To jest nasza planeta. Ziemia.
To planeta, na której dosłownie teraz przebywam.
I jeśli nie oglądasz tego podczas lotu lub spadając z budynku,
pewnie też na niej jesteś.
To niesamowita opowieść o tym, jak ludzie przekształcili ten świat
z bezsensownej natury, takiej jak ta,
w nowoczesność, taką jak ta.
I o tym, że zrobili to, jedynie korzystając z rąk,
wyobraźni, ale też narzędzi, energii elektrycznej oraz Internetu.
Ta podróż zabierze mnie do każdego zakątka globu,
jeśli pozwolą na to pieniądze i ograniczenia pandemiczne.
Zobaczę kilka najcudowniejszych osiągnięć naszego gatunku.
KRÓL LEW
I będę zadawać pytania…
Kim pani jest?
…czołowym naukowcom, spryciarzom i ekspertom,
którzy pomogą mi wejrzeć w tajemnicę ludzkiej cywilizacji.
Dlaczego mówi się, że budowanie piramid to tajemnica,
skoro są to po prostu duże cegły w trójkącie?
To nie tylko historia planety, na której żyjemy.
To też opowieść o świecie, w którym żyjemy.
Więc dołącz do mnie, Philomeny Cunk,
by przyjrzeć się światu, który razem zbudowaliśmy.
Zapraszam na program Świat oczami Cunk.
ŚWIAT OCZAMI CUNK
ODCINEK 1: NA POCZĄTKU BYŁO…
Przez miliardy lat na ziemi nie było cywilizacji.
Tylko zwierzęta, rośliny i mieszające się gazy.
Musiało być pięknie, ale też nudno.
Aż pojawiło się stworzenie, które wszystko zmieniło: człowiek.
Czy człowiek pierwotny był do nas podobny? Zrobiony z tego samego rodzaju mięsa?
Czy można mu nadać nazwę handlową, tak jak mamy dziś wołowinę?
Możemy powiedzieć, był zrobiony z tego, co my.
Posiadamy tylko jego kości, ale są one dokładnie takie jak nasze.
Możemy przypuszczać, że otaczało je ciało takie jak nasze.
Ale nie wiem, czy można mu nadać nazwę handlową.
- Czyli było to po prostu ciało? - Tak myślę.
Ciężko byłoby wymyślić nazwę handlową dla mięsa ludzkiego, prawda?
Horfe?
Zakładamy, że pierwsi ludzie byli głupi, bo mieli duże brwi i nie mówili.
Ale to byli też pierwsi wynalazcy.
Jako pierwsi używali narzędzi,
czego większość współczesnych ludzi nie umie,
dlatego potrzebują prawdziwego człowieka.
Jak pierwsi ludzie wytwarzali narzędzia, skoro chodzili na czworakach?
Poruszanie się na czworakach raczej nie trwało zbyt długo.
Ludzie zaczęli chodzić prosto jakieś dwa miliony lat temu.
Robili narzędzia przednimi czy tylnymi nogami?
Nie sądzę, że ludzie robili coś dobrze stopami.
Więc raczej wytwarzali narzędzia przednimi kończynami.
Jeśli nazwiemy je nogami, były to „górne nogi”.
Tak, na pewno używali „górnych nóg” do robienia narzędzi.
Dziś mówimy na to „ramiona” lub „ręce”.
Na pewno wynaleźli ogień,
który pozwalał im widzieć w nocy i utrzymywał ciepło,
tragicznie przedłużając ich i tak już nudne życie.
Musieli wymyślić sobie zajęcie na długie, nudne wieczory.
Tym zajęciem była sztuka.
Wchodzę do jaskini nie przez pomyłkę, nie jestem też wilkiem.
Producenci poprosili mnie, bym tu weszła
i pokazała malarstwo jaskiniowe.
Takie malarstwo naskalne
to jeden z pierwszych przykładów cywilizacji na ziemi.
Nie martwcie się, będzie tylko lepiej.
Pierwsi artyści jaskiniowi malowali, cokolwiek mieli pod ręką,
na przykład własne dłonie.
Potem rozwinęli to w historie.
Początkowo były to nudne historie o nieruchomych krowach.
Ale wkrótce zaczęli tworzyć szaleńcze sceny walki, takie jak ta:
Ludzkość przeciw krowom, 2D.
Dla jaskiniowca był to tak ekscytujące jak Szybcy i wściekli.
Czy malarstwo naskalne doczekało się adaptacji filmowej?
