‎นี่คือดาวเคราะห์ของเรา
‎ดาวเคราะห์โลก
‎ดาวเคราะห์ที่ฉันยืนอยู่
‎ถ้าไม่ได้กำลังบิน
‎หรือตกจากตึกสูง
‎คุณก็น่าจะยืนอยู่บนโลก
‎นี่คือเรื่องราวอันน่าทึ่ง ‎ว่ามนุษยชาติเปลี่ยนแปลงโลก
‎จากการที่มีแต่ธรรมชาติไร้สาระ
‎มาเป็นของทันสมัยอย่างนี้ได้อย่างไร
‎ซึ่งทำโดยใช้เพียงแค่สองมือคู่นี้
‎ความคิดจินตนาการ
‎เครื่องมือ กระแสไฟฟ้า และอินเทอร์เน็ต
‎นี่คือการเดินทางที่จะพาฉันไปทุกมุมโลก
‎ตามที่เงินและข้อจำกัดช่วงโควิดจะอำนวย
‎ใกล้ชิดกับความสำเร็จ ‎ที่น่าตื่นตาของสปีชีส์เรา
‎(โรงละครไลเซียม)
‎และฉันจะได้ถามคำถาม…
‎คุณเป็นใครคะ
‎นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ คนปราดเปรื่อง
‎ที่จะช่วยฉันไขความลับของอารยธรรมมนุษย์
‎ทำไมคนถึงบอกว่าการสร้างพีระมิดเป็นปริศนา
‎ทั้งๆ ที่มันเป็นแค่อิฐก่อทรงสามเหลี่ยม
‎นี่ไม่ใช่แค่เรื่องดาวเคราะห์ของเรา
‎แต่เป็นเรื่องโลกของเราด้วย ‎หรือทั้งสองอย่าง
‎เดินทางกับฉัน ฟิโลมีนา คังค์
‎เพื่อสำรวจโลกที่เราร่วมกันสร้างขึ้น
‎ในรายการ มองโลกผ่านคังค์
‎(มองโลกผ่านคังค์)
‎(ตอนแรก: ปฐมกาล)
‎โลกใบนี้ไม่มีอารยธรรมมาหลายพันล้านปี
‎มีแค่พืช สัตว์และก๊าซที่ล่องลอยในอากาศ
‎คงเป็นภาพที่สวยดี แต่ก็น่าเบื่อด้วย
‎จนสิ่งมีชีวิตหนึ่งเข้ามาพลิกโฉมทุกสิ่ง
‎มนุษย์
‎มนุษย์ยุคแรกคล้ายเรามั้ย
‎มีเนื้อเหมือนอย่างเราๆ มั้ยคะ
‎คือว่า
‎เรียกกันอย่างเนื้อวัว เนื้อหมูมั้ย
‎เท่าที่ทราบ พวกเขาเหมือนเรา
‎(ดร. พอล บาห์น นักโบราณคดี)
‎แม้จะพบแค่โครงกระดูก ‎แต่กระดูกพวกเขาเหมือนเรา
‎เราสันนิษฐานว่ากระดูกมีเนื้อและหนังหุ้ม
‎คล้ายกับเรา แต่ไม่รู้ว่ามีชื่อเฉพาะ
‎ที่ใช้เรียกมั้ย
‎เรียกเนื้อเฉยๆ เหรอคะ
‎น่าจะเป็นอย่างนั้นครับ
‎แต่คิดชื่อเฉพาะ
‎มาเรียกเนื้อมนุษย์น่าจะยาก
‎"เคื้อ"
‎เราชอบคิดว่ามนุษย์ยุคแรกโง่
‎เพราะคิ้วดกหนาและส่งเสียงฮึ่มๆ
‎แต่แท้จริงแล้ว พวกเขาเป็นนักประดิษฐ์
‎เป็นพวกแรกที่ใช้เครื่องมือ
‎ซึ่งเป็นสิ่งที่คนส่วนใหญ่ลืมเลือนไปแล้ว
‎เราถึงต้องการความช่วยเหลือจากคนแท้ๆ
‎มนุษย์ยุคแรกสร้างเครื่องมือ ‎ขณะเดินสี่ขาได้ยังไงคะ
‎เราไม่คิดว่าพวกเขาเดินสี่ขานานนัก
‎ค่อนข้างมั่นใจว่าเดินตัวตรง
‎มาอย่างน้อยๆ สองล้านปี
‎ก็คือใช้ขาหน้าสร้างเครื่องมือ
‎หรือขาหลังคะ
‎มนุษย์น่าจะไม่ถนัด
‎ใช้เท้าสร้างสรรค์อะไร
‎ดังนั้น ก็คงใช้ขาหน้าสร้างเครื่องมือแหละ
‎นั่นสินะ หรือก็คือใช้ขาคู่แรกใช่มั้ยคะ
‎ใช่ คิดว่าต้องใช้ขาคู่แรกสร้างเครื่องมือ
‎ที่ทุกวันนี้เราเรียกว่ามือกับแขน
