1 00:00:06,040 --> 00:00:08,920 EEN NETFLIX-SERIE 2 00:00:14,480 --> 00:00:18,000 Op plekken wereldwijd hebben we gezien wat volgens mij… 3 00:00:18,080 --> 00:00:21,160 …de vingerafdrukken zijn van een verloren beschaving… 4 00:00:22,360 --> 00:00:24,400 …uit de laatste IJstijd. 5 00:00:25,280 --> 00:00:26,760 Het laatste grote mysterie is: 6 00:00:26,840 --> 00:00:29,440 wat is er met die beschaving gebeurd? 7 00:00:30,880 --> 00:00:34,760 Er kunnen aanwijzingen zijn in mythes van oude beschavingen… 8 00:00:35,360 --> 00:00:38,520 …want vele daarvan vertellen hetzelfde verhaal. 9 00:00:40,680 --> 00:00:42,520 Volgens deze legendes… 10 00:00:42,600 --> 00:00:44,040 …was er een tijd… 11 00:00:44,120 --> 00:00:47,680 …waarin de mensheid de aarde deelde met een geavanceerd volk… 12 00:00:49,480 --> 00:00:54,160 …of het nou Atlantis-bewoners waren, reuzen of goden op aarde. 13 00:00:55,600 --> 00:00:58,840 Tot er een vreselijke wereldramp plaatsvond… 14 00:00:59,520 --> 00:01:00,920 …een grote overstroming… 15 00:01:02,440 --> 00:01:06,160 …waarbij weinigen gespaard werden om de aarde weer te bevolken. 16 00:01:06,880 --> 00:01:10,040 Die later bezoek kregen van andere overlevenden… 17 00:01:10,760 --> 00:01:15,120 …mysterieuze, geweldige leraren, die meestal over zee aankwamen… 18 00:01:15,200 --> 00:01:18,680 …en hen hielpen met de wedergeboorte van de mensheid… 19 00:01:19,400 --> 00:01:21,800 …en de beschaving zoals we die nu kennen. 20 00:01:24,880 --> 00:01:26,400 De wetenschap bevestigt nu… 21 00:01:26,480 --> 00:01:29,680 …dat zo'n serie apocalyptische evenementen… 22 00:01:29,760 --> 00:01:34,760 …inderdaad plaatsvond aan het einde van de IJstijd, zo'n 12.800 jaar geleden… 23 00:01:36,960 --> 00:01:41,040 …een periode die geologen kennen als de Jongere Dryas. 24 00:01:48,280 --> 00:01:49,920 Pas daarna… 25 00:01:50,000 --> 00:01:54,480 …begonnen onze voorouders ineens land te verbouwen en vee te houden… 26 00:01:55,040 --> 00:01:56,280 …steden te bouwen… 27 00:01:56,360 --> 00:01:59,040 …en enorme, megalithische bouwwerken… 28 00:01:59,760 --> 00:02:01,640 …vaak afgestemd op de sterren. 29 00:02:04,640 --> 00:02:05,800 Waarom toen? 30 00:02:07,160 --> 00:02:11,760 Het is een mysterie waarvoor archeologen geen echte verklaring hebben… 31 00:02:11,840 --> 00:02:13,880 …behalve: 'Zo gebeurde het gewoon.' 32 00:02:15,280 --> 00:02:17,680 Maar ik heb een totaal ander voorstel. 33 00:02:18,360 --> 00:02:20,960 We moeten bedenken of dat echt ons begin was. 34 00:02:23,120 --> 00:02:24,760 Of was dat lang daarvoor? 35 00:02:45,080 --> 00:02:46,320 Het is mogelijk… 36 00:02:46,400 --> 00:02:50,440 …dat alle sporen van de verloren, geavanceerde beschaving die ik zoek… 37 00:02:51,080 --> 00:02:55,000 …verwoest zijn tijdens de rampen van de Jongere Dryas. 38 00:02:55,760 --> 00:02:59,520 Maar het geologische bewijs van dat apocalyptische moment… 39 00:02:59,600 --> 00:03:00,760 …moet er nog zijn. 40 00:03:02,000 --> 00:03:03,120 Ik geloof van wel. 41 00:03:05,160 --> 00:03:08,280 Hier, in de noordwestelijke hoek van Amerika… 42 00:03:08,840 --> 00:03:13,360 …in het oosten van de staat Washington, bekend als de Channeled Scablands. 