1
00:00:06,040 --> 00:00:08,920
‎LOẠT PHIM NETFLIX

2
00:00:14,480 --> 00:00:18,000
‎Ở những di chỉ trên khắp thế giới,
‎ta đã thấy cái mà tôi tin là

3
00:00:18,080 --> 00:00:21,160
‎những dấu tích đặc thù
‎của một nền văn minh đã mất

4
00:00:22,360 --> 00:00:24,400
‎có từ tận Kỷ Băng hà cuối cùng.

5
00:00:25,280 --> 00:00:26,760
‎Bí ẩn lớn cuối cùng là

6
00:00:26,840 --> 00:00:29,440
‎nền văn minh tiên tiến đó
‎đã gặp chuyện gì?

7
00:00:30,880 --> 00:00:34,760
‎Có thể có nhiều manh mối về nguồn gốc
‎thần thoại của các nền văn hóa cổ,

8
00:00:35,360 --> 00:00:38,520
‎vì chúng kể lại
‎căn bản là cùng một câu chuyện.

9
00:00:40,680 --> 00:00:42,520
‎Theo các thần thoại đó,

10
00:00:42,600 --> 00:00:44,040
‎ngày xửa ngày xưa,

11
00:00:44,120 --> 00:00:47,680
‎nhân loại sống trên Trái Đất
‎cùng một xã hội tiên tiến hơn,

12
00:00:49,480 --> 00:00:54,160
‎có thể là người Atlantis,
‎người khổng lồ, hoặc chư thần.

13
00:00:55,600 --> 00:00:58,840
‎Cho đến khi một đại biến cố
‎khủng khiếp toàn cầu xảy ra,

14
00:00:59,520 --> 00:01:00,920
‎một trận đại hồng thủy,

15
00:01:02,440 --> 00:01:06,160
‎chỉ có số ít được chọn
‎mới sống sót để truyền nòi giống.

16
00:01:06,880 --> 00:01:10,040
‎Rồi họ được viếng thăm
‎bởi những người sống sót khác,

17
00:01:10,760 --> 00:01:15,120
‎những tôn sư bí ẩn, thường đến từ biển,

18
00:01:15,200 --> 00:01:18,680
‎giúp họ lập nền móng để tái sinh nhân loại

19
00:01:19,400 --> 00:01:21,800
‎và nền văn minh mà ta biết ngày nay.

20
00:01:24,880 --> 00:01:26,400
‎Giờ khoa học đã xác định

21
00:01:26,480 --> 00:01:29,680
‎đấy chỉ là một loạt sự kiện tận thế

22
00:01:29,760 --> 00:01:34,760
‎xảy ra vào cuối Kỷ Băng hà cuối cùng,
‎cách đây tầm 12.800 năm…

23
00:01:36,960 --> 00:01:41,040
‎khởi đầu của thời
‎mà các nhà địa chất gọi là Younger Dryas.

24
00:01:48,280 --> 00:01:49,920
‎Chỉ là sau đó,

25
00:01:50,000 --> 00:01:54,480
‎tổ tiên của chúng ta
‎đột nhiên biết trồng trọt và chăn nuôi,

26
00:01:55,040 --> 00:01:56,280
‎lập nên các xã hội,

27
00:01:56,360 --> 00:01:59,040
‎và xây dựng
‎những công trình cự thạch khổng lồ

28
00:01:59,760 --> 00:02:01,640
‎thường thẳng hàng với các vì sao.

29
00:02:04,640 --> 00:02:05,800
‎Nhưng tại sao lại thế?

30
00:02:07,160 --> 00:02:11,760
‎Đây là bí ẩn mà giới khảo cổ chính thống
‎không có lời giải thích nào

31
00:02:11,840 --> 00:02:13,880
‎ngoài "chuyện xảy ra như thế thôi".

32
00:02:15,280 --> 00:02:17,680
‎Nhưng tôi có một ý kiến khác hoàn toàn.

33
00:02:18,360 --> 00:02:20,960
‎Ta cần tự hỏi bình minh lịch sử
‎là vào thời điểm đó?

34
00:02:23,120 --> 00:02:24,760
‎Hay là xa hơn về trước?

35
00:02:37,360 --> 00:02:42,680
‎ĐẠI HỒNG THỦY VÀ TÁI SINH

36
00:02:45,080 --> 00:02:46,320
‎Có thể

37
00:02:46,400 --> 00:02:50,440
‎mọi dấu vết về nền văn minh
‎tiên tiến đã mất mà tôi tìm kiếm

38
00:02:51,080 --> 00:02:55,000
‎đã bị xóa sạch trong những
‎đại biến cố vào thời Younger Dryas.

39
00:02:55,760 --> 00:02:59,520
‎Nhưng chắc chắn bằng chứng địa chất
‎về thời khắc tận thế đó

40
00:02:59,600 --> 00:03:00,760
‎vẫn còn tồn tại.

41
00:03:02,000 --> 00:03:03,120
‎Và tôi tin là thế.

42
00:03:05,160 --> 00:03:08,280
‎Ở đây, góc Tây Bắc của nước Mỹ,

43
00:03:08,840 --> 00:03:13,360
‎phía Đông của bang Washington,
‎nơi này có tên là Channeled Scablands.

44
00:03:19,080 --> 00:03:22,360
‎Nó là một cảnh quan tận thế
‎độc nhất vô nhị,

45
00:03:22,440 --> 00:03:26,560
‎một khu vực hoành tráng rộng 5.200 km2.

46
00:03:29,080 --> 00:03:33,960
‎Cảnh quan này cho ta biết về

47
00:03:34,040 --> 00:03:37,000
‎một đại biến cố khổng lồ
‎gần như không diễn tả nổi.

48
00:03:42,640 --> 00:03:45,720
‎Nó là một khu vực
‎từ lâu đã thu hút các nhà địa chất

49
00:03:46,880 --> 00:03:49,080
‎với những vết sẹo khổng lồ trên đá,

50
00:03:49,680 --> 00:03:54,880
‎những chiếc hố khổng lồ
‎và những thác nước kỳ vĩ.

51
00:03:58,240 --> 00:04:02,160
‎Tất cả trông quá vô thực.

52
00:04:02,240 --> 00:04:03,720
‎Một cảm giác ngoại thế.

53
00:04:05,440 --> 00:04:07,440
‎Thác nước hóa thạch vĩ đại này

54
00:04:08,680 --> 00:04:10,920
‎được đặt tên rất chuẩn,
‎Dry Falls, Thác Khô,

55
00:04:11,000 --> 00:04:14,720
‎là một trong số kỳ quan tự nhiên
‎đẹp nhất Channeled Scablands

56
00:04:15,800 --> 00:04:17,160
‎và cả thế giới.

57
00:04:19,080 --> 00:04:22,880
‎Nó lớn đến nỗi gần như
‎không thể hiểu thấu quy mô của nó.

58
00:04:25,920 --> 00:04:30,040
‎Dry Falls chỉ là một khu vực
‎của một hẻm núi khổng lồ

59
00:04:30,120 --> 00:04:33,200
‎được đục vào bề mặt Trái Đất,
‎sâu cả trăm mét,

60
00:04:33,280 --> 00:04:36,560
‎dài 80 km, và rộng gần 5 km, có tên là

61
00:04:37,560 --> 00:04:38,600
‎Grand Coulee.

62
00:04:40,600 --> 00:04:43,880
‎Các nhà địa chất tin rằng
‎toàn bộ tạo hình ghê gớm này

63
00:04:43,960 --> 00:04:45,400
‎được tạo ra do lụt lội

64
00:04:45,960 --> 00:04:49,640
‎diễn ra vào thời điểm nào đó
‎trong Kỷ Băng hà cuối cùng.