I tak nie byłoby jak nabyć do niego praw.
Filmowanie narodziło się dużo później niż koniec malowideł naskalnych.
Nie ma więc żadnej olśniewającej ściany z niewiarygodną historią
godną uwagi Stevena Spielberga?
Trudno byłoby wymyślić półtoragodzinną historię
na podstawie tylko jednego malowidła.
Niektórzy uważają, że te brutalne obrazy to akt religijny
mający przynieść szczęście w nadchodzących bitwach.
Nie wiemy, czemu ludzkość toczyła wojnę z krowami
i nigdy się tego nie dowiemy.
Pewnie nigdy nie poznamy nawet imienia artysty ani tych krów,
bo ktokolwiek to namalował, już nie żyje.
Codzienne polowanie na zwierzęta było udręką,
póki ktoś nie wpadł na pomysł, by jeść też rośliny,
które było łatwiej złapać, bo nie uciekały.
Ten prosty akt lenistwa doprowadził do wynalezienia rolnictwa,
ogromnego skoku naprzód, ale skoku niebezpiecznego,
bo można było nadziać się na leżące narzędzia rolnicze.
Pierwsi rolnicy uprawiali pszenicę i nauczyli się piec chleb.
Uprawiali także jęczmień, groszek i soczewicę,
więc byli w stanie zrobić znośnego wegańskiego burgera.
Ale na szczęście nie musieli.
Wymyślili bowiem ogrodzenie;
zaawansowaną technicznie drewnianą maszynę do trzymania zwierząt.
Ludzie szybko zniewolili owce, kury, kozy
oraz krowy - swojego największego wroga.
Farmy stały się bardzo podobne do ogrodów zoologicznych,
ale w zoo nie można zjeść zwierzęcia, które ci się podoba.
Chyba że zoo ma problemy finansowe,
a właściciel stracił wszelką nadzieję.
Osobniki, których nie można było jeść ani ujeżdżać,
człowiek zamienił w zwierzęta domowe.
Ludzie pierwotni udomowili psy do towarzystwa.
A koty do czegokolwiek.
Pierwszy raz w historii można było określić życie jako przytulne.
Ludzie mieszkali w normalnych domach, które wkrótce rozrosły się w miasta.
Możecie pomyśleć, że znajduję się w ruinach pierwszego w historii miasta,
ale ono znajduje się w Iraku, gdzie jest cholernie niebezpiecznie.
Ale jego ruiny są bardzo podobne do tych,
więc trudno się domyślić, że to inne miasto.
Dziś to tylko ponura kupa cegieł i kurzu.
Ale jeśli użyjemy komputera do symulacji przeszłego wyglądu,
widok zapiera dech w piersiach.
To początki cywilizacji.
Kto wynalazł cywilizację?
Cywilizacji nie wynaleziono,
nie zaczęła się ona nagle.
Cywilizacja zaczęła się, gdy ludzie zaczęli uprawiać ziemię,
rozpoczęli budowę miast i tworzenie praw.
Nie wynaleziono tego nagle,
ale działo się to powoli w różnych częściach świata.
Więc to nie był tylko jeden człowiek, który chciał pozostać anonimowy?
Nie.
Gdyby tak było, nie powinniśmy się z tym zgodzić.
Zgodzić się z czym?
Gdyby to był jeden anonimowy człowiek,
byłoby w tym coś podejrzanego, prawda?
Zatem nieznani ludzie lub człowiek
wynaleźli cywilizację w Mezopotamii.
Ktokolwiek to zrobił, wyprzedzał swoje czasy.
Czy mieszkańcy Mezopotamii mieli takie same rzeczy jak my dziś?
- Tak. - Jakiś przykład?
Broń, biżuteria, świątynie, zwierzęta.
Prawda, ale miałam na myśli coś w stylu stóp i brwi.
- Tak. - Doprawdy?
Mieli w ciele organy, otwory, różne fragmenty
na zewnątrz i wewnątrz.
Czyli mieli tę samą liczbę otworów?
Tak, nauka tak przynajmniej potwierdza.
Absolutnie przełomowe, najbardziej znaczące i używane do dziś
jest koło.
Koła mogą wydawać się ludziom skomplikowane,
ale działają w bardzo prosty sposób.
Okrągła część koła obraca się wokół wystającego kawałka w środku,
a potem, gdy koło naciska na ziemię,
nacisk toczy całą planetę do tyłu, odsuwa ją od was,
dając wam wrażenie, że posuwacie się do przodu,
co tak naprawdę się dzieje i to jest niewiarygodne.