‎สิ่งหนึ่งที่มนุษย์คิดค้นคือไฟ
‎ให้มองเห็นยามกลางคืน ให้ความอบอุ่น
‎และยืดชีวิตน่าเบื่อให้ยาวขึ้นอย่างน่าเศร้า
‎แต่พวกเขาต้องคิดค้นสิ่งอื่น ‎มาฆ่าเวลายามบ่ายด้วย
‎สิ่งที่ว่านั้นคือศิลปะ
‎ฉันไม่ได้หลงทางเข้าถ้ำ ‎หรือเป็นมนุษย์หมาป่าหรอกนะ
‎แต่เพราะโปรดิวเซอร์รายการขอให้เข้ามา
‎ดูงานศิลปะบนผนังถ้ำ
‎ภาพเขียนผนังถ้ำอย่างนี้
‎คือหลักฐานชิ้นแรกๆ ‎ที่แสดงถึงอารยธรรมบนโลก
‎ยังไม่หมดเพียงเท่านี้
‎ศิลปินยุคแรกๆ ‎เริ่มต้นด้วยการวาดสิ่งใกล้ตัว
‎เช่นฝ่ามือตัวเอง
‎ก่อนจะขยับไปเล่าเรื่องราว
‎แรกๆ ก็ยังน่าเบื่อ เช่นเล่าว่าวัวยืนนิ่งๆ
‎แต่ไม่นาน ก็เริ่มสร้างสรรค์ฉากต่อสู้แบบนี้
‎คนปะทะวัวแบบภาพสองมิติ
‎สำหรับมนุษย์ถ้ำ เรื่องนี้สนุก
‎ไม่แพ้ เร็ว แรงทะลุนรก เจ็ด
‎มีภาพเขียนไหน ‎เอาไปดัดแปลงเป็นหนังแล้วบ้าง
‎แต่คงขอลิขสิทธิ์ไม่ได้ใช่ไหมคะ
‎ภาพยนตร์ได้รับความนิยมทีหลัง
‎การเสื่อมของภาพวาดผนัง
‎ไม่มีภาพเขียนที่ทำให้คนแบบว่า
‎"พระเจ้า เรื่องนี้สุดยอด
‎ต้องให้สตีเวน สปีลเบิร์กเอาไปสร้าง" เหรอ
‎คงยากที่จะสร้างหนังชั่วโมงครึ่ง
‎จากภาพบนผนังถ้ำสั้นๆ
‎บางคนเชื่อว่าภาพโหดร้ายพวกนี้เป็นพิธีกรรม
‎เพื่อความโชคดีในการต่อสู้ที่จะมาถึง
‎ไม่รู้ทำไมมนุษย์ถึงทำสงครามกับวัว
‎น่าเศร้า คงไม่มีวันรู้ด้วย
‎เราคงไม่มีวันรู้ ‎ชื่อศิลปินหรือวัวอีกต่างหาก
‎เพราะคนที่วาดภาพนี้น่าจะเสียชีวิตไปแล้ว
‎การต้องล่าสัตว์ทุกวันลำบากจริงๆ
‎จนกระทั่งมีคนเสนอไอเดียการกินพืช
‎ที่ไม่ต้องเปลืองแรงจับ เพราะวิ่งหนีไม่ได้
‎ความเกียจคร้านนี้ ‎คือสาเหตุการคิดค้นการปลูกพืช
‎เป็นความก้าวหน้าครั้งใหญ่และเป็นอันตราย
‎เพราะคุณอาจเผลอล้มใส่อุปกรณ์ต่างๆ
‎ที่กองอยู่บนพื้นได้
‎ชาวไร่ชาวนายุคแรก ‎ปลูกข้าวสาลี หัดทำขนมปัง
‎ทั้งยังปลูกข้าวบาร์เลย์ ถั่วนานาชนิด
‎เพื่อทำเบอร์เกอร์วีแกน
‎มากินกับขนมปัง
‎แต่โชคดีที่ไม่ต้องทำถึงขั้นนั้น
‎พวกเขายังคิดค้นสิ่งนี้ รั้วรอบ
‎เครื่องจักรไม้สุดไฮเทคที่ใช้กักสัตว์
‎มนุษย์ลิดรอนเสรีภาพ ‎แกะ ไก่ และแพะอย่างรวดเร็ว
‎รวมถึงศัตรูตัวฉกาจ พวกวัว
‎ฟาร์มเป็นเหมือนสวนสัตว์
‎ยกเว้นแต่ว่าที่สวนสัตว์ ‎คุณจิ้มเลือกสัตว์ที่ถูกใจ
‎เอามาฆ่ากินไม่ได้
‎นอกจากสวนสัตว์นั้นมีปัญหาการเงิน
‎และเจ้าของหมดหวังแล้ว
‎ตัวไหนกินหรือขี่ไม่ได้ ‎มนุษย์ก็เปลี่ยนเป็นสัตว์เลี้ยง
‎ถ้าหากพวกมันน่ารัก
‎มนุษย์ยุคแรกเลี้ยงหมาเพื่อเป็นเพื่อนคู่กาย
‎และเลี้ยงแมวไว้ทำอะไรก็ไม่รู้
‎นี่เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ‎ที่ชีวิตมนุษย์สะดวกสบาย
