1
00:00:08,880 --> 00:00:12,960
<i>Αυτός είναι ο πλανήτης μας. Ο πλανήτης Γη.</i>

2
00:00:13,039 --> 00:00:16,160
Είναι ένας πλανήτης
πάνω στον οποίο βρίσκομαι τώρα.

3
00:00:16,240 --> 00:00:20,320
Εκτός κι αν βλέπετε
ενώ πετάτε ή πέφτοντας από κτίριο,

4
00:00:20,400 --> 00:00:22,200
μάλλον κι εσείς επάνω είστε.

5
00:00:22,760 --> 00:00:26,800
Είναι η απίστευτη ιστορία
του ανθρώπου που μεταμόρφωσε τον κόσμο

6
00:00:26,880 --> 00:00:29,680
από ασήμαντη φύση σαν κι αυτό εδώ

7
00:00:29,760 --> 00:00:32,480
σε μοντέρνα πράγματα όπως αυτό.

8
00:00:32,560 --> 00:00:36,280
Και πώς το έκανε,
χρησιμοποιώντας μόνο τα χέρια του

9
00:00:37,000 --> 00:00:42,000
και τη φαντασία του και εργαλεία
και ηλεκτρισμό και το ίντερνετ.

10
00:00:42,760 --> 00:00:45,680
<i>Ένα ταξίδι που θα με πάει</i>
<i>σε κάθε γωνιά της Γης,</i>

11
00:00:45,760 --> 00:00:49,160
<i>χρημάτων και περιορισμών</i>
<i>λόγω πανδημίας επιτρέποντος.</i>

12
00:00:49,240 --> 00:00:52,880
<i>Θα δω κάποια από τα</i>
<i>μεγαλύτερα επιτεύγματα του είδους μας.</i>

13
00:00:52,960 --> 00:00:54,040
Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΟΝΤΑΡΙΩΝ

14
00:00:54,120 --> 00:00:56,200
<i>Θα κάνω ερωτήσεις…</i>

15
00:00:56,280 --> 00:00:57,600
Ποια είστε;

16
00:00:57,680 --> 00:01:00,440
<i>…σε κορυφαίους ακαδημαϊκούς,</i>
<i>διάνοιες και ειδικούς</i>

17
00:01:01,000 --> 00:01:04,200
<i>που θα με βοηθήσουν να λύσω</i>
<i>το μυστήριο του ανθρώπινου πολιτισμού.</i>

18
00:01:04,280 --> 00:01:07,720
Γιατί λένε ότι είναι μυστήριο
πώς χτίστηκαν οι πυραμίδες

19
00:01:07,800 --> 00:01:11,640
αφού προφανώς είναι
μεγάλα τούβλα σε ένα τρίγωνο;

20
00:01:12,760 --> 00:01:15,360
Δεν είναι μόνο η ιστορία του πλανήτη μας.

21
00:01:15,440 --> 00:01:19,000
Είναι η ιστορία του κόσμου που ζούμε.
Ή και τα δύο.

22
00:01:19,080 --> 00:01:21,240
<i>Είμαι η Φιλομίνα Κανκ και σας καλώ</i>

23
00:01:21,320 --> 00:01:24,400
<i>σε μια ματιά ορόσημο</i>
<i>στον κόσμο που χτίσαμε μαζί.</i>

24
00:01:25,000 --> 00:01:28,120
Είναι το <i>Η Γη με τα Μάτια της Κανκ.</i>

25
00:01:35,920 --> 00:01:39,600
Η ΓΗ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΝΚ

26
00:01:42,400 --> 00:01:44,560
ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΕΝΑ:
ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ

27
00:01:44,640 --> 00:01:47,840
<i>Για δισεκατομμύρια χρόνια,</i>
<i>δεν υπήρχε πολιτισμός στη Γη.</i>

28
00:01:47,920 --> 00:01:51,680
<i>Μόνο ζώα, φυτά και αέρια</i>
<i>που συγχρωτίζονταν κι ανακατεύονταν.</i>

29
00:01:51,760 --> 00:01:55,320
<i>Πρέπει να ήταν όμορφα, αλλά και βαρετά.</i>

30
00:01:55,400 --> 00:02:00,520
Μέχρι που ήρθε ένα πλάσμα
που τα άλλαξε όλα: ο άνθρωπος.

31
00:02:00,600 --> 00:02:05,840
Μας έμοιαζε ο πρώιμος άνθρωπος;
Ήταν φτιαγμένος από το ίδιο κρέας;

32
00:02:05,920 --> 00:02:10,080
Είχε εμπορικό όνομα,
όπως το μοσχάρι ή το χοιρινό;

33
00:02:10,160 --> 00:02:13,080
Απ' όσο ξέρουμε, ήταν ίδιοι με εμάς.

34
00:02:13,160 --> 00:02:17,120
Έχουμε βρει μόνο οστά, φυσικά.
Αλλά είναι ίδια με τα δικά μας.

35
00:02:17,200 --> 00:02:21,400
Υποθέτουμε ότι τα οστά καλύπτονταν
από κρέας όπως το δικό μας.

36
00:02:21,480 --> 00:02:24,720
Δεν γνωρίζω, όμως, κάποιο εμπορικό όνομα.

37
00:02:24,800 --> 00:02:28,080
-Άρα ήταν απλώς σάρκα;
-Ναι, σάρκα.

38
00:02:28,160 --> 00:02:32,160
Δύσκολο να βρούμε εμπορικό όνομα
για την ανθρώπινη σάρκα, έτσι;

39
00:02:34,240 --> 00:02:35,520
Μήπως "χορφ";

40
00:02:37,240 --> 00:02:41,640
Λέμε ότι ήταν χαζοί επειδή είχαν
μεγάλα φρύδια κι έλεγαν "ουγκ".

41
00:02:41,720 --> 00:02:44,960
Όμως ήταν πρωτοπόροι εφευρέτες.

42
00:02:45,920 --> 00:02:48,360
<i>Πρώτοι αυτοί χρησιμοποίησαν εργαλεία,</i>

43
00:02:48,440 --> 00:02:51,400
<i>που οι περισσότεροι σήμερα</i>
<i>δεν ξέρουν να χρησιμοποιήσουν,</i>

44
00:02:51,480 --> 00:02:55,120
<i>γι' αυτό προσλαμβάνουν</i>
<i>κάποιον αληθινό άνθρωπο.</i>

45
00:02:56,720 --> 00:03:00,920
Πώς έφτιαξαν εργαλεία
ενώ περπατούσαν στα τέσσερα;

46
00:03:01,560 --> 00:03:05,280
Δεν πιστεύουμε
ότι περπατούσαν στα τέσσερα για καιρό.

47
00:03:05,360 --> 00:03:08,960
Ήταν όρθιοι τουλάχιστον
τα τελευταία δύο εκατομμύρια χρόνια.

48
00:03:09,040 --> 00:03:13,800
Έφτιαξαν τα εργαλεία
με τα μπροστά ή τα πίσω πόδια;

49
00:03:13,880 --> 00:03:17,240
Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι έφτιαξαν
ποτέ κάτι με τα πόδια.

50
00:03:17,320 --> 00:03:20,520
Θα χρησιμοποίησαν τα μπροστινά πόδια
για τα εργαλεία.

51
00:03:20,600 --> 00:03:23,440
Άρα, θα λέγαμε ότι ήταν τα επάνω πόδια.

52
00:03:23,520 --> 00:03:26,880
Ναι, σίγουρα έφτιαξαν εργαλεία
με τα "επάνω πόδια"

53
00:03:26,960 --> 00:03:30,640
ή τα χέρια, όπως τα λέμε σήμερα.

54
00:03:30,720 --> 00:03:33,760
<i>Κάτι που εφηύραν ήταν η φωτιά,</i>

55
00:03:33,840 --> 00:03:36,320
<i>κι έτσι έβλεπαν τη νύχτα κι έμεναν ζεστοί,</i>

56
00:03:36,400 --> 00:03:40,120
<i>παρατείνοντας τραγικά τη βαρετή ζωή τους.</i>

57
00:03:40,200 --> 00:03:43,800
Έπρεπε να εφεύρουν κάτι
για να περνούν τα βαρετά βράδια.

