάχνει λαιμούς;
81
00:05:04,400 --> 00:05:05,920
Ο λαιμός της…
82
00:05:06,000 --> 00:05:10,240
Είναι στοιχείο ομορφιάς
γι' αυτό θα επιμήκυνε τον λαιμό.
83
00:05:10,320 --> 00:05:14,320
Εντόπισα ένα λάθος εδώ. Αυτός φυσάει,
και τα μαλλιά της κυματίζουν.
84
00:05:14,400 --> 00:05:18,080
Δες, όμως, τα δέντρα δεξιά.
Δεν κινούνται. Δεν έχει αέρα.
85
00:05:18,160 --> 00:05:22,880
Νομίζω ότι τους πρόσθεσαν με φότοσοπ.
Όλα είναι ψεύτικα.
86
00:05:23,560 --> 00:05:27,920
Άλλοι σημαντικοί καλλιτέχνες έφτιαξαν
τρισδιάστατους πίνακες δηλαδή γλυπτά.
87
00:05:28,000 --> 00:05:31,560
Το πιο διάσημο παράδειγμα είναι
αυτός ο γυμνός άντρας,
88
00:05:31,640 --> 00:05:34,280
γνωστός ως "Ο Δαβίδ του Μιχαήλ Αγγέλου".
89
00:05:35,120 --> 00:05:37,840
Αν καταφέρετε να προσπεράσετε
τα μαρμάρινα μπαλάκια του,
90
00:05:37,920 --> 00:05:40,560
θα δείτε ότι υπάρχει απίστευτη λεπτομέρεια
91
00:05:40,640 --> 00:05:43,480
σε όλο το υπόλοιπο σώμα
του Μιχαήλ Αγγέλου.
92
00:05:43,560 --> 00:05:46,520
Τα μάτια του έχουν κόρες, όπως του Furby.
93
00:05:46,600 --> 00:05:49,920
Οι μύες του έχουν λεπτομέρεια.
Δείτε κοιλιακούς.
94
00:05:50,000 --> 00:05:52,120
Απόδειξη ότι τα γυμναστήρια είναι βλακείες
95
00:05:52,200 --> 00:05:55,200
αφού τότε δεν είχαν,
αλλά δείτε φυσική κατάσταση.
96
00:05:55,280 --> 00:05:58,440
Μετά οι ρεαλιστικές φλέβες
στη ράχη των χεριών,
97
00:05:58,520 --> 00:06:01,080
που μεταφέρουν αγαλμάτινο αίμα
στα δάχτυλα.
98
00:06:01,160 --> 00:06:04,200
Παρά την προσοχή στη λεπτομέρεια όμως,
99
00:06:04,280 --> 00:06:07,680
μια γρήγορη εξέταση από πίσω
αποκαλύπτει ότι δεν έχει πρωκτό.
100
00:06:07,760 --> 00:06:09,880
Περίεργη παράλειψη.
101
00:06:09,960 --> 00:06:12,240
Ίσως ο γλύπτης ντρεπόταν
102
00:06:12,320 --> 00:06:15,600
ή το μοντέλο σχόλασε νωρίς
εκείνη τη μέρα ή δεν είχε πρωκτό.
103
00:06:15,680 --> 00:06:17,360
Δεν ξέρουμε.
104
00:06:19,120 --> 00:06:22,160
Η αδιαφιλονίκητη αυθεντία της Αναγέννησης
105
00:06:22,240 --> 00:06:25,640
ήταν ένας άνθρωπος
γνωστός ως Λεονάρντο ντα Βίντσι.
106
00:06:27,480 --> 00:06:29,640
Αυτός είναι Ο Άνθρωπος του Βιτρούβιου.
107
00:06:29,720 --> 00:06:34,600
Είναι ένα σχέδιο που έφτιαξε ο Λεονάρντο
περίπου το 1490.
108
00:06:34,680 --> 00:06:36,480
Ποιος ο σκοπός του;
109
00:06:38,280 --> 00:06:39,680
Ποιος ο λόγος που το έφτιαξε;
110
00:06:39,760 --> 00:06:44,520
Ο Λεονάρντο ήθελε να μάθει
111
00:06:44,600 --> 00:06:49,920
πώς να ζωγραφίζει
τις αναλογίες του ανθρώπινου σώματος.
112
00:06:50,000 --> 00:06:53,760
Μισό λεπτό, τα βλέπεις κι εσύ αυτά;
Δεν είναι φαντασία μου.
113
00:06:54,800 --> 00:06:57,240
Υπάρχει εκδοχή με το εσώρουχο;
114
00:06:57,320 --> 00:06:59,720
Όχι.
115
00:06:59,800 --> 00:07:03,280
Το θεώρησε σωστό αυτό, έτσι;
Αλλά είναι λίγο αγενές.
116
00:07:03,360 --> 00:07:05,040
Όχι, δεν είναι.
117
00:07:05,120 --> 00:07:11,200
Επειδή είναι η ομορφιά
του ανθρώπινου σώματος, φυσικά.
118
00:07:11,280 --> 00:07:14,280
Κοίτα το πουλί του. Δεν το λες και όμορφο.
119
00:07:16,880 --> 00:07:18,360
Δες το.
120
00:07:18,440 --> 00:07:22,840
Ακόμα ο Λεονάρντο γέμισε άπειρα
σημειωματάρια με σκίτσα εφευρέσεων
121
00:07:22,920 --> 00:07:24,680
που προηγούνταν της εποχής τους.
122
00:07:24,760 --> 00:07:26,160
Τι είναι αυτό;
123
00:07:26,720 --> 00:07:31,040
Μια ιπτάμενη μηχανή. Είναι σαν ελικόπτερο.
124
00:07:31,120 --> 00:07:33,160
Δεν μοιάζει πολύ πειστικό.
125
00:07:33,240 --> 00:07:38,240
Ο φίλος μου ο Πολ εφηύρε έναν διάδρομο
για να τρέχει το φίδι της κοπέλας του.
126
00:07:38,320 --> 00:07:41,520
Τα σκίτσα του ήταν πιο πειστικά από αυτό.
127
00:07:41,600 --> 00:07:43,320
Και είχε πάρει μανιτάρια.
128
00:07:43,400 --> 00:07:46,600
Ξέρεις το πρωτότυπο αποκεφάλισε το φίδι.
129
00:07:47,360 --> 00:07:48,640
Ναι…
130
00:07:48,720 --> 00:07:52,040
Το χειρότερο κλείσιμο πάρτι γενεθλίων
που έχω πάει.
131
00:07:52,920 --> 00:07:54,600
Οι εφευρέσεις του ήταν ένα πράγμα.
132
00:07:54,680 --> 00:07:58,280
Αλλά σήμερα ξέρουμε τον Ντα Βίντσι
κυρίως για τους πίνακές του.
133
00:07:58,360 --> 00:08:04,000
Αυτή είναι η Μόνα Λίζα, που υπάρχει
στον κόσμο και σε αυτόν τον τοίχο.
