1
00:00:06,000 --> 00:00:09,200
Lần trước, trong loạt phim lịch sử
có khả năng giành giải
2
00:00:09,280 --> 00:00:11,120
về văn minh nhân loại,
3
00:00:11,200 --> 00:00:15,200
tôi đã cho bạn thấy tổ tiên của chúng ta
trải qua cơn thức tỉnh tinh thần đột ngột,
4
00:00:15,280 --> 00:00:16,400
như bà dì Carol của tôi.
5
00:00:16,480 --> 00:00:19,960
Giống như dì Carol,
họ đã đi theo các thầy tu hấp dẫn.
6
00:00:20,760 --> 00:00:23,440
Nhưng không giống dì,
họ không bỏ chồng
7
00:00:23,520 --> 00:00:26,760
để sống ở trang trại xứ Wales
với thầy tu cùng tám phụ nữ khác,
8
00:00:26,840 --> 00:00:29,160
trong một tình cảnh
mà tôi không thể nói gì thêm
9
00:00:29,240 --> 00:00:33,040
vì nó đang bị
Cảnh sát Phía Bắc Xứ Wales điều tra.
10
00:00:33,120 --> 00:00:34,920
Thế giới của chúng ta vĩnh viễn thay đổi
11
00:00:35,000 --> 00:00:37,680
khi các thông điệp tôn giáo
về lòng khoan dung và vị tha
12
00:00:37,759 --> 00:00:42,200
truyền cảm hứng cho loài người đánh nhau
như lũ chuột trong giày suốt trăm năm.
13
00:00:42,280 --> 00:00:44,800
Nhưng thế giới chuẩn bị
được mở mang trí tuệ
14
00:00:44,880 --> 00:00:48,280
rồi chia thành các nhánh bởi
những lời hiệu triệu trên cao kiểu khác.
15
00:00:48,960 --> 00:00:52,320
Loài người chuẩn bị trải qua
thời kỳ Phục Hưng
16
00:00:52,400 --> 00:00:54,320
bằng cách phục hưng,
17
00:00:54,400 --> 00:00:58,120
tại đây, trên cùng một hành tinh
mà chúng ta đứng hôm nay,
18
00:00:58,200 --> 00:01:01,120
một tảng đá lấp lánhtrong không gian
được gọi là Trái Đất.
19
00:01:08,560 --> 00:01:11,560
CUNK NÓI VỀ TRÁI ĐẤT
20
00:01:14,400 --> 00:01:18,160
TẬP BA: CUỘC PHỤC HƯNG SẼ KHÔNG CÓ
TRÊN TRUYỀN HÌNH
21
00:01:19,600 --> 00:01:21,520
Đó là năm 1440,
22
00:01:21,600 --> 00:01:24,000
không phải bây giờ,
nhưng hồi đó vào năm 1440,
23
00:01:24,520 --> 00:01:27,280
một phát minh mới chuẩn bị lóe sáng
24
00:01:27,360 --> 00:01:29,200
bên dưới những đám ý tưởng.
25
00:01:30,400 --> 00:01:33,280
Nhiều thế kỷ trước,
người Trung Quốc đã phát minh ra in ấn,
26
00:01:33,360 --> 00:01:35,240
nhưng không ai ở Châu Âu chú ý
27
00:01:35,320 --> 00:01:37,360
cho tới khi máy in
được phát minh ra lần nữa
28
00:01:37,440 --> 00:01:40,320
bởi một người Đức tên là
Johannes Steve Gutenberg.
29
00:01:40,400 --> 00:01:43,480
Máy in của Gutenberg
là thế hệ đầu tiên trong lịch sử,
30
00:01:43,560 --> 00:01:45,240
ngoại trừ lịch sử Trung Hoa.
31
00:01:45,320 --> 00:01:50,200
Máy in có thực sự thay đổi
điều gì đáng kể không?
32
00:01:50,280 --> 00:01:52,000
Nếu Gutenberg không phát minh ra máy in…
33
00:01:52,080 --> 00:01:53,000
NHÀ SỬ HỌC IN ẤN
34
00:01:53,080 --> 00:01:55,280
sẽ ảnh hưởng đến các ý tưởng
có thể được giao tiếp
35
00:01:55,360 --> 00:01:56,480
trên toàn thế giới,
36
00:01:57,280 --> 00:02:00,680
và nền văn hóa của chúng ta có thể
không phát triển theo cách hiện nay.
37
00:02:00,760 --> 00:02:04,640
Nên theo nhiều cách, ông ta đã
tạo ra thế giới hiện đại ngày nay.
38
00:02:04,720 --> 00:02:06,880
Đó là thứ đáng kể của ông à?
39
00:02:08,520 --> 00:02:12,440
Cuốn sách đầu tiên được in bằng
máy in của Gutenberg là Kinh Thánh.
40
00:02:12,520 --> 00:02:14,720
Nhưng ngoài việc truyền bá
ngôn ngữ của Chúa,
41
00:02:14,800 --> 00:02:17,520
nó cũng truyền bá ngôn ngữ
của nhà khoa học, triết gia,
42
00:02:17,600 --> 00:02:19,480
và thậm chí là Dan Brown.
43
00:02:19,560 --> 00:02:20,960
DAN BROWN
MẬT MÃ DA VINCI
44
00:02:22,240 --> 00:02:24,000
Viết một cuốn sách mới
tốn nhiều thời gian.
45
00:02:24,080 --> 00:02:26,240
Nên để máy in có việc để làm,
46
00:02:26,320 --> 00:02:28,520
con người lục lại thời gian trước
47
00:02:28,600 --> 00:02:31,240
tìm kiếm các nguyên liệu cũ để gói ghém.
48
00:02:32,000 --> 00:02:33,920
Đó là cách để triết học thời Hy Lạp cổ đại
49
00:02:34,000 --> 00:02:37,280
đột nhiên quay lại thời hiện đại
và gây sửng sốt.
50
00:02:37,360 --> 00:02:40,880
Vào thời đó, cuộc sống của hầu hết
mọi người đều khắc nghiệt và buồn bã
51
00:02:40,960 --> 00:02:42,440
như bác Martin của tôi.
52
00:02:42,520 --> 00:02:44,720
Sở thích duy nhất của họ
là mấy công việc đau lưng,
53
00:02:44,800 --> 00:02:47,160
chết vì bệnh dịch hoặc tra tấn.
54
00:02:47,240 --> 00:02:50,440
Với tất cả mối quan tâm của họ,
đây là toàn bộ cuộc đời.
55
00:02:51,440 --> 00:02:54,640
Nên với họ, phát hiện ra
triết học Hy Lạp cổ đại
56
00:02:54,720 --> 00:02:58,640
không thấy nhàm chán như bây giờ,
mà là một trải nghiệm mở mang thú vị
57
00:02:58,720 --> 00:03:01,320
biến đổi cách mà họ nhìn nhận bản thân.
58
00:03:01,400 --> 00:03:03,880
Như khi anh bạn Paul của tôi
ăn năm cái bánh có ketamine
59
00:03:03,960 --> 00:03:06,240
và nghĩ mình có khả năng
thần giao cách cảm
60
00:03:06,320 --> 00:03:08,360
với bất kỳ con vật nào
anh ta thấy trên tivi.
61
00:03:09,160 --> 00:03:12,760
Mặc dù cuối cùng Paul phải vào viện
vì sự an toàn của anh ấy,
62
00:03:12,840 --> 00:03:16,040
tổ tiên của chúng ta
quyết định thay đổi thế giới.
63
00:03:21,560 --> 00:03:22,920
Đây là Florence.
64
00:03:23,000 --> 00:03:26,760
Người Ý gọi nó là Firenze
để cố ngăn khách du lịch tìm ra nó.
65
00:03:26,840 --> 00:03:27,960
Nhưng chắc chắn là Florence
66
00:03:28,040 --> 00:03:30,080
vì chúng tôi đã kiểm tra hai lần
trên bản đồ nước Anh.
67
00:03:31,560 --> 00:03:34,840
Florence ngày nay có thể trông
lộn xộn vô vị,
68
00:03:34,920 --> 00:03:37,720
nhưng vào thế kỷ 15,
nó là trung tâm
69
00:03:37,800 --> 00:03:41,880
của các nghệ sĩ có một không hai
và các hiện tượng văn hóa.