65
00:04:50,840 --> 00:04:55,040
‎Trận lụt này diễn ra khi nào
‎và như thế nào, vẫn là bí ẩn,

66
00:04:55,120 --> 00:04:58,960
‎một bí ẩn gây tranh cãi
‎giữa các nhà địa chất suốt nhiều thập kỷ.

67
00:04:59,040 --> 00:05:01,360
‎Thật sự chuyện gì đã xảy ra?

68
00:05:02,840 --> 00:05:07,600
‎Và nó có thể liên quan đến chuyện xảy ra
‎với nền văn minh tiên tiến đã mất

69
00:05:07,680 --> 00:05:08,960
‎của Kỷ Băng hà không?

70
00:05:12,480 --> 00:05:14,720
‎Để giúp tôi dễ hình dung chuyện này,

71
00:05:14,800 --> 00:05:17,720
‎Randall Carlson,
‎nhà địa chất nghiệp dư và tác giả,

72
00:05:17,800 --> 00:05:21,320
‎cũng là người đã khám phá
‎Scablands hàng chục năm trời,

73
00:05:21,400 --> 00:05:26,040
‎đã đi cùng tôi
‎đến khu vực Hồ Lenore ở Grand Coulee.

74
00:05:27,240 --> 00:05:30,320
‎Dù nguyên nhân là gì,
‎chẳng có ai nghi ngờ…

75
00:05:30,400 --> 00:05:31,240
‎NHÀ NGHIÊN CỨU ĐỊA CHẤT THẢM HỌA

76
00:05:31,320 --> 00:05:33,400
‎…đây là kết quả một trận lụt khủng khiếp

77
00:05:33,480 --> 00:05:35,680
‎với quy mô gần như không tưởng tượng nổi.

78
00:05:35,760 --> 00:05:38,200
‎Ấn tượng đầu tiên của tôi khi nhìn bản đồ

79
00:05:38,280 --> 00:05:42,080
‎là đây là một khu vực
‎đã bị xé toang, hằn sâu những vết sẹo.

80
00:05:42,160 --> 00:05:44,200
‎Câu chuyện về quang cảnh kỳ vĩ này là gì?

81
00:05:44,280 --> 00:05:46,560
‎Hiện nay, hầu hết mô hình thông thường bảo

82
00:05:46,640 --> 00:05:48,600
‎- nguồn gốc của vùng nước…
‎- Ừ.

83
00:05:48,680 --> 00:05:51,720
‎…là Scablands này, chính là hồ Missoula.

84
00:05:53,040 --> 00:05:54,800
‎BẮC MỸ - MẢNG BĂNG CORDILLERAN
‎MẢNG BĂNG LAURENTIDE - THÁI BÌNH DƯƠNG

85
00:05:54,880 --> 00:05:56,680
‎Trong Kỷ Băng hà cuối cùng,

86
00:05:56,760 --> 00:06:00,440
‎những mảng băng khổng lồ
‎bao phủ nửa phía Bắc của Bắc Mỹ,

87
00:06:00,520 --> 00:06:01,760
‎từ bờ này đến bờ kia.

88
00:06:03,920 --> 00:06:09,160
‎Hàng triệu kilômét vuông toàn băng,
‎giữ khối lượng nước của cả một đại dương.

89
00:06:10,640 --> 00:06:12,400
‎BẮC MỸ - MẢNG BĂNG CORDILLERAN

90
00:06:12,480 --> 00:06:14,400
‎Và ở rìa Nam của các mảng băng,

91
00:06:14,480 --> 00:06:16,640
‎hình thành những hồ nước ngọt lớn.

92
00:06:17,320 --> 00:06:18,400
‎HỒ COLUMBIA - HỒ MISSOULA

93
00:06:18,480 --> 00:06:20,920
‎Một hồ băng, Missoula,

94
00:06:21,000 --> 00:06:25,640
‎chứa lượng nước bằng hồ Erie
‎và hồ Ontario thời nay cộng lại,

95
00:06:26,520 --> 00:06:29,880
‎bao phủ vùng Tây Bắc Montana ngày nay.

96
00:06:33,080 --> 00:06:36,400
‎Luận thuyết đương thời
‎là hồ Missoula bị chặn

97
00:06:36,480 --> 00:06:39,800
‎bởi một đập băng tự nhiên, rồi nó vỡ ra.

98
00:06:45,840 --> 00:06:46,920
‎Không còn đập băng,

99
00:06:47,000 --> 00:06:50,360
‎toàn bộ lượng nước
‎tràn ra phía Tây như thế này.

100
00:06:50,440 --> 00:06:51,400
‎IDAHO - HỒ BĂNG MISSOULA

101
00:06:53,520 --> 00:06:56,440
‎Và để giải thích
‎cho việc cảnh quan bị hư hại cỡ này,

102
00:06:57,040 --> 00:07:03,720
‎các nhà địa chất lý luận rằng
‎đập băng đó hình thành rồi vỡ nhiều lần,

103
00:07:03,800 --> 00:07:08,760
‎gây hàng chục trận lụt
‎trong thời gian vài ngàn năm,

104
00:07:08,840 --> 00:07:12,960
‎dần dà hình thành
‎Scablands như ta thấy ngày nay.

105
00:07:14,440 --> 00:07:16,280
‎Vậy tất cả đều từ hồ Missoula,

106
00:07:16,360 --> 00:07:19,200
‎và vì một lần xả hồ Missoula là không đủ,

107
00:07:19,280 --> 00:07:21,600
‎nên họ bảo là
‎có đến 80, 90 lần xả như thế.

108
00:07:21,680 --> 00:07:22,760
‎Thế chắc là ổn.

109
00:07:25,120 --> 00:07:30,440
‎Đó là cách giải thích sắp đặt gây tò mò
‎cho một cảnh vật tự nhiên như thế này.

110
00:07:33,080 --> 00:07:37,560
‎Trong ngành địa chất,
‎có "xu hướng đồng nhất luận" rất mạnh.

111
00:07:37,640 --> 00:07:40,880
‎Các nhà địa chất hiện đại
‎không thích các đại biến cố cho lắm.

112
00:07:40,960 --> 00:07:45,120
‎Họ thích kiểu giải thích
‎lâu dài, chậm rãi, dần dà,

113
00:07:45,200 --> 00:07:47,960
‎và họ thích quan điểm rằng
‎mọi thứ ngày nay

114
00:07:48,040 --> 00:07:49,640
‎bao đời nay vẫn thế,

115
00:07:49,720 --> 00:07:52,640
‎dù cho tôi thấy
‎quan điểm đó hoàn toàn lố bịch.

116
00:07:54,040 --> 00:07:56,720
‎Randall tin rằng bằng chứng địa chất ở đây

117
00:07:56,800 --> 00:08:00,080
‎không phải nói lên
‎hàng thế kỷ lụt lội xói mòn dần,

118
00:08:00,160 --> 00:08:06,560
‎mà là một trận đại hồng thủy duy nhất
‎cực kỳ tàn bạo diễn ra chỉ trong vài tuần.

119
00:08:06,640 --> 00:08:08,960
‎- Không chỉ là nước nhỉ?
‎- Phải.

120
00:08:09,040 --> 00:08:11,080
‎- Ừ.
‎- Chỉ cần nhìn thôi cũng thấy,

121
00:08:11,800 --> 00:08:15,640
‎nó phải là một cảnh tượng
‎hỗn loạn, sục sôi.