134
00:08:04,080 --> 00:08:07,720
Ο αινιγματικός χαρακτήρας της Μόνα Λίζα
ελκύει τον κόσμο.
135
00:08:07,800 --> 00:08:11,680
Όπως όλες οι γυναίκες, δεν μπορείς
να καταλάβεις τι σκέφτεται.
136
00:08:11,760 --> 00:08:14,880
Όταν την κοιτάζεις,
σου έρχονται τόσες ερωτήσεις.
137
00:08:14,960 --> 00:08:17,680
Ποια είναι; Γιατί χαμογελάει;
138
00:08:17,760 --> 00:08:22,440
Κρατάει ένα μπαλόνι ανάμεσα
στα γόνατά της; Αν ναι, τι χρώμα έχει;
139
00:08:22,520 --> 00:08:25,040
Έχει αγόρι; Πώς τον λένε;
140
00:08:25,120 --> 00:08:28,320
Τι έχει ανάμεσα στα γόνατά του;
Πώς θα μάθουμε;
141
00:08:28,400 --> 00:08:30,240
Η απάντηση είναι ότι δεν μπορούμε.
142
00:08:30,320 --> 00:08:33,600
Γι' αυτό έρχεται ο κόσμος κάθε χρόνο
143
00:08:33,680 --> 00:08:35,880
να τη χαζέψει και να αναρωτηθεί,
144
00:08:35,960 --> 00:08:38,280
να σταματήσει να αναρωτιέται
και να πάει σπίτι.
145
00:08:38,360 --> 00:08:40,159
Η δουλειά του δείχνει ωραία,
146
00:08:40,240 --> 00:08:42,360
αλλά επιδεικνύει και γνώση
147
00:08:42,440 --> 00:08:45,240
των πρωτοποριακών τεχνικών
της εποχής του, λέει εδώ.
148
00:08:45,320 --> 00:08:46,919
Πριν την Αναγέννηση,
149
00:08:47,000 --> 00:08:51,520
οι πίνακες των άλλων ήταν
της πλάκας, πολύ επίπεδοι.
150
00:08:51,600 --> 00:08:54,440
Είναι επειδή οι καλλιτέχνες
δεν γνώριζαν την προοπτική.
151
00:08:54,520 --> 00:08:57,640
Σαν τον φίλο μου τον Πολ,
που χτύπησε έναν σερβιτόρο
152
00:08:57,720 --> 00:08:59,760
επειδή έριξε κάτω το γλυκό του.
153
00:08:59,840 --> 00:09:05,080
Δείτε αυτόν τον πίνακα του 14ου αιώνα
με τον Ιησού στη μοιραία γιορτή του.
154
00:09:05,160 --> 00:09:08,480
Οι διαστάσεις είναι λάθος.
Το δωμάτιο είναι συμπιεσμένο
155
00:09:08,560 --> 00:09:12,400
και μοιάζει σαν να εκτυλίσσεται
στο καπάκι ενός χαρτοκουτιού.
156
00:09:12,480 --> 00:09:14,720
Ο Ιησούς είναι διπλάσιος από τους άλλους,
157
00:09:14,800 --> 00:09:17,800
και μοιάζει σαν να δειπνεί
με μαθητές σχολείου
158
00:09:17,880 --> 00:09:19,200
Δεν το λες καλό.
159
00:09:19,280 --> 00:09:21,600
Τι είναι αυτά; Μπολ ή κοχύλια;
160
00:09:21,680 --> 00:09:25,440
Προχειροδουλειά. Ντροπή του.
161
00:09:25,520 --> 00:09:27,160
Δεν έπρεπε να είναι σε μουσείο.
162
00:09:27,240 --> 00:09:31,120
Αλλά το ριμέικ του ίδιου πίνακα
είναι άλλο πράγμα.
163
00:09:31,200 --> 00:09:34,040
Ήξερε πώς να βγάλει
τη γαμημένη την προοπτική.
164
00:09:34,120 --> 00:09:37,720
Δείτε τις γωνίες στους τοίχους
στον Μυστικό Δείπνο και το τραπέζι.
165
00:09:37,800 --> 00:09:42,240
Νιώθεις ότι μπορείς να μπεις μέσα
και να προδώσεις εσύ τον Χριστό.
166
00:09:42,320 --> 00:09:46,400
Η προοπτική ήταν μεγάλο άλμα
για την ανθρώπινη τέχνη,
167
00:09:46,480 --> 00:09:50,120
ισότιμη της κυκλοφορίας του
Crash Bandicoot αιώνες αργότερα.
168
00:09:50,200 --> 00:09:54,440
Αναμφισβήτητα η Αναγέννηση
ήταν μεγάλο πράγμα για τον πολιτισμό.
169
00:09:54,520 --> 00:09:58,680
Το πόσο σημαντική
θα το αποφασίσουν οι ειδικοί.
170
00:09:58,760 --> 00:10:01,600
Ποιο ήταν σημαντικότερο πολιτισμικά:
171
00:10:01,680 --> 00:10:06,080
Η Αναγέννηση
ή το "Single Ladies" της Μπιγιονσέ;
172
00:10:07,320 --> 00:10:11,200
Κι οι δύο έχουν την περίοδό τους
κι οι δύο έχουν την εποχή τους.
173
00:10:12,640 --> 00:10:14,440
Μου αρέσει η Μπιγιονσέ,
174
00:10:14,520 --> 00:10:18,480
αλλά η Αναγέννηση προσπάθησε
να αναμορφώσει συνολικά την κουλτούρα.
175
00:10:18,560 --> 00:10:21,800
Ό,τι κι αν κάνει η Μπιγιονσέ, φοβάμαι
ότι δεν έχει τέτοια φιλοδοξία.
176
00:10:21,880 --> 00:10:26,880
Δηλαδή η δουλειά μερικών στρέιτ
λευκών αντρών πετάει έξω την Μπιγιονσέ;
177
00:10:26,960 --> 00:10:29,240
Αυτό λες, μπροστά στην κάμερα;
178
00:10:31,680 --> 00:10:34,920
Η Αναγέννηση μπορεί να άνοιγε τα μυαλά,
179
00:10:35,000 --> 00:10:38,520
αλλά χωρίς τέτοια προγράμματα
για να τους μορφώσει,
180
00:10:38,600 --> 00:10:42,920
οι άνθρωποι εξακολουθούσαν
να αγνοούν τον πλανήτη που ζούσαν.
181
00:10:43,000 --> 00:10:46,640
Ρωτήστε έναν μεσαιωνικό χωρικό πού ήταν
η Αμερική και θα πάρετε κενό βλέμμα.
182
00:10:46,720 --> 00:10:48,800
Ή ακόμα χειρότερα, την πανούκλα.
183
00:10:49,800 --> 00:10:52,680
Επειδή γι' αυτούς
ο παγκόσμιος χάρτης ήταν έτσι.
