‎Lần trước, trong loạt phim lịch sử ‎có khả năng giành giải
‎về văn minh nhân loại,
‎tôi đã cho bạn thấy tổ tiên của chúng ta ‎trải qua cơn thức tỉnh tinh thần đột ngột,
‎như bà dì Carol của tôi.
‎Giống như dì Carol, ‎họ đã đi theo các thầy tu hấp dẫn.
‎Nhưng không giống dì, ‎họ không bỏ chồng
‎để sống ở trang trại xứ Wales ‎với thầy tu cùng tám phụ nữ khác,
‎trong một tình cảnh ‎mà tôi không thể nói gì thêm
‎vì nó đang bị ‎Cảnh sát Phía Bắc Xứ Wales điều tra.
‎Thế giới của chúng ta vĩnh viễn thay đổi
‎khi các thông điệp tôn giáo ‎về lòng khoan dung và vị tha
‎truyền cảm hứng cho loài người đánh nhau ‎như lũ chuột trong giày suốt trăm năm.
‎Nhưng thế giới chuẩn bị ‎được mở mang trí tuệ
‎rồi chia thành các nhánh bởi ‎những lời hiệu triệu trên cao kiểu khác.
‎Loài người chuẩn bị trải qua ‎thời kỳ Phục Hưng
‎bằng cách phục hưng,
‎tại đây, trên cùng một hành tinh ‎mà chúng ta đứng hôm nay,
‎một tảng đá lấp lánhtrong không gian ‎được gọi là Trái Đất.
‎CUNK NÓI VỀ TRÁI ĐẤT
‎TẬP BA: CUỘC PHỤC HƯNG SẼ KHÔNG CÓ ‎TRÊN TRUYỀN HÌNH
‎Đó là năm 1440,
‎không phải bây giờ, ‎nhưng hồi đó vào năm 1440,
‎một phát minh mới chuẩn bị lóe sáng
‎bên dưới những đám ý tưởng.
‎Nhiều thế kỷ trước, ‎người Trung Quốc đã phát minh ra in ấn,
‎nhưng không ai ở Châu Âu chú ý
‎cho tới khi máy in ‎được phát minh ra lần nữa
‎bởi một người Đức tên là ‎Johannes Steve Gutenberg.
‎Máy in của Gutenberg ‎là thế hệ đầu tiên trong lịch sử,
‎ngoại trừ lịch sử Trung Hoa.
‎Máy in có thực sự thay đổi ‎điều gì đáng kể không?
‎Nếu Gutenberg không phát minh ra máy in…
‎NHÀ SỬ HỌC IN ẤN
‎sẽ ảnh hưởng đến các ý tưởng ‎có thể được giao tiếp
‎trên toàn thế giới,
‎và nền văn hóa của chúng ta có thể ‎không phát triển theo cách hiện nay.
‎Nên theo nhiều cách, ông ta đã ‎tạo ra thế giới hiện đại ngày nay.
‎Đó là thứ đáng kể của ông à?
‎Cuốn sách đầu tiên được in bằng ‎máy in của Gutenberg là Kinh Thánh.
‎Nhưng ngoài việc truyền bá ‎ngôn ngữ của Chúa,
‎nó cũng truyền bá ngôn ngữ ‎của nhà khoa học, triết gia,
‎và thậm chí là Dan Brown.
‎DAN BROWN ‎MẬT MÃ DA VINCI
‎Viết một cuốn sách mới ‎tốn nhiều thời gian.
‎Nên để máy in có việc để làm,
‎con người lục lại thời gian trước
‎tìm kiếm các nguyên liệu cũ để gói ghém.
‎Đó là cách để triết học thời Hy Lạp cổ đại
‎đột nhiên quay lại thời hiện đại ‎và gây sửng sốt.
‎Vào thời đó, cuộc sống của hầu hết ‎mọi người đều khắc nghiệt và buồn bã
‎như bác Martin của tôi.
‎Sở thích duy nhất của họ ‎là mấy công việc đau lưng,
‎chết vì bệnh dịch hoặc tra tấn.
‎Với tất cả mối quan tâm của họ, ‎đây là toàn bộ cuộc đời.
‎Nên với họ, phát hiện ra ‎triết học Hy Lạp cổ đại
‎không thấy nhàm chán như bây giờ, ‎mà là một trải nghiệm mở mang thú vị
‎biến đổi cách mà họ nhìn nhận bản thân.
‎Như khi anh bạn Paul của tôi ‎ăn năm cái bánh có ketamine
‎và nghĩ mình có khả năng ‎thần giao cách cảm
‎với bất kỳ con vật nào ‎anh ta thấy trên tivi.
‎Mặc dù cuối cùng Paul phải vào viện ‎vì sự an toàn của anh ấy,
‎tổ tiên của chúng ta ‎quyết định thay đổi thế giới.
‎Đây là Florence.
‎Người Ý gọi nó là Firenze ‎để cố ngăn khách du lịch tìm ra nó.
‎Nhưng chắc chắn là Florence
‎vì chúng tôi đã kiểm tra hai lần ‎trên bản đồ nước Anh.
‎Florence ngày nay có thể trông ‎lộn xộn vô vị,
‎nhưng vào thế kỷ 15, ‎nó là trung tâm
‎của các nghệ sĩ có một không hai ‎và các hiện tượng văn hóa.