122
00:08:17,400 --> 00:08:20,040
‎Dòng nước chảy xiết
‎chứa đầy những khối băng.

123
00:08:21,160 --> 00:08:24,000
‎Mọi thứ nằm giữa
‎hai vách núi này bị xé toang.

124
00:08:24,080 --> 00:08:25,240
‎Ừ.

125
00:08:26,520 --> 00:08:30,320
‎Một sự kiện dữ dội không tưởng tượng nổi.

126
00:08:32,840 --> 00:08:34,280
‎Để ông hình dung nhé,

127
00:08:34,360 --> 00:08:38,200
‎nếu ông lấy mọi con sông
‎ở mọi lục địa trên Trái Đất,

128
00:08:38,280 --> 00:08:40,039
‎gộp chung lại,

129
00:08:40,600 --> 00:08:43,080
‎vẫn chưa bằng một phần mười

130
00:08:43,159 --> 00:08:45,919
‎lượng nước đã chảy qua đây.

131
00:08:46,000 --> 00:08:48,799
‎Chà! Thế thì hình dung được.

132
00:08:54,600 --> 00:08:57,680
‎Đây là một quang cảnh khủng khiếp

133
00:08:57,760 --> 00:09:00,480
‎khiến tôi nghĩ đến tận thế cổ đại.

134
00:09:01,880 --> 00:09:05,800
‎Một biến cố tận thế với quy mô
‎mà ngày nay không tưởng tượng nổi.

135
00:09:09,760 --> 00:09:15,000
‎Trong Kỷ Băng hà, đây hẳn là
‎một khu vực thảo nguyên mượt mà,

136
00:09:15,080 --> 00:09:18,760
‎điểm xuyết những đàn
‎linh dương và voi răng mấu,

137
00:09:19,920 --> 00:09:22,600
‎cho đến khi sự kinh hoàng xảy ra.

138
00:09:29,520 --> 00:09:33,360
‎Nước lụt tạo nên một thác nước khổng lồ,

139
00:09:33,440 --> 00:09:36,360
‎có kích thước gấp mười thác Niagara,

140
00:09:36,440 --> 00:09:39,920
‎cao hơn gấp 2,5 lần, rộng hơn bảy lần,

141
00:09:40,520 --> 00:09:43,400
‎và mạnh hơn 3.000 lần.

142
00:09:47,640 --> 00:09:49,200
‎Ông nghĩ nó xảy ra nhanh cỡ nào?

143
00:09:49,280 --> 00:09:51,480
‎Tôi nghĩ là rất, rất nhanh.

144
00:09:51,560 --> 00:09:54,160
‎- Có thể nào tạo ra nó trong vài tuần?
‎- Có thể.

145
00:09:58,640 --> 00:10:03,320
‎Bằng chứng rõ ràng nằm ngay đây,
‎một nơi tên là Khe Wallula,

146
00:10:04,680 --> 00:10:10,000
‎nơi nước lụt đục xuyên
‎hẻm núi khổng lồ sâu 365 mét,

147
00:10:11,680 --> 00:10:15,320
‎để lại hai mỏm đá bazan khổng lồ…

148
00:10:17,720 --> 00:10:19,480
‎được biết với tên Twin Sisters.

149
00:10:21,000 --> 00:10:23,120
‎Nó là bằng chứng về tốc độ và sức mạnh

150
00:10:24,160 --> 00:10:27,920
‎của trận lụt có thể là nhanh nhất
‎và mạnh nhất lịch sử nhân loại.

151
00:10:32,840 --> 00:10:35,240
‎Nghiên cứu của Randall
‎cho thấy sự hình thành này

152
00:10:35,320 --> 00:10:42,080
‎đơn giản không thể là kết quả xói mòn
‎cả ngàn năm theo lời giới địa chất.

153
00:10:44,560 --> 00:10:46,960
‎Và khi trận đại hồng thủy đi qua,

154
00:10:47,560 --> 00:10:48,600
‎mực nước giảm xuống,

155
00:10:48,680 --> 00:10:52,800
‎không chỉ để lại những tháp đá đơn độc.

156
00:10:54,280 --> 00:10:58,080
‎Gần đó, ở nơi tên là Thảo nguyên Camas,

157
00:10:58,160 --> 00:11:01,080
‎có những dải đất gợn sóng.

158
00:11:02,800 --> 00:11:05,520
‎Chúng quá đồng đều,
‎được tạo hình quá hoàn hảo,

159
00:11:05,600 --> 00:11:09,120
‎bất kỳ ai ra bờ biển, nhìn triều rút đi

160
00:11:09,200 --> 00:11:13,680
‎sẽ thấy nó để lại
‎một loạt dải gợn sóng trên cát,

161
00:11:13,760 --> 00:11:16,680
‎và những dải này cao tầm hai phân rưỡi,

162
00:11:16,760 --> 00:11:18,200
‎dài tầm 30 phân.

163
00:11:18,280 --> 00:11:21,400
‎Ở Thảo nguyên Camas là những dải đất

164
00:11:21,480 --> 00:11:26,480
‎cao từ 9 đến 15 mét, dài phải 90 mét.

165
00:11:28,240 --> 00:11:31,680
‎Chúng cũng là
‎hiện tượng gây ra do nước rút.

166
00:11:31,760 --> 00:11:35,080
‎Nhưng những dải đất ở đây
‎thể hiện một biến cố khổng lồ,

167
00:11:35,160 --> 00:11:39,440
‎một lượng nước khổng lồ
‎tràn vào vùng này rồi rút đi.

168
00:11:40,880 --> 00:11:42,440
‎Đúng là tận thế.

169
00:11:42,520 --> 00:11:43,800
‎Tận thế, phải.

170
00:11:43,880 --> 00:11:47,960
‎Nếu có ai sống sót ở đây nhờ may mắn,

171
00:11:48,040 --> 00:11:49,720
‎thì sau biến cố này

172
00:11:49,800 --> 00:11:52,400
‎hẳn họ nghĩ cả thế giới đã bị xóa sổ rồi.

173
00:11:57,360 --> 00:12:02,880
‎Scablands thể hiện đủ mọi dấu hiệu
‎của một trận lụt khổng lồ, hủy diệt,

174
00:12:02,960 --> 00:12:04,960
‎trong một thời gian rất ngắn,

175
00:12:06,680 --> 00:12:09,880
‎hệt như những trận lụt
‎trong các thần thoại khắp thế giới.

176
00:12:15,440 --> 00:12:21,360
‎Và rất ít khả năng nước đó đến từ
‎hồ Missoula như lời các nhà địa chất.

177
00:12:21,960 --> 00:12:23,360
‎Không còn đập băng,

178
00:12:23,920 --> 00:12:27,000
‎nước sẽ chảy ra khỏi đây
‎về phía Tây như thế này,

179
00:12:27,280 --> 00:12:30,440
‎vậy mà ở bờ Nam, ngay đây,

180
00:12:31,160 --> 00:12:33,400
‎lại thấy những bãi sỏi lắng lớn.

181
00:12:34,080 --> 00:12:35,680
‎Nước này chảy về phía Nam.

182
00:12:35,760 --> 00:12:38,160
‎Và đó là điểm
‎lệch tông với giới chính thống.

183
00:12:38,240 --> 00:12:41,880
‎Ông thấy nguồn gốc trận lụt
‎là mảng băng, chứ không phải hồ này.

184
00:12:41,960 --> 00:12:42,960
‎Phải.

185
00:12:43,040 --> 00:12:45,160
‎Giờ họ đã thừa nhận và công nhận

186
00:12:45,240 --> 00:12:47,920
‎rằng có lẽ có các hồ khác ở đây.