70
00:03:41,960 --> 00:03:44,480
Nước xốt Renais là cái gì?
71
00:03:44,560 --> 00:03:47,120
Có phải một loại xốt của thế kỷ 16 không?
72
00:03:47,200 --> 00:03:49,600
Phục Hưng đến từ người Pháp.
73
00:03:49,680 --> 00:03:53,680
Phục Hưng. Phục Hưng.
"Naissance" tức là "sinh".
74
00:03:53,760 --> 00:03:55,440
Nên nó có nghĩa là hồi sinh.
75
00:03:55,520 --> 00:03:57,280
Vậy nó không phải là gia vị?
76
00:03:57,360 --> 00:03:59,560
- Theo tôi biết thì không.
- Được rồi.
77
00:03:59,640 --> 00:04:02,200
Thế hồi đó họ dùng nước xốt gì?
78
00:04:02,280 --> 00:04:06,280
Đây là lĩnh vực về lịch sử ẩm thực
mà tôi không thạo lắm,
79
00:04:06,360 --> 00:04:08,080
lịch sử của nước xốt.
80
00:04:08,160 --> 00:04:10,040
Vậy ông không phải chuyên gia nước xốt à?
81
00:04:10,120 --> 00:04:12,400
Tôi không có chuyên môn về nước xốt.
82
00:04:14,440 --> 00:04:16,720
Chúng tôi cần phải suy nghĩ lại
về toàn bộ cuộc phỏng vấn này.
83
00:04:18,120 --> 00:04:19,760
Trong thời kỳ Phục Hưng,
84
00:04:19,840 --> 00:04:23,200
Florence sản sinh ra các nghệ sĩ
mà lần đầu tiên trong lịch sử
85
00:04:23,279 --> 00:04:26,839
có đủ tài năng để tạo ra
các bức tranh đáng để ngắm nhìn.
86
00:04:26,920 --> 00:04:30,680
Một trong những thợ vẽ tranh tài năng nhất
là Botticelli.
87
00:04:31,640 --> 00:04:33,280
Đây là tranh gì?
88
00:04:33,360 --> 00:04:36,880
Đây là bức họa Sự ra đời của thần Vệ Nữ
của Alessandro Botticelli.
89
00:04:36,960 --> 00:04:39,680
Nó là một trong những bức họa
nổi tiếng của thời Phục Hưng.
90
00:04:39,760 --> 00:04:40,920
GIÁM ĐỐC BẢO TÀNG V&A PHÍA ĐÔNG
91
00:04:41,000 --> 00:04:44,160
Vậy có thật là thần Vệ Nữ
đã ra đời như thế này không?
92
00:04:44,240 --> 00:04:47,320
Nó mô tả một biểu tượng thần thoại,
93
00:04:47,400 --> 00:04:49,280
nên có tính ẩn dụ.
94
00:04:49,360 --> 00:04:51,800
- Đó là ý tưởng về nữ thần…
- Vâng.
95
00:04:51,880 --> 00:04:55,480
…người bước vào cuộc sống
thay vì được sinh ra.
96
00:04:55,560 --> 00:04:57,040
Cổ của cô ấy rất dài.
97
00:04:57,120 --> 00:05:01,080
Có phải cô ấy lai hươu cao cổ,
hay là họa sĩ không vẽ được phần cổ?
98
00:05:04,400 --> 00:05:05,800
Cổ cô ấy…
99
00:05:05,880 --> 00:05:10,240
là biểu tượng của sắc đẹp,
họa sĩ đã kéo dài cổ…
100
00:05:10,320 --> 00:05:11,840
Tôi đã phát hiện ra lỗi ở đây. Xem này.
101
00:05:11,920 --> 00:05:14,240
Anh ta đang thổi
và tóc của cô rối tung lên.
102
00:05:14,320 --> 00:05:16,120
Nhưng nhìn mấy cái cây bên phải đi.
103
00:05:16,200 --> 00:05:18,080
Chả hề lay động. Không hề có gió.
104
00:05:18,160 --> 00:05:21,040
Tôi nghĩ mấy người này
được photoshop vào.
105
00:05:21,120 --> 00:05:22,760
Toàn là giả.
106
00:05:23,440 --> 00:05:27,880
Các nghệ sĩ đáng chú ý khác tạo ra
tranh 3D, còn gọi là "điêu khắc",
107
00:05:27,960 --> 00:05:31,520
ví dụ nổi tiếng nhất
là anh chàng khỏa thân này
108
00:05:31,600 --> 00:05:34,200
được gọi là David của Michelangelo.
109
00:05:34,720 --> 00:05:37,800
Nếu bạn có thể bỏ qua
hai hòn bi của anh ta,
110
00:05:37,880 --> 00:05:40,440
bạn sẽ thấy có cực kỳ nhiều chi tiết
111
00:05:40,520 --> 00:05:42,680
trên toàn bộ phần còn lại
của cơ thể Michelangelo.
112
00:05:43,480 --> 00:05:46,520
Mắt anh ta có con ngươi,
giống như đồ chơi Furby.
113
00:05:46,600 --> 00:05:48,560
Cơ bắp của anh ta thật sự chi tiết.
114
00:05:48,640 --> 00:05:49,920
Nhìn cơ bụng này.
115
00:05:50,000 --> 00:05:53,520
Chúng chứng tỏ gym là thứ vớ vẩn,
vì thời đó họ làm quái gì có gym,
116
00:05:53,600 --> 00:05:55,200
nhưng nhìn anh ta mới săn chắc làm sao.
117
00:05:55,280 --> 00:05:58,360
Rồi đến các mạch máu trông như thật
ở mu bàn tay,
118
00:05:58,440 --> 00:06:01,000
vận chuyển máu tượng tới các ngón tay.
119
00:06:01,520 --> 00:06:04,120
Nhưng với toàn bộ các chi tiết đến thế,
120
00:06:04,200 --> 00:06:07,680
soi nhanh phần sau lưng
phát hiện anh ta không có hậu môn.
121
00:06:07,760 --> 00:06:09,880
Đó là một thiếu sót khó hiểu.
122
00:06:09,960 --> 00:06:12,240
Có thể nhà điều khắc xấu hổ
123
00:06:12,320 --> 00:06:15,600
hoặc người mẫu phải về sớm ngày hôm đó
hoặc là anh ta không có hậu môn thật.
124
00:06:15,680 --> 00:06:17,240
Chúng ta không biết được.
125
00:06:19,080 --> 00:06:22,120
Một bậc thầy không thể bàn cãi
trong thời kỳ Phục Hưng
126
00:06:22,200 --> 00:06:25,440
là một người tên Leonardo da Vinci.
127
00:06:27,480 --> 00:06:29,480
Đây là Người Vitruvian.
128
00:06:29,560 --> 00:06:32,640
Nó là một bức họa do Leonardo vẽ
vào khoảng năm 1490.
129
00:06:32,720 --> 00:06:34,600
HỌC GIẢ VÀ CHUYÊN GIA VỀ LEONARDO DA VINCI
130
00:06:34,680 --> 00:06:35,720
Nó để làm gì?
131
00:06:38,120 --> 00:06:39,680
Nó có nghĩa gì vậy?
132
00:06:39,760 --> 00:06:44,360
Mục đích là Leonardo muốn biết
133
00:06:44,440 --> 00:06:49,920
cách vẽ tỷ lệ cơ thể con người.
134
00:06:50,000 --> 00:06:52,760
Nói cho rõ nhé,
cô cũng thấy cái đó của ông ta phải không?
135
00:06:52,840 --> 00:06:53,760
Tôi không hiểu chỗ đó?
136
00:06:54,760 --> 00:06:57,240
Có phiên bản nào mặc quần lót không?
137
00:06:57,320 --> 00:06:59,000
Ồ, không…
138
00:06:59,720 --> 00:07:01,480
Ông ấy nghĩ thế là ổn à?
139
00:07:01,560 --> 00:07:03,240
Nó hơi thô tục, phải không?
140
00:07:03,320 --> 00:07:05,040
Không hề.
141
00:07:05,120 --> 00:07:07,200
Bởi vì, cô biết đó, vẻ đẹp…
142
00:07:07,280 --> 00:07:11,200
vẻ đẹp của cơ thể con người, tất nhiên…
143
00:07:11,280 --> 00:07:13,880
Nhưng nhìn vào cây hàng đi.