‎Nước xốt Renais là cái gì?
‎Có phải một loại xốt của thế kỷ 16 không?
‎Phục Hưng đến từ người Pháp.
‎Phục Hưng. Phục Hưng. ‎"Naissance" tức là "sinh".
‎Nên nó có nghĩa là hồi sinh.
‎Vậy nó không phải là gia vị?
‎- Theo tôi biết thì không. ‎- Được rồi.
‎Thế hồi đó họ dùng nước xốt gì?
‎Đây là lĩnh vực về lịch sử ẩm thực ‎mà tôi không thạo lắm,
‎lịch sử của nước xốt.
‎Vậy ông không phải chuyên gia nước xốt à?
‎Tôi không có chuyên môn về nước xốt.
‎Chúng tôi cần phải suy nghĩ lại ‎về toàn bộ cuộc phỏng vấn này.
‎Trong thời kỳ Phục Hưng,
‎Florence sản sinh ra các nghệ sĩ ‎mà lần đầu tiên trong lịch sử
‎có đủ tài năng để tạo ra ‎các bức tranh đáng để ngắm nhìn.
‎Một trong những thợ vẽ tranh tài năng nhất ‎là Botticelli.
‎Đây là tranh gì?
‎Đây là bức họa ‎Sự ra đời của thần Vệ Nữ ‎của Alessandro Botticelli.
‎Nó là một trong những bức họa ‎nổi tiếng của thời Phục Hưng.
‎GIÁM ĐỐC BẢO TÀNG V&A PHÍA ĐÔNG
‎Vậy có thật là thần Vệ Nữ ‎đã ra đời như thế này không?
‎Nó mô tả một biểu tượng thần thoại,
‎nên có tính ẩn dụ.
‎- Đó là ý tưởng về nữ thần… ‎- Vâng.
‎…người bước vào cuộc sống ‎thay vì được sinh ra.
‎Cổ của cô ấy rất dài.
‎Có phải cô ấy lai hươu cao cổ, ‎hay là họa sĩ không vẽ được phần cổ?
‎Cổ cô ấy…
‎là biểu tượng của sắc đẹp, ‎họa sĩ đã kéo dài cổ…
‎Tôi đã phát hiện ra lỗi ở đây. Xem này.
‎Anh ta đang thổi ‎và tóc của cô rối tung lên.
‎Nhưng nhìn mấy cái cây bên phải đi.
‎Chả hề lay động. Không hề có gió.
‎Tôi nghĩ mấy người này ‎được photoshop vào.
‎Toàn là giả.
‎Các nghệ sĩ đáng chú ý khác tạo ra ‎tranh 3D, còn gọi là "điêu khắc",
‎ví dụ nổi tiếng nhất ‎là anh chàng khỏa thân này
‎được gọi là David của Michelangelo‎.
‎Nếu bạn có thể bỏ qua ‎hai hòn bi của anh ta,
‎bạn sẽ thấy có cực kỳ nhiều chi tiết
‎trên toàn bộ phần còn lại ‎của cơ thể Michelangelo.
‎Mắt anh ta có con ngươi, ‎giống như đồ chơi Furby.
‎Cơ bắp của anh ta thật sự chi tiết.
‎Nhìn cơ bụng này.
‎Chúng chứng tỏ gym là thứ vớ vẩn, ‎vì thời đó họ làm quái gì có gym,
‎nhưng nhìn anh ta mới săn chắc làm sao.
‎Rồi đến các mạch máu trông như thật ‎ở mu bàn tay,
‎vận chuyển máu tượng tới các ngón tay.
‎Nhưng với toàn bộ các chi tiết đến thế,
‎soi nhanh phần sau lưng ‎phát hiện anh ta không có hậu môn.
‎Đó là một thiếu sót khó hiểu.
‎Có thể nhà điều khắc xấu hổ
‎hoặc người mẫu phải về sớm ngày hôm đó ‎hoặc là anh ta không có hậu môn thật.
‎Chúng ta không biết được.
‎Một bậc thầy không thể bàn cãi ‎trong thời kỳ Phục Hưng
‎là một người tên Leonardo da Vinci.
‎Đây là ‎Người Vitruvian.
‎Nó là một bức họa do Leonardo vẽ ‎vào khoảng năm 1490.
‎HỌC GIẢ VÀ CHUYÊN GIA VỀ LEONARDO DA VINCI
‎Nó để làm gì?
‎Nó có nghĩa gì vậy?
‎Mục đích là Leonardo muốn biết
‎cách vẽ tỷ lệ cơ thể con người.
‎Nói cho rõ nhé, ‎cô cũng thấy cái đó của ông ta phải không?
‎Tôi không hiểu chỗ đó?
‎Có phiên bản nào mặc quần lót không?
‎Ồ, không…
‎Ông ấy nghĩ thế là ổn à?
‎Nó hơi thô tục, phải không?
‎Không hề.
‎Bởi vì, cô biết đó, vẻ đẹp…
‎vẻ đẹp của cơ thể con người, tất nhiên…
‎Nhưng nhìn vào cây hàng đi. ‎Cô đâu thể nói là nó đẹp được.