‎ได้อาศัยอยู่ตามบ้านเรือน
‎ที่ไม่นานก็แผ่ขยายเป็นเมือง
‎เหลือเชื่อฉันเดินผ่านซาก
‎ของเมืองแรก เปล่าเลย
‎ซากนั่นอยู่อิรัก ‎ที่ห่างไปหลายไมล์และอันตราย
‎แต่ซากเมืองแห่งแรกหน้าตาคล้ายกัน
‎ดูไม่รู้หรอกว่าฉันไม่ได้ไป
‎ถ้าฉันไม่ได้เผลอหลุดปาก
‎ทุกวันนี้ มันเป็นแค่เศษอิฐและฝุ่น
‎แต่ถ้าใช้คอมพิวเตอร์จำลองสภาพสมัยรุ่งเรือง
‎ผลที่ออกมานั้น ตื่นตาตื่นใจที่สุด
‎อารยธรรมถือกำเนิดแล้ว
‎ใครเป็นคนคิดค้นอารยธรรมคะ
‎อารยธรรมไม่ใช่สิ่งที่…
‎(ศ. จิม อัล-คาลิลิ อาจารย์พีอีเอส)
‎ถูกคิดค้นขึ้นหรือเกิดขึ้นกะทันหัน
‎อารยธรรมที่เราพูดถึง ‎คือเมื่อมนุษย์เริ่มการเกษตร
‎เริ่มสร้างเมือง
‎บัญญัติกฎหมาย
‎ซึ่งค่อยๆ เกิดขึ้น
‎ในที่ต่างๆ ทั่วโลก ไม่ได้จู่ๆ คิดขึ้น
‎ไม่ใช่ฝีมือคนนิรนามแค่คนเดียวเหรอคะ
‎ไม่ใช่
‎เพราะเราไม่ควรยอมเขาถ้าเป็นอย่างนั้น
‎หมายถึงเราไม่ควร…
‎ถ้าเป็นชายนิรนามคนหนึ่งน่ะ
‎มันค่อนข้างน่าสงสัย ถูกมั้ย
‎อารยธรรมคิดค้นขึ้นที่เมโสโปเตเมีย
‎โดยคนหรือกลุ่มคนไม่ทราบชื่อ
‎แต่ไม่ว่าจะเป็นใคร พวกเขาล้ำสมัยมาก
‎คนเมโสโปเตเมียมีอะไรเหมือนกับเราบ้างมั้ยคะ
‎- มีสิ ‎- เช่นอะไร
‎อาวุธ, อัญมณี, โบสถ์วิหาร, สัตว์
‎เปล่าค่ะ ฉันหมายถึงมือเท้า ขนคิ้ว
‎- มีสิ มี ‎- เหรอคะ
‎มีอวัยวะ, รูทวาร,
‎รยางค์ที่ใช้งาน,
‎อวัยวะภายนอกและภายใน
‎แสดงว่ามีรูทวารเท่ากับเราถูกมั้ย
‎ข้อมูลวิทยาศาสตร์เท่าที่ยืนยันตอนนี้คือใช่
‎และแอปสุดเลิศที่สุดแอปหนึ่ง
‎คือสิ่งที่เรายังใช้กันในปัจจุบัน
‎วงกลม
‎คุณอาจจะคิดว่าวงล้อเป็นสิ่งที่ซับซ้อน
‎แต่วิธีการทำงานของมันนั้นเรียบง่าย
‎วงกลมตรงนี้ หมุนรอบปุ่มนูนตรงกลาง
‎รอบนอกวงล้อจะกดอัดไปกับพื้น
‎แรงดันจะผลักให้พื้นโลกห่างออกจากคุณ
‎ทำให้ดูคล้ายกับคุณเคลื่อนที่ไปข้างหน้า
‎ซึ่งก็น่าทึ่งมาก เพราะเคลื่อนไปจริงๆ
‎(เมโสโปเตเมีย)
‎วงล้อช่วยให้คนเดินทางค้าขาย
‎แต่ก่อนอื่น ก็ต้องนับทรัพย์สินของตนก่อน
‎ซึ่งนำไปสู่ ‎การประดิษฐ์คณิตศาสตร์ที่น่าเศร้า
‎พูดถึงคณิตและตัวเลข
‎ตัวเลขยุคโบราณมีค่าน้อยกว่ายุคปัจจุบัน
‎หรือมีค่าเท่ากันแต่มีมากกว่าคะ
‎ตัวเลขมีค่าเท่าเดิมกับที่เป็นในยุคโบราณ
‎ผู้คนยังต้องนับสิ่งต่างๆ
‎แล้วตัวเลขสมัยนั้นเหมือนสมัยนี้มั้ย
‎หนึ่งถึงเจ็ดร้อย
‎และสูงสุดแค่เจ็ดร้อย
‎เจ็ดร้อยไม่ใช่เลขสูงสุด
‎คุณจะนับถึงเลขไหนก็ได้
‎ไม่ค่ะ ฉันเจอมาในยูทูบ
‎พอถึงเจ็ดร้อย เลขจะวนซ้ำ
‎แค่เปลี่ยนชื่อ หลอกให้เชื่อว่ายังเพิ่ม
‎ฉันส่งคลิปให้ดูมั้ย