43 00:03:19,080 --> 00:03:22,360 Het is een uniek apocalyptisch landschap… 44 00:03:22,440 --> 00:03:26,560 …een spectaculair gebied van meer dan 5000 vierkante km. 45 00:03:29,080 --> 00:03:33,960 Deze landschappen wijzen naar een enorme… 46 00:03:34,040 --> 00:03:37,000 …bijna onbeschrijflijke natuurramp. 47 00:03:42,640 --> 00:03:45,720 Het is een gebied dat geologen al lang fascineert… 48 00:03:46,880 --> 00:03:49,080 …met reusachtige sporen in de rots… 49 00:03:49,680 --> 00:03:54,880 …enorme kuilen en epische watervallen. 50 00:03:58,240 --> 00:04:02,160 Dat alles ziet er niet-aards uit. 51 00:04:02,240 --> 00:04:03,720 Niet van deze wereld. 52 00:04:05,440 --> 00:04:07,440 Deze enorme, gefossiliseerde waterval… 53 00:04:08,680 --> 00:04:10,920 …met de passende naam Dry Falls… 54 00:04:11,000 --> 00:04:14,720 …staat hoog op de lijst met natuurschoon van de Channeled Scablands… 55 00:04:15,800 --> 00:04:17,160 …en zelfs van de wereld. 56 00:04:19,080 --> 00:04:22,880 Hij is zo groot dat zijn omvang nauwelijks te bevatten is. 57 00:04:25,920 --> 00:04:30,040 De waterval is slechts een deel van een reusachtig ravijn… 58 00:04:30,120 --> 00:04:33,200 …uitgehold in de aarde, honderden meters diep… 59 00:04:33,280 --> 00:04:36,560 …zo'n 80 km lang en bijna vijf km breed: 60 00:04:37,560 --> 00:04:38,600 Grand Coulee. 61 00:04:40,600 --> 00:04:43,880 Al deze spectaculaire formaties lijken gevormd te zijn… 62 00:04:43,960 --> 00:04:45,400 …door overstromingen… 63 00:04:45,960 --> 00:04:49,640 …die tijdens de laatste IJstijd plaatsvonden. 64 00:04:50,840 --> 00:04:55,040 Precies wanneer en hoe dit gebeurd is, blijft echter een mysterie. 65 00:04:55,120 --> 00:04:58,960 Een mysterie dat al decennia voor controversie onder geologen zorgt. 66 00:04:59,040 --> 00:05:01,360 Wat is hier echt gebeurd? 67 00:05:02,840 --> 00:05:07,600 En kan het te maken hebben met wat er gebeurd is met die verloren beschaving… 68 00:05:07,680 --> 00:05:08,960 …uit de IJstijd? 69 00:05:12,480 --> 00:05:14,720 Voor een beter begrip hiervan… 70 00:05:14,800 --> 00:05:17,720 …komt amateur-geoloog en auteur Randall Carlson… 71 00:05:17,800 --> 00:05:21,320 …die de Scablands al tientallen jaren onderzoekt… 72 00:05:21,400 --> 00:05:26,040 …bij me in een deel van de Grand Coulee bekend als Lenore Lake. 73 00:05:27,240 --> 00:05:30,320 Wat de oorzaak ook is, niemand twijfelt eraan… 74 00:05:30,400 --> 00:05:31,240 ONDERZOEKER IN CATASTROFISME-GEOLOGIE 75 00:05:31,320 --> 00:05:33,400 …dat dit door een overstroming van… 76 00:05:33,480 --> 00:05:35,680 …een onvoorstelbare omvang is gevormd. 77 00:05:35,760 --> 00:05:38,200 Mijn eerste indruk, zelfs op de kaart… 78 00:05:38,280 --> 00:05:42,080 …is dat dit een gebied is dat kapot gerukt en verwoest is. 79 00:05:42,160 --> 00:05:44,200 Wat is het verhaal hierachter? 80 00:05:44,280 --> 00:05:46,560 Nu zeggen de meest conventionele modellen… 81 00:05:46,640 --> 00:05:48,600 …dat de bron van dit water hier… 82 00:05:48,680 --> 00:05:51,720 …die de Scablands vormden, Lake Missoula was. 83 00:05:54,880 --> 00:05:56,680 Tijdens de laatste IJstijd… 84 00:05:56,760 --> 00:06:00,440 …bedekten enorme ijskappen de noordelijke helft van Noord-Amerika… 85 00:06:00,520 --> 00:06:01,760 …van kust tot kust. 86 00:06:03,920 --> 00:06:09,160 Miljoenen vierkante kilometers aan ijs, met genoeg water om een oceaan te vullen. 