Cô đâu thể nói là nó đẹp được.
144
00:07:16,840 --> 00:07:17,680
Nhìn đi.
145
00:07:18,440 --> 00:07:21,440
Leonardo cũng ghi chép
hết sổ này đến sổ khác
146
00:07:21,520 --> 00:07:24,440
với đầy hình vẽ về các phát minh
đi trước thời đại nhiều năm.
147
00:07:25,120 --> 00:07:25,960
Đây là gì?
148
00:07:26,720 --> 00:07:28,200
Đó là một cỗ máy bay.
149
00:07:28,280 --> 00:07:31,040
Giống như trực thăng.
150
00:07:31,120 --> 00:07:33,080
Trông không thuyết phục lắm.
151
00:07:33,160 --> 00:07:38,240
Như bạn Paul của tôi phát minh máy chạy bộ
cho con rắn thú cưng của vợ sắp cưới.
152
00:07:38,320 --> 00:07:41,520
Và mấy hình vẽ đó
còn thuyết phục hơn cái hình này.
153
00:07:41,600 --> 00:07:43,320
Mà lúc đó anh ấy còn phê nấm.
154
00:07:43,400 --> 00:07:46,320
Nhắc cho cô biết, bản chạy thử
đã làm đứt đầu con rắn.
155
00:07:47,360 --> 00:07:48,600
Phải.
156
00:07:48,680 --> 00:07:51,360
Cái kết tệ nhất cho một bữa tiệc sinh nhật
mà tôi từng tham dự.
157
00:07:52,840 --> 00:07:54,560
Ngoài các phát minh của ông,
158
00:07:54,640 --> 00:07:58,280
chủ yếu là các bức họa khiến chúng ta
nhớ đến da Vinci ngày nay.
159
00:07:58,360 --> 00:07:59,720
Đây là Mona Lisa,
160
00:07:59,800 --> 00:08:03,960
một bức tranh có thật tồn tại
trên thế giới và trên bức tường này.
161
00:08:04,040 --> 00:08:07,680
Bí ẩn nhân cách của Mona Lisa
thu hút mọi người tới.
162
00:08:07,760 --> 00:08:11,160
Như mọi phụ nữ, bạn không thể đọc được
suy nghĩ trong đầu cô ấy.
163
00:08:11,760 --> 00:08:14,800
Chỉ nhìn vào cô ấy
cũng nảy sinh rất nhiều câu hỏi.
164
00:08:14,880 --> 00:08:17,200
Cô ấy là ai? Cô ấy cười vì điều gì?
165
00:08:17,720 --> 00:08:19,720
Cô ấy có đang kẹp bóng bay
ở giữa hai đầu gối không?
166
00:08:19,800 --> 00:08:21,760
Và nếu có, thì nó màu gì?
167
00:08:22,360 --> 00:08:25,000
Cô ấy có bạn trai không? Tên anh ta là gì?
168
00:08:25,080 --> 00:08:27,680
Có gì ở giữa hai đầu gối của anh ấy
và làm thế nào chúng ta biết được?
169
00:08:28,360 --> 00:08:30,240
Câu trả lời là, chúng ta không thể.
170
00:08:30,320 --> 00:08:33,560
Đó là lý do mọi người
vẫn quay lại đây hàng năm
171
00:08:33,640 --> 00:08:35,800
để ngắm nhìn cô và băn khoăn.
172
00:08:35,880 --> 00:08:37,520
Hãy thôi thắc mắc và về nhà đi.
173
00:08:38,640 --> 00:08:40,159
Không chỉ đẹp,
174
00:08:40,240 --> 00:08:44,240
tác phẩm của da Vinci chứng tỏ kỹ năng
bậc thầy và đi trước thời đại
175
00:08:44,320 --> 00:08:45,240
ghi tại đây.
176
00:08:45,320 --> 00:08:46,880
Trước thời kỳ Phục Hưng,
177
00:08:46,960 --> 00:08:51,480
các bức tranh của những người khác
chỉ ở dạng 2D.
178
00:08:51,560 --> 00:08:54,400
Đó là vì các họa sĩ
không có khái niệm về phối cảnh.
179
00:08:54,480 --> 00:08:57,520
Hơi giống anh bạn Paul,
đã đấm một bồi bàn ở nhà hàng TGI Fridays
180
00:08:57,600 --> 00:08:59,120
vì làm rơi bánh banoffee của anh ấy.
181
00:08:59,840 --> 00:09:02,640
Hãy nhìn vào bức tranh vẽ Jesus thế kỷ 14
182
00:09:02,720 --> 00:09:04,520
đang dùng tiệc trà thánh.
183
00:09:05,120 --> 00:09:07,080
Các kích thước đều sai.
184
00:09:07,160 --> 00:09:09,600
Căn phòng bị dẹp lại
nên trông nó như đang diễn ra
185
00:09:09,680 --> 00:09:11,640
trên cái nắp của hộp các tông.
186
00:09:12,440 --> 00:09:14,680
Jesus to gấp đôi những người khác,
187
00:09:14,760 --> 00:09:17,680
nên trông như ngài đang vui vẻ
dùng bữa tối thân mật với đám học sinh.
188
00:09:17,760 --> 00:09:19,160
Thật là dở.
189
00:09:19,240 --> 00:09:21,600
Thế còn đây là gì? Bát hay vỏ sò?
190
00:09:21,680 --> 00:09:23,360
Đúng là hàng thủ công kém cỏi.
191
00:09:23,440 --> 00:09:25,440
Thật đáng xấu hổ.
192
00:09:25,520 --> 00:09:27,160
Thậm chí còn không nên đặt vào bảo tàng.
193
00:09:27,240 --> 00:09:31,080
Nhưng da Vinci đã thực hiện lại cùng
bức họa với một câu chuyện khác.
194
00:09:31,160 --> 00:09:33,960
Ông ấy biết dùng phối cảnh
để sắp xếp mọi thứ.
195
00:09:34,040 --> 00:09:36,480
Hãy nhìn vào các góc của bức tường
trong Bữa Ăn Cuối Cùng,
196
00:09:36,560 --> 00:09:37,720
và cái bàn ở đó.
197
00:09:37,800 --> 00:09:42,240
Bạn có cảm giác có thể bò vào trong đó
và tự mình phản bội Jesus.
198
00:09:42,320 --> 00:09:46,400
Phối cảnh là bước tiến lớn
trong hội họa của con người,
199
00:09:46,480 --> 00:09:50,120
sánh ngang với sự ra đời
của Crash Bandicoot hàng thế kỷ sau đó.
200
00:09:50,200 --> 00:09:54,400
Không thể phủ nhận thời kỳ Phục Hưng
là giai đoạn quan trọng của nền văn minh.
201
00:09:54,480 --> 00:09:58,080
Mức độ quan trọng tới đâu
hãy để các chuyên gia quyết định.
202
00:09:58,760 --> 00:10:01,600
Sự kiện văn hóa nào vĩ đại hơn,
203
00:10:01,680 --> 00:10:06,080
thời kỳ Phục Hưng hay
"Single Ladies" của Beyoncé?
204
00:10:07,280 --> 00:10:09,120
Chúng đều có giai đoạn của chúng.
205
00:10:09,200 --> 00:10:10,800
Chúng đều có thời của chúng.
206
00:10:12,640 --> 00:10:13,880
Beyoncé thì tôi rất thích.
207
00:10:13,960 --> 00:10:18,360
Nhưng điều mà Phục Hưng cố gắng làm
là tái tạo văn hóa thành một thể.
208
00:10:18,440 --> 00:10:19,720
Còn điều mà Beyoncé làm,
209
00:10:19,800 --> 00:10:21,800
tôi không nghĩ cô ấy có tham vọng đó.
210
00:10:21,880 --> 00:10:24,880
Vậy là tác phẩm của
một vài gã da trắng lạ mặt
211
00:10:24,960 --> 00:10:26,840
đã đánh bại hoàn toàn Beyoncé?
212
00:10:26,920 --> 00:10:28,720
Đó là điều ông đang nói? Trước ống kính?