‎เมื่อมีเลขเพิ่มขึ้น ‎แต่ไม่เพิ่มเกินเจ็ดร้อย
‎ผู้คนต้องการเครื่องช่วยนับ
‎ดังนั้นจึงเกิดสิ่งนี้
‎นี่คือลูกคิด
‎พอใช้ลูกคิด ‎บรรพบุรุษสามารถคำนวณทรัพย์สิน
‎และอีกไม่นาน ก็คิดค้นเงินขึ้นมา
‎ในรูปของเงินสด
‎คนโบราณคิดค้นหน่วยเงิน ‎เพื่อให้ชีวิตง่ายขึ้น
‎แต่เมื่อทำเช่นนั้น ก็คิดค้นทุนนิยมด้วย
‎ที่จะคร่าชีวิตทุกคน
‎โทษที นั่นไม่ใช่คำถาม ‎แค่อ่านเจอในทวิตเตอร์
‎หลังปราบตัวเลขสำเร็จ
‎มนุษยชาติหันไปหา ‎สิ่งที่น่าเบื่อเสียยิ่งกว่า
‎ด้วยการประดิษฐ์การเขียน
‎การประดิษฐ์การเขียน ‎คือพัฒนาการสำคัญมั้ยคะ
‎หรือเป็นแค่ความสำเร็จวูบวาบ ‎แบบเพลงแรปเมทัล
‎ผมคิดว่าพอมีการเขียน
‎เกิดขึ้นมาบนโลกนี้ มันก็ไม่อาจหยุดได้อีก
‎ยิ่งใหญ่กว่าเพลงแรปเมทัลว่างั้น
‎- ใหญ่กว่า ‎- ค่ะ
‎เพลงแนวเอซิดแจ๊สล่ะ
‎ก็ยังให้การเขียนเหนือกว่า
‎ไม่ คุณคิดยังไงกับเอซิดแจ๊ส
‎นี่คืออะไร
‎แบบจำลอง ไม่ใช่ของจริง
‎จำลองแผ่นดินเหนียวเมโสโปเตเมีย
‎และอักษรลิ่ม
‎การเขียนครั้งแรกในโลก ‎เขียนบนแผ่นดินเหนียว
‎ดูแล้วเป็นหนังสือที่หน้าปกไม่ผ่าน
‎คงเปิดตามปกติไม่ได้ด้วยซ้ำ
‎คุณเป็นพวกตัดสินจากหน้าปกเหรอ
‎ถูกต้องเลย
‎เป็นมุมมองที่ตื้นเขินและน่าเศร้า
‎ถ้ามีคนตะโกนอ่านดังๆ ‎จะถือเป็นหนังสือเสียงเล่มแรกมั้ย
‎ไม่
‎การเขียนเปลี่ยนโลก
‎จู่ๆ ความคิดก็ไม่ได้หายวับ
‎แค่เพราะอยู่ในหัวคนและตายไปพร้อมกัน
‎แต่เราสามารถเขียนความคิดลงไป
‎รอคอยให้คนอื่นมา
‎นำความคิดเข้าสมองตัวเอง
‎ด้วยการนำเข้าแบบไร้สายผ่านสายตา
‎น่าทึ่งมาก ถึงจะประดิษฐ์มานับพันๆ ปี
‎แต่การเขียนยังไม่สูญพันธุ์
‎ภายใต้คลิปวิดีโอที่เราดูออนไลน์
‎และตรงนี้คุณจะได้เห็นอีกภาษา
‎ที่ยังคงอยู่มาถึงปัจจุบัน อีโมจิ
‎หรือที่ชาวอียิปต์โบราณเรียก
‎ไฮโรกลิฟิกส์
‎เพื่อเล่าเรื่องราวผ่านทางตัวอักษรนี้
‎เนื้อเรื่องสอดคล้องกว่าการ์ตูนมาร์เวล
‎แต่แทนที่จะใช้ในที่ที่คนเป็นๆ หาอ่านง่ายๆ
‎การ์ตูนอียิปต์เหล่านี้วาดอยู่บนผนังสุสาน
‎เพื่อสร้างความบันเทิงให้คนตาย
‎ซึ่งสุสานพวกนี้ก็ตั้งอยู่ ‎ใต้สิ่งก่อสร้างชื่อดัง
‎และไร้ประโยชน์ที่สุดในประวัติศาสตร์
‎ฉันหมายถึงพีระมิด
‎เวลามองพีระมิด ยากนะที่จะไม่คิด
‎ว่ามันเป็นแค่สามเหลี่ยมใหญ่ๆ
‎ที่ฐานเป็นสี่เหลี่ยม
‎คงมีคำแทนรูปทรงนี้
‎แต่ไม่มีใครรู้เลย
‎เป็นหนึ่งในปริศนาของพีระมิด
‎ทำไมพีระมิดถึงหน้าตาแบบนี้
‎เพื่อกันไม่ให้คนไร้บ้านขึ้นไปนอนเหรอ
‎อียิปต์โบราณคงไม่มีคนไร้บ้าน
‎- เหรอคะ ‎- ไม่มี
‎ทุกคนคอยดูแลและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