58
00:03:43,880 --> 00:03:46,240
Κι αυτό ήταν η τέχνη.

59
00:03:48,880 --> 00:03:53,520
<i>Μπαίνω σε μια σπηλιά, όχι κατά λάθος</i>
<i>ή επειδή είμαι λύκος,</i>

60
00:03:54,240 --> 00:03:58,640
<i>αλλά επειδή μου το ζήτησαν οι παραγωγοί,</i>

61
00:03:58,720 --> 00:04:00,960
<i>για να δω την τέχνη των σπηλαίων.</i>

62
00:04:01,960 --> 00:04:04,080
Τέτοια ζωγραφική σε σπήλαια

63
00:04:04,160 --> 00:04:08,600
είναι από τα πρώτα
δείγματα πολιτισμού στη Γη.

64
00:04:10,040 --> 00:04:12,600
Μην ανησυχείτε, θα έρθουν καλύτερα.

65
00:04:12,680 --> 00:04:17,320
<i>Οι πρώτοι καλλιτέχνες άρχισαν</i>
<i>να ζωγραφίζουν ό,τι ήταν πρόχειρο,</i>

66
00:04:17,400 --> 00:04:18,720
<i>όπως τα χέρια τους.</i>

67
00:04:18,800 --> 00:04:21,160
<i>Έπειτα, προχώρησαν σε ιστορίες.</i>

68
00:04:21,240 --> 00:04:25,399
<i>Αρχικά, βαρετές ιστορίες</i>
<i>για ακίνητες αγελάδες.</i>

69
00:04:25,480 --> 00:04:29,200
Αλλά μετά άρχισαν να φτιάχνουν
σκηνές μάχης σαν κι αυτήν:

70
00:04:29,280 --> 00:04:32,240
Άνθρωποι Εναντίον Αγελάδων 2D.

71
00:04:32,320 --> 00:04:36,800
Για τον άνθρωπο των σπηλαίων ήταν
ό,τι και το <i>Οι μαχητές των δρόμων 7.</i>

72
00:04:38,000 --> 00:04:41,080
Έχει γίνει προσαρμογή
της ζωγραφικής των σπηλαίων σε ταινία;

73
00:04:41,160 --> 00:04:44,360
Αλλά πώς θα πάρουν
τα πνευματικά δικαιώματα;

74
00:04:44,440 --> 00:04:48,960
Ο κινηματογράφος προέκυψε πολύ αργότερα
από τη ζωγραφική των σπηλαίων.

75
00:04:49,040 --> 00:04:53,360
Δεν υπάρχει ένας τοίχος που να είπαμε
"Θεέ μου, τι απίστευτη ιστορία.

76
00:04:53,440 --> 00:04:56,520
Να φέρουμε τον Σπίλμπεργκ να τη γυρίσει";

77
00:04:56,600 --> 00:04:59,480
Δύσκολα θα βγάζαμε
μια ιστορία μιάμισης ώρας

78
00:04:59,560 --> 00:05:01,880
με βάση μια ζωγραφιά μιας σπηλιάς.

79
00:05:01,960 --> 00:05:05,600
<i>Κάποιοι λένε ότι αυτές οι βίαιες εικόνες</i>
<i>φτιάχτηκαν ως θρησκευτική πράξη</i>

80
00:05:05,680 --> 00:05:08,600
<i>για να φέρουν καλή τύχη στην επόμενη μάχη.</i>

81
00:05:08,680 --> 00:05:11,520
Δεν ξέρουμε γιατί οι άνθρωποι
πολεμούσαν με τις αγελάδες,

82
00:05:11,600 --> 00:05:13,440
κι ούτε θα το μάθουμε.

83
00:05:13,520 --> 00:05:17,680
Δεν θα μάθουμε ούτε
το όνομα του καλλιτέχνη ούτε των αγελάδων,

84
00:05:17,760 --> 00:05:21,280
επειδή όποιος το έφτιαξε
μάλλον έχει πεθάνει.

85
00:05:22,480 --> 00:05:25,400
<i>Το καθημερινό κυνήγι ήταν πολύ δύσκολο,</i>

86
00:05:25,480 --> 00:05:29,480
<i>μέχρι που κάποιος σκέφτηκε</i>
<i>να τραφούν με φυτά,</i>

87
00:05:29,560 --> 00:05:33,360
<i>που τα έπιαναν πιο εύκολα,</i>
<i>αφού δεν μπορούσαν να τρέξουν.</i>

88
00:05:34,400 --> 00:05:39,320
Αυτή η πράξη τεμπελιάς οδήγησε
στην εφεύρεση της γεωργίας,

89
00:05:39,400 --> 00:05:42,760
ένα τεράστιο άλμα,
που τώρα είναι πιο επικίνδυνο,

90
00:05:42,840 --> 00:05:47,160
αφού μπορεί να σκοντάψεις
σε αγροτικό εργαλείο πεταμένο γύρω.

91
00:05:47,960 --> 00:05:51,720
<i>Οι πρώτοι γεωργοί καλλιέργησαν σιτάρι</i>
<i>κι έμαθαν να φτιάχνουν ψωμί.</i>

92
00:05:51,800 --> 00:05:54,880
<i>Ακόμα καλλιέργησαν</i>
<i>κριθάρι, αρακά και φακές</i>

93
00:05:54,960 --> 00:05:58,640
<i>για να έχουν ένα αξιοπρεπές</i>
<i>βίγκαν μπέργκερ να βάλουν στο ψωμί.</i>

94
00:05:58,720 --> 00:06:01,120
<i>Αλλά, ευτυχώς, δεν χρειάστηκε.</i>

95
00:06:01,960 --> 00:06:04,840
Επειδή εφηύραν αυτό, τον φράχτη,

96
00:06:04,920 --> 00:06:07,640
ένα χάι τεκ ξύλινο μηχάνημα
που περιορίζει τα ζώα.

97
00:06:08,920 --> 00:06:12,440
<i>Οι άνθρωποι γρήγορα υποδούλωσαν</i>
<i>πρόβατα, κότες, κατσίκες</i>

98
00:06:12,520 --> 00:06:15,400
<i>και τον νούμερο ένα εχθρό τους,</i>
<i>τις αγελάδες.</i>

99
00:06:15,480 --> 00:06:19,280
<i>Οι φάρμες έγιναν σαν ζωολογικοί κήποι,</i>
<i>μόνο που εκεί</i>

100
00:06:19,360 --> 00:06:22,480
<i>δεν μπορείς να διαλέξεις ένα ζώο</i>
<i>να το σκοτώσεις και να το φας.</i>

101
00:06:22,560 --> 00:06:25,640
<i>Εκτός κι αν ο ζωολογικός κήπος</i>
<i>έχει οικονομικά προβλήματα</i>

102
00:06:25,720 --> 00:06:28,040
<i>κι ο ιδιοκτήτης τα 'χει παίξει.</i>

103
00:06:28,120 --> 00:06:31,360
<i>Τα ζώα που δεν μπορούσαν να τα φάνε</i>
<i>ή να τα ιππεύσουν</i>

104
00:06:31,440 --> 00:06:33,960
<i>τα έκαναν κατοικίδια αν ήταν όμορφα.</i>

105
00:06:34,040 --> 00:06:37,200
Ο πρώιμος άνθρωπος εξημέρωσε
τον σκύλο για συντροφιά.

106
00:06:38,080 --> 00:06:40,880
Και τις γάτες,
για όποιον λόγο έχουμε γάτες.

107
00:06:40,960 --> 00:06:46,080
<i>Αυτή ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία</i>
<i>που η ζωή έχει θαλπωρή.</i>

108
00:06:46,160 --> 00:06:51,160
<i>Οι άνθρωποι έμεναν σε σπίτια,</i>
<i>που γρήγορα οδήγησαν στις πόλεις.</i>

109
00:06:51,240 --> 00:06:54,840
Είναι απίστευτο ότι περπατάω
στα ερείπια της πρώτης πόλης.