213
00:10:31,640 --> 00:10:34,880
Thời kỳ Phục Hưng
có thể đã mở mang trí óc,
214
00:10:34,960 --> 00:10:37,800
nhưng không có các chương trình
như phim này để giáo dục về chúng,
215
00:10:38,560 --> 00:10:42,080
con người vẫn còn mông muội
về hành tinh mà họ đang sống.
216
00:10:42,960 --> 00:10:46,600
Hỏi một nông dân Trung cổ là Châu Mỹ ở đâu
và bạn sẽ nhận được cái nhìn trống rỗng.
217
00:10:46,680 --> 00:10:48,360
Hay tệ hơn là, bệnh dịch.
218
00:10:49,800 --> 00:10:52,600
Bởi vì đối với họ,
bản đồ thế giới trông như thế này,
219
00:10:52,680 --> 00:10:55,920
một khối lớn bị cắt xén bởi các nước
mà họ đã tìm ra,
220
00:10:56,000 --> 00:10:59,720
tất cả phẳng dẹt như nhau,
còn Châu Mỹ thì chả thấy đâu.
221
00:11:00,960 --> 00:11:02,640
Nhưng một người đàn ông
đã thay đổi toàn bộ điều đó.
222
00:11:02,720 --> 00:11:05,760
Thủy thủ và thám tử người Ý,
Christopher Columbo.
223
00:11:05,840 --> 00:11:08,920
Columbo nghĩ rằng nếu ông dong buồm
ra khỏi cạnh bản đồ,
224
00:11:09,000 --> 00:11:11,480
ông ấy sẽ xuất hiện lại
ở đầu bên kia như Pacman.
225
00:11:11,560 --> 00:11:13,400
Như thế sẽ đi tắt tới Ấn Độ,
226
00:11:13,480 --> 00:11:15,640
và thoát khỏi lũ ma quỷ bám đuôi.
227
00:11:15,720 --> 00:11:17,360
Đó là sự mạo hiểm lớn.
228
00:11:17,440 --> 00:11:20,360
Nếu Columbo đúng, ông sẽ là triệu phú.
229
00:11:20,440 --> 00:11:22,960
Nếu sai, ông không chỉ thành trò cười,
230
00:11:23,040 --> 00:11:23,960
mà còn mất mạng.
231
00:11:24,640 --> 00:11:27,400
Và ông ấy chấp nhận điều đó,
vì thế ông đã khởi hành.
232
00:11:27,480 --> 00:11:29,960
Columbo không tìm thấy Ấn Độ,
233
00:11:30,040 --> 00:11:34,040
nhưng con thuyền của ông đã va vào
Tân Thế Giới, Hành Tinh Trái Đất Phần II,
234
00:11:34,120 --> 00:11:36,080
còn gọi là Châu Mỹ.
235
00:11:36,160 --> 00:11:39,240
Và chẳng bao lâu,
những người khác cũng nối gót theo ông.
236
00:11:41,320 --> 00:11:42,760
Đây là Plymouth.
237
00:11:42,840 --> 00:11:47,160
Tập trung tại đây vào năm 1620 là một nhóm
khách hành hương khao khát đổi đời,
238
00:11:47,240 --> 00:11:50,240
cũng không có gì ngạc nhiên,
vì như tôi đã nói, đây là Plymouth.
239
00:11:50,840 --> 00:11:54,000
Khách hành hương nhảy lên
chiếc xe nước hoặc thuyền,
240
00:11:54,080 --> 00:11:55,760
chiếc Starship Mayflower,
241
00:11:56,520 --> 00:12:00,400
và dũng cảm băng qua biển Atlantic
theo đường chấm này
242
00:12:00,480 --> 00:12:03,720
để tới được phía bên kia,
vẫn là Plymouth.
243
00:12:03,800 --> 00:12:05,640
Hẳn là họ rất thất vọng.
244
00:12:06,160 --> 00:12:09,560
May thay, hóa ra Plymouth này
không phải Plymouth mà họ đã rời đi.
245
00:12:09,640 --> 00:12:14,160
Đầu tiên, thực dân Châu Âu cảm thấy
cuộc sống ở Tân Thế Giới thật khó khăn.
246
00:12:14,240 --> 00:12:17,120
May là một số thổ dân Châu Mỹ
dạy họ cách trồng ngô
247
00:12:17,200 --> 00:12:18,520
và nơi đánh cá.
248
00:12:18,600 --> 00:12:23,480
Đổi lại, thực dân giới thiệu
cho thổ dân Châu Mỹ bệnh đậu mùa.
249
00:12:23,560 --> 00:12:27,360
Những kẻ nhập cư không bao giờ quên
thổ dân Châu Mỹ đã làm gì cho họ,
250
00:12:27,440 --> 00:12:30,880
mặc dù họ đã lờ nó đi
khi tàn sát thổ dân vài năm sau đó.
251
00:12:30,960 --> 00:12:34,200
Trong khi Tân Thế Giới
đang diễn ra những thay đổi lớn lao,
252
00:12:34,280 --> 00:12:38,040
một tranh luận có tính đột phá
đang ấp ủ tại Thế Giới Cũ.
253
00:12:38,800 --> 00:12:42,440
Đó là đầu những năm 1600,
một nhà khoa học ăn mặc rất thộn
254
00:12:42,520 --> 00:12:45,840
sắp sửa thay đổi vĩnh viễn
cách mà nhân loại nhìn nhận.
255
00:12:45,920 --> 00:12:47,440
Tên ông ấy là Galileo,
256
00:12:47,520 --> 00:12:50,360
một trong số ít những biểu tượng lịch sử
nổi tiếng đến nỗi,
257
00:12:50,440 --> 00:12:52,200
được biết đến với chỉ một cái tên,
258
00:12:52,280 --> 00:12:55,920
như Churchill, Pepsi hay Garfield.
259
00:12:56,000 --> 00:13:00,560
Tên đầy đủ của Galileo là
Galileo Figaro Magnifico, phải không?
260
00:13:00,640 --> 00:13:04,000
Tôi không chắc là nó đúng.
Tôi không biết…
261
00:13:04,080 --> 00:13:06,000
Đó là lời trong bài Dominica Rhapsody.
262
00:13:06,680 --> 00:13:08,480
Cô đang nói về bài Bohemian Rhapsody à?
263
00:13:08,560 --> 00:13:09,640
Thế tên ông ấy là gì?
264
00:13:09,720 --> 00:13:13,360
Theo tôi biết,
tên ông ấy là Galileo Galilei.
265
00:13:13,440 --> 00:13:16,120
- Galileo Galilei?
- Đúng.
266
00:13:16,200 --> 00:13:19,640
Giống như tôi được gọi là
Philomena Philomeni.
267
00:13:20,800 --> 00:13:22,040
Thực ra thì tôi khá thích nó.
268
00:13:22,600 --> 00:13:25,680
Galileo phát minh ra kính thiên văn
mạnh mẽ đến nỗi,
269
00:13:25,760 --> 00:13:28,320
ông có thể ngắm mọi người
thay quần áo trên Mặt Trời.
270
00:13:28,400 --> 00:13:31,560
Vãi chưởng!
Cái này làm mọi thứ to tướng lên!
271
00:13:31,640 --> 00:13:33,760
Bạn đã bao giờ nhìn thử chưa?
Tuyệt lắm.
272
00:13:35,080 --> 00:13:36,240
Sao ông làm được thế?
273
00:13:36,320 --> 00:13:38,800
Ông là Galileo thật hay là diễn viên đấy?
274
00:13:40,720 --> 00:13:42,160
Người thật có bận rộn thế không?
275
00:13:42,920 --> 00:13:47,560
Kính thiên văn đỉnh cao của Galileo
dẫn ông tới một khám phá gây sốc,
276
00:13:47,640 --> 00:13:49,280
Giáo Hoàng ngả mũ chào.
277
00:13:50,080 --> 00:13:51,680
Theo kinh Cựu Ước,
278
00:13:51,760 --> 00:13:54,880
Mặt Trời xoay quanh Trái Đất,
chứ không phải ngược lại.
279
00:13:54,960 --> 00:13:57,200
Theo như giáo hội thì,
280
00:13:57,280 --> 00:13:59,960
Galileo đã gọi Kinh Thánh là lừa dối.