‎ค่ะ คงดีเวลาเจอฝนด้วยมั้ง น้ำไม่ขัง
‎ชาวอียิปต์สร้างพีระมิดยังไงคะ
‎เริ่มจากข้างบนลงล่าง
‎หรือจากล่างขึ้นบน
‎ต้องเริ่มจากล่างขึ้นบน
‎ไม่มีทางสร้างจากบนลงล่างได้เด็ดขาด
‎ชาวอียิปต์เชื่อว่าสิ่งสำคัญที่สุด
‎ในชีวิตคือการตาย
‎และยิ่งเป็นคนสำคัญ พิธีศพยิ่งต้องซับซ้อน
‎กษัตริย์อียิปต์เรียกว่าฟาโรห์
‎เมื่อสวรรคต
‎ฟาโรห์จะกลายเป็นมัมมี่เหมือนในสกูบี้ดู
‎คนอียิปต์หมกมุ่นกับคนตายใช่มั้ย
‎แต่ตอนนี้ก็ตายกันหมดแล้ว ‎คุณว่าเขายังคิดแบบเดิมรึเปล่า
‎คนอียิปต์โบราณไม่ได้หมกมุ่นกับคนตาย
‎แต่หมกมุ่นกับชีวิตต่างหาก
‎อยากมีชีวิตและได้เครื่องรับประกัน
‎ว่าเมื่อตายแล้วจะได้กลับมามีชีวิต
‎ถึงได้มีการทำมัมมี่
‎แล้วมัมมี่ทำยังไง
‎เล่าขั้นตอนให้ฟังหน่อย
‎วางศพผู้เสียชีวิตบนโต๊ะ
‎ทำความสะอาด และเริ่มด้วยการนำสมองออก
‎ผ่ากลางลำตัว
‎และนำอวัยวะที่น่าจะเน่าออก
‎พอกด้วยเกลือให้แห้ง
‎พันด้วยผ้าพันแผล แล้วก็ได้ออกมาเป็นมัมมี่
‎อารมณ์แบบเข้าสปา
‎อย่างกวินเน็ธ พัลโทรว์สินะ
‎มัมมี่เคยปั่นจักรยานมั้ย
‎เท่าที่ทราบก็ไม่เคย
‎ชาวอียิปต์โบราณไม่มีจักรยาน
‎- นั่นสินะ ‎- ถนนก็ไม่มี
‎เลยไม่มีทางมีจักรยานเพราะจะขี่ไม่ได้
‎นี่ถามไปทำไมนะ
‎นึกเรื่องอื่นไม่ออกแล้ว
‎ฟาโรห์แห่งอียิปต์ทิ้งวิหารและสุสานไว้ ‎เป็นมรดกโลก
‎แต่ข้ามน้ำข้ามทะเลไป เราจะเจอ ‎จักรวรรดิที่น่าประทับใจอีกแห่ง
‎กรีซ ประเทศนะ ไม่ใช่ละครเพลง
‎คือแหล่งกำเนิดอารยธรรม
‎ชาวกรีกโบราณคิดค้นหลายอย่างที่เรายังใช้
‎เช่นยาและมะกอก
‎และหลายสิ่งที่สูญพันธุ์แล้ว ‎เช่นประชาธิปไตยและเสากรีก
‎นอกจากซากที่น่าประทับใจ
‎ชาวกรีกยังพัฒนาวัฒนธรรมในรูปแบบโยเกิร์ต
‎และโรงละครชวนง่วงทุกรูปแบบ
‎ชาวกรีกชอบโศกนาฏกรรม
‎โศกนาฏกรรมจะมีเรื่องเศร้า
‎เช่นคนตาย หรือฆ่าตัวตาย
‎แต่โศกนาฏกรรมกรีกโบราณ ‎เกิดขึ้นเมื่อนานมาแล้ว
‎สิ่งที่เกิดขึ้นยังเศร้ารึเปล่า
‎ก็ยังเศร้า
‎โศกนาฏกรรมเล่าถึงเรื่องราวของมนุษย์…
‎(ดร. ลินด์เซย์ คู ‎อ. อาวุโสด้านภาษาและวรรณกรรมกรีกโบราณ)
‎ที่เราสามารถเข้าใจความรู้สึก
‎เรื่องมันนานมากๆ
‎ทำไมฉันถึงควรใส่ใจ
‎โศกนาฏกรรมคือเรื่องราวที่มนุษย์พบเจอ
‎ต่อให้เผอิญเพิ่งรู้วันนี้เองว่า
‎คุณฆ่าพ่อและแต่งกับแม่
‎คุณก็คงช็อกอย่างอีดิปัส
‎ฉันเป็นคนเย็นชามั้ง ฉันไม่สนคนกรีกโบราณ
‎น่าเสียดาย
‎- คุณล่ะ ‎- ฉันสนมากทีเดียว
‎มันคืองานของฉัน
‎พอล เพื่อนฉัน ‎แต่งเรื่องผู้ชายที่มีมันฝรั่ง
‎คาอยู่ในตัวหลังทำตามคำแนะนำผิดๆ