Koło pozwoliło ludziom podróżować i handlować,
ale najpierw musieli policzyć, ile rzeczy posiadali.
Doprowadziło to do tragicznego wynalazku: matematyki.
Porozmawiajmy o matematyce i liczbach.
Czy w starożytności liczby miały taką samą wartość, co teraz?
W starożytności liczby miały tę samą wartość.
Wtedy ludzie też potrzebowali liczyć.
A czy mieli tę samą ilość liczb?
Na przykład od 1 do 700, gdzie 700 to największa liczba?
To nigdy nie była największa liczba. Można liczyć, do ilu się chce.
Nie, widziałam program na YouTube. Po 700 liczby się powtarzają.
Mają po prostu inne nazwy, byśmy myśleli, że wzrastają.
Mam wysłać pani linka?
Gdy liczby dosięgły poziomu 700,
ludzie potrzebowali pomocy w liczeniu.
Wtedy pojawiło się to. Nazywa się „liczydło”.
Za pomocą liczydła nasi przodkowie mogli policzyć swój majątek.
Niedługo potem wynaleziono pieniądz w postaci gotówki.
Starożytni ludzie wynaleźli walutę, by ułatwić sobie życie,
ale robiąc to, niechcący wymyślili kapitalizm,
który zabije każdego.
To nie jest pytanie, przeczytałam to na Twitterze.
Pokonawszy liczby,
ludzkość zajęła się czymś bardziej nudnym, wynajdując pismo.
Czy wynalazek pisma był znaczącym osiągnięciem,
czy raczej chwilowym sukcesem, takim jak rap metal?
Myślę, że gdy pisanie pojawiło się na świecie,
nie można było go zatrzymać.
Było zatem dużo silniejsze niż rap metal?
- Tak, dużo większe. - A acid jazz?
Myślę, że pisanie go wyprzedza.
Ciekawe, co pan sądzi o acid jazzie.
- Co to? - To odlew, nic prawdziwego.
To podobno mezopotamska tabliczka gliniana
z pismem klinowym: pierwszą odmianą pisma na świecie.
Muszę powiedzieć, że to dość nudna okładka książki
i nie można nawet jej otworzyć.
Należy pani do ludzi oceniających książkę po okładce?
- Tak. - To smutne i błędne podejście.
Gdyby ktoś to wykrzyczał, byłby to pierwszy audiobook?
Nie.
Pisanie zmieniło świat. Idee nie musiały zniknąć tylko dlatego,
że zmarła osoba, w której głowie były uwięzione.
Można było przenieść swoje idee na papier,
a każdy mógł przyjść i załadować te pomysły do swego mózgu,
bezprzewodowo importując je przez oczy.
Niewiarygodne, że pismo wynaleziono tysiące lat temu,
a nadal istnieje pod klipami wideo, które oglądamy online.
Do dziś przetrwał też inny rodzaj języka:
emotikony.
Wymyślili je starożytni Egipcjanie i nazwali hieroglifami.
Za pomocą hieroglifów opowiadali oni całe historie.
To coś jak bardziej spójny komiks Marvela.
Egipcjanie nie malowali komiksów tam, gdzie żywi ludzie mogliby je podziwiać,
ale na ścianach grobowców, by dostarczać rozrywki umarlakom.
Grobowce te znajdowały się w najbardziej rozpoznawalnych
i szpiczastych budynkach w historii.
Mam na myśli piramidy.
Patrząc na piramidy, nie oprzeć się wrażeniu,
że są to duże trójkąty z czymś w rodzaju kwadratowej dupy.
Pewnie istnieje słowo na ten kształt, ale nikt go nie zna.
To jedna z wielu ponadczasowych tajemnic piramid.
Czemu piramidy mają taki kształt? Czy po to, by bezdomni tam nie spali?
W starożytnym Egipcie nie było bezdomnych.
- Nie? - Ludzie opiekowali się sobą
i dbali o siebie.
Są też dobre na deszcz, krople po nich spływają.
Jak Egipcjanie zbudowali piramidy?
Zaczęli od góry i pracowali w dół, czy odwrotnie?
Musieli zacząć od dołu i budować w górę,
bo jak można było zacząć od góry i budować w dół?
Egipcjanie wierzyli, że najważniejsza w życiu jest śmierć.
Im ważniejszy człowiek, tym bardziej zawiła była jego śmierć.
Egipski król nazywał się faraon.