281
00:14:00,040 --> 00:14:01,840
Thay vì phản ứng thái quá,
282
00:14:01,920 --> 00:14:04,880
họ đã làm việc của Cơ Đốc giáo
là buộc ông ấy vào tội dị giáo
283
00:14:04,960 --> 00:14:07,680
và kết luận ông có tội
trong một phiên tòa không xác đáng.
284
00:14:08,200 --> 00:14:12,280
Galileo bị kết án chung thân
giam trong một căn nhà
285
00:14:12,360 --> 00:14:14,520
trên hành tinh với
Mặt Trời xoay xung quanh nó.
286
00:14:14,600 --> 00:14:16,960
Giáo hội nghĩ
Mặt Trời xoay quanh Trái Đất,
287
00:14:17,040 --> 00:14:20,040
nhưng Galileo lại nghĩ
Trái Đất xoay quanh Mặt Trời.
288
00:14:20,120 --> 00:14:22,240
Chúng ta theo phe nào đây?
289
00:14:22,320 --> 00:14:24,280
Chắc chắn là theo phe của Galileo,
290
00:14:25,280 --> 00:14:27,400
và tôi nghĩ Giáo hội ngày nay cũng vậy.
291
00:14:27,480 --> 00:14:29,160
Có khả năng cả hai cùng đúng không,
292
00:14:29,240 --> 00:14:31,200
Mặt Trời và Trái Đất
cùng xoay quanh nhau?
293
00:14:31,280 --> 00:14:32,720
Thế là mọi người đều hài lòng.
294
00:14:32,800 --> 00:14:34,280
Sao ta không nhất trí điều đó?
295
00:14:34,880 --> 00:14:38,160
Giá mà ông ấy phát minh ra
một cỗ máy bất tử
296
00:14:38,240 --> 00:14:40,280
thay vì kính viễn vọng nhảm nhí,
297
00:14:40,360 --> 00:14:43,680
Galileo có thể còn sống để chứng kiến
ý tưởng của mình được chấp nhận.
298
00:14:43,760 --> 00:14:46,480
Buồn thay, ông ấy đâu thông minh như thế.
299
00:14:47,760 --> 00:14:51,600
Giống như khoa học,
thế giới triết học cũng mở rộng,
300
00:14:51,680 --> 00:14:53,960
nhờ có những nhà tư tưởng lớn
như người đàn ông này.
301
00:14:54,520 --> 00:14:57,240
Jim Des Cart là ai?
302
00:14:57,320 --> 00:15:00,920
Tôi không biết Jim Des Cart là ai…
303
00:15:01,000 --> 00:15:02,840
GIÁO SƯ TRIẾT HỌC TÔN GIÁO
304
00:15:02,920 --> 00:15:06,560
…nhưng tôi có biết René Descartes
thường được coi là
305
00:15:06,640 --> 00:15:08,880
người sáng lập triết học hiện đại.
306
00:15:08,960 --> 00:15:12,640
Ông ấy nói, "Tôi tư duy, nên tôi tồn tại"
nghĩa là sao?
307
00:15:14,000 --> 00:15:19,720
Descartes muốn nói tự nhận thức,
308
00:15:19,800 --> 00:15:22,240
tự ý thức
309
00:15:22,320 --> 00:15:26,240
là đặc điểm xác định bản chất con người.
310
00:15:26,320 --> 00:15:29,800
Khoan đã, nếu tôi tư duy, nên tôi tồn tại,
311
00:15:29,880 --> 00:15:31,520
thế còn những người khác thì sao?
312
00:15:31,600 --> 00:15:33,520
Họ có tư duy, nên họ có tồn tại không?
313
00:15:33,600 --> 00:15:37,120
Làm sao tôi biết họ đang tư duy,
nên họ đang tồn tại?
314
00:15:37,200 --> 00:15:41,160
Hay tôi đang tư duy là họ tư duy,
nên họ tồn tại,
315
00:15:41,240 --> 00:15:44,640
nhưng thực tế, họ không có thật
và tôi chỉ đang nghĩ là vậy?
316
00:15:44,720 --> 00:15:47,280
Ông có đang tư duy,
nên ông đang tồn tại lúc này không?
317
00:15:48,280 --> 00:15:51,400
Tôi không muốn nói rằng
việc tồn tại của tôi
318
00:15:51,480 --> 00:15:54,720
phụ thuộc vào tư duy của tôi,
319
00:15:55,280 --> 00:15:59,320
nhưng đó không phải là điều
mà Descartes muốn nói.
320
00:15:59,400 --> 00:16:02,040
Liệu có khả năng
tư duy ông là ai đó khác?
321
00:16:02,120 --> 00:16:05,720
Ví dụ nếu tôi tư duy rất nhiều
322
00:16:05,800 --> 00:16:07,320
rằng tôi là Eddie Murphy,
323
00:16:08,120 --> 00:16:10,480
tôi có thể biến thành anh ta không?
324
00:16:10,560 --> 00:16:14,280
Nếu tôi biến thành anh ta,
liệu anh ta có biến thành tôi
325
00:16:14,360 --> 00:16:16,560
hay là biến mất?
326
00:16:16,640 --> 00:16:19,240
Des Carts đã tính hết các tình huống chưa?
327
00:16:20,800 --> 00:16:26,240
Không, theo tôi biết đó không phải
chủ đề mà Descartes hướng tới.
328
00:16:26,320 --> 00:16:27,240
Sao lại không?
329
00:16:28,360 --> 00:16:32,640
Descartes truyền cảm hứng cho một
phong trào trí thức gọi là Khai Sáng,
330
00:16:32,720 --> 00:16:35,480
trong lúc đó giới tinh hoa chải chuốt
xuất bản các bài viết
331
00:16:35,560 --> 00:16:39,640
mở rộng đường chân trời của nhân loại
theo một cách sẽ không có đối thủ
332
00:16:39,720 --> 00:16:44,360
cho tới năm 1989 ra đời quốc ca
techno của Bỉ, "Quẩy Lên Nào".
333
00:17:01,000 --> 00:17:04,000
VIDEO NÀY DỰA TRÊN 72 TRANG TỈ MỈ
TỪ WILLIAM GOLDMAN,
334
00:17:04,080 --> 00:17:06,600
NHÀ BIÊN KỊCH ĐÃ ĐẠT GIẢI OSCAR CHO PHIM
ALL THE PRESIDENT'S MEN
335
00:17:07,880 --> 00:17:11,280
TECHNOTRONIC LÀ CÁI TÊN
ĐƯỢC KẾT HỢP TỪ CHỮ "TECHNO",
336
00:17:11,359 --> 00:17:14,160
TỨC LÀ MỘT DẠNG NHẠC NHẢY,
VÀ "TRONIC" NGHĨA LÀ "TRONIC"
337
00:17:15,160 --> 00:17:21,079
BẢN GỐC DÀI 12 INCH ĐƯỢC PHÁT HÀNH CỦA
"QUẨY LÊN NÀO" KÈM MỘT CON NGỰA MIỄN PHÍ
338
00:17:22,560 --> 00:17:25,720
VÀO 7 GIỜ 16 PHÚT CHIỀU NGÀY 28 THÁNG 12
NĂM 1879, CẦU DUNDEE'S TAY SỤP ĐỔ
339
00:17:25,800 --> 00:17:28,720
KHI MỘT ĐOÀN TÀU HỎA CHẠY QUA.
60 HÀNH KHÁCH THIỆT MẠNG.
340
00:17:30,079 --> 00:17:31,960
Người đàn ông kẹt trong bức tranh này
341
00:17:32,040 --> 00:17:35,440
là triết học gia Khai Sáng,
Jean-Jacques Rousseau,
342
00:17:35,520 --> 00:17:39,120
một cái tên rất Pháp, lẽ ra có thể
gọi ông là Pierre Baguette
343
00:17:39,200 --> 00:17:40,280
nhưng lại không,
344
00:17:40,360 --> 00:17:41,960
vì thế tôi không gọi ông ấy như vậy.
345
00:17:43,080 --> 00:17:47,600
Rousseau viết, "Con người sinh ra tự do,
nhưng đâu đâu cũng ở trong xiềng xích."
346
00:17:48,120 --> 00:17:49,760
Ông ấy mơ về một xã hội mới
347
00:17:49,840 --> 00:17:52,120
mà ở đó con người là chủ số phận của họ.