‎และแต่งในรูปแบบลิเมอริก
‎ไม่มีใครตาย แต่ฟังแล้วแสลงหู
‎อันนี้เป็นโศกนาฏกรรมมั้ย
‎หรือว่าต้องให้มันฝรั่งงอกแล้วฆ่าเขาตายก่อน
‎ฟังแล้วดูเป็นเหตุการณ์ที่โชคร้าย
‎แต่ไม่มั่นใจว่ามีลักษณะเหนือกาลเวลา
‎พอจะทำให้เป็นโศกนาฏกรรม
‎พอลบอกว่าเกิดขึ้นจริงด้วย
‎เห็นว่าเขาสนุกกับมันมาก
‎เขาสมควรได้ลาหยุด
‎ชาวกรีกสร้างละครสำหรับคนโง่ด้วย
‎ที่เรียกว่ากีฬา
‎พวกเขาริเริ่มโอลิมปิกโดยไม่ชวนประเทศอื่น
‎กรีกจะได้เป็นผู้ชนะ
‎ผู้เข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกยุคแรก ‎จะเปลือยทั้งตัว
‎ส่วนหนึ่งเพราะค่านิยมด้านร่างกายที่แข็งแรง
‎แต่หลักๆ แล้วเพราะว่าไม่มีผ้ายืด
‎ได้ยินว่ายุคแรกๆ ทุกคนแก้ผ้าแข่งโอลิมปิก
‎พวกเขาไม่สวมเสื้อผ้า
‎และมีบันทึกถึงภาพที่กระตุ้นกำหนัดด้วย
‎ตอนแข่งมวยปล้ำก็ต้องแกว่งไปมา
‎พวกเขาคงเห็นรูก้นคนแข่งด้วยสิ
‎เซนเซอร์สักนิดให้คนที่นั่งดูไม่ได้เหรอ
‎หาอะไรมาหุ้มไว้น่ะ
‎หรือขอให้คนดูปิดตาตอนมีคนโก้งโค้ง
‎มันคงจะไม่ได้ผล
‎แต่ก็จะเห็นรูก้นนะ
‎บางกรณีก็คงเห็น
‎ซูสไม่ว่าอะไรเหรอ
‎แต่มวยปล้ำชื่อดังที่สุดที่ชาวกรีกคิดค้น
‎คือการปลุกปล้ำความคิด
‎ปรัชญาคือการคิดเกี่ยวกับการคิด
‎ซึ่งฟังดูเปลืองเวลาและก็ใช่
‎ถึงนักปรัชญาอาจจะอ้างว่าเวลาที่เสียไป
‎ไม่มีมาแต่แรกก็ตาม
‎ตอนนั้นคุณอาจเลิกคุย
‎แล้วแกะถุงบิสกิตแทน
‎นี่คือบรรดานักปรัชญากรีกโบราณ ‎ไม่ใช่ตัวจริงนะ
‎เป็นผงไปหมดแล้ว
‎อาจจะเหลือฟันถ้าโชคดี
‎นี่เป็นแบบจำลองจากหิน
‎นักปรัชญากรีกคิดค้น ‎ทฤษฎีล้ำๆ เกี่ยวกับชีวิตบนโลก
‎เราถึงยังจดจำชื่อได้
‎ถึงแม้จะไม่มีผลงานใหม่เป็นชาติ
‎โสกราตีส
‎พีทาโกรัส
‎คนนี้
‎เขาน่ะ
‎นี่ก็เพลโต
‎อย่างที่เห็น แม้จะตายมาเป็นร้อยๆ ปี
‎เขาก็ยังไม่หยุดคิด
‎พัฒนาทฤษฎีฉลาดๆ ในหัว
‎ถ้าเราเอาไมค์จ่อสมองเขา
‎และฟังได้ก็ดีสิ แต่ทำไม่ได้
‎ต่อให้ได้ก็เป็นภาษากรีก
‎ซึ่งทีมโปรดักชันเราพูดไม่ได้
‎เพลโตส่งต่อความรู้มายังลูกศิษย์
‎ซึ่งกลายมาเป็นนักคิดผู้มีอิทธิพลคนหนึ่ง
‎แอริสตอเติล
‎แอริสตอเติลพูดเรื่องฉลาดๆ ไว้เยอะสินะ
‎โควตโปรดฉันคือ "จงเต้นเหมือนไม่มีใครมอง"
‎อันนี้จริงมาก ประยุกต์ใช้ได้หมด
‎บางครั้งฉันไม่มีความมั่นใจ
‎ถึงแม้จะวางท่าเป็นคนมั่นๆ
‎แต่เวลาที่เจอผู้เชี่ยวชาญ
‎ก็อดกังวลไม่ได้ว่าฉันดูเป็นคนไร้สมอง
‎แล้วพอคิดว่า "จงเต้นเหมือนไม่มีใครมอง"
‎มันก็ช่วยได้เยอะเลย
‎เป็นเหมือนของขวัญ
‎ทำไมแอริสตอเติลคิดอย่างนั้นคะ
‎ไม่ทราบมาก่อนว่าแอริสตอเติลพูด
‎เรื่องเต้นเหมือนไม่มีใครมอง
‎ฉันว่าเขาไม่ได้พูด