187
00:12:48,000 --> 00:12:51,800
‎Và việc ta làm là phải tìm ở phía Bắc.

188
00:12:51,880 --> 00:12:53,600
‎- Nhìn vào mảng băng.
‎- Phải.

189
00:12:53,680 --> 00:12:55,760
‎Luận thuyết chính thống

190
00:12:55,840 --> 00:12:58,880
‎là những trận lụt này xảy ra
‎trong khung thời gian cụ thể,

191
00:12:58,960 --> 00:13:02,240
‎trong khoảng 18.000 đến 15.500 năm trước.

192
00:13:02,320 --> 00:13:06,000
‎Tôi nghĩ ta cần
‎xem xét thật kỹ những mốc thời gian đó.

193
00:13:06,080 --> 00:13:08,000
‎Vì tôi không nghĩ có thứ gì

194
00:13:08,080 --> 00:13:09,960
‎có thể đem lại năng lượng đủ lớn

195
00:13:10,040 --> 00:13:11,640
‎để giải phóng chừng này nước.

196
00:13:13,040 --> 00:13:17,040
‎Việc cần làm bây giờ
‎là ghép các mảnh lại với nhau…

197
00:13:17,120 --> 00:13:19,160
‎- Phải.
‎- …để có cái nhìn tổng thể,

198
00:13:19,240 --> 00:13:20,680
‎bức tranh toàn cảnh chặt chẽ.

199
00:13:24,080 --> 00:13:28,440
‎Bức tranh toàn cảnh
‎mà Randall đang tìm có thể xuất hiện đấy.

200
00:13:30,160 --> 00:13:32,920
‎Thay vì tiếp tục xem Scablands

201
00:13:33,000 --> 00:13:35,480
‎như một hiện tượng
‎khu vực biệt lập khó hiểu

202
00:13:35,560 --> 00:13:38,400
‎mà không có căn nguyên bên ngoài rõ ràng,

203
00:13:38,480 --> 00:13:41,520
‎lý luận của Randall
‎đưa khung cảnh tan hoang này

204
00:13:41,600 --> 00:13:45,440
‎vào bối cảnh của một sự tàn phá
‎rộng lớn hơn, thật sự là toàn cầu,

205
00:13:45,520 --> 00:13:47,880
‎đã xảy ra vào gần cuối
‎Kỷ Băng hà cuối cùng.

206
00:13:49,400 --> 00:13:50,240
‎NĂM 16.000 TCN

207
00:13:50,320 --> 00:13:54,920
‎Không phải là 18.000 hay 15.500 năm trước…

208
00:13:55,000 --> 00:13:56,440
‎NĂM 13.500 TCN

209
00:13:56,520 --> 00:13:59,280
‎…mà là khoảng 12.800 năm trước…

210
00:13:59,880 --> 00:14:00,880
‎10.800 TCN

211
00:14:00,960 --> 00:14:02,960
‎…vào đầu thời kỳ Younger Dryas.

212
00:14:05,720 --> 00:14:09,200
‎Có khi nào sự tàn phá
‎quá rõ ràng ở Scablands

213
00:14:09,280 --> 00:14:12,360
‎là một phần của
‎sự kiện tận thế cổ đại rộng lớn hơn

214
00:14:12,440 --> 00:14:16,760
‎mà tôi nghi nó đã xóa sổ
‎cả một nền văn minh tiên tiến?

215
00:14:21,640 --> 00:14:24,040
‎Một cảnh vật bị xé toạc khác
‎của châu Mỹ cổ đại

216
00:14:24,120 --> 00:14:26,160
‎có lẽ sẽ cho tôi manh mối cuối cùng.

217
00:14:29,400 --> 00:14:30,920
‎Cách đó 2.000 km về phía Nam,

218
00:14:31,560 --> 00:14:35,120
‎ở hoang mạc cây bụi
‎dọc biên giới Mỹ-Mexico,

219
00:14:36,680 --> 00:14:39,320
‎có một di chỉ tên là Suối Murray.

220
00:14:39,400 --> 00:14:43,560
‎SUỐI MURRAY

221
00:14:44,840 --> 00:14:48,960
‎Allen West là thành viên
‎của một nhóm nghiên cứu đa ngành

222
00:14:49,040 --> 00:14:52,560
‎đã khiến cộng đồng khoa học
‎choáng váng vào năm 2007,

223
00:14:52,640 --> 00:14:57,160
‎khi đăng bài báo
‎về một phát hiện phi thường ở đây,

224
00:14:58,080 --> 00:15:03,760
‎ở một khu vực đất lộ thiên,
‎có cái được gọi là "thảm đen".

225
00:15:04,480 --> 00:15:06,520
‎Lớp thảm đen mà ông thấy đây…

226
00:15:06,600 --> 00:15:07,440
‎NHÀ NGHIÊN CỨU, CỐ VẤN ĐỊA KHOA HỌC

227
00:15:07,520 --> 00:15:09,560
‎- Ừ.
‎- …đại diện cho lớp tuyệt chủng.

228
00:15:09,640 --> 00:15:15,440
‎Dưới lớp này là xương voi ma mút,
‎xương ngựa châu Mỹ,

229
00:15:15,520 --> 00:15:20,200
‎lạc đà châu Mỹ, khủng lang, hổ răng kiếm.

230
00:15:20,280 --> 00:15:25,760
‎Đến giờ, không loài nào trong số đó
‎được tìm thấy ở tầng trên lớp thảm đen.

231
00:15:26,560 --> 00:15:29,000
‎Ngoài sự tuyệt chủng của động vật lớn,

232
00:15:29,080 --> 00:15:31,240
‎còn có sự tuyệt chủng của con người.

233
00:15:31,320 --> 00:15:35,320
‎Chúng tôi nghĩ là
‎khoảng 50 đến 60% dân số

234
00:15:35,400 --> 00:15:38,480
‎trên khắp Bắc bán cầu thời đó
‎đã thiệt mạng.

235
00:15:38,560 --> 00:15:41,760
‎Phải. Một con số khủng khiếp.

236
00:15:41,840 --> 00:15:44,320
‎Ta biết là đã có gì đó,
‎nhưng không rõ là gì.

237
00:15:44,400 --> 00:15:46,440
‎Có thể nói, đây là một bí ẩn…

238
00:15:46,520 --> 00:15:48,840
‎- Phải.
‎- …mà ta muốn khám phá.

239
00:15:50,760 --> 00:15:54,920
‎Khi lần đầu phát hiện và phân tích
‎lớp thảm đen vào thập niên 1960,

240
00:15:55,960 --> 00:16:00,440
‎các nhà khoa học xác định niên đại carbon
‎của nó là khoảng 12.800 năm trước,

241
00:16:00,520 --> 00:16:03,800
‎chính xác thời điểm
‎mở đầu thời kỳ Younger Dryas.

242
00:16:06,080 --> 00:16:07,760
‎Và tôi đến đây cũng vì thế.

243
00:16:09,280 --> 00:16:12,080
‎Có lẽ lớp thảm đen sẽ giúp hóa giải

244
00:16:12,160 --> 00:16:16,680
‎không chỉ bí ẩn về thứ
‎đã khơi mào đại biến cố,

245
00:16:18,400 --> 00:16:23,400
‎mà còn chính xác là điều gì
‎đã giải phóng đại hồng thủy

246
00:16:27,280 --> 00:16:29,480
‎tạo nên Scablands.