Po śmierci stawał się mumią znaną ze Scooby-Doo.
Starożytni Egipcjanie mieli obsesję na punkcie zmarłych.
Ale oni już nie żyją. Myśli pani, że wciąż tak myślą?
Oni nie mieli obsesji na punkcie zmarłych,
ale na punkcie życia.
Chcieli żyć i mieć pewność, że po śmierci będą mogli wrócić do życia.
Dlatego stosowali mumifikację.
W jaki sposób to robili? Proszę mi opowiedzieć o tym procesie.
Bierzesz martwe ciało, kładziesz je na stole i myjesz.
Następnie usuwasz mózg.
Potem rozcinali zwłoki i wyjmowali wszystko,
co ich zdaniem mogło zgnić.
Następnie obkładali ciało solą, na końcu suszyli,
owijali bandażami i mumia była gotowa.
Czyli taki zabieg spa, który Gwyneth Paltrow ma co tydzień.
Czy mumia kiedykolwiek jeździła na rowerze?
Z tego, co wiem, starożytni Egipcjanie nie mieli rowerów.
- No tak. - Nie mieli nawet dróg.
Nie mogli mieć rowerów, bo nie mogli na nich jeździć.
Nie wiem, czemu o to zapytałam. Nic innego nie przyszło mi do głowy.
Faraonowie egipscy pozostawili po sobie świątynie i grobowce,
ale po drugiej stronie wody rodziło się jeszcze bardziej imponujące imperium.
Grecja, czyli kraj,
gdzie miały miejsce narodziny cywilizacji.
Starożytni Grecy wymyślili wiele rzeczy, których używamy do dziś,
jak lekarstwa czy oliwki,
i wiele rzeczy, które wymarły, jak demokracja i kolumny.
Oprócz tych imponujących ruin starożytni Grecy rozwinęli też
kulturę jogurtu i teatr we wszystkich jego nudnych formach.
Grecy kochali tragedie.
W tragedii dzieją się smutne rzeczy, ludzie umierają lub zabijają się.
Ale tragedie starożytnej Grecji wydarzyły się wieki temu.
Czy ich treść nadal jest smutna?
Tak, wciąż są smutne, bo opowiadają historie o ludziach,
z którymi możemy się utożsamić.
Ale to było dawno temu. Czemu mam się tym przejmować?
Tragedia pokazuje ludzkie sytuacje.
Nawet dziś, gdybyś dowiedział się przypadkowo,
że zabiłeś własnego ojca i poślubiłeś matkę,
byłbyś bardzo zdenerwowany, tak jak Edyp.
Może jestem oziębła, ale mam w dupie starożytnych Greków.
To wielka szkoda.
- Panią to interesuje? - Nawet bardzo. To moja praca.
Mój kumpel Paul napisał historię o mężczyźnie,
który po nierozważnej grze seksualnej wsadził sobie młodego ziemniaka.
Opisał to w formie limeryku. Nikt nie zginął, ale brzmi to wstrętnie.
Czy to już tragedia,
czy też ziemniak musiałby zapuścić korzenie i zabić go?
To raczej bardzo niefortunne wydarzenie.
Nie ma ponadczasowego znaczenia, które mogłoby uczynić z tego tragedię.
Paul mówi, że naprawdę tak było.
Miał ostatnio naprawdę ciężki czas. Potrzebuje iść na urlop.
Grecy stworzyli też teatr dla głupców, zwany sportem.
Na igrzyska olimpijskie nie zaprosili innych krajów,
aby na pewno wygrać.
Zawodnicy brali udział w igrzyskach zupełnie nago,
bo atletyczną budowę ciała uważano za cnotę,
ale głównie dlatego, że nie znano jeszcze lycry.
Słyszałam, że na pierwszych igrzyskach sportowcy musieli startować nago.
Tak, rzeczywiście rywalizowali nago.
Istnieją pisma o tym, że czasami był to dość erotyczny widok.
W zapasach są tak dziwne pozycje,
że widzieli nawet swoje dziurki w tyłku.
Nie mogli tego ocenzurować dla widowni?
Założyć specjalne nakładki?
Lub prosić ludzi, by zamykali oczy, gdy ktoś się schylał?
To by raczej nie zadziałało.
Ale widać było ich dziurki w tyłku.
W niektórych przypadkach.
Zeus naprawdę to pochwalał?
Ale chyba najbardziej znaną formą zapasów wymyśloną przez Greków
były zapasy mentalne.