184
00:10:52,760 --> 00:10:55,960
Ένα τσούρμο μπερδεμένες χώρες
που είχαν ανακαλύψει,
185
00:10:56,040 --> 00:10:59,920
στριμωγμένες και πουθενά
στον ορίζοντα η Αμερική.
186
00:11:00,680 --> 00:11:02,680
Αλλά κάποιος το άλλαξε αυτό:
187
00:11:02,760 --> 00:11:06,320
ο Ιταλός ναυτικός και ντετέκτιβ,
Χριστόφορος Κολόμπο.
188
00:11:06,400 --> 00:11:09,080
Ο Κολόμπο πίστευε ότι αν έπλεε
από την άκρη του χάρτη,
189
00:11:09,160 --> 00:11:11,520
θα επανεμφανιζόταν στην άλλη άκρη
σαν το Pac-Man.
190
00:11:11,600 --> 00:11:15,640
Θα έκοβε δρόμο για την Ινδία
και θα έδιωχνε τα φαντάσματα.
191
00:11:15,720 --> 00:11:17,520
Ήταν τεράστιο ρίσκο.
192
00:11:17,600 --> 00:11:20,360
Αν είχε δίκιο ο Κολόμπο,
θα έβγαζε εκατομμύρια.
193
00:11:20,440 --> 00:11:24,600
Αν έκανε λάθος, θα γινόταν περίγελος.
Αλλά νεκρός.
194
00:11:24,680 --> 00:11:27,400
Θα το άντεχε αυτό κι έτσι άνοιξε πανιά.
195
00:11:27,480 --> 00:11:30,000
Ο Κολόμπο δεν βρήκε την Ινδία,
196
00:11:30,080 --> 00:11:32,480
αλλά το πλοίο του σκόνταψε
σε έναν νέο κόσμο,
197
00:11:32,560 --> 00:11:36,120
τον Πλανήτη Γη Μέρος δεύτερο,
ή αλλιώς Αμερική.
198
00:11:36,200 --> 00:11:39,560
Γρήγορα ήρθαν κι άλλοι ξοπίσω του.
199
00:11:41,360 --> 00:11:42,760
Αυτό είναι το Πλίμουθ.
200
00:11:42,840 --> 00:11:47,160
Το 1620 ήταν εδώ μια ομάδα ταξιδιωτών
που ζητούσε μια καλύτερη ζωή.
201
00:11:47,240 --> 00:11:50,840
Λογικό, αφού σας είπα,
εδώ είναι το Πλίμουθ.
202
00:11:50,920 --> 00:11:55,840
Οι ταξιδιώτες ανέβηκαν στο υδρόμομπιλ,
ή πλοίο, το Αστρόπλοιο Μεϊφλάουερ,
203
00:11:56,560 --> 00:12:00,440
και ξεκίνησαν θαρραλέα σε αυτήν
τη ζωγραφιά του Ατλαντικού ωκεανού
204
00:12:00,520 --> 00:12:03,720
για να φτάσουν στην άλλη μεριά,
και πάλι στο Πλίμουθ.
205
00:12:03,800 --> 00:12:06,120
Θα πρέπει να ήταν συντετριμμένοι.
206
00:12:06,200 --> 00:12:09,560
Ευτυχώς, αποδείχτηκε
ότι αυτό το Πλίμουθ δεν ήταν το ίδιο.
207
00:12:09,640 --> 00:12:14,240
Στην αρχή, οι Ευρωπαίοι άποικοι
δυσκολεύτηκαν στον νέο κόσμο.
208
00:12:14,320 --> 00:12:17,120
Ευτυχώς, οι Αυτόχθονες τους έμαθαν
να καλλιεργούν καλαμπόκι
209
00:12:17,200 --> 00:12:18,560
και πού να ψαρεύουν.
210
00:12:18,640 --> 00:12:21,840
Γι' αυτό, οι άποικοι σύστησαν
στους Αυτόχθονες
211
00:12:21,920 --> 00:12:23,560
την ευλογιά.
212
00:12:23,640 --> 00:12:27,320
Οι άποικοι δεν ξέχασαν
τι είχαν κάνει γι' αυτούς οι Αυτόχθονες,
213
00:12:27,400 --> 00:12:30,880
αν και το αγνόησαν
όταν τους έσφαξαν χρόνια αργότερα.
214
00:12:30,960 --> 00:12:34,320
Ενώ ο Νέος Κόσμος άλλαζε
σε τεράστιο βαθμό,
215
00:12:34,400 --> 00:12:38,760
ένα αντιφατικό επίτευγμα
ετοιμαζόταν στον παλιό.
216
00:12:38,840 --> 00:12:42,520
Είναι αρχές του 1600, κι αυτός
ο επιστήμονας με τα ηλίθια ρούχα
217
00:12:42,600 --> 00:12:45,840
πρόκειται να αλλάξει τον τρόπο
που ο άνθρωπος βλέπει τον εαυτό του.
218
00:12:45,920 --> 00:12:47,440
Τον λένε Γαλιλαίο,
219
00:12:47,520 --> 00:12:50,360
μια από τις ελάχιστες ιστορικές μορφές
που έγινε τόσο διάσημος,
220
00:12:50,440 --> 00:12:52,240
ώστε τον ξέρουμε με ένα όνομα.
221
00:12:52,320 --> 00:12:55,920
Όπως ο Τσόρτσιλ, η Pepsi ή ο Γκάρφιλντ.
222
00:12:56,000 --> 00:13:00,560
Το πλήρες όνομά του ήταν
Γκαλιλέο Φίγκαρο Μανίφικο, σωστά;
223
00:13:00,640 --> 00:13:04,000
Δεν είμαι σίγουρος. Δεν ξέρω.
224
00:13:04,080 --> 00:13:06,720
Αυτό λέει στη "Δομινικανή Ραψωδία".
225
00:13:06,800 --> 00:13:08,480
Μήπως "Bohemian Rhapsody";
226
00:13:08,560 --> 00:13:11,160
-Και πώς τον έλεγαν;
-Απ' όσο ξέρω,
227
00:13:11,240 --> 00:13:13,360
τον έλεγαν Γκαλιλέο Γκαλιλέι.
228
00:13:13,920 --> 00:13:16,560
-Γκαλιλέο Γκαλιλέι;
-Ναι.
229
00:13:16,640 --> 00:13:19,800
Σαν να με λένε εμένα Φιλομίνα Φιλομίνι.
230
00:13:20,880 --> 00:13:22,520
Σαν να μ' αρέσει αυτό.
231
00:13:22,600 --> 00:13:25,720
Ο Γαλιλαίος εφηύρε
ένα τόσο ισχυρό τηλεσκόπιο
232
00:13:25,800 --> 00:13:28,360
που έβλεπε ανθρώπους
να αλλάζουν πάνω στον ήλιο.
233
00:13:28,440 --> 00:13:31,600
Διάολε! Αυτό τα κάνει όλα τεράστια.