110
00:06:54,920 --> 00:07:00,000
Δεν ισχύει. Είναι στο Ιράκ, που είναι
πολύ μακριά κι απίστευτα επικίνδυνο.

111
00:07:00,080 --> 00:07:02,640
Αλλά τα ερείπιά της μοιάζουν πολύ με αυτό,

112
00:07:02,720 --> 00:07:06,520
άρα δεν θα το καταλαβαίνατε
αν δεν σας το έλεγα κατά λάθος.

113
00:07:08,000 --> 00:07:11,040
<i>Σήμερα είναι ένας θλιβερός σωρός</i>
<i>από τούβλα και σκόνη.</i>

114
00:07:11,120 --> 00:07:14,960
<i>Αλλά αν δείτε σε υπολογιστή</i>
<i>την προσομοίωση του πώς ήταν κάποτε,</i>

115
00:07:15,040 --> 00:07:18,680
<i>τα αποτελέσματα είναι εκπληκτικά.</i>

116
00:07:18,760 --> 00:07:21,480
<i>Ο πολιτισμός είχε αρχίσει.</i>

117
00:07:21,560 --> 00:07:24,040
Ποιος εφηύρε τον πολιτισμό;

118
00:07:24,720 --> 00:07:28,520
Ο πολιτισμός δεν είναι κάτι που εφευρέθηκε

119
00:07:28,600 --> 00:07:31,560
ή κάτι που ξεκίνησε ξαφνικά.

120
00:07:31,640 --> 00:07:36,200
Μιλάμε για πολιτισμό
μόλις οι άνθρωποι έγιναν γεωργοί,

121
00:07:36,280 --> 00:07:42,480
μόλις άρχισαν να φτιάχνουν πόλεις
και να νομοθετούν.

122
00:07:43,080 --> 00:07:46,040
Αυτό έγινε σταδιακά
σε διάφορα μέρη του κόσμου

123
00:07:46,120 --> 00:07:48,360
αντί να εφευρεθεί ξαφνικά.

124
00:07:48,440 --> 00:07:53,360
Δεν ήταν ένας άνθρωπος, δηλαδή,
που θέλει να παραμείνει ανώνυμος.

125
00:07:53,440 --> 00:07:55,080
Όχι.

126
00:07:55,160 --> 00:07:58,120
Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε έτσι.

127
00:07:58,200 --> 00:07:59,640
Εννοείς να μην…

128
00:07:59,720 --> 00:08:03,640
Αν είναι κάποιος
που θέλει να παραμείνει ανώνυμος,

129
00:08:03,720 --> 00:08:06,640
γιατί υπάρχει κάτι ύποπτο σ' αυτό, σωστά;

130
00:08:06,720 --> 00:08:09,760
<i>Ο πολιτισμός εφευρέθηκε στη Μεσοποταμία</i>

131
00:08:09,840 --> 00:08:12,280
<i>από άγνωστους.</i>

132
00:08:12,360 --> 00:08:15,440
<i>Αλλά όποιοι κι αν ήταν,</i>
<i>προηγούνταν κατά πολύ της εποχής τους.</i>

133
00:08:15,520 --> 00:08:20,640
Είχαν οι Μεσοποτάμιοι τα ίδια
πράγματα που έχουμε σήμερα;

134
00:08:20,720 --> 00:08:23,000
-Ναι.
-Όπως;

135
00:08:23,080 --> 00:08:27,480
Όπλα, κοσμήματα, ναούς, ζώα.

136
00:08:27,560 --> 00:08:31,680
Μάλιστα. Αλλά εννοούσα πατούσες
και φρύδια και τέτοια.

137
00:08:31,760 --> 00:08:34,080
-Ναι.
-Είχαν.

138
00:08:34,160 --> 00:08:40,320
Είχαν όλα τα όργανα, οπές,
πράγματα που δουλεύουν μαζί

139
00:08:40,400 --> 00:08:42,960
και εξωτερικά και εσωτερικά πράγματα.

140
00:08:43,039 --> 00:08:45,559
Δηλαδή είχαν τον ίδιο αριθμό οπών.

141
00:08:45,640 --> 00:08:49,120
Στον βαθμό που η επιστήμη είναι
σε θέση να επιβεβαιώσει, ναι.

142
00:08:50,120 --> 00:08:56,240
Μια από τις πιο σπουδαίες εφαρμογές τους
που χρησιμοποιούμε και σήμερα είναι:

143
00:08:56,320 --> 00:08:57,520
ο κύκλος.

144
00:08:57,600 --> 00:09:01,000
Οι τροχοί μπορεί
να σας φαίνονται περίπλοκοι,

145
00:09:01,560 --> 00:09:04,480
αλλά ο τρόπος που δουλεύουν είναι απλός.

146
00:09:05,760 --> 00:09:11,480
Ο κύκλος περιστρέφεται γύρω
από αυτό που εξέχει στη μέση,

147
00:09:11,560 --> 00:09:17,040
και καθώς η επιφάνεια
του τροχού πιέζει το έδαφος,

148
00:09:17,120 --> 00:09:22,840
η πίεση κάνει όλο τον πλανήτη
να κυλάει και να απομακρύνεται,

149
00:09:22,920 --> 00:09:26,440
και σου δίνει την εντύπωση
ότι κινείσαι μπροστά,

150
00:09:26,520 --> 00:09:30,120
πράγμα που ισχύει, αν και απίστευτο.

151
00:09:30,200 --> 00:09:33,480
<i>Ο τροχός επέτρεψε τα ταξίδια, το εμπόριο,</i>

152
00:09:33,560 --> 00:09:36,960
<i>αλλά πρώτα έπρεπε να μπορούν</i>
<i>να μετρήσουν τα υπάρχοντά τους.</i>

153
00:09:37,040 --> 00:09:40,640
<i>Κι αυτό οδήγησε στην τραγική εφεύρεση</i>
<i>των μαθηματικών.</i>

154
00:09:40,720 --> 00:09:45,680
Ας πούμε για μαθηματικά. Άξιζαν λιγότερο
οι αριθμοί στην αρχαιότητα

155
00:09:45,760 --> 00:09:49,200
ή είχαν την ίδια αξία όπως σήμερα,
αλλά μεγαλύτερη;

156
00:09:49,280 --> 00:09:53,440
Οι αριθμοί είχαν την ίδια αξία
όπως και σήμερα στην αρχαιότητα.

157
00:09:53,520 --> 00:09:55,760
Οι άνθρωποι έπρεπε να μπορούν να μετρούν.

158
00:09:55,840 --> 00:09:58,800
Είχαν τον ίδιο αριθμό αριθμών με εμάς;

159
00:09:58,880 --> 00:10:04,160
Ξέρεις, από το ένα μέχρι το 700,
με το 700 τον μεγαλύτερο αριθμό;

160
00:10:04,240 --> 00:10:08,680
Το 700 ποτέ δεν ήταν ο μεγαλύτερος
αριθμός. Μπορείς να μετρήσεις όσο θες.

161
00:10:08,760 --> 00:10:13,440
Όχι. Είδα στο YouTube ότι μετά
το 700, οι αριθμοί επαναλαμβάνονται.

162
00:10:13,520 --> 00:10:17,280
Απλώς τους δίνουν άλλα ονόματα
για να νομίζεις ότι ανεβαίνουν.

163
00:10:17,360 --> 00:10:19,280
Θες να σ' το στείλω;

164
00:10:19,360 --> 00:10:23,040
<i>Με τους αριθμούς να ανεβαίνουν,</i>
<i>αλλά όχι πάνω από το 700,</i>

165
00:10:23,120 --> 00:10:26,240
<i>οι άνθρωποι χρειάζονταν κάτι</i>
<i>για να μπορούν να μετρήσουν.</i>

166
00:10:26,320 --> 00:10:31,080
Τότε εμφανίστηκε αυτό. Λέγεται άβαξ.