247
00:16:30,960 --> 00:16:32,520
‎Khi nghiên cứu, nhóm của Allen

248
00:16:32,600 --> 00:16:36,760
‎đã thực hiện phân tích hóa học
‎toàn diện lớp thảm đen.

249
00:16:38,680 --> 00:16:42,200
‎Ông đến đây và bắt đầu tìm hiểu về nó.

250
00:16:42,840 --> 00:16:46,120
‎Chúng tôi tìm thấy
‎những quả cầu thủy tinh nóng chảy nhỏ.

251
00:16:46,720 --> 00:16:51,080
‎Đây là manh mối đầu tiên cho thấy
‎đã có sự kiện kèm nhiệt độ cao.

252
00:16:52,440 --> 00:16:54,120
‎Nhưng không rõ nó là gì.

253
00:16:55,480 --> 00:16:58,880
‎Vậy là nhiệt lượng
‎đủ để nung chảy mặt đất,

254
00:16:58,960 --> 00:17:00,160
‎ý ông là vậy?

255
00:17:00,240 --> 00:17:02,040
‎Đủ nóng để nung chảy chiếc xe hơi

256
00:17:02,120 --> 00:17:04,680
‎thành một đống kim loại nhão nhoẹt.

257
00:17:04,760 --> 00:17:05,600
‎Chà. Rồi.

258
00:17:05,680 --> 00:17:07,080
‎Vậy ông còn tìm được gì nữa?

259
00:17:07,160 --> 00:17:10,319
‎Có mức platinum và iridium cao.

260
00:17:10,400 --> 00:17:13,000
‎Ông nghĩ sẽ tìm thấy
‎chúng ở đâu tại nơi này?

261
00:17:13,079 --> 00:17:14,760
‎Không, không có đâu.

262
00:17:15,599 --> 00:17:18,400
‎Nó là thứ
‎ta không thường thấy ở hành tinh này.

263
00:17:19,359 --> 00:17:22,520
‎Nên ta biết trên Trái Đất
‎chỉ có một thứ có thể làm thế,

264
00:17:22,599 --> 00:17:25,040
‎và đó là một dạng va chạm với vụ trụ.

265
00:17:25,680 --> 00:17:28,319
‎Một thứ gì đó,
‎tiểu hành tinh hay mảnh sao chổi

266
00:17:28,400 --> 00:17:31,200
‎lao qua bầu khí quyển,
‎và đốt cháy không khí

267
00:17:31,280 --> 00:17:32,920
‎hoặc lao thẳng xuống mặt đất?

268
00:17:33,000 --> 00:17:33,840
‎Đúng thế.

269
00:17:35,920 --> 00:17:38,800
‎Sao chổi, kẻ diệt chủng.

270
00:17:40,600 --> 00:17:43,440
‎Liệu nó có giải thích được
‎các đại biến cố tận thế

271
00:17:43,520 --> 00:17:46,080
‎đã diễn ra vào cuối thời kỳ Younger Dryas?

272
00:17:46,880 --> 00:17:50,320
‎Nó từng xảy ra với khủng long rồi.

273
00:17:54,560 --> 00:17:57,760
‎Chẳng ai bác bỏ rằng
‎chính sự va chạm của một thiên thể

274
00:17:57,840 --> 00:18:01,480
‎đã dẫn đến sự tuyệt diệt
‎của khủng long cách đây 66 triệu năm.

275
00:18:03,200 --> 00:18:05,720
‎Sự kiện đó đã để lại
‎một lớp địa chất khác biệt

276
00:18:05,800 --> 00:18:08,160
‎mà đến ngày nay
‎vẫn có thể thấy rõ ở một vài nơi,

277
00:18:08,240 --> 00:18:11,560
‎và ở Suối Murray
‎cũng có lớp tương tự như thế.

278
00:18:14,880 --> 00:18:16,360
‎Khi nhóm nghiên cứu của Allen

279
00:18:16,440 --> 00:18:20,280
‎nhận ra những hàm ý
‎của lớp thảm đen ở Suối Murray,

280
00:18:21,080 --> 00:18:24,840
‎họ đã mở cuộc nghiên cứu lâu dài và vất vả

281
00:18:25,720 --> 00:18:28,000
‎để xem thử
‎nó có xuất hiện ở đâu nữa không.

282
00:18:29,800 --> 00:18:32,920
‎Và có, khắp thế giới.

283
00:18:36,040 --> 00:18:37,120
‎THÁI BÌNH DƯƠNG - BẮC MỸ - NAM MỸ

284
00:18:37,200 --> 00:18:38,120
‎ĐẠI TÂY DƯƠNG - CHÂU PHI -
‎CHÂU ÂU - CHÂU Á

285
00:18:38,200 --> 00:18:41,360
‎Đến nay, lớp thảm đen
‎đã được tìm thấy ở khắp Bắc Mỹ,

286
00:18:41,440 --> 00:18:44,720
‎từ California đến Michigan rồi New Jersey,

287
00:18:44,800 --> 00:18:49,040
‎và từ Bỉ ở Bắc Âu
‎cho đến Syria ở Trung Đông.

288
00:18:49,120 --> 00:18:50,440
‎BỈ - SYRIA - VÙNG RANH GIỚI YOUNGER DRYAS

289
00:18:50,520 --> 00:18:53,440
‎Như vậy là có
‎nhiều địa điểm va chạm tiềm năng,

290
00:18:53,520 --> 00:18:58,440
‎tất cả đều có cùng niên đại,
‎khoảng 12.800 năm trước.

291
00:19:01,280 --> 00:19:04,640
‎Chúng tôi bắt đầu nhận ra
‎đây hẳn là một sự kiện lớn.

292
00:19:04,720 --> 00:19:09,040
‎Bức tranh tổng thể dần hiện rõ
‎là một đại thảm họa đã xảy ra.

293
00:19:11,440 --> 00:19:16,320
‎Nhưng nếu là sao chổi va chạm,
‎vậy hố va chạm ở đâu?

294
00:19:18,000 --> 00:19:20,160
‎Tôi nghĩ chúng tôi đã thấy câu trả lời…

295
00:19:22,880 --> 00:19:24,560
‎ở Scablands.

296
00:19:26,840 --> 00:19:29,920
‎Nếu những va chạm ban đầu
‎vào đầu thời kỳ Younger Dryas

297
00:19:30,000 --> 00:19:31,760
‎là vào các mảng băng,

298
00:19:31,840 --> 00:19:35,320
‎thì khi băng tan ra,
‎chẳng có miệng hố nào cả.

299
00:19:37,040 --> 00:19:39,040
‎Lập luận này ủng hộ
‎luận thuyết của Randall

300
00:19:39,120 --> 00:19:43,760
‎rằng trận lụt thảm họa tạo nên Scablands

301
00:19:43,840 --> 00:19:48,200
‎không phải từ cái hồ đó
‎mà là từ mảng băng.

302
00:19:50,240 --> 00:19:54,520
‎Chuyện này chắc chắn
‎buộc ta phải viết lại lịch sử.

303
00:19:54,600 --> 00:19:55,440
‎Phải.

304
00:19:57,400 --> 00:20:00,680
‎Nhưng một va chạm duy nhất
‎không thể tạo nên

305
00:20:00,760 --> 00:20:04,520
‎biết bao điểm có lớp thảm đen
‎được đội nghiên cứu của Allen xác định.

306
00:20:04,600 --> 00:20:06,320
‎VÙNG RANH GIỚI YOUNGER DRYAS

307
00:20:06,400 --> 00:20:08,960
‎Phát hiện của họ
‎dẫn đến một ý tưởng gây sửng sốt.