‎Nhìn đi.
‎Leonardo cũng ghi chép ‎hết sổ này đến sổ khác
‎với đầy hình vẽ về các phát minh ‎đi trước thời đại nhiều năm.
‎Đây là gì?
‎Đó là một cỗ máy bay.
‎Giống như trực thăng.
‎Trông không thuyết phục lắm.
‎Như bạn Paul của tôi phát minh máy chạy bộ ‎cho con rắn thú cưng của vợ sắp cưới.
‎Và mấy hình vẽ đó ‎còn thuyết phục hơn cái hình này.
‎Mà lúc đó anh ấy còn phê nấm.
‎Nhắc cho cô biết, bản chạy thử ‎đã làm đứt đầu con rắn.
‎Phải.
‎Cái kết tệ nhất cho một bữa tiệc sinh nhật ‎mà tôi từng tham dự.
‎Ngoài các phát minh của ông,
‎chủ yếu là các bức họa khiến chúng ta ‎nhớ đến da Vinci ngày nay.
‎Đây là‎ Mona Lisa,
‎một bức tranh có thật tồn tại ‎trên thế giới và trên bức tường này.
‎Bí ẩn nhân cách của Mona Lisa ‎thu hút mọi người tới.
‎Như mọi phụ nữ, bạn không thể đọc được ‎suy nghĩ trong đầu cô ấy.
‎Chỉ nhìn vào cô ấy ‎cũng nảy sinh rất nhiều câu hỏi.
‎Cô ấy là ai? Cô ấy cười vì điều gì?
‎Cô ấy có đang kẹp bóng bay ‎ở giữa hai đầu gối không?
‎Và nếu có, thì nó màu gì?
‎Cô ấy có bạn trai không? Tên anh ta là gì?
‎Có gì ở giữa hai đầu gối của anh ấy ‎và làm thế nào chúng ta biết được?
‎Câu trả lời là, chúng ta không thể.
‎Đó là lý do mọi người ‎vẫn quay lại đây hàng năm
‎để ngắm nhìn cô và băn khoăn.
‎Hãy thôi thắc mắc và về nhà đi.
‎Không chỉ đẹp,
‎tác phẩm của da Vinci chứng tỏ kỹ năng ‎bậc thầy và đi trước thời đại
‎ghi tại đây.
‎Trước thời kỳ Phục Hưng,
‎các bức tranh của những người khác ‎chỉ ở dạng 2D.
‎Đó là vì các họa sĩ ‎không có khái niệm về phối cảnh.
‎Hơi giống anh bạn Paul, ‎đã đấm một bồi bàn ở nhà hàng TGI Fridays
‎vì làm rơi bánh banoffee của anh ấy.
‎Hãy nhìn vào bức tranh vẽ Jesus thế kỷ 14
‎đang dùng tiệc trà thánh.
‎Các kích thước đều sai.
‎Căn phòng bị dẹp lại ‎nên trông nó như đang diễn ra
‎trên cái nắp của hộp các tông.
‎Jesus to gấp đôi những người khác,
‎nên trông như ngài đang vui vẻ ‎dùng bữa tối thân mật với đám học sinh.
‎Thật là dở.
‎Thế còn đây là gì? Bát hay vỏ sò?
‎Đúng là hàng thủ công kém cỏi.
‎Thật đáng xấu hổ.
‎Thậm chí còn không nên đặt vào bảo tàng.
‎Nhưng da Vinci đã thực hiện lại cùng ‎bức họa với một câu chuyện khác.
‎Ông ấy biết dùng phối cảnh ‎để sắp xếp mọi thứ.
‎Hãy nhìn vào các góc của bức tường ‎trong ‎Bữa Ăn Cuối Cùng,
‎và cái bàn ở đó.
‎Bạn có cảm giác có thể bò vào trong đó ‎và tự mình phản bội Jesus.
‎Phối cảnh là bước tiến lớn ‎trong hội họa của con người,
‎sánh ngang với sự ra đời ‎của Crash Bandicoot hàng thế kỷ sau đó.
‎Không thể phủ nhận thời kỳ Phục Hưng ‎là giai đoạn quan trọng của nền văn minh.
‎Mức độ quan trọng tới đâu ‎hãy để các chuyên gia quyết định.
‎Sự kiện văn hóa nào vĩ đại hơn,
‎thời kỳ Phục Hưng hay ‎"Single Ladies" của Beyoncé?
‎Chúng đều có giai đoạn của chúng.
‎Chúng đều có thời của chúng.
‎Beyoncé thì tôi rất thích.
‎Nhưng điều mà Phục Hưng cố gắng làm ‎là tái tạo văn hóa thành một thể.
‎Còn điều mà Beyoncé làm,
‎tôi không nghĩ cô ấy có tham vọng đó.
‎Vậy là tác phẩm của ‎một vài gã da trắng lạ mặt
‎đã đánh bại hoàn toàn Beyoncé?
‎Đó là điều ông đang nói? Trước ống kính?
‎Thời kỳ Phục Hưng ‎có thể đã mở mang trí óc,
‎nhưng không có các chương trình ‎như phim này để giáo dục về chúng,
‎con người vẫn còn mông muội ‎về hành tinh mà họ đang sống.