167
00:10:31,160 --> 00:10:36,000
<i>Με τον άβακα, οι πρόγονοί μας μπορούσαν</i>
<i>να μετρούν τα υπάρχοντά τους.</i>

168
00:10:36,080 --> 00:10:41,920
<i>Ήταν ένα βήμα προς την εφεύρεση</i>
<i>των χρημάτων στη μορφή των μετρητών.</i>

169
00:10:42,000 --> 00:10:45,440
Οι αρχαίοι εφηύραν το χρήμα
για να κάνουν τη ζωή ευκολότερη,

170
00:10:45,520 --> 00:10:48,480
αλλά εφηύραν κατά λάθος
και τον καπιταλισμό,

171
00:10:48,560 --> 00:10:50,160
που θα μας σκοτώσει όλους.

172
00:10:50,240 --> 00:10:54,120
Συγγνώμη, αυτό δεν είναι ερώτηση.
Απλώς το διάβασα στο Twitter.

173
00:10:54,200 --> 00:10:56,040
Αφού κατέκτησε τους αριθμούς,

174
00:10:56,120 --> 00:11:02,320
η ανθρωπότητα προχώρησε σε κάτι
ακόμα πιο βαρετό, εφηύρε τη γραφή.

175
00:11:02,880 --> 00:11:07,000
Ήταν σημαντική εξέλιξη
η εφεύρεση της γραφής

176
00:11:07,080 --> 00:11:10,360
ή μια απλή αναλαμπή, όπως η ραπ μέταλ;

177
00:11:10,440 --> 00:11:13,960
Νομίζω ότι μόλις εμφανίστηκε
η γραφή στον κόσμο,

178
00:11:14,040 --> 00:11:15,840
ήταν ασταμάτητη.

179
00:11:15,920 --> 00:11:18,360
Δηλαδή ήταν μεγαλύτερο από τη ραπ μέταλ;

180
00:11:18,440 --> 00:11:21,840
-Πολύ μεγαλύτερο.
-Και από την άσιντ τζαζ;

181
00:11:23,360 --> 00:11:25,360
Και πάλι θα έβαζα τη γραφή πιο πάνω.

182
00:11:25,440 --> 00:11:28,680
Σκεφτόμουν τι γνώμη έχεις
για την άσιντ τζαζ. Τι είναι αυτό;

183
00:11:28,760 --> 00:11:30,400
Είναι εκμαγείο. Δεν είναι το αληθινό.

184
00:11:30,480 --> 00:11:36,480
Είναι αντίγραφο πλάκας από τη Μεσοποταμία,
γραμμένη σε σφηνοειδή γραφή,

185
00:11:36,560 --> 00:11:39,920
το πρώτο είδος γραφής στον κόσμο,
πάνω σε πήλινες πλάκες.

186
00:11:40,000 --> 00:11:43,520
Για βιβλίο, θα έλεγα
ότι έχει βαρετό εξώφυλλο.

187
00:11:43,600 --> 00:11:45,960
Δεν φαίνεται να ανοίγει κανονικά κιόλας.

188
00:11:46,040 --> 00:11:49,160
Είσαι από αυτούς που κρίνουν
από την εξωτερική εμφάνιση;

189
00:11:49,240 --> 00:11:52,640
-Ναι.
-Είναι μια λυπηρή και εσφαλμένη άποψη.

190
00:11:52,720 --> 00:11:57,920
Αν κάποιος το φώναζε δυνατά,
θα ήταν το πρώτο ακουστικό βιβλίο;

191
00:12:02,440 --> 00:12:03,760
Όχι.

192
00:12:05,280 --> 00:12:09,160
Η γραφή άλλαξε τον κόσμο.
Ξαφνικά οι ιδέες δεν θα εξαφανίζονταν

193
00:12:09,240 --> 00:12:12,960
επειδή το άτομο στο κεφάλι
του οποίου είχαν παγιδευτεί πέθανε.

194
00:12:13,040 --> 00:12:16,440
<i>Αντίθετα, μπορούσες</i>
<i>να τις μετατρέψεις σε γραφή,</i>

195
00:12:16,520 --> 00:12:21,440
<i>και μετά οποιοσδήποτε μπορούσε</i>
<i>να ανεβάσει τις ιδέες στο δικό του μυαλό</i>

196
00:12:21,520 --> 00:12:25,680
<i>εισάγοντάς τες ασύρματα</i>
<i>μέσα από τα μάτια του.</i>

197
00:12:25,760 --> 00:12:29,760
<i>Είναι απίστευτο, αλλά παρόλο</i>
<i>που εφευρέθηκε πριν χιλιάδες χρόνια,</i>

198
00:12:29,840 --> 00:12:35,600
<i>η γραφή υπάρχει και σήμερα,</i>
<i>κάτω από τα βίντεο κλιπ στο ίντερνετ.</i>

199
00:12:35,680 --> 00:12:40,000
Εδώ θα βρεις ένα άλλο
είδος γραφής που υπάρχει ακόμα:

200
00:12:40,080 --> 00:12:41,160
τα emoji.

201
00:12:41,240 --> 00:12:46,120
Ή, όπως τα έλεγαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι
που τα εφηύραν, ιερογλυφικά.

202
00:12:46,200 --> 00:12:50,040
<i>Έλεγαν ολόκληρες ιστορίες</i>
<i>σε ιερογλυφικό κώδικα.</i>

203
00:12:50,120 --> 00:12:52,440
<i>Είναι σαν ένα πιο λογικό κόμικ της Marvel.</i>

204
00:12:52,520 --> 00:12:56,480
<i>Αντί να τα βάλουν δημόσια</i>
<i>για να τα απολαμβάνουν οι ζωντανοί,</i>

205
00:12:56,560 --> 00:13:00,680
<i>ζωγράφιζαν τα αιγυπτιακά κόμικ</i>
<i>στους τοίχους των τάφων</i>

206
00:13:00,760 --> 00:13:02,800
<i>για να διασκεδάζουν τους νεκρούς.</i>

207
00:13:02,880 --> 00:13:06,520
<i>Αυτοί οι τάφοι ήταν κάτω από</i>
<i>κάποια από τα πλέον αναγνωρίσιμα,</i>

208
00:13:06,600 --> 00:13:10,200
<i>να μην πω και μυτερά, κτίρια της ιστορίας.</i>

209
00:13:10,280 --> 00:13:12,280
<i>Μιλάω για τις πυραμίδες.</i>

210
00:13:12,360 --> 00:13:15,680
Κοιτάζοντας τις πυραμίδες,
δεν γίνεται να μη σκεφτείς

211
00:13:15,760 --> 00:13:19,760
ότι βασικά είναι μεγάλα τρίγωνα
με τετράγωνο πισινό.

212
00:13:19,840 --> 00:13:23,560
Θα υπάρχει λέξη γι' αυτό το σχήμα,
αλλά δεν την ξέρει κανείς.

213
00:13:23,640 --> 00:13:26,640
Είναι ένα από τα πολλά
αιώνια μυστήρια των πυραμίδων.

214
00:13:26,720 --> 00:13:32,080
Γιατί έχουν αυτό το σχήμα οι πυραμίδες;
Για να μην κοιμούνται μέσα οι άστεγοι;

215
00:13:32,160 --> 00:13:34,880
Δεν νομίζω να υπήρχαν
άστεγοι στην αρχαία Αίγυπτο.

216
00:13:34,960 --> 00:13:38,360
-Δεν είχαν;
-Όχι, ο ένας φρόντιζε τον άλλο,

217
00:13:38,440 --> 00:13:40,680
-και αλληλοβοηθιόντουσαν.
-Σωστά.

218
00:13:40,760 --> 00:13:44,240
Υποθέτω ότι είναι καλές
στη βροχή, γιατί κυλάει.

219
00:13:44,320 --> 00:13:46,480
Πώς έχτισαν οι Αιγύπτιοι τις πυραμίδες;

220
00:13:46,560 --> 00:13:50,720
Ξεκίνησαν από πάνω
προς τα κάτω ή το ανάποδο;

221
00:13:50,800 --> 00:13:53,200
Έπρεπε να αρχίσουν από κάτω προς τα πάνω,

222
00:13:53,280 --> 00:13:56,280
επειδή θα ήταν αδύνατον
να ξεκινήσουν από πάνω.