348
00:17:52,200 --> 00:17:54,920
Đó cũng là giấc mơ
đã thôi thúc thực dân
349
00:17:55,000 --> 00:17:58,160
lũ lượt tới Tân Thế Giới bằng thuyền.
350
00:17:59,320 --> 00:18:03,480
Sau khi tới Mỹ để tạo dựng cuộc sống
từ lao động chăm chỉ và khổ cực,
351
00:18:03,560 --> 00:18:06,920
rất nhiều thực dân nhanh chóng nhận ra
họ cóc làm nổi,
352
00:18:07,000 --> 00:18:10,120
nên họ bắt người từ Châu Phi
và ép làm việc thay cho họ.
353
00:18:10,720 --> 00:18:12,880
Có thể bạn nghĩ đây
chính xác là những người
354
00:18:12,960 --> 00:18:14,400
Rousseau đã nhắc tới
355
00:18:14,480 --> 00:18:17,360
khi ông ấy nói con người
cần phá bỏ xiềng xích.
356
00:18:17,440 --> 00:18:18,840
Nhưng không phải.
357
00:18:18,920 --> 00:18:21,800
Giống như nhiều nhà nhân văn,
ông ấy đã tìm ra một kẽ hở thông minh.
358
00:18:21,880 --> 00:18:25,880
Bằng cách không coi nô lệ là con người,
ông ấy vô tư không cần quan tâm nữa.
359
00:18:25,960 --> 00:18:28,000
Thật may là, vào giai đoạn này,
360
00:18:28,080 --> 00:18:30,840
thực dân bắt đầu quan tâm tới tự do.
361
00:18:32,360 --> 00:18:33,800
Nhưng không may là,
362
00:18:33,880 --> 00:18:37,240
không phải tự do của nô lệ,
mà quan tâm tự do của chính họ.
363
00:18:37,960 --> 00:18:42,400
Thực dân Anh do George III,
nhà vua vẽ tranh một nét, trị vì.
364
00:18:43,200 --> 00:18:48,360
Nhưng mối quan hệ giữa nước Anh cổ
và Tân Thế Giới trở nên lạnh lẽo.
365
00:18:48,440 --> 00:18:53,600
Điều gì tạo ra căng thẳng
giữa người Anh và người Mỹ?
366
00:18:53,680 --> 00:18:56,440
Có phải vì bà nói là "bánh quy"
còn chúng tôi nói "bánh bích quy"
367
00:18:56,520 --> 00:18:59,320
bà nói "lề đường"
còn chúng tôi nói "vỉa hè"?
368
00:18:59,400 --> 00:19:00,600
Bởi vì tôi thấy, trong một mối quan hệ,
369
00:19:00,680 --> 00:19:03,680
những thứ nhỏ nhặt đó
dần trở nên khó chịu sau một thời gian.
370
00:19:03,760 --> 00:19:05,040
Còn tệ hơn thế.
371
00:19:05,120 --> 00:19:08,160
Anh quốc quyết định
sẽ đánh thuế các thuộc địa,
372
00:19:08,240 --> 00:19:09,920
và điều này chưa từng xảy ra trước đây.
373
00:19:10,000 --> 00:19:12,960
Vậy cơ bản đó là một bất đồng
về chuyện tiền nong?
374
00:19:13,040 --> 00:19:16,760
Nó giống như tình huống
giữa tôi và người yêu cũ, Sean.
375
00:19:17,560 --> 00:19:20,920
Khi chúng tôi thường mua đồ mang đi,
hoặc "cầm đi", theo cách gọi của bà,
376
00:19:21,960 --> 00:19:26,120
đôi lúc anh ta
cứ nằng nặc đòi chia đôi tiền,
377
00:19:26,200 --> 00:19:29,400
thế nhưng anh ta muốn mua mấy thứ
như là hành rán bhajis,
378
00:19:29,480 --> 00:19:31,160
mà anh ta biết tôi rất ghét.
379
00:19:31,240 --> 00:19:33,160
Nó làm hơi thở của anh ta nặng mùi.
380
00:19:34,320 --> 00:19:38,640
Nhưng tôi phải trả một nửa cho thứ đó.
Điều đó không công bằng với tôi.
381
00:19:39,280 --> 00:19:40,200
Với bà thì sao?
382
00:19:41,120 --> 00:19:42,360
Theo cách đó thì không công bằng.
383
00:19:42,440 --> 00:19:44,960
Chuẩn. Và đó là lời của một giáo sư, Sean.
384
00:19:47,080 --> 00:19:49,680
Cuối cùng, tại Boston, năm 1773,
385
00:19:49,760 --> 00:19:52,600
một nhóm thực dân quyết định
thế là quá lắm rồi.
386
00:19:52,680 --> 00:19:57,240
Khi những người ở Boston
nổi giận với người Anh,
387
00:19:57,320 --> 00:20:01,200
sao họ lại tổ chức tiệc trà quý phái
388
00:20:01,280 --> 00:20:04,600
thay vì đánh nhau
như người Anh thường làm?
389
00:20:04,680 --> 00:20:07,880
Sao lúc nào cũng có cái tính hèn nhát
390
00:20:07,960 --> 00:20:10,320
ở người Mỹ, thậm chí tới tận ngày nay?
391
00:20:10,400 --> 00:20:13,960
Tôi cho là,
tính hèn nhát duy nhất trong đó,
392
00:20:14,040 --> 00:20:17,360
là họ ăn mặc như người da đỏ
393
00:20:17,440 --> 00:20:19,240
và không ai nói tên của mình cả.
394
00:20:19,320 --> 00:20:21,360
Nhưng liệu cô có tình nguyện,
395
00:20:21,440 --> 00:20:24,560
mà nếu cô không làm, thì vào tù?
396
00:20:26,560 --> 00:20:28,840
Còn tùy xem họ có những loại nhà tù gì,
tôi nghĩ thế.
397
00:20:29,880 --> 00:20:32,800
Thiếu tôn trọng trà là một chuyện,
398
00:20:32,880 --> 00:20:36,120
nhưng một cú tát vào vú còn đồi bại hơn
chuẩn bị tới.
399
00:20:36,200 --> 00:20:39,800
Năm 1776, các lãnh đạo của 13 thuộc địa
400
00:20:39,880 --> 00:20:42,800
quyết định họ không muốn
được gọi là "người Anh" nữa,
401
00:20:42,880 --> 00:20:44,160
mà là người Mỹ.
402
00:20:44,720 --> 00:20:48,640
Nhóm da trắng siêu cấp, kỳ lạ này
được gọi là các Cha Kiến Quốc,
403
00:20:48,720 --> 00:20:51,680
dự thảo một văn bản
chia tay nổi tiếng nhất lịch sử,
404
00:20:51,760 --> 00:20:54,200
Tuyên Ngôn Độc Lập.
405
00:20:54,280 --> 00:20:57,760
Tất cả họ đều trở thành thần tượng,
nếu bạn là người Mỹ.
406
00:20:57,840 --> 00:20:59,760
Còn không thì chả là gì.
407
00:20:59,840 --> 00:21:03,680
Nó dẫn tới chiến tranh toàn diện
giữa người Mỹ và người Anh.
408
00:21:04,200 --> 00:21:06,840
Vì lúc đó chưa ai phát minh ra ngụy trang,
409
00:21:06,920 --> 00:21:10,000
quân đội Anh thời đó
mặc áo khoác màu đỏ tươi
410
00:21:10,080 --> 00:21:14,040
và hậu quả là bị bắn chết hàng ngàn
trong khi nhìn vẫn rất ngầu.
411
00:21:14,760 --> 00:21:18,480
Bức tranh này mô tả
một sự kiện hệ trọng của cuộc chiến,
412
00:21:18,560 --> 00:21:21,560
George Washington
vượt qua sông Delaware.
413
00:21:21,640 --> 00:21:24,800
Như bạn thấy, ông ấy phải đứng
trong suốt cả hành trình
414
00:21:24,880 --> 00:21:26,720
vì ông ấy không đặt trước chỗ ngồi.
415
00:21:26,800 --> 00:21:29,800
Ông ấy không ngã,
nhưng cũng chả giúp chèo thuyền,
416
00:21:29,880 --> 00:21:31,200
hẳn là rất khó chịu.