Z grubsza mówiąc, filozofia sprowadza się do myślenia,
co brzmi jak strata czasu, bo tak jest,
ale filozof by się sprzeczał, że ten stracony czas
po pierwsze nigdy nie istniał.
Wtedy lepiej dać sobie spokój z dalszą rozmową i otworzyć ciastka.
To są starożytni filozofowie greccy.
Prawdziwi są już oczywiście kupą prochu i kości.
Może znalazłyby się też zęby.
To tylko inteligentne symulacje wykonane z kamienia.
Filozofowie greccy wymyślili nowe, śmiałe teorie dotyczące życia na ziemi.
Dlatego wciąż pamiętamy ich imiona,
mimo że przez ostatnie wieki nie wymyślili nic nowego.
Sokrates, Pitagoras,
ten i jeszcze ten.
A to jest Platon.
Jak widać, nawet wieki po śmierci wciąż jest głęboko zamyślony,
snując w głowie sprytne teorie.
Szkoda, że nie możemy przyłożyć mikrofonu do jego mózgu i posłuchać.
A nawet gdyby, to on myśli po grecku,
którego w naszej ekipie filmowej nikt nie rozumie.
Platon przekazał swoje mądrości uczniowi,
który stał się jednym z najbardziej wpływowych myślicieli:
Arystotelesowi.
Arystoteles powiedział wiele mądrych rzeczy, prawda?
Moja ulubiona to: „Tańcz tak, jakby nikt nie patrzył”.
To takie prawdziwe i ma szerokie zastosowanie.
Moja pewność siebie jest czasami krucha,
choć uchodzę za dość pewną siebie,
ale czasami, gdy rozmawiam z ekspertami,
martwię się, że mogę wyjść na trochę głupią.
I gdy myślę, że mogę tańczyć tak, jakby nikt nie patrzył, to mi pomaga.
To jest jak dar.
Co pchnęło Arystotelesa do takiego stwierdzenia?
Nie jestem pewna, czy Arystoteles powiedział,
by tańczyć tak, jakby nikt nie patrzył.
- Myślę, że tak nie powiedział. - Jak to nie?
Nic mi o tym nie wiadomo. Wciąż uważam, że tego nie powiedział.
Może powiedział coś podobnego…
może coś o pewności człowieka?
- Nie sądzę. - Aha.
W porządku.
Eksperci mogą nie zgadzać się, co ci pionierzy faktycznie powiedzieli,
ale ci Grecy na pewno zmienili sposób naszego myślenia.
Czy filozof wpadł kiedyś na taki pomysł, że pękła mu głowa?
Nie słyszałem o tym.
Wie pan, że ludzki mózg jest pełen rurek?
- Nie wiem. - Naprawdę?
- Naprawdę. - Mózg jest pełen rurek.
Filozofowie mieli wiele myśli
i próbowali przepchnąć je przez te rurki.
Gdy ma pan wielki pomysł,
najlepiej jest podzielić go na małe myśli o wielkości grochu
i przeciskać je w małych odstępach czasu
lub ugryźć pomysł i wypychać po kawałku przez rurki, aż powstanie gruda,
jednocześnie zaciskając zęby i myśląc o życiu.
To bardzo interesujący sposób opisania
dwóch ogólnych tendencji w filozofii.
Jedna, bardziej analityczna,
polega na dzieleniu problemów na małe porcje…
Ziarna grochu.
…druga jest bardziej syntetyczna,
patrzy z większej perspektywy.
Zatem przedstawiona przez panią charakterystyka
to w rzeczywistości dość barwne przedstawienie
dwóch głównych nurtów współczesnej filozofii.
- To dobrze? - Wspaniale.
Świetnie.
Tymczasem starożytną Grecję popularyzował na całym świecie
Aleksander Wielki.
Aleksander został królem w wieku 20 lat,
poprowadził kampanię wojskową przez Środkowy Wschód,
i wieku 30 lat posiadał imperium rozciągające się od Grecji po Indie.
Jak wyglądały jego włosy?
Nie wiem.
Aleksander nie był jedyną megagwiazdą z własnym imperium.
Qin Shi Huang zjednoczył ogromne połacie Chin.
To pierwszy bohater kreskówek, który założył swoje imperium
i zbudował Wielki Mur Chiński.
Mówi się, że Wielki Mur Chiński to jedyna budowla słyszana z kosmosu.
Na pewno go pani nie usłyszy.
Mówią, że widać go z kosmosu, ale to nieprawda.
Więc nie widać go z kosmosu.