223
00:14:00,080 --> 00:14:04,360
Οι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι ο θάνατος
ήταν η σημαντικότερη πράξη.

224
00:14:04,440 --> 00:14:08,320
Όσο πιο σημαντικός ήσουν,
τόσο πιο περίπλοκος θα ήταν ο θάνατος.

225
00:14:08,400 --> 00:14:11,520
<i>Οι Αιγύπτιοι βασιλείς ήταν γνωστοί</i>
<i>ως Φαραώ,</i>

226
00:14:11,600 --> 00:14:15,560
<i>κι όταν πέθαιναν, τους έκαναν</i>
<i>μούμιες διάσημες σαν τον Σκούμπι Ντου.</i>

227
00:14:16,160 --> 00:14:20,880
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν εμμονή
με τους νεκρούς, σωστά;

228
00:14:20,960 --> 00:14:24,880
Αλλά είναι όλοι τους νεκροί τώρα.
Θεωρείς ότι το πιστεύουν ακόμα;

229
00:14:25,560 --> 00:14:28,280
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι δεν είχαν εμμονή
με τους νεκρούς,

230
00:14:28,360 --> 00:14:31,880
αλλά με τη ζωή. Ήθελαν να είναι ζωντανοί,

231
00:14:31,960 --> 00:14:35,080
κι ήθελαν να βεβαιωθούν
πως όταν πέθαιναν, θα επέστρεφαν.

232
00:14:35,160 --> 00:14:37,360
Γι' αυτό έκαναν μουμιοποίηση.

233
00:14:37,440 --> 00:14:42,160
Πώς έκαναν τη μουμιοποίηση;
Πες μου τη διαδικασία.

234
00:14:42,240 --> 00:14:46,160
Έπαιρνες τον νεκρό
και τον έβαζες σε ένα τραπέζι

235
00:14:46,240 --> 00:14:49,680
και το έπλενες.
Μετά αφαιρείς τον εγκέφαλο.

236
00:14:49,760 --> 00:14:53,920
Μετά έκοβαν και άνοιγαν στη μέση το σώμα

237
00:14:54,000 --> 00:14:56,680
και έβγαζαν ό,τι θεωρούσαν ότι θα σάπιζε.

238
00:14:56,760 --> 00:14:59,240
Μετά το κάλυπταν με αλάτι
και το στέγνωναν,

239
00:14:59,320 --> 00:15:03,000
και το κάλυπταν με επιδέσμους.
Αυτή ήταν η μούμια.

240
00:15:03,080 --> 00:15:06,920
Η περιποίηση σπα που κάνει
η Γκουίνεθ Πάλτροου κάθε βδομάδα.

241
00:15:07,880 --> 00:15:10,840
Έχει κάνει ποτέ ποδήλατο μια μούμια;

242
00:15:10,920 --> 00:15:14,800
Απ' όσο ξέρω όχι.
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι δεν είχαν ποδήλατα.

243
00:15:14,880 --> 00:15:17,000
-Σωστά.
-Δεν είχαν καν δρόμους.

244
00:15:17,080 --> 00:15:20,240
Άρα δεν είχαν ποδήλατα επειδή
δεν μπορούσαν να κάνουν ποδήλατο.

245
00:15:20,320 --> 00:15:25,080
Δεν ξέρω γιατί το ρώτησα αυτό.
Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι άλλο.

246
00:15:26,960 --> 00:15:31,120
<i>Ενώ οι Φαραώ στην Αίγυπτο άφησαν</i>
<i>παρακαταθήκη ναών και τάφων,</i>

247
00:15:31,200 --> 00:15:35,560
<i>στην άλλη πλευρά εμφανιζόταν</i>
<i>μια ακόμη πιο εντυπωσιακή αυτοκρατορία.</i>

248
00:15:35,640 --> 00:15:38,400
Η Ελλάδα, η χώρα, όχι το μιούζικαλ,

249
00:15:38,480 --> 00:15:41,600
είναι η γενέτειρα του πολιτισμού.

250
00:15:41,680 --> 00:15:44,920
Οι αρχαίοι Έλληνες εφηύραν
πολλά πράγματα που έχουμε ακόμα,

251
00:15:45,000 --> 00:15:46,720
όπως την ιατρική και τις ελιές,

252
00:15:46,800 --> 00:15:51,400
και πολλά που εξαφανίστηκαν,
όπως η δημοκρατία και οι κίονες.

253
00:15:52,040 --> 00:15:57,240
<i>Εκτός από τα εντυπωσιακά ερείπια,</i>
<i>οι αρχαίοι Έλληνες ανέπτυξαν κουλτούρα</i>

254
00:15:57,320 --> 00:16:01,920
<i>όπως το γιαούρτι και το θέατρο</i>
<i>σε όλες τις βαρετές μορφές του.</i>

255
00:16:02,000 --> 00:16:04,160
Στους Έλληνες άρεσαν οι τραγωδίες.

256
00:16:04,240 --> 00:16:09,280
Σ' αυτές συμβαίνουν άσχημα πράγματα,
κάποιοι πεθαίνουν ή αυτοκτονούν.

257
00:16:09,360 --> 00:16:13,080
Αλλά αυτές συνέβησαν πριν αιώνες.

258
00:16:13,160 --> 00:16:16,040
Όσα συνέβησαν σε αυτές είναι ακόμα άσχημα;

259
00:16:16,120 --> 00:16:22,080
Είναι, επειδή οι τραγωδίες λένε
ιστορίες για ανθρώπους,

260
00:16:22,160 --> 00:16:24,280
με τους οποίους μπορεί να ταυτιστούμε.

261
00:16:24,360 --> 00:16:27,760
Αφού πάει καιρός. Γιατί να με ενδιαφέρει;

262
00:16:27,840 --> 00:16:32,600
Η τραγωδία μιλάει
για ανθρώπινες καταστάσεις.

263
00:16:32,680 --> 00:16:35,400
Ακόμα και σήμερα,
αν ανακάλυπτες ότι σκότωσες

264
00:16:35,480 --> 00:16:39,560
τον πατέρα σου και παντρεύτηκες
τη μάνα σου, θα ταραζόσουν,

265
00:16:39,640 --> 00:16:41,080
όπως ο Οιδίποδας.

266
00:16:41,160 --> 00:16:45,600
Ίσως είμαι ψυχρή, αλλά δεν με νοιάζει
για τους ανθρώπους στην αρχαία Ελλάδα.

267
00:16:45,680 --> 00:16:47,720
Κρίμα.

268
00:16:47,800 --> 00:16:52,160
-Εσένα σε νοιάζει;
-Ναι, πολύ. Είναι η δουλειά μου.

269
00:16:52,240 --> 00:16:57,000
Ο φίλος μου ο Πολ έγραψε μια ιστορία
για έναν που έχωσε μέσα του μια πατάτα

270
00:16:57,080 --> 00:16:59,360
ακολουθώντας ένα άστοχο παιχνίδι σεξ.

271
00:16:59,440 --> 00:17:04,400
Το έγραψε σαν λίμερικ.
Κανείς δεν πέθανε, αλλά ακούγεται φρικτό.

272
00:17:04,480 --> 00:17:06,440
Είναι αυτό τραγωδία

273
00:17:06,520 --> 00:17:11,040
ή θα έπρεπε να φυτρώσει μέσα του
η πατάτα και να τον σκοτώσει;

274
00:17:11,119 --> 00:17:14,000
Ακούγεται σαν πολύ δυσάρεστο συμβάν.

275
00:17:14,079 --> 00:17:19,000
Δεν είμαι σίγουρη αν είναι διαχρονικό
για να γίνει τραγωδία.

276
00:17:19,079 --> 00:17:21,280
Ο Πολ είπε ότι έγινε αλήθεια.

277
00:17:21,359 --> 00:17:25,359
Ειλικρινά, πέρασε χάλια τελευταία.
Χρειάζεται διακοπές.

278
00:17:27,000 --> 00:17:32,599
Οι Έλληνες δημιούργησαν κι ένα
είδος θεάτρου για χαζούς, τα σπορ.