417
00:21:32,040 --> 00:21:34,040
Cuối cùng, Washington thắng,
418
00:21:34,120 --> 00:21:36,400
trở thành tổng thống đầu tiên của Mỹ,
419
00:21:36,480 --> 00:21:41,040
ngôi vị được tôn kính nhất thế giới
cho tới năm 2016.
420
00:21:41,120 --> 00:21:45,240
Washington và các cha kiến quốc khác
viết Hiến Pháp,
421
00:21:45,320 --> 00:21:47,680
một bản chỉ dẫn viết tay
cho đất nước mới của họ
422
00:21:47,760 --> 00:21:51,440
chứa đựng một số khái niệm chính trị
có sức ảnh hưởng hơn bao giờ hết.
423
00:21:51,520 --> 00:21:55,800
Tôi đọc ở đâu đó rằng nước Mỹ không
phải một quốc gia, mà là một ý tưởng.
424
00:21:56,520 --> 00:21:59,160
Nhưng nó là một quốc gia, phải không?
425
00:21:59,240 --> 00:22:01,080
Nó được thành lập dựa trên một ý tưởng,
426
00:22:01,160 --> 00:22:03,640
nên nó được tổ chức xoay quanh…
427
00:22:03,720 --> 00:22:08,000
lúc nào cũng xoay quanh ý tưởng
nó là vùng đất tự do cho tất cả mọi người.
428
00:22:08,080 --> 00:22:10,800
Vâng, nhưng giống như ăn bánh kẹp,
đó là một ý tưởng.
429
00:22:10,880 --> 00:22:13,040
Sơn xe đạp màu xanh dương,
đó là một ý tưởng.
430
00:22:13,120 --> 00:22:14,720
Nói…
431
00:22:14,800 --> 00:22:15,920
Đó là một ý tưởng.
432
00:22:16,000 --> 00:22:17,880
Nước Mỹ chỉ là một địa điểm.
433
00:22:19,000 --> 00:22:22,200
Cuộc Cách Mạng Mỹ
đã tạo ra các cơn sóng xung kích toàn cầu,
434
00:22:22,280 --> 00:22:23,560
chưa nói đến cả hành tinh.
435
00:22:23,640 --> 00:22:26,200
Nó đặc biệt ảnh hưởng mạnh ở Pháp,
436
00:22:26,280 --> 00:22:29,840
nơi các dân thường phải lục lọi bãi rác
437
00:22:30,520 --> 00:22:34,160
trong khi người giàu sang đến nỗi,
họ phát triển cả váy xếp.
438
00:22:34,760 --> 00:22:38,640
Chẳng mấy chốc, anh chàng Jacques
không còn chịu đựng được vua Louis XVI,
439
00:22:38,720 --> 00:22:41,280
và hai bà vợ giống hệt nhau,
Mary và Toinette,
440
00:22:41,360 --> 00:22:43,160
thích hưởng thụ lối sống xa hoa
441
00:22:43,240 --> 00:22:45,760
trong khi người nghèo buộc phải
sinh tồn bằng bánh ngọt.
442
00:22:47,000 --> 00:22:51,920
Cuối cùng, năm 1789, nó bùng nổ
thành cuộc cách mạng ngực trần.
443
00:22:52,920 --> 00:22:55,840
Người nghèo lật đổ nhà vua
và phát minh ra một cái máy
444
00:22:55,920 --> 00:22:58,200
sẽ xóa bỏ hoàng gia vĩnh viễn.
445
00:23:00,040 --> 00:23:02,160
Máy chém được thiết kế đặc biệt
446
00:23:02,240 --> 00:23:05,640
theo cách nhân văn nhất
để chặt đầu ai đó
447
00:23:05,720 --> 00:23:07,800
trước đám đông đang nhạo báng.
448
00:23:07,880 --> 00:23:12,760
Đơn giản là đặt đầu hoàng gia vào trước
qua cái lỗ chặt này,
449
00:23:12,840 --> 00:23:16,720
sau đó lưỡi dao cực bén trên kia
sẽ rơi xuống và cắt đứt đầu họ,
450
00:23:16,800 --> 00:23:19,880
làm nó lìa khỏi cổ và thân xác.
451
00:23:19,960 --> 00:23:22,680
Vào lúc đó, chắc hẳn
họ nghĩ rằng đã thoát,
452
00:23:22,760 --> 00:23:25,160
nhưng hương vị chiến thắng
không tồn tại lâu,
453
00:23:25,240 --> 00:23:28,400
vì khoảnh khắc sau đó,
gương mặt của họ
454
00:23:28,480 --> 00:23:31,040
đã rơi vào cái giỏ liễu gai thô
khủng khiếp này.
455
00:23:32,760 --> 00:23:35,640
Bạn nhìn xem, trong này không có đệm.
456
00:23:35,720 --> 00:23:38,320
Nên cú rơi sẽ tạo ra các vết bầm lớn
457
00:23:38,400 --> 00:23:40,200
có khi còn bị sang chấn.
458
00:23:40,280 --> 00:23:41,640
Tôi đoán là có thể tệ hơn nữa.
459
00:23:41,720 --> 00:23:43,560
Họ có thể đặt đầu thò ra khỏi xe ngựa
460
00:23:43,640 --> 00:23:45,480
và lái nó vào sát một tòa nhà.
461
00:23:46,200 --> 00:23:50,320
Dù vậy, bị chặt đầu tạo tác động mạnh
tới bất kỳ ai,
462
00:23:50,400 --> 00:23:52,200
đặc biệt là vua Louis.
463
00:23:52,280 --> 00:23:55,960
Mất đầu rồi, ông ấy không thể duy trì
nòi giống hay đội vương miện nữa,
464
00:23:56,040 --> 00:23:59,720
và gần như sẽ bị thất nghiệp
đối với mọi loại công việc.
465
00:23:59,800 --> 00:24:03,080
Có lẽ vì thế ông ấy chọn rút lui hoàn toàn
khỏi cuộc sống xã hội
466
00:24:03,160 --> 00:24:04,800
ngay sau khi việc đó xảy ra.
467
00:24:04,880 --> 00:24:07,240
Cách mạng Pháp không phải lần đầu tiên
468
00:24:07,320 --> 00:24:11,200
dân thường đứng lên chống lại thượng lưu,
và chắc không phải lần cuối.
469
00:24:11,280 --> 00:24:15,240
Rất nhiều cuộc cách mạng đều là về
người nghèo lật đổ người giàu.
470
00:24:15,320 --> 00:24:17,560
Bà có nghĩ các tỉ phú như Elon Musk
471
00:24:17,640 --> 00:24:20,000
nên lo lắng sẽ bị chặt đầu không?
472
00:24:21,040 --> 00:24:25,120
Tôi cho rằng cách mạng Pháp
chắc chắn đã khiến nhiều người
473
00:24:25,200 --> 00:24:29,320
có quyền lực, vô cùng lo lắng
cho sự tồn tại của họ.
474
00:24:29,400 --> 00:24:31,920
Tôi đoán Elon Musk
có thể phát minh ra một cái máy
475
00:24:32,000 --> 00:24:35,360
điện tử tự chặt đầu mình
trước khi đám đông kéo tới.
476
00:24:35,440 --> 00:24:37,360
Cô biết mấy chuyện đó
còn nhiều hơn cả tôi.
477
00:24:37,440 --> 00:24:39,080
Tôi chỉ đoán thôi mà.
478
00:24:40,160 --> 00:24:43,800
Sau đó, nước Pháp quyết định
cần một người mạnh mẽ lên nắm quyền,
479
00:24:43,880 --> 00:24:46,840
và họ có một người chuẩn không phải chỉnh
là Hoàng đế Napoleon.
480
00:24:46,920 --> 00:24:50,320
Không họ hàng gì với Cánh Cụt Hoàng đế,
đến giờ chúng tôi đã có thể xác minh.
481
00:24:51,120 --> 00:24:54,040
Napoleon thực hiện rất nhiều
cuộc chiến trên đất liền và biển,
482
00:24:54,120 --> 00:24:56,720
mà đến nay vẫn còn quá đắt đỏ
để tái hiện lại chính xác
483
00:24:56,800 --> 00:24:59,040
trong các phim tài liệu lịch sử.