234
00:13:31,680 --> 00:13:34,080
Το χρησιμοποιήσατε; Είναι φοβερό.
235
00:13:35,120 --> 00:13:39,000
Πώς το έκανες αυτό;
Είσαι ο αληθινός Γαλιλαίος ή ηθοποιός;
236
00:13:40,800 --> 00:13:42,160
Ο αληθινός είχε δουλειά;
237
00:13:42,920 --> 00:13:45,600
Η αστρονομική εξυπνάδα του Γαλιλαίου
τον οδήγησε
238
00:13:45,680 --> 00:13:49,360
σε μια ανακάλυψη τόσο τρομερή,
που ο Πάπας τα έκανε πάνω του.
239
00:13:50,040 --> 00:13:53,280
Η Παλαιά Διαθήκη λέει
ότι ο Ήλιος γυρίζει γύρω από τη Γη
240
00:13:53,360 --> 00:13:54,960
και όχι το ανάποδο.
241
00:13:55,040 --> 00:13:59,960
Σύμφωνα με την Εκκλησία,
ο Γαλιλαίος έβγαζε τη Βίβλο ψεύτρα.
242
00:14:00,040 --> 00:14:01,800
Αντί να κάνουν υπερβολές,
243
00:14:01,880 --> 00:14:04,920
έκαναν κάτι χριστιανικό.
Τον κατηγόρησαν ως αιρετικό
244
00:14:05,000 --> 00:14:08,160
και τον έκριναν ένοχο
σε μια διεφθαρμένη δίκη.
245
00:14:08,240 --> 00:14:12,320
Ο Γαλιλαίος καταδικάστηκε
σε ισόβιο κατ' οίκον περιορισμό
246
00:14:12,400 --> 00:14:14,520
σε έναν πλανήτη
που ο ήλιος θα γυρίζει γύρω του.
247
00:14:14,600 --> 00:14:16,960
Η Εκκλησία πίστευε
ότι ο Ήλιος γύριζε γύρω από τη Γη,
248
00:14:17,040 --> 00:14:20,040
αλλά ο Γαλιλαίος πίστευε το αντίστροφο.
249
00:14:20,120 --> 00:14:22,240
Ποια πλευρά υποστηρίζουμε.
250
00:14:22,320 --> 00:14:24,680
Σίγουρα του Γαλιλαίου,
251
00:14:25,440 --> 00:14:27,400
όπως και η Εκκλησία σήμερα.
252
00:14:27,480 --> 00:14:31,240
Μπορεί να είχαν κι οι δύο δίκιο;
253
00:14:31,320 --> 00:14:34,800
Έτσι θα ήταν όλοι χαρούμενοι.
Να συμφωνήσουμε σ' αυτό;
254
00:14:34,880 --> 00:14:38,280
Μακάρι να είχε εφεύρει
μια μηχανή αθανασίας
255
00:14:38,360 --> 00:14:40,280
αντί για το άχρηστο τηλεσκόπιο,
256
00:14:40,360 --> 00:14:43,800
θα είχε ζήσει για να δει
να γίνονται αποδεκτές οι ιδέες του.
257
00:14:43,880 --> 00:14:46,640
Αλλά δεν ήταν τόσο έξυπνος.
258
00:14:47,760 --> 00:14:51,640
Όπως η επιστήμη,
ο κόσμος της φιλοσοφίας αναπτυσσόταν,
259
00:14:51,720 --> 00:14:54,000
χάρη σε μεγάλους διανοητές όπως αυτόν.
260
00:14:54,520 --> 00:14:57,240
Ποιος ήταν ο Τζιμ Ντες Καρτ;
261
00:14:57,880 --> 00:15:02,800
Δεν ξέρω ποιος μπορεί να ήταν
ο Τζιμ Ντες Καρτ,
262
00:15:02,880 --> 00:15:06,680
αλλά ξέρω
ότι ο Ρενέ Ντεκάρτ συχνά θεωρείται
263
00:15:06,760 --> 00:15:08,880
ο ιδρυτής της σύγχρονης φιλοσοφίας.
264
00:15:08,960 --> 00:15:12,760
Τι εννοούσε με το "Σκέφτομαι άρα υπάρχω";
265
00:15:14,000 --> 00:15:16,360
Εννοούσε ότι
266
00:15:17,320 --> 00:15:19,800
η αυτογνωσία,
267
00:15:19,880 --> 00:15:22,280
η αυτεπίγνωση,
268
00:15:22,360 --> 00:15:26,800
είναι το καθοριστικό στοιχείο
της ανθρώπινης ταυτότητας.
269
00:15:26,880 --> 00:15:31,560
Για μισό, αν σκέφτομαι άρα υπάρχω,
τι γίνεται με τους άλλους;
270
00:15:31,640 --> 00:15:33,520
Σκέφτονται άρα υπάρχουν;
271
00:15:34,080 --> 00:15:37,120
Πώς θα ξέρω αν σκέφτονται άρα υπάρχουν;
272
00:15:37,200 --> 00:15:41,160
Ή μήπως σκέφτομαι
ότι σκέφτονται άρα υπάρχουν,
273
00:15:41,240 --> 00:15:44,640
αλλά δεν είναι αληθινοί
κι εγώ απλώς σκέφτομαι ότι υπάρχουν.
274
00:15:44,720 --> 00:15:48,240
Σκέφτεσαι άρα υπάρχεις τώρα;
275
00:15:48,320 --> 00:15:50,080
Δεν θα ήθελα να πω ότι
276
00:15:50,160 --> 00:15:55,200
η ύπαρξή μου εξαρτάται από τη σκέψη μου,
277
00:15:55,280 --> 00:15:59,320
αλλά δεν θέλει να πει αυτό ο Ντεκάρτ.
278
00:15:59,400 --> 00:16:02,120
Μπορεί να σκέφτεσαι
ότι είσαι κάποιος άλλος;
279
00:16:02,200 --> 00:16:07,400
Αν σκεφτόμουν έντονα
ότι είμαι ο Έντι Μέρφι,
280
00:16:08,120 --> 00:16:10,560
θα μπορούσα να γίνω αυτός;
281
00:16:10,640 --> 00:16:14,320
Αν εγώ γινόμουν αυτός,
αυτός θα γινόταν εγώ
282
00:16:14,400 --> 00:16:16,560
ή θα εξαφανιζόταν;
283
00:16:17,120 --> 00:16:19,560
Μίλησε ποτέ ο Ντες Καρτ γι' αυτά;
284
00:16:20,880 --> 00:16:26,240
Όχι. Ο Ντεκάρτ δεν ασχολήθηκε
με αυτό το θέμα, απ' όσο ξέρω.