87 00:06:11,560 --> 00:06:14,400 Aan de zuidelijke rand daarvan… 88 00:06:14,480 --> 00:06:16,640 …vormden zich enorme meren. 89 00:06:18,480 --> 00:06:20,920 Eén gletsjermeer, Missoula… 90 00:06:21,000 --> 00:06:25,640 …bevatte net zoveel water als de moderne Erie- en Ontariomeren bij elkaar… 91 00:06:26,520 --> 00:06:29,880 …en bedekte het grootste gedeelte van wat nu Montana is. 92 00:06:33,080 --> 00:06:36,400 De huidige theorie is dat Lake Missoula geblokkeerd werd… 93 00:06:36,480 --> 00:06:39,800 …door een soort natuurlijke ijsdam die openbrak. 94 00:06:45,840 --> 00:06:46,920 Haal de ijsdam weg… 95 00:06:47,000 --> 00:06:50,360 …en al het water zal naar het westen stromen. 96 00:06:53,520 --> 00:06:56,440 Gezien de enorme schade aan het landschap… 97 00:06:57,040 --> 00:07:03,720 …opperden geologen dat de ijsdam zich keer op keer vormde en weer brak… 98 00:07:03,800 --> 00:07:08,760 …met tientallen overstromingen tot gevolg in duizenden jaren tijd… 99 00:07:08,840 --> 00:07:12,960 …waardoor langzaamaan de Scablands werden gevormd. 100 00:07:14,440 --> 00:07:16,280 Het kwam dus uit Lake Missoula… 101 00:07:16,360 --> 00:07:19,200 …en omdat één overstroming daarvan niet genoeg zou zijn… 102 00:07:19,280 --> 00:07:21,600 …nemen ze aan dat het 80 of 90 keer gebeurde. 103 00:07:21,680 --> 00:07:22,760 Dat helpt zeker. 104 00:07:25,120 --> 00:07:30,440 Het is een erg gekunstelde verklaring voor zo'n wild landschap. 105 00:07:33,080 --> 00:07:37,560 Er is een sterke 'uniformitaire trend' in geologie. 106 00:07:37,640 --> 00:07:40,880 Moderne geologen houden niet zo van natuurrampen. 107 00:07:40,960 --> 00:07:45,120 Ze geven de voorkeur aan langdurige, langzame verklaringen… 108 00:07:45,200 --> 00:07:47,960 …en aan het idee dat alles zoals het nu is… 109 00:07:48,040 --> 00:07:49,640 …altijd zo is geweest… 110 00:07:49,720 --> 00:07:52,640 …ook al lijkt mij dat idee totaal absurd. 111 00:07:54,040 --> 00:07:56,720 Randall gelooft dat het geologische bewijs hier… 112 00:07:56,800 --> 00:08:00,080 …niet op eeuwen van langzame overstromingen duidt… 113 00:08:00,160 --> 00:08:06,560 …maar op één zeer gewelddadige vloed die slechts een paar weken duurde. 114 00:08:06,640 --> 00:08:08,960 Het is niet alleen water, hè? -Nee. 115 00:08:09,040 --> 00:08:11,080 Voor zover het oog reikte… 116 00:08:11,800 --> 00:08:15,640 …was het een gewelddadig, kokend, turbulent schouwspel. 117 00:08:17,400 --> 00:08:20,040 Stromend water uit duizenden ijsbergen. 118 00:08:21,160 --> 00:08:24,000 Alles tussen deze klippen werd weggemaaid. 119 00:08:26,520 --> 00:08:30,320 Een onvoorstelbaar gewelddadig evenement. 120 00:08:32,840 --> 00:08:34,280 Om je een idee te geven… 121 00:08:34,360 --> 00:08:38,200 Als je elke rivier op aarde uit elk continent… 122 00:08:38,280 --> 00:08:40,039 …bij elkaar zou doen… 123 00:08:40,600 --> 00:08:43,080 …zou je dat met tien moeten vermenigvuldigen… 124 00:08:43,159 --> 00:08:45,919 …om het volume water te krijgen dat hierdoor kwam. 125 00:08:46,000 --> 00:08:48,799 Wauw. Dat brengt het echt in perspectief. 