‎เขาพูดไม่ใช่เหรอ
‎ถ้าพูด ฉันก็ไม่เคยทราบ และไม่ทราบสาเหตุ
‎แต่คิดว่าไม่ใช่นะ
‎ถามว่ามีคำพูดคล้ายๆ กัน
‎เรื่องความมั่นใจในตัวเองมั้ย
‎ฉันว่าก็ไม่มี
‎อ้อ
‎โอเค
‎ผู้เชี่ยวชาญอาจแย้งเรื่องสิ่งที่พูด
‎แต่ไม่ต้องสงสัย ‎นักบุกเบิกกรีกเปลี่ยนวิธีคิดเรา
‎นักปรัชญาเคยคิดเรื่องใหญ่หลวง
‎จนสมองแตกมั้ย
‎เท่าที่รู้ก็ไม่
‎รู้รึเปล่าสมองคนมีแต่ท่อ
‎- นักปรัชญา… ‎- ไม่รู้
‎- ไม่รู้เหรอ ‎- ไม่รู้
‎สมองคนเรามีแต่ท่อ
‎นักปรัชญาเกิดความคิด
‎และพยายามผลักดันมันผ่านท่อต่างๆ
‎เวลามีความคิดใหญ่ๆ เราสมควรต้องแตกมัน
‎เป็นความคิดเล็กๆ ขนาดเท่าถั่ว
‎แล้วส่งต่อไปเร็วๆ
‎หรือกัดฟันยัดมันผ่านท่อจิตใจ
‎เป็นก้อนใหญ่
‎กัดฟันแล้วภาวนาให้รอด
‎เป็นวิธีอธิบาย
‎แนวคิดสองแนวในวงปรัชญาที่น่าสนใจ
‎ทางหนึ่งเน้นการวิเคราะห์
‎ตัดแบ่งปัญหาให้กลายเป็นส่วนย่อยๆ
‎- เท่าถั่ว ‎- อีกอันคือแนวสังเคราะห์
‎ที่เน้นการมองภาพรวม
‎ดังนั้น การเปรียบของคุณ
‎เป็นวิธีนำเสนอที่น่าสนใจ
‎ถึงปรัชญาปัจจุบันที่แบ่งเป็นสองแขนง
‎ดีใช่มั้ย
‎- ยอดเยี่ยม ‎- แจ๋ว
‎ระหว่างนั้น อารยธรรมกรีกโบราณ ‎เผยแพร่ไปทั่วโลก
‎ด้วยฝีมือของผู้นี้ อเล็กซานเดอร์มหาราช
‎อเล็กซานเดอร์มหาราช ‎เป็นกษัตริย์ตอนอายุ 20
‎ยกทัพตีเมืองไปทั่วแดนตะวันออกกลาง
‎ครองจักรวรรดิที่ลากยาวจากกรีกไปจรดอินเดีย
‎ตอนมีอายุ 30
‎ผมเขาเป็นยังไงเหรอ
‎ฉันไม่ทราบ
‎อเล็กซานเดอร์ไม่ใช่ ‎คนดังที่มีจักรวรรดิคนเดียว
‎จิ๋นซีฮ่องเต้ก็รวมดินแดนแผ่นดินจีน
‎เป็นตัวการ์ตูนแรกที่มีจักรวรรดิของตน
‎และสร้างกำแพงเมืองจีน
‎ว่ากันว่ากำแพงเมืองจีนคือสิ่งก่อสร้างเดียว
‎ที่ได้ยินจากอวกาศ
‎(จอห์น แมน นักประวัติศาสตร์)
‎คุณไม่ได้ยินหรอกนะ
‎เขาว่ากันว่าเห็นได้จากอวกาศ
‎แต่ไม่จริง
‎- คนจีนลอง… ‎- ไม่เห็นเหรอ
‎นักบินอวกาศชาวจีนลองแล้ว แต่มองไม่เห็น
‎- มองไม่เห็น ‎- ไม่เห็น
‎เป็นกำแพงล่องหน แบบสนามพลัง
‎ล่องหนแค่เวลามองจากอวกาศ
‎แต่อยู่บนพื้นโลกมองเห็น
‎พิลึกมาก ว่าไหมคะ
‎เป็นปริศนาหลักอีกเรื่องมั้ย
‎เรารู้รึเปล่าว่าจีนมีหลังคามั้ย
‎มีหลังคาเมืองจีนรึเปล่า
‎ไม่มีหลังคาเมืองจีน
‎จักรวรรดิจีนมีความคิดสร้างสรรค์
‎และความคิดปรัชญาล้นปรี่
‎อย่างที่ปรากฏในเอกสารเมื่อหลายร้อยปี
‎ก่อนหน้าการปล่อยเพลงชาติเบลเยียมแนวเทคโน
‎"พัมป์อัปเดอะแจม"
‎ชาวกรีกและจีนมีจักรวรรดิของตัวเอง
‎แต่คำว่า "จักรวรรดิ"
‎ทำให้นึกถึงสตาร์ วอร์ส
‎หรือโรม
‎นี่คือประวัติศาสตร์ ก็ต้องโรม
‎จักรวรรดิที่ผงาดขึ้น ‎โดยมีจูเลียส ซีซาร์ปกครอง