‎Hỏi một nông dân Trung cổ là Châu Mỹ ở đâu ‎và bạn sẽ nhận được cái nhìn trống rỗng.
‎Hay tệ hơn là, bệnh dịch.
‎Bởi vì đối với họ, ‎bản đồ thế giới trông như thế này,
‎một khối lớn bị cắt xén bởi các nước ‎mà họ đã tìm ra,
‎tất cả phẳng dẹt như nhau, ‎còn Châu Mỹ thì chả thấy đâu.
‎Nhưng một người đàn ông ‎đã thay đổi toàn bộ điều đó.
‎Thủy thủ và thám tử người Ý, ‎Christopher Columbo.
‎Columbo nghĩ rằng nếu ông dong buồm ‎ra khỏi cạnh bản đồ,
‎ông ấy sẽ xuất hiện lại ‎ở đầu bên kia như Pacman.
‎Như thế sẽ đi tắt tới Ấn Độ,
‎và thoát khỏi lũ ma quỷ bám đuôi.
‎Đó là sự mạo hiểm lớn.
‎Nếu Columbo đúng, ông sẽ là triệu phú.
‎Nếu sai, ông không chỉ thành trò cười,
‎mà còn mất mạng.
‎Và ông ấy chấp nhận điều đó, ‎vì thế ông đã khởi hành.
‎Columbo không tìm thấy Ấn Độ,
‎nhưng con thuyền của ông đã va vào ‎Tân Thế Giới, Hành Tinh Trái Đất Phần II,
‎còn gọi là Châu Mỹ.
‎Và chẳng bao lâu, ‎những người khác cũng nối gót theo ông.
‎Đây là Plymouth.
‎Tập trung tại đây vào năm 1620 là một nhóm ‎khách hành hương khao khát đổi đời,
‎cũng không có gì ngạc nhiên, ‎vì như tôi đã nói, đây là Plymouth.
‎Khách hành hương nhảy lên ‎chiếc xe nước hoặc thuyền,
‎chiếc Starship Mayflower,
‎và dũng cảm băng qua biển Atlantic ‎theo đường chấm này
‎để tới được phía bên kia, ‎vẫn là Plymouth.
‎Hẳn là họ rất thất vọng.
‎May thay, hóa ra Plymouth này ‎không phải Plymouth mà họ đã rời đi.
‎Đầu tiên, thực dân Châu Âu cảm thấy ‎cuộc sống ở Tân Thế Giới thật khó khăn.
‎May là một số thổ dân Châu Mỹ ‎dạy họ cách trồng ngô
‎và nơi đánh cá.
‎Đổi lại, thực dân giới thiệu ‎cho thổ dân Châu Mỹ bệnh đậu mùa.
‎Những kẻ nhập cư không bao giờ quên ‎thổ dân Châu Mỹ đã làm gì cho họ,
‎mặc dù họ đã lờ nó đi ‎khi tàn sát thổ dân vài năm sau đó.
‎Trong khi Tân Thế Giới ‎đang diễn ra những thay đổi lớn lao,
‎một tranh luận có tính đột phá ‎đang ấp ủ tại Thế Giới Cũ.
‎Đó là đầu những năm 1600, ‎một nhà khoa học ăn mặc rất thộn
‎sắp sửa thay đổi vĩnh viễn ‎cách mà nhân loại nhìn nhận.
‎Tên ông ấy là Galileo,
‎một trong số ít những biểu tượng lịch sử ‎nổi tiếng đến nỗi,
‎được biết đến với chỉ một cái tên,
‎như Churchill, Pepsi hay Garfield.
‎Tên đầy đủ của Galileo là ‎Galileo Figaro Magnifico, phải không?
‎Tôi không chắc là nó đúng. ‎Tôi không biết…
‎Đó là lời trong bài ‎Dominica Rhapsody.
‎Cô đang nói về bài ‎Bohemian Rhapsody‎ à?
‎Thế tên ông ấy là gì?
‎Theo tôi biết, ‎tên ông ấy là Galileo Galilei.
‎- Galileo Galilei? ‎- Đúng.
‎Giống như tôi được gọi là ‎Philomena Philomeni.
‎Thực ra thì tôi khá thích nó.
‎Galileo phát minh ra kính thiên văn ‎mạnh mẽ đến nỗi,
‎ông có thể ngắm mọi người ‎thay quần áo trên Mặt Trời.
‎Vãi chưởng! ‎Cái này làm mọi thứ to tướng lên!
‎Bạn đã bao giờ nhìn thử chưa? ‎Tuyệt lắm.
‎Sao ông làm được thế?
‎Ông là Galileo thật hay là diễn viên đấy?
‎Người thật có bận rộn thế không?
‎Kính thiên văn đỉnh cao của Galileo ‎dẫn ông tới một khám phá gây sốc,
‎Giáo Hoàng ngả mũ chào.
‎Theo kinh Cựu Ước,
‎Mặt Trời xoay quanh Trái Đất, ‎chứ không phải ngược lại.
‎Theo như giáo hội thì,
‎Galileo đã gọi Kinh Thánh là lừa dối.
‎Thay vì phản ứng thái quá,
‎họ đã làm việc của Cơ Đốc giáo ‎là buộc ông ấy vào tội dị giáo
‎và kết luận ông có tội ‎trong một phiên tòa không xác đáng.