126 00:08:54,600 --> 00:08:57,680 Het is een echt adembenemend, grimmig landschap… 127 00:08:57,760 --> 00:09:00,480 …dat me doet denken aan een oude apocalyps. 128 00:09:01,880 --> 00:09:05,800 Een apocalyps van een omvang die voor ons bijna onvoorstelbaar is. 129 00:09:09,760 --> 00:09:15,000 Tijdens de IJstijd zou dit een zacht glooiend grasland zijn geweest… 130 00:09:15,080 --> 00:09:18,760 …bezaaid met zwervende kuddes antilopes en mastodonten… 131 00:09:19,920 --> 00:09:22,600 …tot het geweld aankwam. 132 00:09:29,520 --> 00:09:33,360 Het stromende water sleet een enorme waterval uit… 133 00:09:33,440 --> 00:09:36,360 …zo groot als tien Niagara Falls… 134 00:09:36,440 --> 00:09:39,920 …tweeënhalf keer zo hoog, zeven keer zo breed… 135 00:09:40,520 --> 00:09:43,400 …en 3000 keer zo krachtig. 136 00:09:47,640 --> 00:09:49,200 Hoe snel ging het, denk je? 137 00:09:49,280 --> 00:09:51,480 Ik denk dat het heel snel gebeurde. 138 00:09:51,560 --> 00:09:54,160 Een kwestie van weken? 139 00:09:58,640 --> 00:10:03,320 Het duidelijkste bewijs is hier, op een plek genaamd Wallula Gap… 140 00:10:04,680 --> 00:10:10,000 …waar het stromende water een enorme kloof van 400 meter diep uithakte… 141 00:10:11,680 --> 00:10:15,320 …en deze enorme, basalten uitstulpingen achterliet… 142 00:10:17,720 --> 00:10:19,480 …bekend als de Twin Sisters. 143 00:10:21,000 --> 00:10:23,120 Bewijs van de snelheid en hevigheid… 144 00:10:24,160 --> 00:10:27,920 …van mogelijk de grootste overstroming in onze geschiedenis. 145 00:10:32,840 --> 00:10:35,240 Uit Randalls onderzoek blijkt dat de formatie… 146 00:10:35,320 --> 00:10:42,080 …geen gevolg kan zijn van duizenden jaren langzame erosie, zoals geologen zeggen. 147 00:10:44,560 --> 00:10:46,960 En na deze enorme overstroming… 148 00:10:47,560 --> 00:10:48,600 …liet het water… 149 00:10:48,680 --> 00:10:52,800 …niet alleen her en der torens van hardere rots achter. 150 00:10:54,280 --> 00:10:58,080 In de buurt, op een plek bekend als Camas Prairie… 151 00:10:58,160 --> 00:11:01,080 …zijn enorme rimpels in het landschap. 152 00:11:02,800 --> 00:11:05,520 Ze zijn zo gelijkmatig en zo perfect gevormd… 153 00:11:05,600 --> 00:11:09,120 …zoals iedereen die op het strand het tij ziet keren… 154 00:11:09,200 --> 00:11:13,680 …ziet dat het terugtrekkende water rimpels in het zand achterlaat. 155 00:11:13,760 --> 00:11:16,680 Die rimpels zijn misschien een centimeter hoog… 156 00:11:16,760 --> 00:11:18,200 …en een meter lang. 157 00:11:18,280 --> 00:11:21,400 Hier op de Camas Prairie hebben we rimpels… 158 00:11:21,480 --> 00:11:26,480 …van tien tot 15 meter hoog en 100 meter lang. 159 00:11:28,240 --> 00:11:31,680 Ze zijn net zo veroorzaakt door het terugtrekken van water. 160 00:11:31,760 --> 00:11:35,080 Maar de rimpels op het landschap duiden op iets groots… 161 00:11:35,160 --> 00:11:39,440 …een enorme hoeveelheid water die over dat landschap kwam en zich terugtrok. 162 00:11:40,880 --> 00:11:42,440 Een ware apocalyps. 163 00:11:42,520 --> 00:11:43,800 Een apocalyps, ja. 164 00:11:43,880 --> 00:11:47,960 Als iemand hier en daar het geluk had het te overleven… 165 00:11:48,040 --> 00:11:49,720 …zou hij het idee hebben… 166 00:11:49,800 --> 00:11:52,400 …dat de hele wereld verwoest was. 167 00:11:57,360 --> 00:12:02,880 De Scablands vertonen alle tekens van een enorme, verwoestende overstroming… 168 00:12:02,960 --> 00:12:04,960 …van zeer korte duur… 169 00:12:06,680 --> 00:12:09,880 …zoals die beschreven in mythes over de hele wereld. 