308
00:20:09,040 --> 00:20:13,480
‎Có lẽ không phải một vụ va chạm
‎đã để lại biết bao dấu tích khắp thế giới,

309
00:20:13,560 --> 00:20:14,800
‎mà là nhiều vụ va chạm.

310
00:20:14,880 --> 00:20:18,600
‎Một cơn bão ngắn mà dữ dội
‎gồm các mảnh thiên thể va vào Trái Đất.

311
00:20:18,680 --> 00:20:21,800
‎Họ gọi nó là giả thuyết thiên thạch
‎thời Younger Dryas.

312
00:20:24,120 --> 00:20:26,880
‎Đừng nghĩ Trái Đất
‎bị chính sao chổi đâm phải,

313
00:20:26,960 --> 00:20:29,920
‎đúng hơn là nó bị
‎hàng chục ngàn mảnh vụn đâm vào.

314
00:20:30,000 --> 00:20:32,920
‎Cứ nghĩ là 12.800 năm trước,

315
00:20:33,000 --> 00:20:37,040
‎Trái Đất đi lạc vào
‎đuôi của một sao chổi khổng lồ.

316
00:20:43,560 --> 00:20:46,920
‎Như thế sẽ như hàng ngàn
‎quả bom nguyên tử phát nổ.

317
00:20:48,200 --> 00:20:53,320
‎Chỉ trong vài giờ,
‎một sự kiện rung chuyển Trái Đất,

318
00:20:55,240 --> 00:21:00,160
‎giải phóng hơi nước
‎và mây bụi, che mù bầu trời,

319
00:21:00,920 --> 00:21:03,360
‎khiến nhiệt độ giảm mạnh.

320
00:21:04,800 --> 00:21:07,920
‎Cứ tưởng tượng ta sống ở Miami,
‎đang tận hưởng bãi biển,

321
00:21:08,960 --> 00:21:12,080
‎rồi đột nhiên khí hậu
‎thay đổi thành như ở Anchorage, Alaska.

322
00:21:13,280 --> 00:21:16,960
‎- Trong thoáng chốc. Phải.
‎- Có lẽ là vài tháng.

323
00:21:21,000 --> 00:21:21,920
‎SAO CHỔI ĐÂM VÀO GÂY TUYỆT CHỦNG

324
00:21:22,000 --> 00:21:23,600
‎Khi Allen và các cộng sự của ông

325
00:21:23,680 --> 00:21:26,400
‎trong Nhóm Nghiên cứu Sao chổi
‎lần đầu đăng

326
00:21:26,480 --> 00:21:27,840
‎phát hiện của mình,

327
00:21:27,920 --> 00:21:31,400
‎họ đã dự tính
‎là sẽ bị miệt thị và chế nhạo.

328
00:21:31,480 --> 00:21:32,440
‎TRANH LUẬN THỜI TIỂU BĂNG HÀ
‎RÚNG ĐỘNG GIỚI ĐỊA CHẤT

329
00:21:33,240 --> 00:21:36,680
‎Tiếc là, các nhà khoa học
‎được dạy phải yếm thế về mọi chuyện.

330
00:21:36,760 --> 00:21:39,280
‎Hoài nghi là lành mạnh, yếm thế thì không.

331
00:21:41,000 --> 00:21:43,560
‎Điều gây chấn động hơn nữa
‎về phát hiện của họ

332
00:21:43,640 --> 00:21:46,960
‎là nguồn gốc khả dĩ
‎của đám mảnh vỡ sao chổi đó.

333
00:21:48,120 --> 00:21:49,960
‎Mưa sao băng Taurid,

334
00:21:51,920 --> 00:21:55,720
‎một mảng bầu trời
‎mà Trái Đất nhìn qua hai lần mỗi năm

335
00:21:55,800 --> 00:21:58,120
‎vào cuối tháng 6 và cuối tháng 10.

336
00:21:59,080 --> 00:22:02,200
‎Ước tính nó có 200 thiên thể

337
00:22:02,280 --> 00:22:04,120
‎với đường kính ít nhất là một kilômét,

338
00:22:04,200 --> 00:22:06,560
‎xoay tít trong chùm sao băng Taurid.

339
00:22:11,920 --> 00:22:13,120
‎Bằng chứng

340
00:22:13,200 --> 00:22:15,360
‎do Nhóm Nghiên cứu Sao chổi đem lại

341
00:22:15,440 --> 00:22:22,200
‎nêu rõ một đại biến cố toàn cầu
‎xảy ra vào khoảng 12.800 năm trước,

342
00:22:22,280 --> 00:22:25,720
‎một sự kiện tận thế đủ lớn
‎để xóa sổ gần như mọi dấu vết

343
00:22:25,800 --> 00:22:28,400
‎của một nền văn minh tiên tiến
‎vào Kỷ Băng hà

344
00:22:28,480 --> 00:22:30,520
‎và giải thích rõ ràng ngay lập tức

345
00:22:30,600 --> 00:22:33,800
‎mọi bí ẩn mà tôi đã tìm hiểu
‎suốt 30 năm qua.

346
00:22:36,240 --> 00:22:40,240
‎Có lẽ nó chính là lý do
‎các nền văn minh cổ xuất hiện sau đó

347
00:22:40,320 --> 00:22:44,360
‎đều tập trung vào bầu trời
‎một cách khoa học.

348
00:22:45,360 --> 00:22:48,080
‎Đây là phần mà ta thật sự cần chú tâm

349
00:22:48,160 --> 00:22:50,440
‎vì trên trời có thứ nguy hiểm

350
00:22:50,520 --> 00:22:52,320
‎và nó có thể chấm dứt nền văn minh.

351
00:22:55,800 --> 00:22:58,800
‎Ở Göbekli Tepe tại Thổ Nhĩ Kỳ,
‎chúng tôi đã thấy

352
00:22:58,880 --> 00:23:03,840
‎cách người xưa ghi lại
‎sự kiện tận thế này trên đá.

353
00:23:03,920 --> 00:23:08,520
‎Bằng cách ghi lại trên Cột 43 hình ảnh
‎các chòm sao trên trời vào thời điểm đó.

354
00:23:09,720 --> 00:23:12,680
‎Nhưng các cột đó có lẽ
‎còn chứa một thông điệp mã hóa

355
00:23:13,400 --> 00:23:16,080
‎mà tiến sĩ Martin Sweatman
‎háo hức muốn chỉ cho tôi,

356
00:23:16,160 --> 00:23:19,000
‎một thứ mà anh tin rằng là bản ghi chép

357
00:23:19,080 --> 00:23:23,520
‎về thời điểm và nguồn gốc của thiên thạch.

358
00:23:25,840 --> 00:23:28,240
‎Ở đây ta có rắn…

359
00:23:28,320 --> 00:23:29,440
‎TIẾN SĨ MARTIN SWEATMAN
‎ĐẠI HỌC EDINBURGH

360
00:23:29,520 --> 00:23:32,480
‎…phát xuất từ phần thân
‎và chân của con cáo.

361
00:23:33,440 --> 00:23:35,880
‎Và đi vòng qua mặt bên kia của cột,

362
00:23:35,960 --> 00:23:39,720
‎ta lại thấy rắn
‎phát xuất từ những chú chim này.

363
00:23:40,440 --> 00:23:45,440
‎Các nền văn hóa cổ đại
‎xem sao chổi là mãng xà bầu trời.

364
00:23:45,520 --> 00:23:48,080
‎Chẳng ai bác bỏ chuyện đó cả.