484
00:25:01,960 --> 00:25:05,360
Đặt hiệu ứng âm thanh
vào một bức tranh về trận đánh này
485
00:25:05,440 --> 00:25:07,680
cho một chút ý tưởng
về những gì có thể đã diễn ra,
486
00:25:07,760 --> 00:25:10,360
nhưng vẫn còn thiếu sót
một thành tố quan trọng.
487
00:25:10,440 --> 00:25:13,640
Một bản nhạc cổ điển là thứ duy nhất
488
00:25:13,720 --> 00:25:16,240
thực sự mang các cuộc chiến
của Napoleon lên đời thực.
489
00:25:23,800 --> 00:25:25,920
Thấy không? Tốt hơn nhiều.
490
00:25:26,800 --> 00:25:30,360
Và may mắn thay, nhạc cổ điển
trở nên hoàn hảo ở đâu đó tại Châu Âu
491
00:25:30,440 --> 00:25:33,320
bởi một nhà soạn nhạc tên là Beethoven.
492
00:25:34,880 --> 00:25:39,360
Có phải Beethoven có nguyên một con ngựa
cỡ lớn sống bên trong mặt của ông ấy?
493
00:25:40,800 --> 00:25:42,600
Xin lỗi, tôi nhầm từ.
494
00:25:42,680 --> 00:25:45,720
Ý tôi là, Beethoven giỏi về âm nhạc chứ?
495
00:25:47,040 --> 00:25:49,520
Vâng! Ông ấy được coi là
nhà soạn nhạc thiên tài…
496
00:25:49,600 --> 00:25:50,920
NHÀ SOẠN NHẠC, GIÁO SƯ ÂM NHẠC
497
00:25:51,000 --> 00:25:52,480
của nhạc cổ điển phương Tây.
498
00:25:52,560 --> 00:25:54,560
Beethoven viết một bài như thế này
499
00:25:54,640 --> 00:25:59,000
Da-da-da-dum, da-da-da-dum.
500
00:25:59,080 --> 00:26:00,800
Lời bài hát có nghĩa gì vậy?
501
00:26:01,760 --> 00:26:04,800
Đó là nhạc đề rất mạnh của dàn nhạc.
502
00:26:04,880 --> 00:26:06,880
Nó chỉ là từ "dum" lặp đi lặp lại.
503
00:26:06,960 --> 00:26:11,040
Đấy là một trò đùa với khán giả,
hay là kiểu người Đức như thế?
504
00:26:11,120 --> 00:26:16,280
Với nhạc giao hưởng Beethoven,
nó chỉ toàn là nhạc cụ,
505
00:26:16,360 --> 00:26:21,080
nên không có ca từ nào trong đó cả.
506
00:26:21,160 --> 00:26:23,640
Không có lời? Thế làm sao
chúng ta biết nó nói về cái gì
507
00:26:23,720 --> 00:26:24,920
nếu không có lời?
508
00:26:25,000 --> 00:26:26,480
Nó gần như vô nghĩa.
509
00:26:27,400 --> 00:26:30,880
Mặc dù nhận được thành công lớn
với những bản nhạc vô nghĩa,
510
00:26:30,960 --> 00:26:34,680
Beethoven phải đối mặt
với một thách thức lớn trong sự nghiệp.
511
00:26:34,760 --> 00:26:37,680
Có đúng là trong những năm cuối cuộc đời,
512
00:26:37,760 --> 00:26:39,120
Beethoven đã chết?
513
00:26:40,400 --> 00:26:43,160
Ông ấy bị điếc gần như cả đời.
514
00:26:43,240 --> 00:26:44,280
- Ít nhất là một nửa.
- Không, chết cơ.
515
00:26:44,360 --> 00:26:45,600
- Chết á?
- Vâng.
516
00:26:47,000 --> 00:26:48,200
Không.
517
00:26:48,280 --> 00:26:50,640
Nhà sản xuất ghi nó ra giấy mà.
518
00:26:50,720 --> 00:26:52,440
Nó đây này.
519
00:26:53,240 --> 00:26:54,240
- Để tôi xem.
- Ông ấy…
520
00:26:55,640 --> 00:27:00,280
"Những năm cuối cuộc đời,
Beethoven đã chết nặng."
521
00:27:00,360 --> 00:27:02,120
Điếc nặng.
522
00:27:02,200 --> 00:27:04,160
Đ-I-Ế-C.
523
00:27:04,240 --> 00:27:06,200
Rõ ràng chết rồi thì sẽ điếc,
524
00:27:06,280 --> 00:27:10,480
nhưng lúc còn sống ông ấy có điếc không?
525
00:27:10,560 --> 00:27:12,440
Có, ông ấy điếc nặng.
526
00:27:12,520 --> 00:27:14,680
- Phải, điếc nặng.
- Nhưng không chết?
527
00:27:14,760 --> 00:27:15,920
- Ông ấy chưa chết…
- Ông ấy chưa chết.
528
00:27:16,000 --> 00:27:18,720
- khi ông vẫn còn sống.
- Không, không phải.
529
00:27:18,800 --> 00:27:21,000
Thế làm sao mà ông ấy viết được nhạc
khi đã chết?
530
00:27:22,480 --> 00:27:25,640
Vào ngày 26 tháng Ba, năm 1827,
531
00:27:25,720 --> 00:27:27,760
Beethoven thực sự từ trần
532
00:27:27,840 --> 00:27:30,760
và phẩm chất thiên tài của ông
vĩnh viễn biến mất.
533
00:27:30,840 --> 00:27:32,200
Cho đến giờ.
534
00:27:32,760 --> 00:27:35,240
Các nhà khoa học ở Thung lũng Silicon
đã tái tạo trí tuệ của ông
535
00:27:35,320 --> 00:27:38,160
và cài nó vào một loa thông minh,
536
00:27:38,240 --> 00:27:40,080
B8-Hoven Smart Home Plus.
537
00:27:40,160 --> 00:27:41,440
Hãy xem nó hoạt động thế nào.
538
00:27:42,200 --> 00:27:45,280
B8-Hoven, soạn một bản giao hưởng mới.
539
00:27:45,360 --> 00:27:46,400
Cái gì đây?
540
00:27:47,040 --> 00:27:49,120
Soạn một bản giao hưởng mới!
541
00:27:49,200 --> 00:27:50,560
Tôi đang ở đâu?
542
00:27:50,640 --> 00:27:52,880
Gì cơ? Soạn nhạc đi.
543
00:27:52,960 --> 00:27:55,880
Chúa ơi, ở đây tối quá!
Sao tôi lại nói tiếng Anh?
544
00:27:55,960 --> 00:27:57,240
- Tôi không nhìn thấy chân đâu cả.
- Này, hãy…
545
00:27:58,200 --> 00:28:00,000
chơi danh sách nhạc tối thứ sáu.
546
00:28:00,080 --> 00:28:01,520
Đang chơi danh sách nhạc tối thứ sáu.
547
00:28:03,120 --> 00:28:05,080
Sao tôi lại làm cái này?
548
00:28:05,160 --> 00:28:07,480
Trời đất ơi, giết tôi đi.
549
00:28:12,240 --> 00:28:15,720
Như chúng ta thấy,
chỉ trong vài trăm năm,
550
00:28:15,800 --> 00:28:16,920
nhân loại đã trải qua
551
00:28:17,000 --> 00:28:20,760
một loạt các cuộc cách mạng
to lớn về văn hóa và chính trị.
552
00:28:20,840 --> 00:28:23,720
Lần tới, tôi sẽ cho bạn thấy
một cuộc cách mạng còn lớn hơn.
553
00:28:23,800 --> 00:28:28,680
Cách mạng Công Nghiệp
rèn từ thép, hơi nước, mồ hôi,
554
00:28:28,760 --> 00:28:32,200
máy bay, tàu hỏa, ô tô,
và lại máy bay.
555
00:28:32,280 --> 00:28:34,880
Con người nhiều năm cố gắng
để tạo ra một chiếc máy bay.
556
00:28:35,520 --> 00:28:38,440
Vì sao chúng ta lại quá chú trọng
việc chiếm lĩnh bầu trời?
557
00:28:38,520 --> 00:28:39,760
Trên đó chả có gì cả.
558
00:28:39,840 --> 00:28:41,320
Cũng chả có chỗ nào mà ngồi.
559
00:29:06,720 --> 00:29:08,720
Biên dịch: Long Mai