‎โรมันชื่อฉาวจนโปลันสกีมารับไม้ต่อ
‎หนึ่งในเหตุผลที่เรายังรู้จักชาวโรมัน
‎คือวิกิพีเดีย
‎และที่วิกิพีเดียรู้เรื่องชาวโรมันเยอะ
‎เป็นเพราะปอมเปอี
‎ปอมเปอีทันสมัยมาก มีภูเขาไฟส่วนตัว
‎ซึ่งละตินคือ "ภูเขาพิโรธ"
‎มนุษย์กับภูเขาไฟอยู่กันอย่างสงบสุขหลายปี
‎จนกระทั่งวันหนึ่งที่ผิดใจ และภูเขาไฟเลือก
‎กลบฝังปอมเปอีด้วยเถ้าถ่านหนาๆ
‎ทุกคนแข็งค้างกับที่
‎ราวกับมีคนมาหยุดเวลา
‎ปล่อยฝุ่นผงปลิวว่อน
‎ซึ่งมีฤทธิ์ถึงตาย แต่ถ้ามองในแง่ดี
‎นักโบราณคดีได้ขุมทรัพย์แหล่งข้อมูล
‎เรื่องการใช้ชีวิตยุคนั้น
‎เพราะมีภูเขาไฟ เรารู้ว่าชาวโรมันมีผิวสีเทา
‎ศีรษะล้านเลี่ยน ใช้เวลานอนกับพื้น
‎ภายในบ้านฝุ่นเขรอะ
‎แต่มันยังรักษาสภาพชีวิตที่ล้ำสมัยอีกด้วย
‎มีเครื่องอำนวยความสะดวก ‎เช่นระบบประปาในบ้าน การลงลิ้น
‎จักรวรรดิโรมันล้ำสมัยมาก
‎ผู้คนเห็นชาวโรมันคิดค้นหลายสิ่ง
‎แต่บางทีก็แค่ปรับปรุงสิ่งที่ชาติอื่นทำไว้
‎ฉันจะพูดชื่อให้คุณบอกว่าชาวโรมันคิดค้น
‎หรือปรับปรุงนะ
‎คิดค้นหรือปรับปรุง
‎ทดสอบผมเลย
‎- ระบบความร้อนใต้พื้น ‎- คิดค้น
‎ปิ๊งป่อง
‎- ปฏิทิน ‎- ปรับปรุง
‎คุณเอ๋อ
‎ห้ามตอบข้อถัดไป
‎ถนน
‎ไม่ใช่ คนเปอร์เซียสร้างถนน
‎คนอื่นๆ อีกหลายชาติก็รู้จักถนน
‎คุณเอ๋อไง ตอบข้อนี้ไม่ได้
‎- จริงด้วย ‎- คอนกรีต
‎- คิดค้น ‎- ปิ๊งป่อง
‎ตัวอักษร
‎ไม่ได้คิดค้นแน่นอน
‎และคงไม่ได้ปรับปรุงด้วย
‎- ออกแนว… ‎- เลือกสักทาง
‎- ต้องเลือกเหรอ ‎- ค่ะ
‎- ปรับปรุงก็ไม่ถูก… ‎- ปิ๊งป่อง
‎- ฟอกสีก้น ‎- อะไรนะ
‎ฟอกสีก้น
‎ฟอกสีก้น…
‎- นึกไม่ออกเลยว่าทางไหน ‎- ลองเดาดู
‎- คืออะไรยังไม่รู้ ‎- ฟอกสีก้น
‎- จริงเหรอ ‎- ใช่ ให้ขาวขึ้น
‎บ้านผมไม่เห็นจะมี
‎แต่ไม่รู้จริงๆ ว่าจะทางไหน ขอผ่าน
‎คิดค้น ปรับปรุง ผ่านไม่ได้
‎- ฟอกสีเหรอ ‎- ใช่
‎ฟอกสีรูก้น
‎เอาละ งั้นคิดค้น แต่ว่า…
‎แค่ไม่กี่แสนปีก่อนนี้เอง
‎มนุษย์อาศัยในถ้ำอย่างสัตว์
‎แต่หลังมีการประดิษฐ์เทคโนโลยี ‎และพัฒนาวัฒนธรรม
‎เราอาศัยในเมืองอย่างคน
‎พอมาดูโรมันโบราณ
‎เราคงพอจะยกโทษให้บรรพบุรุษที่กระหยิ่มใจ
‎เหมือนเจมส์ คอร์เดน
‎แต่จักรวรรดิโรมันไม่รู้เลย
‎มันจะได้เจอกับ ‎เรื่องท้าทายสุดหิน คนรักสันติ
‎พระเยซูคริสต์
‎ฉายา "บุตรแห่งพระเจ้า"
‎ตอนต่อไป เราจะดูการเผยแผ่ศาสนา
‎ที่คล้ายๆ กับมีม ‎แต่มาพร้อมเสื้อผ้าและวิถีชีวิต
‎และสุดยอดหนังสือสองเล่มในประวัติศาสตร์
‎คัมภีร์ไบเบิลและอัลกุรอาน
‎และตอบคำถามเสียทีว่า เล่มไหนเจ๋งสุด
‎คำบรรยายโดย พรพรรณ มุกนพรัตน์