‎Galileo bị kết án chung thân ‎giam trong một căn nhà
‎trên hành tinh với ‎Mặt Trời xoay xung quanh nó.
‎Giáo hội nghĩ ‎Mặt Trời xoay quanh Trái Đất,
‎nhưng Galileo lại nghĩ ‎Trái Đất xoay quanh Mặt Trời.
‎Chúng ta theo phe nào đây?
‎Chắc chắn là theo phe của Galileo,
‎và tôi nghĩ Giáo hội ngày nay cũng vậy.
‎Có khả năng cả hai cùng đúng không,
‎Mặt Trời và Trái Đất ‎cùng xoay quanh nhau?
‎Thế là mọi người đều hài lòng.
‎Sao ta không nhất trí điều đó?
‎Giá mà ông ấy phát minh ra ‎một cỗ máy bất tử
‎thay vì kính viễn vọng nhảm nhí,
‎Galileo có thể còn sống để chứng kiến ‎ý tưởng của mình được chấp nhận.
‎Buồn thay, ông ấy đâu thông minh như thế.
‎Giống như khoa học, ‎thế giới triết học cũng mở rộng,
‎nhờ có những nhà tư tưởng lớn ‎như người đàn ông này.
‎Jim Des Cart là ai?
‎Tôi không biết Jim Des Cart là ai…
‎GIÁO SƯ TRIẾT HỌC TÔN GIÁO
‎…nhưng tôi có biết René Descartes ‎thường được coi là
‎người sáng lập triết học hiện đại.
‎Ông ấy nói, "Tôi tư duy, nên tôi tồn tại" ‎nghĩa là sao?
‎Descartes muốn nói tự nhận thức,
‎tự ý thức
‎là đặc điểm xác định bản chất con người.
‎Khoan đã, nếu tôi tư duy, nên tôi tồn tại,
‎thế còn những người khác thì sao?
‎Họ có tư duy, nên họ có tồn tại không?
‎Làm sao tôi biết họ đang tư duy, ‎nên họ đang tồn tại?
‎Hay tôi đang tư duy là họ tư duy, ‎nên họ tồn tại,
‎nhưng thực tế, họ không có thật ‎và tôi chỉ đang nghĩ là vậy?
‎Ông có đang tư duy, ‎nên ông đang tồn tại lúc này không?
‎Tôi không muốn nói rằng ‎việc tồn tại của tôi
‎phụ thuộc vào tư duy của tôi,
‎nhưng đó không phải là điều ‎mà Descartes muốn nói.
‎Liệu có khả năng ‎tư duy ông là ai đó khác?
‎Ví dụ nếu tôi tư duy rất nhiều
‎rằng tôi là Eddie Murphy,
‎tôi có thể biến thành anh ta không?
‎Nếu tôi biến thành anh ta, ‎liệu anh ta có biến thành tôi
‎hay là biến mất?
‎Des Carts đã tính hết các tình huống chưa?
‎Không, theo tôi biết đó không phải ‎chủ đề mà Descartes hướng tới.
‎Sao lại không?
‎Descartes truyền cảm hứng cho một ‎phong trào trí thức gọi là Khai Sáng,
‎trong lúc đó giới tinh hoa chải chuốt ‎xuất bản các bài viết
‎mở rộng đường chân trời của nhân loại ‎theo một cách sẽ không có đối thủ
‎cho tới năm 1989 ra đời quốc ca ‎techno của Bỉ, "Quẩy Lên Nào".
‎VIDEO NÀY DỰA TRÊN 72 TRANG TỈ MỈ ‎TỪ WILLIAM GOLDMAN,
‎NHÀ BIÊN KỊCH ĐÃ ĐẠT GIẢI OSCAR CHO PHIM ‎ALL THE PRESIDENT'S MEN
‎TECHNOTRONIC LÀ CÁI TÊN ‎ĐƯỢC KẾT HỢP TỪ CHỮ "TECHNO",
‎TỨC LÀ MỘT DẠNG NHẠC NHẢY, ‎VÀ "TRONIC" NGHĨA LÀ "TRONIC"
‎BẢN GỐC DÀI 12 INCH ĐƯỢC PHÁT HÀNH CỦA ‎"QUẨY LÊN NÀO" KÈM MỘT CON NGỰA MIỄN PHÍ
‎VÀO 7 GIỜ 16 PHÚT CHIỀU NGÀY 28 THÁNG 12 ‎NĂM 1879, CẦU DUNDEE'S TAY SỤP ĐỔ
‎KHI MỘT ĐOÀN TÀU HỎA CHẠY QUA. ‎60 HÀNH KHÁCH THIỆT MẠNG.
‎Người đàn ông kẹt trong bức tranh này
‎là triết học gia Khai Sáng, ‎Jean-Jacques Rousseau,
‎một cái tên rất Pháp, lẽ ra có thể ‎gọi ông là Pierre Baguette
‎nhưng lại không,
‎vì thế tôi không gọi ông ấy như vậy.
‎Rousseau viết, "Con người sinh ra tự do, ‎nhưng đâu đâu cũng ở trong xiềng xích."