279
00:17:32,680 --> 00:17:35,920
Άρχισαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες
χωρίς να καλέσουν άλλες χώρες

280
00:17:36,000 --> 00:17:38,040
για να σιγουρέψουν
ότι θα κέρδιζε η Ελλάδα.

281
00:17:38,680 --> 00:17:42,600
<i>Οι αθλητές στους πρώτους Ολυμπιακούς</i>
<i>συμμετείχαν γυμνοί,</i>

282
00:17:42,680 --> 00:17:45,960
<i>εν μέρει επειδή το αθλητικό σώμα</i>
<i>θεωρείτο αρετή.</i>

283
00:17:46,040 --> 00:17:48,640
<i>Αλλά κυρίως επειδή δεν υπήρχε η λύκρα.</i>

284
00:17:48,720 --> 00:17:54,040
Άκουσα ότι στους πρώτους Ολυμπιακούς
οι αθλητές αγωνίζονταν γυμνοί.

285
00:17:54,120 --> 00:17:56,400
Όντως αγωνίζονταν γυμνοί.

286
00:17:56,480 --> 00:18:02,320
Υπάρχουν πηγές που λένε
ότι το θέαμα ήταν ερωτικό μερικές φορές.

287
00:18:02,400 --> 00:18:05,240
Με την πάλη και όλο αυτό το στριφογύρισμα,

288
00:18:05,320 --> 00:18:07,920
θα έβλεπαν την κωλοτρυπίδα τους και όλα.

289
00:18:08,000 --> 00:18:11,040
Δεν μπορούσαν να το λογοκρίνουν
για τους θεατές;

290
00:18:11,120 --> 00:18:13,120
Να βάλουν ένα φύλο συκής

291
00:18:13,200 --> 00:18:16,240
ή να λένε να κλείνουν τα μάτια
κάθε φορά που κάποιος έσκυβε;

292
00:18:18,560 --> 00:18:20,560
Μάλλον δεν θα έπιανε αυτό.

293
00:18:20,640 --> 00:18:23,080
Μα έβλεπες τον πισινό τους.

294
00:18:23,680 --> 00:18:26,120
Σε μερικές περιπτώσεις
ίσως ο κόσμος το έκανε.

295
00:18:26,200 --> 00:18:29,120
Ο Δίας το επιδοκίμαζε αυτό;

296
00:18:30,800 --> 00:18:34,520
<i>Ίσως η πιο διάσημη μορφή πάλης</i>
<i>που εφηύραν οι Έλληνες</i>

297
00:18:34,600 --> 00:18:36,120
<i>ήταν η πνευματική πάλη.</i>

298
00:18:36,680 --> 00:18:40,120
<i>Η φιλοσοφία είναι βασικά</i>
<i>η σκέψη για τη σκέψη,</i>

299
00:18:40,200 --> 00:18:43,040
<i>που ακούγεται σαν χάσιμο χρόνου,</i>
<i>επειδή είναι,</i>

300
00:18:43,120 --> 00:18:46,000
<i>αν και ένας φιλόσοφος θα έλεγε</i>
<i>πως ο χρόνος που σπαταλούσαν</i>

301
00:18:46,080 --> 00:18:47,960
<i>κατ' αρχάς δεν υπήρξε ποτέ,</i>

302
00:18:48,040 --> 00:18:52,280
<i>και σε αυτό το σημείο σταματάς</i>
<i>να τους μιλάς και τρως κάνα μπισκότο.</i>

303
00:18:53,880 --> 00:18:56,280
Αυτοί είναι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι.

304
00:18:56,360 --> 00:18:59,560
Όχι οι πραγματικοί,
αυτοί έχουν γίνει σκόνη και θρύψαλα.

305
00:18:59,640 --> 00:19:01,360
Στην καλύτερη να βρεις κάνα δόντι.

306
00:19:01,440 --> 00:19:04,480
Αυτές είναι έξυπνες εξομοιώσεις από πέτρα.

307
00:19:05,160 --> 00:19:09,400
<i>Οι Έλληνες φιλόσοφοι επινόησαν</i>
<i>τολμηρές θεωρίες για τη ζωή στη Γη.</i>

308
00:19:09,480 --> 00:19:12,000
<i>Γι' αυτό ξέρουμε ακόμα τα ονόματά τους,</i>

309
00:19:12,080 --> 00:19:15,200
<i>αν κι έχουν να βγάλουν</i>
<i>νέο υλικό χρόνια τώρα.</i>

310
00:19:15,280 --> 00:19:18,440
<i>Σωκράτης, Πυθαγόρας,</i>

311
00:19:18,520 --> 00:19:21,080
<i>αυτός εδώ, αυτός.</i>

312
00:19:22,000 --> 00:19:23,600
Κι αυτός είναι ο Πλάτωνας.

313
00:19:23,680 --> 00:19:28,520
Βλέπετε πως αιώνες αφού πέθανε,
είναι ακόμα πολύ σκεφτικός,

314
00:19:28,600 --> 00:19:30,960
πλάθοντας έξυπνες θεωρίες στο κεφάλι του.

315
00:19:31,040 --> 00:19:35,160
Τι καλά να βάζαμε μικρόφωνο
στο μυαλό του και να ακούσουμε.

316
00:19:35,240 --> 00:19:37,840
Αλλά δεν γίνεται. Ακόμα κι αν γινόταν,
θα ήταν στα ελληνικά,

317
00:19:37,920 --> 00:19:40,440
και κανένας στην παραγωγή δεν τα μιλάει.

318
00:19:41,280 --> 00:19:43,960
<i>Ο Πλάτωνας παρέδωσε</i>
<i>τη σοφία του σε έναν μαθητή</i>

319
00:19:44,040 --> 00:19:47,800
<i>που θα γινόταν ένας</i>
<i>από τους μεγαλύτερους διανοητές:</i>

320
00:19:47,880 --> 00:19:49,040
<i>ο Αριστοτέλης.</i>

321
00:19:49,120 --> 00:19:52,200
Ο Αριστοτέλης είπε
πολλά έξυπνα πράγματα, σωστά;

322
00:19:52,280 --> 00:19:55,920
Το αγαπημένο μου είναι "Πρέπει
να χορεύεις σαν να μη βλέπει κανείς".

323
00:19:56,000 --> 00:19:59,480
Ισχύει και εφαρμόζεται παντού.

324
00:20:00,680 --> 00:20:04,560
Επειδή η αυτοπεποίθησή μου
είναι εύθραυστη κάτι ώρες,

325
00:20:04,640 --> 00:20:07,440
και ξέρω ότι φαίνομαι άνετη,

326
00:20:07,520 --> 00:20:10,560
αλλά όταν μιλάω με ειδικούς,

327
00:20:10,640 --> 00:20:15,480
ανησυχώ ότι, ξέρεις,
μπορεί να φαίνομαι χαζή.

328
00:20:15,560 --> 00:20:20,800
Κι όταν σκέφτομαι να χορεύω
σαν να μη βλέπει κανείς, βοηθάει.

329
00:20:20,880 --> 00:20:22,560
Είναι σαν χάρισμα.

330
00:20:22,640 --> 00:20:25,560
Τι έκανε τον Αριστοτέλη να το σκεφτεί;

331
00:20:26,680 --> 00:20:30,240
Δεν γνωρίζω να είπε
κάτι τέτοιο ο Αριστοτέλης

332
00:20:30,320 --> 00:20:33,000
για να χορεύεις σαν να μη βλέπει κανείς.

333
00:20:33,080 --> 00:20:36,760
-Δεν νομίζω ότι το είπε.
-Το είπε, όχι;

334
00:20:36,840 --> 00:20:41,520
Δεν ξέρω αν το είπε.
Δεν νομίζω ότι το είπε.

335
00:20:42,720 --> 00:20:46,080
Μήπως είπε κάτι παρόμοιο…

336
00:20:47,200 --> 00:20:50,400
κάτι για την αυτοπεποίθηση;

337
00:20:52,320 --> 00:20:55,120
-Δεν νομίζω.
-Μάλιστα.

338
00:20:57,280 --> 00:20:59,280
Εντάξει.