170 00:12:15,440 --> 00:12:21,360 Het is onwaarschijnlijk dat al dat water uit Lake Missoula kwam. 171 00:12:21,960 --> 00:12:23,360 Als je de ijsdam weghaalt… 172 00:12:23,920 --> 00:12:27,000 …zal al het water zo naar het westen stromen… 173 00:12:27,080 --> 00:12:30,440 …maar hier langs de zuidelijke muur… 174 00:12:31,160 --> 00:12:33,400 …vinden we grote grindafzettingen. 175 00:12:34,080 --> 00:12:35,680 Het water stroomt zuidwaarts. 176 00:12:35,760 --> 00:12:38,160 En dat is nou net wat jij betwist. 177 00:12:38,240 --> 00:12:41,880 Voor jou is de bron van de overstroming de ijskap. Niet dit meer. 178 00:12:41,960 --> 00:12:42,960 Precies. 179 00:12:43,040 --> 00:12:45,160 Het wordt nu toegegeven en erkend… 180 00:12:45,240 --> 00:12:47,920 …dat er misschien andere meren waren. 181 00:12:48,000 --> 00:12:51,800 We zullen echt naar het noorden moeten kijken. 182 00:12:51,880 --> 00:12:53,600 Naar de ijskap zelf. 183 00:12:53,680 --> 00:12:55,760 De algemeen aangenomen theorie… 184 00:12:55,840 --> 00:12:58,880 …plaatst die overstromingen in een specifiek tijdperk… 185 00:12:58,960 --> 00:13:02,240 …tussen 18.000 en 15.500 jaar geleden. 186 00:13:02,320 --> 00:13:06,000 Ja. Ik denk dat we sommige van die data kritisch moeten bekijken. 187 00:13:06,080 --> 00:13:08,000 Want er is niets in die periode… 188 00:13:08,080 --> 00:13:09,960 …wat zoveel energie kon geven… 189 00:13:10,040 --> 00:13:11,640 …om zoveel water los te laten. 190 00:13:13,040 --> 00:13:17,040 We moeten nu de puzzelstukjes in elkaar passen… 191 00:13:17,120 --> 00:13:19,160 …om het globale beeld te krijgen. 192 00:13:19,240 --> 00:13:20,680 Het totaalbeeld. 193 00:13:24,080 --> 00:13:28,440 Het totaalbeeld dat Randall zoekt, zou kunnen verschijnen. 194 00:13:30,160 --> 00:13:32,920 Terwijl de Scablands gezien blijven worden… 195 00:13:33,000 --> 00:13:35,480 …als een afzonderlijk, regionaal fenomeen… 196 00:13:35,560 --> 00:13:38,400 …zonder duidelijke externe oorzaak… 197 00:13:38,480 --> 00:13:41,520 …ziet Randalls redenering dit verwoeste landschap… 198 00:13:41,600 --> 00:13:45,440 …als onderdeel van een veel grotere, zelfs wereldwijde verwoesting… 199 00:13:45,520 --> 00:13:47,880 …tegen het einde van de laatste IJstijd. 200 00:13:50,120 --> 00:13:54,920 Niet 18.000 of 15.500 jaar geleden… 201 00:13:56,520 --> 00:13:59,280 …maar ongeveer 12.800 jaar geleden… 202 00:14:00,960 --> 00:14:02,960 …aan het begin van de Jongere Dryas. 203 00:14:05,720 --> 00:14:09,200 Zou de verwoesting die in de Scablands zo duidelijk is… 204 00:14:09,280 --> 00:14:12,360 …een onderdeel zijn geweest van die grotere apocalyps… 205 00:14:12,440 --> 00:14:16,760 …die volgens mij een hele geavanceerde beschaving uitroeide? 206 00:14:21,640 --> 00:14:24,040 Een ander beschadigd landschap in Amerika… 207 00:14:24,120 --> 00:14:26,160 …zou het bewijs kunnen bevatten. 208 00:14:29,400 --> 00:14:30,920 Op 1900 km ten zuiden… 209 00:14:31,560 --> 00:14:35,120 …in de met struiken bedekte woestijn langs de Mexicaanse grens… 210 00:14:36,680 --> 00:14:39,320 …op een plek genaamd Murray Springs. 