‎Ông ấy mơ về một xã hội mới
‎mà ở đó con người là chủ số phận của họ.
‎Đó cũng là giấc mơ ‎đã thôi thúc thực dân
‎lũ lượt tới Tân Thế Giới bằng thuyền.
‎Sau khi tới Mỹ để tạo dựng cuộc sống ‎từ lao động chăm chỉ và khổ cực,
‎rất nhiều thực dân nhanh chóng nhận ra ‎họ cóc làm nổi,
‎nên họ bắt người từ Châu Phi ‎và ép làm việc thay cho họ.
‎Có thể bạn nghĩ đây ‎chính xác là những người
‎Rousseau đã nhắc tới
‎khi ông ấy nói con người ‎cần phá bỏ xiềng xích.
‎Nhưng không phải.
‎Giống như nhiều nhà nhân văn, ‎ông ấy đã tìm ra một kẽ hở thông minh.
‎Bằng cách không coi nô lệ là con người, ‎ông ấy vô tư không cần quan tâm nữa.
‎Thật may là, vào giai đoạn này,
‎thực dân bắt đầu quan tâm tới tự do.
‎Nhưng không may là,
‎không phải tự do của nô lệ, ‎mà quan tâm tự do của chính họ.
‎Thực dân Anh do George III, ‎nhà vua vẽ tranh một nét, trị vì.
‎Nhưng mối quan hệ giữa nước Anh cổ ‎và Tân Thế Giới trở nên lạnh lẽo.
‎Điều gì tạo ra căng thẳng ‎giữa người Anh và người Mỹ?
‎Có phải vì bà nói là "bánh quy" ‎còn chúng tôi nói "bánh bích quy"
‎bà nói "lề đường" ‎còn chúng tôi nói "vỉa hè"?
‎Bởi vì tôi thấy, trong một mối quan hệ,
‎những thứ nhỏ nhặt đó ‎dần trở nên khó chịu sau một thời gian.
‎Còn tệ hơn thế.
‎Anh quốc quyết định ‎sẽ đánh thuế các thuộc địa,
‎và điều này chưa từng xảy ra trước đây.
‎Vậy cơ bản đó là một bất đồng ‎về chuyện tiền nong?
‎Nó giống như tình huống ‎giữa tôi và người yêu cũ, Sean.
‎Khi chúng tôi thường mua đồ mang đi, ‎hoặc "cầm đi", theo cách gọi của bà,
‎đôi lúc anh ta ‎cứ nằng nặc đòi chia đôi tiền,
‎thế nhưng anh ta muốn mua mấy thứ ‎như là hành rán bhajis,
‎mà anh ta biết tôi rất ghét.
‎Nó làm hơi thở của anh ta nặng mùi.
‎Nhưng tôi phải trả một nửa cho thứ đó. ‎Điều đó không công bằng với tôi.
‎Với bà thì sao?
‎Theo cách đó thì không công bằng.
‎Chuẩn. Và đó là lời của một giáo sư, Sean.
‎Cuối cùng, tại Boston, năm 1773,
‎một nhóm thực dân quyết định ‎thế là quá lắm rồi.
‎Khi những người ở Boston ‎nổi giận với người Anh,
‎sao họ lại tổ chức tiệc trà quý phái
‎thay vì đánh nhau ‎như người Anh thường làm?
‎Sao lúc nào cũng có cái tính hèn nhát
‎ở người Mỹ, thậm chí tới tận ngày nay?
‎Tôi cho là, ‎tính hèn nhát duy nhất trong đó,
‎là họ ăn mặc như người da đỏ
‎và không ai nói tên của mình cả.
‎Nhưng liệu cô có tình nguyện,
‎mà nếu cô không làm, thì vào tù?
‎Còn tùy xem họ có những loại nhà tù gì, ‎tôi nghĩ thế.
‎Thiếu tôn trọng trà là một chuyện,
‎nhưng một cú tát vào vú còn đồi bại hơn ‎chuẩn bị tới.
‎Năm 1776, các lãnh đạo của 13 thuộc địa
‎quyết định họ không muốn ‎được gọi là "người Anh" nữa,
‎mà là người Mỹ.
‎Nhóm da trắng siêu cấp, kỳ lạ này ‎được gọi là các Cha Kiến Quốc,
‎dự thảo một văn bản ‎chia tay nổi tiếng nhất lịch sử,
‎Tuyên Ngôn Độc Lập.
‎Tất cả họ đều trở thành thần tượng, ‎nếu bạn là người Mỹ.
‎Còn không thì chả là gì.
‎Nó dẫn tới chiến tranh toàn diện ‎giữa người Mỹ và người Anh.
‎Vì lúc đó chưa ai phát minh ra ngụy trang,
‎quân đội Anh thời đó ‎mặc áo khoác màu đỏ tươi
‎và hậu quả là bị bắn chết hàng ngàn ‎trong khi nhìn vẫn rất ngầu.
‎Bức tranh này mô tả ‎một sự kiện hệ trọng của cuộc chiến,
‎George Washington ‎vượt qua sông Delaware.
‎Như bạn thấy, ông ấy phải đứng ‎trong suốt cả hành trình
‎vì ông ấy không đặt trước chỗ ngồi.