285
00:16:26,320 --> 00:16:28,280
Γιατί όχι;
286
00:16:28,360 --> 00:16:32,760
Ο Ντεκάρτ ενέπνευσε ένα κίνημα
διανόησης γνωστό ως Διαφωτισμός,
287
00:16:32,840 --> 00:16:35,560
όπου μετροσέξουαλ ελιτίστες
δημοσίευαν δοκίμια
288
00:16:35,640 --> 00:16:39,760
που άνοιγαν τους ανθρώπινους ορίζοντες
με άνευ προηγουμένου τρόπο
289
00:16:39,840 --> 00:16:44,360
μέχρι το 1989 που κυκλοφόρησε
ο ύμνος της τέκνο "Pump Up the Jam".
290
00:17:00,960 --> 00:17:03,920
Το βίντεο βασίζεται σε επεξεργασία
72 σελίδων από τον Ουίλιαμ Γκόλντμαν,
291
00:17:04,000 --> 00:17:06,640
τον βραβευμένο με Όσκαρ σεναριογράφο
του Όλοι οι άνθρωποι του προέδρου.
292
00:17:07,880 --> 00:17:11,280
Οι Technotronic πήραν το όνομά τους
συνδυάζοντας τη λέξη "τέκνο",
293
00:17:11,359 --> 00:17:14,160
που είναι είδος μουσικής,
και "τρόνικ" που σημαίνει "τρόνικ".
294
00:17:15,040 --> 00:17:21,160
Το αρχικό 12ιντσο "Pump Up the Jam"
βγήκε με δωρεάν άλογο.
295
00:17:22,520 --> 00:17:26,040
Στις 7:16 μ.μ. στις 28 Δεκεμβρίου 1879,
κατέρρευσε η γέφυρα Τέι στο Νταντί
296
00:17:26,119 --> 00:17:28,720
ενώ τη διέσχιζε τρένο.
60 επιβάτες σκοτώθηκαν.
297
00:17:30,079 --> 00:17:32,079
Ο παγιδευμένος άνθρωπος
σε αυτόν τον πίνακα
298
00:17:32,160 --> 00:17:35,560
είναι ο Διαφωτιστής φιλόσοφος
Ζαν Ζακ Ρουσό,
299
00:17:35,640 --> 00:17:39,120
ένα όνομα τόσο γαλλικό, που θα μπορούσε
να ήταν και Πιερ Μπαγκέτ,
300
00:17:39,200 --> 00:17:42,320
αλλά δεν ήταν. Γι' αυτό δεν τον είπα έτσι.
301
00:17:43,120 --> 00:17:48,080
Ο Ρουσό είπε "Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος
αλλά είναι παντού με αλυσίδες".
302
00:17:48,160 --> 00:17:52,120
Ονειρεύτηκε μια νέα κοινωνία όπου
οι άνθρωποι όριζαν τη μοίρα τους.
303
00:17:52,760 --> 00:17:57,160
Το ίδιο όνειρο έβαζε σε πειρασμό
τους αποίκους του νέου κόσμου σωρηδόν…
304
00:17:57,240 --> 00:17:58,440
και με πλοία.
305
00:17:59,320 --> 00:18:03,520
Αφού ήρθαν στην Αμερική για μια
τίμια ζωή, σκληρή δουλειά και μόχθο,
306
00:18:03,600 --> 00:18:06,960
πολλοί άποικοι ανακάλυψαν
γρήγορα ότι η φάση γαμιόταν,
307
00:18:07,040 --> 00:18:10,640
κι έκλεψαν ανθρώπους από την Αφρική
για να τα κάνουν αυτοί.
308
00:18:10,720 --> 00:18:14,520
Ίσως σκεφτείτε ότι αυτούς ακριβώς
εννοούσε ο Ρουσό
309
00:18:14,600 --> 00:18:17,360
λέγοντας ότι οι άνθρωποι έπρεπε
να σπάσουν τις αλυσίδες.
310
00:18:17,440 --> 00:18:18,880
Δεν ήταν όμως.
311
00:18:18,960 --> 00:18:21,800
Όπως πολλοί ανθρωπιστές,
είχε βρει παραθυράκι.
312
00:18:21,880 --> 00:18:25,880
Αν οι σκλάβοι δεν θεωρούνταν άνθρωποι,
μπορούσε να μη δίνει δεκάρα.
313
00:18:25,960 --> 00:18:28,120
Για κακή του τύχη, αυτήν την περίοδο,
314
00:18:28,200 --> 00:18:31,000
οι αποικίες έδειξαν ενδιαφέρον
για την ελευθερία.
315
00:18:32,360 --> 00:18:33,880
Αν και εντελώς τυχαία,
316
00:18:33,960 --> 00:18:37,680
δεν τους ενδιέφερε η ελευθερία
των σκλάβων, αλλά η δική τους.
317
00:18:37,760 --> 00:18:42,400
Οι βρετανικές αποικίες διοικούνταν
από τον βασιλιά Γεώργιο Γ'.
318
00:18:43,200 --> 00:18:48,400
Αλλά η σχέση ανάμεσα στην παλιά
Αγγλία και τον Νέο Κόσμο γινόταν παγερή.
319
00:18:48,480 --> 00:18:53,600
Τι ξεκίνησε την ένταση ανάμεσα
στους Βρετανούς και τους Αμερικανούς;
320
00:18:53,680 --> 00:18:56,440
Επειδή εσείς λέτε "κούκι"
κι εμείς "μπίσκιτ"
321
00:18:56,520 --> 00:18:59,400
κι εσείς λέτε "σάιντγουοκ"
κι εμείς "πέιβμεντ";
322
00:18:59,480 --> 00:19:03,680
Σε μια σχέση τα μικροπράγματα
δημιουργούν τριβές με τον καιρό.
323
00:19:03,760 --> 00:19:08,200
Ήταν κάτι χειρότερο. Η Βρετανία
αποφάσισε να φορολογήσει τις αποικίες
324
00:19:08,280 --> 00:19:09,920
κι αυτό δεν είχε ξανασυμβεί.
325
00:19:10,000 --> 00:19:12,960
Ήταν βασικά διαφωνία για τα χρήματα.
326
00:19:13,040 --> 00:19:16,880
Όπως ανάμεσα σε εμένα
και τον πρώην μου, τον Σον.
327
00:19:17,560 --> 00:19:21,120
Όταν παίρναμε "τεϊκεγουέι"
ή "τεϊκάουτ" που το λέτε εσείς.
328
00:19:22,000 --> 00:19:26,160
Κάτι φορές επέμενε
να μοιραστούμε τον λογαριασμό
329
00:19:26,240 --> 00:19:31,200
αν και παράγγελνε πράγματα, όπως καυτερά
κρεμμύδια, που ήξερε ότι δεν μ' αρέσουν.
330
00:19:31,280 --> 00:19:33,160
Και βρόμαγε η ανάσα του κιόλας.
331
00:19:34,400 --> 00:19:36,680
Αλλά έπρεπε να πληρώσω το μισό.
332
00:19:36,760 --> 00:19:40,200
Δεν μου φαίνεται δίκαιο. Τι λες;
333
00:19:41,120 --> 00:19:42,360
Αν το θέτεις έτσι, όχι.