339
00:21:00,360 --> 00:21:03,560
<i>Οι ειδικοί ίσως διαφωνούν</i>
<i>για το τι είπε πραγματικά,</i>

340
00:21:03,640 --> 00:21:07,840
<i>αλλά σίγουρα οι Έλληνες πρωτοπόροι</i>
<i>άλλαξαν τον τρόπο που σκεφτόμαστε.</i>

341
00:21:07,920 --> 00:21:12,200
Είχε κάποιος φιλόσοφος μια τόσο
μεγάλη ιδέα που άνοιξε το κεφάλι του;

342
00:21:13,080 --> 00:21:14,320
Απ' όσο ξέρω, όχι.

343
00:21:14,400 --> 00:21:17,920
Ξέρετε ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος
είναι γεμάτος σωληνάκια; Οι φιλόσοφοι…

344
00:21:18,000 --> 00:21:20,240
-Δεν το ξέρω.
-Δεν το ξέρατε αυτό;

345
00:21:20,320 --> 00:21:22,640
-Όχι.
-Λοιπόν, ο εγκέφαλος έχει σωληνάκια.

346
00:21:23,200 --> 00:21:26,760
Ξέρετε ότι οι φιλόσοφοι έχουν
αυτές τις σκέψεις

347
00:21:26,840 --> 00:21:31,560
και τις σπρώχνουν μέσα από τα σωληνάκια;

348
00:21:31,640 --> 00:21:33,560
Όταν έχεις μια μεγάλη ιδέα,

349
00:21:33,640 --> 00:21:37,720
είναι καλύτερα να τη σπας
σε κομματάκια στο μέγεθος μπιζελιού

350
00:21:37,800 --> 00:21:40,760
και να τις σπρώχνεις τη μία μετά την άλλη,

351
00:21:40,840 --> 00:21:45,320
ή να σφίγγεις τα δόντια και να
τη σπρώχνεις σαν μια μεγάλη σκατούλα,

352
00:21:45,400 --> 00:21:48,640
να τρίζεις τα δόντια
και να κάνεις την προσευχή σου;

353
00:21:48,720 --> 00:21:53,800
Ενδιαφέρον τρόπος για να περιγράψεις

354
00:21:53,880 --> 00:21:56,240
δύο γενικές τάσεις στη φιλοσοφία.

355
00:21:56,320 --> 00:21:59,720
Η μία, η πιο αναλυτική,

356
00:21:59,800 --> 00:22:04,880
που σημαίνει να σπας
το πρόβλημα σε τμήματα μεγέθους…

357
00:22:04,960 --> 00:22:05,960
Μπιζελιού.

358
00:22:06,040 --> 00:22:09,280
…και η άλλη, η πιο συνθετική προσέγγιση,

359
00:22:09,360 --> 00:22:12,800
που χρησιμοποιεί μια μεγαλύτερη προοπτική.

360
00:22:12,880 --> 00:22:16,880
Ο τρόπος που το περιγράφεις
είναι ουσιαστικά

361
00:22:16,960 --> 00:22:20,040
μια ενδιαφέρουσα σκιαγράφηση

362
00:22:20,120 --> 00:22:23,920
των δύο βασικών κλάδων
της σύγχρονης φιλοσοφίας.

363
00:22:24,000 --> 00:22:25,720
-Είναι καλό αυτό;
-Άριστο.

364
00:22:25,800 --> 00:22:27,000
Τέλεια.

365
00:22:28,360 --> 00:22:32,560
<i>Στο μεταξύ, η αρχαία Ελλάδα</i>
<i>εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο από αυτόν,</i>

366
00:22:33,240 --> 00:22:35,080
<i>τον Μέγα Αλέξανδρο.</i>

367
00:22:35,160 --> 00:22:38,600
Ο Μέγας Αλέξανδρος έγινε βασιλιάς στα 20,

368
00:22:38,680 --> 00:22:41,840
οργάνωσε μια εκστρατεία
σε όλη τη Μέση Ανατολή,

369
00:22:41,920 --> 00:22:46,320
κι είχε μια αυτοκρατορία
από την Ελλάδα μέχρι την Ινδία

370
00:22:46,400 --> 00:22:50,360
πριν κλείσει τα 30.
Πώς ήταν τα μαλλιά του;

371
00:22:51,040 --> 00:22:52,520
Δεν ξέρω.

372
00:22:54,400 --> 00:22:58,040
<i>Ο Αλέξανδρος δεν ήταν ο μόνος</i>
<i>σταρ με δική του αυτοκρατορία.</i>

373
00:22:58,120 --> 00:23:02,480
<i>Μεγάλα τμήματα της Κίνας είχαν</i>
<i>ενοποιηθεί από τον Τσιν Σι Χουάνγκ,</i>

374
00:23:02,560 --> 00:23:05,440
<i>τον πρώτο ήρωα καρτούν</i>
<i>που βρήκε την αυτοκρατορία του</i>

375
00:23:05,520 --> 00:23:07,960
<i>κι έχτισε το Σινικό Τείχος.</i>

376
00:23:08,040 --> 00:23:14,280
Λένε ότι το Σινικό Τείχος είναι το μόνο
ορόσημο που ακούγεται από το διάστημα.

377
00:23:15,200 --> 00:23:17,760
Δεν μπορείς να το ακούσεις.

378
00:23:17,840 --> 00:23:23,000
Λένε ότι μπορείς να το δεις
από το διάστημα, αλλά δεν ισχύει.

379
00:23:23,080 --> 00:23:24,960
Δεν φαίνεται από το διάστημα.

380
00:23:25,040 --> 00:23:28,880
Κινέζοι αστροναύτες προσπάθησαν
να το δουν και δεν μπορούν.

381
00:23:28,960 --> 00:23:33,280
Δεν μπορούν. Άρα είναι
ένα αόρατο τείχος, σαν πανοπλία.

382
00:23:33,360 --> 00:23:38,040
Από το διάστημα είναι αόρατο.
Στο έδαφος σίγουρα φαίνεται.

383
00:23:38,120 --> 00:23:41,840
Περίεργο δεν είναι;
Είναι ένα από τα μεγάλα μυστήρια;

384
00:23:41,920 --> 00:23:47,040
Ξέρουμε αν η Κίνα έχει στέγη;
Υπάρχει μια μεγάλη στέγη στην Κίνα;

385
00:23:47,120 --> 00:23:48,800
Όχι, δεν υπάρχει.

386
00:23:50,000 --> 00:23:53,600
<i>Η Κινεζική Αυτοκρατορία ήταν</i>
<i>μια υπερδύναμη έντονης δημιουργικότητας</i>

387
00:23:53,680 --> 00:23:55,600
<i>και φιλοσοφικής σκέψης,</i>

388
00:23:55,680 --> 00:23:59,120
<i>που αποτυπώνεται σε ιστορικά</i>
<i>έγγραφα που κυκλοφόρησαν αιώνες</i>

389
00:23:59,200 --> 00:24:03,720
<i>πριν βγει ο άσχετος βελγικός ύμνος</i>
<i>της τέκνο "Pump Up the Jam".</i>

390
00:24:39,440 --> 00:24:42,760
Οι Έλληνες είχαν αυτοκρατορία
όπως κι οι Κινέζοι.

391
00:24:42,840 --> 00:24:46,360
Αλλά όταν σκεφτόμαστε τη λέξη
αυτοκρατορία, μας έρχεται η μεγάλη,

392
00:24:46,440 --> 00:24:48,960
το <i>Star Wars</i> ή η Ρώμη.

393
00:24:49,040 --> 00:24:51,280
Κι επειδή εδώ είναι ιστορία,
μάλλον είναι η Ρώμη.

394
00:24:51,360 --> 00:24:55,800
<i>Η αυτοκρατορία της επικράτησε</i>
<i>με την ηγεσία του Ιούλιου Καίσαρα,</i>

395
00:24:55,880 --> 00:24:59,160
<i>του πιο διαβόητου Ρωμαίου</i>
<i>πριν τον Πολάνσκι.</i>

396
00:24:59,240 --> 00:25:05,160
<i>Ένας από τους λόγους που ξέρουμε πολλά</i>
<i>για τους Ρωμαίους είναι η Wikipedia.</i>

397
00:25:05,240 --> 00:25:08,280
Κι ο λόγος που η Wikipedia ξέρει πολλά
για τους Ρωμαίους

398
00:25:08,360 --> 00:25:11,040
είναι εξαιτίας αυτού
που έγινε στην Πομπηία.