‎Ông ấy không ngã, ‎nhưng cũng chả giúp chèo thuyền,
‎hẳn là rất khó chịu.
‎Cuối cùng, Washington thắng,
‎trở thành tổng thống đầu tiên của Mỹ,
‎ngôi vị được tôn kính nhất thế giới ‎cho tới năm 2016.
‎Washington và các cha kiến quốc khác ‎viết Hiến Pháp,
‎một bản chỉ dẫn viết tay ‎cho đất nước mới của họ
‎chứa đựng một số khái niệm chính trị ‎có sức ảnh hưởng hơn bao giờ hết.
‎Tôi đọc ở đâu đó rằng nước Mỹ không ‎phải một quốc gia, mà là một ý tưởng.
‎Nhưng nó là một quốc gia, phải không?
‎Nó được thành lập dựa trên một ý tưởng,
‎nên nó được tổ chức xoay quanh…
‎lúc nào cũng xoay quanh ý tưởng ‎nó là vùng đất tự do cho tất cả mọi người.
‎Vâng, nhưng giống như ăn bánh kẹp, ‎đó là một ý tưởng.
‎Sơn xe đạp màu xanh dương, ‎đó là một ý tưởng.
‎Nói…
‎Đó là một ý tưởng.
‎Nước Mỹ chỉ là một địa điểm.
‎Cuộc Cách Mạng Mỹ ‎đã tạo ra các cơn sóng xung kích toàn cầu,
‎chưa nói đến cả hành tinh.
‎Nó đặc biệt ảnh hưởng mạnh ở Pháp,
‎nơi các dân thường phải lục lọi bãi rác
‎trong khi người giàu sang đến nỗi, ‎họ phát triển cả váy xếp.
‎Chẳng mấy chốc, anh chàng Jacques ‎không còn chịu đựng được vua Louis XVI,
‎và hai bà vợ giống hệt nhau, ‎Mary và Toinette,
‎thích hưởng thụ lối sống xa hoa
‎trong khi người nghèo buộc phải ‎sinh tồn bằng bánh ngọt.
‎Cuối cùng, năm 1789, nó bùng nổ ‎thành cuộc cách mạng ngực trần.
‎Người nghèo lật đổ nhà vua ‎và phát minh ra một cái máy
‎sẽ xóa bỏ hoàng gia vĩnh viễn.
‎Máy chém được thiết kế đặc biệt
‎theo cách nhân văn nhất ‎để chặt đầu ai đó
‎trước đám đông đang nhạo báng.
‎Đơn giản là đặt đầu hoàng gia vào trước ‎qua cái lỗ chặt này,
‎sau đó lưỡi dao cực bén trên kia ‎sẽ rơi xuống và cắt đứt đầu họ,
‎làm nó lìa khỏi cổ và thân xác.
‎Vào lúc đó, chắc hẳn ‎họ nghĩ rằng đã thoát,
‎nhưng hương vị chiến thắng ‎không tồn tại lâu,
‎vì khoảnh khắc sau đó, ‎gương mặt của họ
‎đã rơi vào cái giỏ liễu gai thô ‎khủng khiếp này.
‎Bạn nhìn xem, trong này không có đệm.
‎Nên cú rơi sẽ tạo ra các vết bầm lớn
‎có khi còn bị sang chấn.
‎Tôi đoán là có thể tệ hơn nữa.
‎Họ có thể đặt đầu thò ra khỏi xe ngựa
‎và lái nó vào sát một tòa nhà.
‎Dù vậy, bị chặt đầu tạo tác động mạnh ‎tới bất kỳ ai,
‎đặc biệt là vua Louis.
‎Mất đầu rồi, ông ấy không thể duy trì ‎nòi giống hay đội vương miện nữa,
‎và gần như sẽ bị thất nghiệp ‎đối với mọi loại công việc.
‎Có lẽ vì thế ông ấy chọn rút lui hoàn toàn ‎khỏi cuộc sống xã hội
‎ngay sau khi việc đó xảy ra.
‎Cách mạng Pháp không phải lần đầu tiên
‎dân thường đứng lên chống lại thượng lưu, ‎và chắc không phải lần cuối.
‎Rất nhiều cuộc cách mạng đều là về ‎người nghèo lật đổ người giàu.
‎Bà có nghĩ các tỉ phú như Elon Musk
‎nên lo lắng sẽ bị chặt đầu không?
‎Tôi cho rằng cách mạng Pháp ‎chắc chắn đã khiến nhiều người
‎có quyền lực, vô cùng lo lắng ‎cho sự tồn tại của họ.
‎Tôi đoán Elon Musk ‎có thể phát minh ra một cái máy
‎điện tử tự chặt đầu mình ‎trước khi đám đông kéo tới.
‎Cô biết mấy chuyện đó ‎còn nhiều hơn cả tôi.
‎Tôi chỉ đoán thôi mà.
‎Sau đó, nước Pháp quyết định ‎cần một người mạnh mẽ lên nắm quyền,
‎và họ có một người chuẩn không phải chỉnh ‎là Hoàng đế Napoleon.
‎Không họ hàng gì với Cánh Cụt Hoàng đế, ‎đến giờ chúng tôi đã có thể xác minh.