334
00:19:42,440 --> 00:19:45,240
Όχι. Και το λέει η καθηγήτρια, Σον.
335
00:19:47,080 --> 00:19:49,720
Τελικά, το 1773 στη Βοστόνη,
336
00:19:49,800 --> 00:19:52,680
μια ομάδα αποίκων αποφάσισε
ότι δεν πάει άλλο.
337
00:19:52,760 --> 00:19:57,240
Όταν οι Βοστονέζοι θύμωναν
με τους Βρετανούς,
338
00:19:57,320 --> 00:20:01,240
γιατί έκαναν καθωσπρέπει πάρτι με τσάι
339
00:20:01,320 --> 00:20:04,600
αντί να κάνουν έναν σωστό καβγά
όπως κάνουν οι Βρετανοί;
340
00:20:04,680 --> 00:20:09,040
Γιατί οι Αμερικανοί έχουν πάντα
αυτήν τη φλέβα δειλίας,
341
00:20:09,120 --> 00:20:10,320
ακόμη και σήμερα;
342
00:20:11,000 --> 00:20:14,000
Η μόνη φλέβα δειλίας σε αυτό, υποθέτω,
343
00:20:14,080 --> 00:20:17,400
είναι ότι ντύθηκαν Ινδιάνοι
344
00:20:17,480 --> 00:20:19,240
και δεν είπαν το όνομά τους.
345
00:20:19,320 --> 00:20:21,360
Αλλά θα το έκανες
346
00:20:21,440 --> 00:20:24,560
όταν θα ήξερες ότι θα πήγαινες φυλακή;
347
00:20:26,480 --> 00:20:29,200
Εξαρτάται από τις εγκαταστάσεις
που είχαν, νομίζω.
348
00:20:29,880 --> 00:20:32,800
Η ασέβεια προς το τσάι μας
ήταν ένα πράγμα,
349
00:20:32,880 --> 00:20:36,160
αλλά θα ερχόταν
ένα ακόμα χειρότερο χαστούκι.
350
00:20:36,240 --> 00:20:40,400
Το 1776,
οι ηγέτες των 13 αποικιών αποφάσισαν
351
00:20:40,480 --> 00:20:44,640
ότι δεν ήθελαν να ονομάζονται
Βρετανοί πλέον, αλλά Αμερικανοί.
352
00:20:44,720 --> 00:20:48,680
Αυτή η στρέιτ, λευκή υπερομάδα,
γνωστή ως οι Πατέρες του Έθνους,
353
00:20:48,760 --> 00:20:51,680
συνέταξε το πιο διάσημο
κείμενο χωρισμού στην ιστορία,
354
00:20:51,760 --> 00:20:54,280
τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
355
00:20:54,360 --> 00:20:57,800
Όλοι οι άντρες που βλέπετε εδώ
έγιναν είδωλα, αν είστε Αμερικανοί.
356
00:20:57,880 --> 00:20:59,760
Διαφορετικά δεν είναι κάτι ιδιαίτερο.
357
00:21:00,320 --> 00:21:04,120
Οδήγησε σε ανοιχτό πόλεμο
μεταξύ Αμερικής και Βρετανίας.
358
00:21:04,200 --> 00:21:06,880
Επειδή δεν είχε εφευρεθεί το καμουφλάζ,
359
00:21:06,960 --> 00:21:10,000
οι Βρετανοί στρατιώτες τότε φορούσαν
έντονα κόκκινα σακάκια
360
00:21:10,080 --> 00:21:14,040
και τους σκότωναν σωρηδόν,
αν και έδειχναν πολύ ωραίοι.
361
00:21:14,800 --> 00:21:18,560
Αυτός ο πίνακας δείχνει
ένα από τα κεντρικά γεγονότα:
362
00:21:18,640 --> 00:21:21,560
τον Τζορτζ Ουάσινγκτον να διασχίζει
τον ποταμό Ντελαγουέαρ.
363
00:21:21,640 --> 00:21:24,920
Όπως βλέπετε, έπρεπε να είναι όρθιος
σε όλο το ταξίδι
364
00:21:25,000 --> 00:21:26,760
γιατί δεν είχε κάνει κράτηση.
365
00:21:26,840 --> 00:21:29,880
Δεν έπεσε μέσα,
αλλά δεν βοήθησε και με το κουπί,
366
00:21:29,960 --> 00:21:31,960
πράγμα πολύ ενοχλητικό.
367
00:21:32,040 --> 00:21:36,320
Τελικά, κέρδισε ο Ουάσινγκτον
κι έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Αμερικής.
368
00:21:36,400 --> 00:21:39,040
Ο πιο σεβαστός ρόλος στον κόσμο,
369
00:21:39,120 --> 00:21:41,040
μέχρι το 2016.
370
00:21:41,680 --> 00:21:45,240
Ο Ουάσινγκτον κι οι άλλοι ιδρυτές
του έθνους έγραψαν το Σύνταγμα,
371
00:21:45,320 --> 00:21:47,680
ένα εγχειρίδιο χρήσης
για τη νέα χώρα τους,
372
00:21:47,760 --> 00:21:51,480
που περιέχει κάποιες από
τις πιο επιδραστικές πολιτικές έννοιες.
373
00:21:51,560 --> 00:21:55,880
Διάβασα κάπου ότι η Αμερική δεν είναι
απλώς μια χώρα, είναι μια ιδέα.
374
00:21:56,520 --> 00:21:59,160
Αλλά απλώς μια χώρα δεν είναι;
375
00:21:59,240 --> 00:22:01,080
Ιδρύθηκε σύμφωνα με μια ιδέα
376
00:22:01,680 --> 00:22:05,920
και πάντα οργανώθηκε
γύρω από την ιδέα αυτή,
377
00:22:06,000 --> 00:22:08,000
ότι είναι μια χώρα ελευθερίας για όλους.
378
00:22:08,080 --> 00:22:10,320
Ναι, αλλά το να φας
ένα σάντουιτς είναι ιδέα.
379
00:22:10,400 --> 00:22:13,040
Να βάψεις μπλε το ποδήλατό σου είναι ιδέα.
380
00:22:13,120 --> 00:22:15,920
Να κάνεις… Αυτό είναι ιδέα.
381
00:22:16,000 --> 00:22:18,440
Η Αμερική είναι μέρος.
382
00:22:19,000 --> 00:22:22,240
Η Αμερικανική Επανάσταση
προκάλεσε παγκόσμιο σεισμό,
383
00:22:22,320 --> 00:22:23,560
να μην πω πλανητικό.
384
00:22:24,120 --> 00:22:26,240
Χτύπησε ιδιαίτερα τη Γαλλία,
385
00:22:26,320 --> 00:22:29,840
όπου ο απλός άνθρωπος, ο "ομ",
έπρεπε να κυλιέται στη λάσπη
386
00:22:30,560 --> 00:22:34,760
ενώ οι πλούσιοι είχαν την πολυτέλεια
να φτιάχνουν φραμπαλάδες.