365
00:23:48,160 --> 00:23:52,160
‎Có thể diễn giải đây là các thiên thạch
‎tỏa sáng từ một chòm sao cụ thể…

366
00:23:52,240 --> 00:23:53,080
‎Ừ.

367
00:23:53,160 --> 00:23:55,840
‎…những chú chim cụp đuôi
‎có lẽ là chòm sao Song Ngư.

368
00:23:55,920 --> 00:23:56,760
‎Phải.

369
00:23:56,840 --> 00:23:59,600
‎Còn đây là chòm sao Bảo Bình,

370
00:23:59,680 --> 00:24:01,840
‎ta nghĩ con cáo đại diện cho nó.

371
00:24:01,920 --> 00:24:04,280
‎Vào thời điểm xây dựng Göbekli Tepe,

372
00:24:04,360 --> 00:24:09,480
‎đây là những chòm sao
‎mà chùm sao băng Taurid chiếu qua.

373
00:24:10,280 --> 00:24:11,400
‎Chúng nói rằng

374
00:24:11,480 --> 00:24:15,120
‎chùm sao băng Taurid
‎chiếu sáng từ chòm Bảo Bình

375
00:24:15,200 --> 00:24:17,440
‎rồi đến chòm Song Ngư,

376
00:24:17,520 --> 00:24:20,400
‎và nó thay đổi như thế chỉ trong vài tuần.

377
00:24:21,320 --> 00:24:25,360
‎Một ghi chép về một cơn bão
‎các mảnh sao chổi tồn tại trong vài tuần.

378
00:24:27,600 --> 00:24:31,240
‎Đó là khung thời gian khớp với
‎mọi chứng cứ về đại biến cố toàn cầu

379
00:24:31,320 --> 00:24:33,840
‎đã xảy ra với Trái Đất
‎cách đây 12.800 năm,

380
00:24:34,480 --> 00:24:39,000
‎bao gồm trận lụt kinh hoàng
‎xé tan vùng Scablands ở Washington.

381
00:24:40,880 --> 00:24:43,880
‎Và hẳn trên Cột 43 còn có thêm thông tin

382
00:24:43,960 --> 00:24:47,640
‎về hình thể cụ thể vào thời điểm đó
‎của Mặt Trời và các chòm sao.

383
00:24:48,960 --> 00:24:51,240
‎Nó xuất hiện vào một điểm chí

384
00:24:51,320 --> 00:24:55,960
‎chỉ xuất hiện hai lần
‎trong chu kỳ gần 26.000 năm,

385
00:24:56,040 --> 00:24:58,600
‎và mỗi lần trở lại chỉ kéo dài một thế kỷ.

386
00:25:00,480 --> 00:25:01,680
‎Nên tôi kinh hoàng…

387
00:25:01,760 --> 00:25:02,920
‎GÖBEKLI TEPE - ĐỀN THỜ ĐỐI THOẠI
‎VỀ ĐỊA LÝ THIÊN THỂ CỔ

388
00:25:03,000 --> 00:25:05,240
‎…khi nhà khảo cổ thiên văn Paul Burley

389
00:25:05,320 --> 00:25:08,000
‎bảo là hình thể bầu trời

390
00:25:08,080 --> 00:25:10,640
‎từng xuất hiện
‎vào hạ chí cách đây 12.800 năm…

391
00:25:10,720 --> 00:25:11,680
‎NHỮNG NGƯỜI XÂY GÖBEKLI TEPE
‎ĐÃ XÂY MỘT ĐỀN THỜ

392
00:25:11,760 --> 00:25:13,000
‎DƯỜNG NHƯ NÊU BẬT MỐC THỜI GIAN
‎CÁCH HỌ 11.600 NĂM TRONG TƯƠNG LAI.

393
00:25:13,080 --> 00:25:13,920
‎CÓ VẺ LÀ - NGÀY NAY!

394
00:25:14,000 --> 00:25:17,960
‎…đã trở lại bầu trời
‎của chúng ta ngày nay vào điểm đông chí.

395
00:25:20,480 --> 00:25:23,440
‎Có khi nào
‎hình ảnh trên Cột 43 là thông điệp

396
00:25:23,520 --> 00:25:27,760
‎được những bậc thầy thiên văn
‎của một nền văn minh cổ truyền lại?

397
00:25:29,760 --> 00:25:33,680
‎Một lời cảnh báo
‎cho tương lai, cho chúng ta,

398
00:25:34,440 --> 00:25:36,920
‎rằng chuyện đã xảy ra rồi sẽ xảy ra lại?

399
00:25:38,680 --> 00:25:43,600
‎Rằng khi Mặt Trời và các vì sao
‎tạo thành hình thể này vào điểm chí,

400
00:25:43,680 --> 00:25:47,240
‎thì tận thế của mãng xà bầu trời
‎có thể trở lại?

401
00:25:51,440 --> 00:25:52,760
‎Hãy lắng nghe.

402
00:25:54,480 --> 00:25:57,400
‎Quan niệm này
‎phải khiến ta dừng lại mà suy nghĩ.

403
00:25:58,680 --> 00:26:01,240
‎Tôi không muốn làm nhà tiên tri tai ương,

404
00:26:01,320 --> 00:26:04,200
‎nhưng ta có gặp nguy cơ
‎với chùm sao băng Taurid không?

405
00:26:04,280 --> 00:26:06,240
‎Nó nguy hiểm cho tổ tiên của ta.

406
00:26:06,320 --> 00:26:09,000
‎Nó gây đại biến cố
‎trên Trái Đất cách đây 12.800 năm.

407
00:26:09,080 --> 00:26:10,200
‎Liệu nó có xảy ra lại?

408
00:26:10,280 --> 00:26:11,880
‎Chắc chắn ta đang gặp nguy hiểm.

409
00:26:13,080 --> 00:26:16,320
‎Thật ra, theo tính toán
‎của các nhà thiên văn

410
00:26:16,400 --> 00:26:19,000
‎thì ta đang trong
‎khoảng thời gian nguy hiểm

411
00:26:19,080 --> 00:26:23,760
‎khi phần dày hơn của chùm Taurid
‎có thể va chạm với Trái Đất.

412
00:26:26,400 --> 00:26:30,840
‎Ngày càng nhiều nhà khoa học tin vào
‎giả thuyết thiên thạch Younger Dryas

413
00:26:35,280 --> 00:26:40,120
‎và sự quan tâm ngày càng tăng này
‎không còn hạn chế trong giới khoa học.

414
00:26:44,080 --> 00:26:48,080
‎Nếu có thứ đã đâm vào Trái Đất
‎khoảng 12.000 năm trước,

415
00:26:48,160 --> 00:26:51,040
‎và khởi động lại nền văn minh,
‎luận thuyết thú vị đấy.

416
00:26:51,120 --> 00:26:53,960
‎Nhưng tôi nghĩ
‎nó là luận thuyết đáng để bàn luận.

417
00:26:54,760 --> 00:27:00,040
‎Tôi chỉ cảm thấy các luận thuyết
‎của ông quá liên quan đến cảm tính,

418
00:27:00,120 --> 00:27:02,800
‎và người phản bác cũng quá cảm tính.

419
00:27:02,880 --> 00:27:06,520
‎Giới khảo cổ chính thống
‎bác bỏ những chuyện này thế nào?

420
00:27:06,600 --> 00:27:08,720
‎Lập luận chung là gì?

421
00:27:09,360 --> 00:27:12,560
‎Lập luận chung là,
‎"Chúng tôi là nhà khảo cổ, biết rõ nhất".

422
00:27:12,640 --> 00:27:15,400
‎Nó là kiểu lấy quyền mà tranh luận,
‎"Anh phải chấp nhận.