‎Napoleon thực hiện rất nhiều ‎cuộc chiến trên đất liền và biển,
‎mà đến nay vẫn còn quá đắt đỏ ‎để tái hiện lại chính xác
‎trong các phim tài liệu lịch sử.
‎Đặt hiệu ứng âm thanh ‎vào một bức tranh về trận đánh này
‎cho một chút ý tưởng ‎về những gì có thể đã diễn ra,
‎nhưng vẫn còn thiếu sót ‎một thành tố quan trọng.
‎Một bản nhạc cổ điển là thứ duy nhất
‎thực sự mang các cuộc chiến ‎của Napoleon lên đời thực.
‎Thấy không? Tốt hơn nhiều.
‎Và may mắn thay, nhạc cổ điển ‎trở nên hoàn hảo ở đâu đó tại Châu Âu
‎bởi một nhà soạn nhạc tên là Beethoven.
‎Có phải Beethoven có nguyên một con ngựa ‎cỡ lớn sống bên trong mặt của ông ấy?
‎Xin lỗi, tôi nhầm từ.
‎Ý tôi là, Beethoven giỏi về âm nhạc chứ?
‎Vâng! Ông ấy được coi là ‎nhà soạn nhạc thiên tài…
‎NHÀ SOẠN NHẠC, GIÁO SƯ ÂM NHẠC
‎của nhạc cổ điển phương Tây.
‎Beethoven viết một bài như thế này
‎Da-da-da-dum, da-da-da-dum.
‎Lời bài hát có nghĩa gì vậy?
‎Đó là nhạc đề rất mạnh của dàn nhạc.
‎Nó chỉ là từ "dum" lặp đi lặp lại.
‎Đấy là một trò đùa với khán giả, ‎hay là kiểu người Đức như thế?
‎Với nhạc giao hưởng Beethoven, ‎nó chỉ toàn là nhạc cụ,
‎nên không có ca từ nào trong đó cả.
‎Không có lời? Thế làm sao ‎chúng ta biết nó nói về cái gì
‎nếu không có lời?
‎Nó gần như vô nghĩa.
‎Mặc dù nhận được thành công lớn ‎với những bản nhạc vô nghĩa,
‎Beethoven phải đối mặt ‎với một thách thức lớn trong sự nghiệp.
‎Có đúng là trong những năm cuối cuộc đời,
‎Beethoven đã chết?
‎Ông ấy bị điếc gần như cả đời.
‎- Ít nhất là một nửa. ‎- Không, chết cơ.
‎- Chết á? ‎- Vâng.
‎Không.
‎Nhà sản xuất ghi nó ra giấy mà.
‎Nó đây này.
‎- Để tôi xem. ‎- Ông ấy…
‎"Những năm cuối cuộc đời, ‎Beethoven đã chết nặng."
‎Điếc nặng.
‎Đ-I-Ế-C.
‎Rõ ràng chết rồi thì sẽ điếc,
‎nhưng lúc còn sống ông ấy có điếc không?
‎Có, ông ấy điếc nặng.
‎- Phải, điếc nặng. ‎- Nhưng không chết?
‎- Ông ấy chưa chết… ‎- Ông ấy chưa chết.
‎- khi ông vẫn còn sống. ‎- Không, không phải.
‎Thế làm sao mà ông ấy viết được nhạc ‎khi đã chết?
‎Vào ngày 26 tháng Ba, năm 1827,
‎Beethoven thực sự từ trần
‎và phẩm chất thiên tài của ông ‎vĩnh viễn biến mất.
‎Cho đến giờ.
‎Các nhà khoa học ở Thung lũng Silicon ‎đã tái tạo trí tuệ của ông
‎và cài nó vào một loa thông minh,
‎B8-Hoven Smart Home Plus.
‎Hãy xem nó hoạt động thế nào.
‎B8-Hoven, soạn một bản giao hưởng mới.
‎Cái gì đây?
‎Soạn một bản giao hưởng mới!
‎Tôi đang ở đâu?
‎Gì cơ? Soạn nhạc đi.
‎Chúa ơi, ở đây tối quá! ‎Sao tôi lại nói tiếng Anh?
‎- Tôi không nhìn thấy chân đâu cả. ‎- Này, hãy…
‎chơi danh sách nhạc tối thứ sáu.
‎Đang chơi danh sách nhạc tối thứ sáu.
‎Sao tôi lại làm cái này?
‎Trời đất ơi, giết tôi đi.
‎Như chúng ta thấy, ‎chỉ trong vài trăm năm,
‎nhân loại đã trải qua
‎một loạt các cuộc cách mạng ‎to lớn về văn hóa và chính trị.
‎Lần tới, tôi sẽ cho bạn thấy ‎một cuộc cách mạng còn lớn hơn.
‎Cách mạng Công Nghiệp ‎rèn từ thép, hơi nước, mồ hôi,
‎máy bay, tàu hỏa, ô tô, ‎và lại máy bay.
‎Con người nhiều năm cố gắng ‎để tạo ra một chiếc máy bay.
‎Vì sao chúng ta lại quá chú trọng ‎việc chiếm lĩnh bầu trời?
‎Trên đó chả có gì cả.
‎Cũng chả có chỗ nào mà ngồi.
‎Biên dịch: Long Mai