387
00:22:34,840 --> 00:22:38,680
Γρήγορα, ο μέσος Ζακ είπε φτάνει
με τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΣΤ',
388
00:22:38,760 --> 00:22:41,400
και τις πανομοιότυπες συζύγους του,
τη Μαρί και την Τουανέτ,
389
00:22:41,480 --> 00:22:45,800
που έκαναν σπάταλη ζωή
ενώ οι φτωχοί έπρεπε να ζήσουν με κέικ.
390
00:22:47,040 --> 00:22:52,000
Τελικά, το 1789,
εξερράγη η επανάσταση τόπλες.
391
00:22:52,920 --> 00:22:54,720
Οι φτωχοί ανέτρεψαν τον βασιλιά
392
00:22:54,800 --> 00:22:58,680
και εφηύραν μια μηχανή που θα γλίτωνε
τον κόσμο από τους ευγενείς για πάντα.
393
00:23:00,080 --> 00:23:04,200
Η γκιλοτίνα ήταν ειδικά σχεδιασμένη
να είναι ο πιο ανθρώπινος τρόπος
394
00:23:04,280 --> 00:23:07,800
για να αποκεφαλίζεται κάποιος
μπροστά σε πλήθος που γιουχάρει.
395
00:23:07,880 --> 00:23:12,840
Έβαζες έναν ευγενή, με το κεφάλι,
μέσα από την τρύπα εδώ.
396
00:23:12,920 --> 00:23:16,800
Έπειτα η σαν ξυράφι λεπίδα έπεφτε
και έκοβε το κεφάλι
397
00:23:16,880 --> 00:23:19,920
στέλνοντάς το μακριά
από τον λαιμό και το σώμα.
398
00:23:20,000 --> 00:23:22,680
Σε αυτό το σημείο,
θα νόμιζαν ότι είχαν ξεφύγει.
399
00:23:22,760 --> 00:23:26,640
Αλλά κάθε αίσθηση νίκης ήταν βραχύβια,
επειδή λίγο αργότερα,
400
00:23:26,720 --> 00:23:31,120
έπεφταν με τη μούρη μέσα σε αυτό
το φρικτό ψάθινο καλάθι.
401
00:23:32,840 --> 00:23:35,720
Κοιτάξτε, δεν έχει επένδυση,
402
00:23:35,800 --> 00:23:38,360
άρα η πτώση θα προκαλούσε
εκτεταμένους μώλωπες
403
00:23:38,440 --> 00:23:40,120
ίσως και διάσειση.
404
00:23:40,200 --> 00:23:43,640
Υπάρχουν και χειρότερα.
Όπως να βγάλεις το κεφάλι από μια άμαξα
405
00:23:43,720 --> 00:23:46,160
που περνάει κοντά από κτίριο.
406
00:23:46,240 --> 00:23:50,360
Σίγουρα η γκιλοτίνα
τους επηρέασε όλους έντονα.
407
00:23:50,440 --> 00:23:52,200
Αλλά ειδικά τον βασιλιά Λουδοβίκο.
408
00:23:52,280 --> 00:23:56,000
Χωρίς κεφάλι,
δεν θα μπορούσε να φορέσει στέμμα ξανά
409
00:23:56,080 --> 00:23:59,760
και σίγουρα δεν θα μπορούσε
να βρει κάποια δουλειά.
410
00:23:59,840 --> 00:24:03,120
Ίσως γι' αυτό διάλεξε να αποσυρθεί
από τον δημόσιο βίο
411
00:24:03,200 --> 00:24:04,640
λίγο μετά το συμβάν.
412
00:24:04,720 --> 00:24:07,320
Η Γαλλική Επανάσταση δεν ήταν η πρώτη φορά
413
00:24:07,400 --> 00:24:11,240
που οι μάζες εξεγέρθηκαν εναντίον
της ελίτ, κι ίσως δεν είναι η τελευταία.
414
00:24:11,320 --> 00:24:15,240
Σε πολλές επαναστάσεις
οι φτωχοί ανατρέπουν τους πλούσιους.
415
00:24:15,320 --> 00:24:17,640
Θεωρείτε ότι πλούσιοι σαν τον Έλον Μασκ
416
00:24:17,720 --> 00:24:20,000
θα πρέπει να ανησυχούν;
417
00:24:21,080 --> 00:24:23,280
Νομίζω ότι η Γαλλική Επανάσταση
418
00:24:23,360 --> 00:24:26,360
σίγουρα έκανε πολλούς ισχυρούς ανθρώπους
419
00:24:27,000 --> 00:24:29,320
να ανησυχούν για τη ζωή τους.
420
00:24:29,400 --> 00:24:33,960
Ο Μασκ θα πρέπει να φτιάξει μια
ηλεκτρονική μηχανή για να αποκεφαλιστεί
421
00:24:34,040 --> 00:24:35,480
πριν φτάσει ο όχλος.
422
00:24:35,560 --> 00:24:39,080
-Ξέρεις περισσότερα από μένα γι' αυτό.
-Απλώς εικάζω.
423
00:24:40,160 --> 00:24:43,840
Η Γαλλία μετά αποφάσισε
ότι χρειαζόταν έναν ισχυρό άντρα
424
00:24:43,920 --> 00:24:46,880
και τον βρήκαν στο πρόσωπο
του αυτοκράτορα Ναπολέοντα.
425
00:24:46,960 --> 00:24:50,320
Καμία σχέση με τον αυτοκράτορα Πιγκουίνο
απ' όσο ξέρουμε.
426
00:24:51,200 --> 00:24:54,440
Αυτός έκανε έναν σωρό πολέμους
σε θάλασσα και ξηρά,
427
00:24:54,520 --> 00:24:56,840
που είναι πανάκριβοι για αναπαράσταση
428
00:24:56,920 --> 00:24:59,560
σε ιστορικά ντοκιμαντέρ μέχρι σήμερα.
429
00:25:01,960 --> 00:25:05,400
Αν βάλουμε ηχητικά εφέ σε έναν πίνακα
σαν κι αυτόν,
430
00:25:05,480 --> 00:25:07,680
δίνει μια ιδέα πώς θα ήταν η μάχη,
431
00:25:08,240 --> 00:25:10,360
αλλά λείπει ένα βασικό συστατικό.
432
00:25:10,920 --> 00:25:13,680
Ένα σάουντρακ κλασικής μουσικής
θα ήταν το μόνο
433
00:25:13,760 --> 00:25:16,240
που θα ζωντάνευε
τους Ναπολεόντειους πολέμους.
434
00:25:23,800 --> 00:25:26,040
Βλέπετε; Πολύ καλύτερα.
435
00:25:26,800 --> 00:25:30,960
Ευτυχώς, γιατί η κλασική μουσική
τελειοποιείτο παντού στην Ευρώπη
436
00:25:31,040 --> 00:25:33,320
από έναν συνθέτη, τον Μπετόβεν.