Chińscy astronauci próbowali go zobaczyć, ale bez skutku.
Nie widzą go. To niewidzialna ściana, jak pole siłowe.
Jest niewidzialny z kosmosu. Z ziemi na pewno dobrze go widać.
To takie dziwne, prawda? Czy to jedna z wielkich tajemnic?
Czy wiemy, czy Chiny mają dach?
Czy istnieje Wielki Dach Chin?
Nie ma wielkiego dachu.
Chińskie imperium było potęgą intensywnej kreatywności
i myśli filozoficznej,
uchwyconej w dokumentach historycznych wieki przed ukazaniem się
niepowiązanego belgijskiego hymnu techno Pump Up the Jam.
Grecy mieli imperium i Chińczycy mieli imperium.
Gdy słyszymy „imperium”, większość z nas myśli o tym wielkim
z Wojen gwiezdnych lub o Rzymie.
Obawiam się, że z Rzymem to prawda.
Imperium to osiąga dominację za panowania Juliusza Cezara,
najsłynniejszego Rzymianina aż do Polańskiego.
Dzięki Wikipedii wiemy dziś dużo o Rzymianach.
Wikipedia wie dużo o Rzymianach przez to,
co wydarzyło się w Pompejach.
Pompeje były tak rozwinięte, że miały własny wulkan,
co po łacinie oznacza Wściekłe Wzgórze.
Przez lata ludzie i wulkan żyli w harmonii,
aż pewnego fatalnego dnia pokłócili się i wulkan wybuchł,
grzebiąc Pompeje pod grubą warstwą popiołu.
Codzienne życie stanęło w miejscu,
jakby ktoś magicznie zatrzymał wskazówki zegara,
a potem rozrzucił wszędzie pył.
Było to zabójcze, ale z drugiej strony
dało archeologom skarbnicę informacji o życiu Rzymian.
Dzięki wulkanowi wiemy, że Rzymianie mieli szarą skórę, byli łysi
i spędzali czas, leżąc w swych szokująco zapylonych domach.
Ale zachowały się też ślady tego, jak zaawansowane było życie Rzymian,
z udogodnieniami takimi jak hydraulika i seks oralny.
Cesarstwo Rzymskie wyprzedzało swoje czasy o lata.
Uważa się, że Rzymianie wynaleźli mnóstwo rzeczy,
ale często udoskonalili tylko to, co stworzyli inni ludzie.
Wymienię kilka rzeczy, a pan mi powie,
czy Rzymianie je wynaleźli, czy tylko udoskonalili.
Proszę bardzo.
- Ogrzewanie podłogowe. - Wynaleźli.
- Kalendarz. - Udoskonalili.
Zawahał się pan. Czyli następne pytanie może być trudne.
Drogi.
Persowie wynaleźli drogi i wielu ludzi o nich wiedziało.
Znów nie umie pan odpowiedzieć.
- Beton. - Wynaleźli.
- Alfabet. - Na pewno go nie wynaleźli,
nie udoskonalili go też.
- Trzeba wybrać odpowiedź. - Naprawdę?
- Raczej nie udoskonalili… - Wybielanie analne.
- Co? - Wybielanie analne.
Wybielanie analne…
- Nie mam o tym pojęcia. - Proszę spróbować.
- A co to jest? - Wybielanie tyłka.
- Tak? - Może pan to wyjaśnić?
Nie kojarzę, by to robili. Nie mam pojęcia, poddaję się.
Wynaleźli czy udoskonalili?
- Wybielanie? - Tak. Wybielanie tyłka.
Dobrze, powiedziałbym, że to wynaleźli…
Kilkaset tysięcy lat temu
ludzie żyli w jaskiniach jak zwierzęta.
Po serii technologicznych i kulturowych przełomów,
mieszkamy w miastach jak ludzie.
Oglądając starożytny Rzym, możemy wybaczyć naszym przodkom,
że byli tak zadowoleni z siebie jak James Corden.
Cesarstwo nie przeczuwało,
że wkrótce stanie przed wielkim wyzwaniem:
człowiekiem pokoju, Jezusem Chrystusem, nazwa potoczna: Syn Boży.
W następnym odcinku przyjrzymy się religii,
która rozprzestrzeniła się jak memy, ale z całym stylem życia i linią ubrań.
Przyjrzymy się dwóm najważniejszym księgom:
Biblii i Koranowi,
odpowiadając ostatecznie na pytanie: która jest lepsza?
Napisy: Sylwia Sadowska