423
00:27:15,480 --> 00:27:18,200
‎Chúng tôi đã làm hết rồi,
‎chuyện là thế này".

424
00:27:18,280 --> 00:27:24,040
‎Thật lạ khi người ta chỉ chấp nhận
‎và nói về một câu chuyện duy nhất.

425
00:27:24,120 --> 00:27:27,280
‎Câu chuyện mà họ
‎đã xác lập từ rất lâu rồi…

426
00:27:27,360 --> 00:27:28,200
‎Phải.

427
00:27:28,280 --> 00:27:29,760
‎…và không cho tranh luận.

428
00:27:30,560 --> 00:27:33,200
‎Có lẽ một phần nguyên do
‎là vì nó đe dọa ý niệm

429
00:27:33,280 --> 00:27:36,880
‎rằng chúng ta là đỉnh điểm
‎của toàn bộ lịch sử nhân loại.

430
00:27:36,960 --> 00:27:40,160
‎Có lẽ ý niệm
‎về một nền văn minh đã mất trong quá khứ

431
00:27:40,240 --> 00:27:42,080
‎nêu lên câu hỏi khó chịu rằng có lẽ

432
00:27:42,160 --> 00:27:44,400
‎trong tương lai,
‎ta sẽ là nền văn minh đã mất.

433
00:27:48,880 --> 00:27:53,400
‎Nếu chúng ta phải đương đầu
‎với đại biến cố toàn cầu

434
00:27:53,480 --> 00:27:55,200
‎như kiểu đã diễn ra,

435
00:27:55,280 --> 00:27:58,040
‎và giờ ta biết nó đã diễn ra
‎vào cuối Kỷ Băng hà,

436
00:27:58,120 --> 00:28:02,120
‎tôi nghĩ nền văn minh của chúng ta
‎khó mà sống sót qua nổi.

437
00:28:05,880 --> 00:28:11,040
‎Vậy nên, không khó để hình dung
‎một nền văn minh tiên tiến trước đây

438
00:28:11,120 --> 00:28:12,520
‎có lẽ đã bị xóa sổ,

439
00:28:13,040 --> 00:28:14,960
‎xóa sạch khỏi ký ức,

440
00:28:15,040 --> 00:28:18,560
‎trong tận thế cổ đại cách đây 12.800 năm.

441
00:28:22,120 --> 00:28:25,560
‎Sau những vụ thiên thạch
‎va chạm các mảng băng,

442
00:28:25,640 --> 00:28:30,160
‎mực nước biển dâng cao,
‎nuốt chửng những vùng đất thấp ven biển

443
00:28:30,240 --> 00:28:33,200
‎vốn khả năng cao là nơi ở
‎của một nền văn hóa tiên tiến.

444
00:28:34,320 --> 00:28:35,360
‎THỀM SUNDA

445
00:28:35,440 --> 00:28:37,320
‎Những nơi như Thềm Sunda,

446
00:28:37,400 --> 00:28:38,640
‎VỊNH BENGAL - ẤN ĐỘ DƯƠNG

447
00:28:38,720 --> 00:28:42,120
‎bán đảo Malta, hay Dải Grand Bahama.

448
00:28:42,200 --> 00:28:43,600
‎CON ĐƯỜNG BIMINI - ĐẢO BAHAMA

449
00:28:44,960 --> 00:28:46,800
‎Có lẽ ở Indonesia,

450
00:28:46,880 --> 00:28:49,640
‎những người sống sót đã rút lên đồi cao,

451
00:28:49,720 --> 00:28:53,760
‎để lại những manh mối bằng đá bazan
‎trên kiến trúc tinh vi của họ.

452
00:28:55,040 --> 00:28:57,200
‎Một số người sống sót ở Thổ Nhĩ Kỳ…

453
00:28:57,280 --> 00:28:58,120
‎DERINKUYU - THỔ NHĨ KỲ

454
00:28:58,200 --> 00:29:00,760
‎…có lẽ đã quyết định
‎đục vào lòng đất để trú ẩn

455
00:29:00,840 --> 00:29:02,680
‎phòng khi có thêm thiên thạch.

456
00:29:03,840 --> 00:29:05,840
‎Ở Địa Trung Hải, tại Malta,

457
00:29:06,240 --> 00:29:08,240
‎những người sống sót có lẽ đã xây

458
00:29:08,320 --> 00:29:11,520
‎các đền thờ dóng theo
‎ngôi sao sáng nhất trời đêm

459
00:29:12,040 --> 00:29:15,560
‎vì sợ nó có thể báo hiệu
‎cho sao chổi tiếp theo.

460
00:29:16,880 --> 00:29:18,160
‎Họ đã hải hành,

461
00:29:19,080 --> 00:29:21,760
‎truyền thụ kiến thức địa lý
‎cho người khác.

462
00:29:23,440 --> 00:29:26,480
‎Sự xuất hiện của họ đã được ghi lại trong

463
00:29:26,560 --> 00:29:28,920
‎các truyện dân gian hoặc khắc trên đá.

464
00:29:29,920 --> 00:29:30,800
‎GÒ RẮN - MỸ

465
00:29:30,880 --> 00:29:35,160
‎Họ hướng dẫn các nền văn hóa
‎kém tiên tiến hơn ghi nhớ chuyện đã xảy ra

466
00:29:35,240 --> 00:29:36,520
‎bằng các công trình

467
00:29:36,600 --> 00:29:39,920
‎có sự dóng hàng theo ngày cụ thể,

468
00:29:41,840 --> 00:29:45,440
‎và những công trình cự thạch
‎được chôn vùi để gửi đến tương lai.

469
00:29:52,280 --> 00:29:58,000
‎Và những tiền nhân này giúp
‎tái khởi động nhân loại từ cảnh hoang tàn.

470
00:30:01,880 --> 00:30:04,600
‎Khi chu du và thám hiểm
‎suốt hàng chục năm qua,

471
00:30:04,680 --> 00:30:09,120
‎tôi đã học cách tôn trọng
‎sự khôn ngoan và khoa học của tiền nhân.

472
00:30:09,200 --> 00:30:10,400
‎PHÒNG

473
00:30:10,480 --> 00:30:12,600
‎Họ hiểu mối đe dọa từ bầu trời,

474
00:30:12,680 --> 00:30:16,360
‎và họ tập trung chú ý vào vũ trụ

475
00:30:16,440 --> 00:30:20,000
‎và sự tiếp xúc đôi lúc chí tử
‎của nó với Trái Đất.

476
00:30:21,720 --> 00:30:24,280
‎Những thần thoại
‎và công trình kiến trúc của họ

477
00:30:24,360 --> 00:30:27,640
‎được dóng thẳng hàng
‎với các ngôi sao và Mặt Trời,

478
00:30:27,720 --> 00:30:29,480
‎làm chứng cho sự ám ảnh này,

479
00:30:30,680 --> 00:30:33,840
‎và ghi nhớ những sự kiện
‎kinh hoàng cuối Kỷ Băng hà

480
00:30:33,920 --> 00:30:38,800
‎đã thay đổi lịch sử nhân loại mãi mãi
‎và khai sinh thế giới hiện đại.

481
00:30:42,040 --> 00:30:47,920
‎Có lẽ nền văn minh tiên tiến của ta
‎nên lắng nghe lời cảnh báo của họ,

482
00:30:48,800 --> 00:30:52,480
‎đừng để chuyện của ta
‎cũng có kết cục như thế.

483
00:31:21,600 --> 00:31:26,600
‎Biên dịch: Ka Nguyen