437
00:25:34,880 --> 00:25:39,920
Είχε ο Μπετόβεν ένα κανονικό άλογο
να ζει στο πρόσωπό του;
438
00:25:40,800 --> 00:25:42,680
Συγγνώμη, δεν το είπα σωστά.
439
00:25:42,760 --> 00:25:45,720
Εννοώ, ήταν καλός στη μουσική ο Μπετόβεν;
440
00:25:47,120 --> 00:25:52,480
Ναι. Θεωρείται ο καλύτερος συνθέτης
της Δυτικής κλασικής μουσικής.
441
00:25:52,560 --> 00:25:54,560
Ο Μπετόβεν έγραψε αυτό το τραγούδι…
442
00:25:59,120 --> 00:26:00,800
Τι σημαίνουν οι στίχοι;
443
00:26:01,800 --> 00:26:04,800
Είναι ένα δυνατό ορχηστρικό μοτίβο.
444
00:26:04,880 --> 00:26:06,960
Επαναλαμβάνεται το "νταμ".
445
00:26:07,040 --> 00:26:11,040
Αστειεύεται με το κοινό του
ή σημαίνει κάτι στα γερμανικά;
446
00:26:11,120 --> 00:26:16,320
Στη συμφωνική μουσική του Μπετόβεν
υπάρχουν μόνο όργανα.
447
00:26:16,400 --> 00:26:21,120
Άρα δεν έχουν λόγια αυτά τα κομμάτια.
448
00:26:21,200 --> 00:26:24,960
Και πώς θα ξέρουμε τι λέει
αν δεν έχει στίχους;
449
00:26:25,040 --> 00:26:26,840
Είναι ανούσιο κυριολεκτικά.
450
00:26:27,400 --> 00:26:30,920
Παρά τη μεγάλη επιτυχία
με τις ανούσιες μελωδίες του,
451
00:26:31,000 --> 00:26:34,680
αντιμετώπισε
προσωπικές προκλήσεις στην καριέρα του.
452
00:26:34,760 --> 00:26:39,120
Είναι αλήθεια ότι στα τελευταία του
χρόνια ο Μπετόβεν ήταν νεκρός;
453
00:26:40,440 --> 00:26:43,160
Ήταν κουφός
στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.
454
00:26:43,240 --> 00:26:44,280
Όχι, νεκρός.
455
00:26:44,360 --> 00:26:45,880
-Νεκρός;
-Ναι.
456
00:26:47,040 --> 00:26:48,200
Όχι.
457
00:26:48,280 --> 00:26:50,680
Ο παραγωγός το έγραψε στις σημειώσεις.
458
00:26:50,760 --> 00:26:54,240
Σίγουρα, εδώ είναι. Για να δω.
459
00:26:55,640 --> 00:27:00,280
"Στα τέλη της ζωής του,
ο Μπετόβεν ήταν σε μεγάλο βαθμό νεκρός".
460
00:27:00,840 --> 00:27:04,160
Σε μεγάλο βαθμό κουφός.
461
00:27:04,240 --> 00:27:06,240
Σίγουρα θα κουφάθηκε όταν πέθανε.
462
00:27:06,320 --> 00:27:10,480
Ήταν κουφός όταν ζούσε;
463
00:27:11,080 --> 00:27:13,920
Ναι, σε μεγάλο βαθμό.
464
00:27:14,000 --> 00:27:17,120
Αλλά όχι νεκρός;
Δεν ήταν νεκρός όταν ζούσε;
465
00:27:17,200 --> 00:27:18,720
Όχι.
466
00:27:18,800 --> 00:27:21,800
Πώς έγραφε μουσική όταν ήταν νεκρός;
467
00:27:22,520 --> 00:27:25,680
Στις 26 Μαρτίου 1827,
468
00:27:25,760 --> 00:27:30,760
ο Μπετόβεν τα τίναξε και η ευφυΐα του
θεωρήθηκε ότι χάθηκε για πάντα.
469
00:27:30,840 --> 00:27:32,760
Μέχρι τώρα.
470
00:27:32,840 --> 00:27:35,320
Στο Σίλικον Βάλεϊ αναπαρήγαγαν
το μυαλό του
471
00:27:35,400 --> 00:27:40,160
και το εγκατέστησαν σε αυτό το έξυπνο
ηχείο, το B8-Hoven Smart Home+.
472
00:27:40,240 --> 00:27:42,120
Για να δούμε αν δουλεύει.
473
00:27:42,200 --> 00:27:44,840
B8-Hoven, σύνθεσε μια νέα συμφωνία.
474
00:27:45,400 --> 00:27:46,960
Βας βαρ ντας;
475
00:27:47,040 --> 00:27:49,120
Σύνθεσε μια νέα συμφωνία.
476
00:27:49,200 --> 00:27:50,560
Πού είμαι;
477
00:27:50,640 --> 00:27:52,920
Τι; Θα συνθέσεις τώρα;
478
00:27:53,000 --> 00:27:54,760
Μάιν Γκοτ, είναι σκοτεινά εδώ.
479
00:27:54,840 --> 00:27:57,240
Γιατί μιλάω αγγλικά;
Δεν βλέπω τα πόδια μου.
480
00:27:58,240 --> 00:28:02,160
-Παίξε το πλέιλιστ μου της Παρασκευής.
-Παίζω το πλέιλιστ της Παρασκευής.
481
00:28:03,160 --> 00:28:05,080
Γιατί το κάνω αυτό;
482
00:28:05,160 --> 00:28:07,520
Μάιν Γκοτ ιμ Χίμελ, σκοτώστε με.
483
00:28:12,320 --> 00:28:15,800
Όπως είδαμε,
σε μερικές εκατοντάδες χρόνια,
484
00:28:15,880 --> 00:28:17,680
ο άνθρωπος πέρασε από μια σειρά
485
00:28:17,760 --> 00:28:20,800
μεγάλων πολιτιστικών
και πολιτικών επαναστάσεων.
486
00:28:20,880 --> 00:28:24,040
Στο επόμενο,
θα σας δείξω μια μεγαλύτερη επανάσταση:
487
00:28:24,120 --> 00:28:28,680
Μια Βιομηχανική Επανάσταση
φτιαγμένη με ατσάλι, ατμό κι ιδρώτα,
488
00:28:28,760 --> 00:28:32,200
αεροπλάνα, τρένα, αυτοκίνητα
και ξανά αεροπλάνα.
489
00:28:32,280 --> 00:28:34,920
Ο άνθρωπος χρόνια προσπαθούσε να πετάξει.
490
00:28:35,560 --> 00:28:38,440
Γιατί θέλαμε να κατακτήσουμε τον ουρανό;
491
00:28:38,520 --> 00:28:41,640
Δεν έχει τίποτα εκεί.
Ούτε να κάτσεις δεν έχει.