399
00:25:12,440 --> 00:25:15,760
<i>Η Πομπηία ήταν τόσο προηγμένη</i>
<i>που είχε δικό της ηφαίστειο,</i>

400
00:25:15,840 --> 00:25:18,600
<i>που στα λατινικά σημαίνει Θυμωμένος Λόφος.</i>

401
00:25:18,680 --> 00:25:21,960
Για χρόνια άνθρωποι
και ηφαίστειο ζούσαν αρμονικά,

402
00:25:22,040 --> 00:25:26,240
μέχρι μια μοιραία μέρα που τσακώθηκαν
και το ηφαίστειο εξερράγη,

403
00:25:26,320 --> 00:25:29,760
θάβοντας την Πομπηία
κάτω από ένα παχύ στρώμα στάχτης.

404
00:25:29,840 --> 00:25:32,800
<i>Η καθημερινότητα πάγωσε</i>

405
00:25:32,880 --> 00:25:36,360
<i>λες και κάποιος με μαγικό τρόπο</i>
<i>σταμάτησε τον χρόνο</i>

406
00:25:36,440 --> 00:25:38,520
<i>και μετά έχεσε παντού σκόνη.</i>

407
00:25:38,600 --> 00:25:41,200
Τότε σκόρπισε τον θάνατο,
αλλά το καλό ήταν

408
00:25:41,280 --> 00:25:45,600
ότι έδωσε στους αρχαιολόγους
πλήθος πληροφοριών για τους Ρωμαίους.

409
00:25:45,680 --> 00:25:51,240
<i>Από το ηφαίστειο μάθαμε ότι οι Ρωμαίοι</i>
<i>είχαν γκρι δέρμα, ήταν φαλακροί</i>

410
00:25:51,320 --> 00:25:55,960
<i>και περνούσαν την ώρα τους μέσα</i>
<i>στα απίστευτα σκονισμένα σπίτια τους.</i>

411
00:25:56,040 --> 00:26:00,680
<i>Διατήρησε και ματιές</i>
<i>της εκλεπτυσμένης ζωής των Ρωμαίων,</i>

412
00:26:00,760 --> 00:26:04,760
<i>με ανέσεις όπως τα εσωτερικά</i>
<i>υδραυλικά και την αιδοιολειξία.</i>

413
00:26:04,840 --> 00:26:08,080
<i>Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν</i>
<i>πολύ μπροστά από την εποχή της.</i>

414
00:26:08,160 --> 00:26:10,520
Ο κόσμος νομίζει
ότι οι Ρωμαίοι εφηύραν πολλά πράγματα,

415
00:26:10,600 --> 00:26:15,000
αλλά συχνά απλώς τελειοποίησαν
αυτά που έφτιαξαν άλλοι.

416
00:26:15,080 --> 00:26:19,160
Θα πω μερικά και θα μου πείτε
αν τα εφηύραν οι Ρωμαίοι

417
00:26:19,240 --> 00:26:22,600
ή απλώς τα τελειοποίησαν.
Εφηύραν ή τελειοποίησαν.

418
00:26:22,680 --> 00:26:23,640
Εξέτασέ με.

419
00:26:23,720 --> 00:26:26,760
-Ενδοδαπέδια θέρμανση.
-Την εφηύραν.

420
00:26:27,920 --> 00:26:30,400
-Το ημερολόγιο.
-Το τελειοποίησαν.

421
00:26:31,760 --> 00:26:35,680
Την πάτησες. Άρα δεν μπορείς
να απαντήσεις την επόμενη.

422
00:26:35,760 --> 00:26:36,760
Δρόμοι.

423
00:26:36,840 --> 00:26:42,000
Τους εφηύραν οι Πέρσες
και πολλοί ήξεραν για τους δρόμους.

424
00:26:42,080 --> 00:26:44,680
Πάλι την πάτησες και δεν μπορείς
να απαντήσεις αυτήν.

425
00:26:44,760 --> 00:26:47,120
-Τσιμέντο.
-Το εφηύραν.

426
00:26:48,080 --> 00:26:51,720
-Το αλφάβητο.
-Σίγουρα δεν το εφηύραν,

427
00:26:51,800 --> 00:26:54,720
και μάλλον ούτε το τελειοποίησαν.

428
00:26:54,800 --> 00:26:57,400
-Πρέπει να διαλέξεις.
-Πρέπει;

429
00:26:59,040 --> 00:27:03,520
-Είναι λάθος να πω τελειοποίησαν…
-Σωστό! Λεύκανση πρωκτού.

430
00:27:03,600 --> 00:27:05,680
-Τι;
-Λεύκανση πρωκτού.

431
00:27:06,480 --> 00:27:07,600
Λεύκανση πρωκτού…

432
00:27:10,320 --> 00:27:13,440
-Δεν έχω ιδέα τι έκαναν.
-Έλα, δοκίμασε.

433
00:27:13,520 --> 00:27:15,760
-Δεν ξέρω τι είναι.
-Η λεύκανση του κώλου.

434
00:27:15,840 --> 00:27:18,200
-Μάλιστα.
-Τον φωτίζουν λίγο.

435
00:27:18,880 --> 00:27:23,000
Όχι σ' εμένα, με τίποτα.
Δεν έχω ιδέα. Πάσο.

436
00:27:23,080 --> 00:27:25,240
Το εφηύραν ή το τελειοποίησαν,
δεν έχει πάσο.

437
00:27:28,280 --> 00:27:31,920
-Τη λεύκανση;
-Ναι. Λεύκανση της κωλοτρυπίδας.

438
00:27:35,720 --> 00:27:38,880
Καλά. Ας πω ότι την εφηύραν, αλλά…

439
00:27:39,680 --> 00:27:42,720
<i>Πριν από μερικές</i>
<i>εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια,</i>

440
00:27:42,800 --> 00:27:45,640
<i>οι άνθρωποι ζούσαν σε σπηλιές σαν ζώα.</i>

441
00:27:45,720 --> 00:27:49,560
<i>Μετά από μια σειρά τεχνολογικών</i>
<i>και πολιτιστικών επιτευγμάτων,</i>

442
00:27:49,640 --> 00:27:52,000
<i>ζούσαμε σε πόλεις σαν άνθρωποι.</i>

443
00:27:52,080 --> 00:27:55,760
<i>Κοιτάζοντας την αρχαία Ρώμη,</i>
<i>θα συγχωρήσουμε τους προγόνους μας</i>

444
00:27:55,840 --> 00:27:59,160
<i>αν ένιωθαν ψωνισμένοι</i>
<i>σαν τον Τζέιμς Κόρντεν.</i>

445
00:27:59,240 --> 00:28:01,120
Όμως η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν ήξερε

446
00:28:01,200 --> 00:28:03,600
ότι θα αντιμετώπιζε
τη μεγαλύτερη πρόκλησή της:

447
00:28:03,680 --> 00:28:08,320
έναν ειρηνοποιό, τον Ιησού Χριστό,
γνωστό και ως: υιό του Θεού.

448
00:28:09,120 --> 00:28:12,720
<i>Την επόμενη φορά,</i>
<i>θα δούμε τη θρησκεία και πώς εξαπλώθηκε.</i>

449
00:28:12,800 --> 00:28:16,440
<i>Όπως τα μιμίδια, αλλά με ολόκληρο</i>
<i>λαϊφστάιλ και σειρά ρούχων.</i>

450
00:28:16,520 --> 00:28:19,360
Και θα δούμε δύο από
τα σημαντικότερα βιβλία της ιστορίας:

451
00:28:19,440 --> 00:28:21,480
τη Βίβλο και το Κοράνι,

452
00:28:21,560 --> 00:28:24,920
και θα απαντήσουμε στην ερώτηση,
ποιο είναι καλύτερο;