211 00:14:44,840 --> 00:14:48,960 Allen West is lid van een interdisciplinaire onderzoeksgroep… 212 00:14:49,040 --> 00:14:52,560 …die de wetenschappelijke wereld in 2007 versteld deed staan… 213 00:14:52,640 --> 00:14:57,160 …met een artikel over een ongelofelijke ontdekking hier… 214 00:14:58,080 --> 00:15:03,760 …in een gebied van onthulde aarde met een zogenaamde 'zwarte mat'. 215 00:15:04,480 --> 00:15:06,520 Deze zwarte-matlaag die je hier ziet… 216 00:15:06,600 --> 00:15:07,440 ONDERZOEKER, GEOWETENSCHAPSCONSULENT 217 00:15:07,520 --> 00:15:09,560 …is de uitstervingslaag. 218 00:15:09,640 --> 00:15:15,440 Daaronder zijn botten van mammoeten, Amerikaanse paarden… 219 00:15:15,520 --> 00:15:20,200 …Amerikaanse kamelen, reuzenwolven en sabeltandkatten. 220 00:15:20,280 --> 00:15:25,760 Tot nu toe is er geen enkel bot boven die laag gevonden. 221 00:15:26,560 --> 00:15:29,000 Naast de uitsterving van grote dieren… 222 00:15:29,080 --> 00:15:31,240 …was er ook een uitsterving van mensen. 223 00:15:31,320 --> 00:15:35,320 We denken dat zo'n 50 tot 60 procent van de mensen… 224 00:15:35,400 --> 00:15:38,480 …over het hele noordelijk halfrond, in die tijd omkwam. 225 00:15:38,560 --> 00:15:41,760 Dat is een heel dramatisch cijfer. 226 00:15:41,840 --> 00:15:44,320 We wisten dat er iets was gebeurd, maar niet wat. 227 00:15:44,400 --> 00:15:46,440 Je stuitte dus op een mysterie… 228 00:15:46,520 --> 00:15:48,840 …dat je wilde uitzoeken. 229 00:15:50,760 --> 00:15:54,920 Toen de zwarte mat in de jaren 60 ontdekt en geanalyseerd werd… 230 00:15:55,960 --> 00:16:00,440 …dateerden wetenschappers hem op ongeveer 12.800 jaar geleden… 231 00:16:00,520 --> 00:16:03,800 …precies toen de Jongere Dryas begon. 232 00:16:06,080 --> 00:16:07,760 En daarom ben ik hier. 233 00:16:09,280 --> 00:16:12,080 De zwarte mat kan een antwoord geven… 234 00:16:12,160 --> 00:16:16,680 …op het mysterie van wat die rampentijd überhaupt veroorzaakte… 235 00:16:18,400 --> 00:16:23,400 …maar ook wat precies de enorme overstroming losliet… 236 00:16:27,280 --> 00:16:29,480 …die de Scablands creëerde. 237 00:16:30,960 --> 00:16:32,520 Als deel van hun onderzoek… 238 00:16:32,600 --> 00:16:36,760 …voerde Allens groep een grondige analyse uit van de zwarte mat. 239 00:16:38,680 --> 00:16:42,200 Jullie begonnen hier dus de mat te analyseren. 240 00:16:42,840 --> 00:16:46,120 We vonden gesmolten glazen sferulen. 241 00:16:46,720 --> 00:16:51,080 Dit is onze eerste aanwijzing van een evenement met hoge temperaturen. 242 00:16:52,440 --> 00:16:54,120 Maar we wisten niet wat. 243 00:16:55,480 --> 00:16:58,880 Een temperatuur genoeg om de aarde te smelten. 244 00:16:58,960 --> 00:17:00,160 Bedoel je dat? 245 00:17:00,240 --> 00:17:02,040 Heet genoeg om een auto… 246 00:17:02,120 --> 00:17:05,040 …tot een metalen plas te smelten. 247 00:17:05,680 --> 00:17:07,080 Wat vonden jullie verder? 248 00:17:07,160 --> 00:17:10,319 Er was een grote hoeveelheid platina en iridium. 249 00:17:10,400 --> 00:17:13,000 Verwachtten jullie hier platina en iridium? 250 00:17:13,079 --> 00:17:14,760 Nee. 251 00:17:15,599 --> 00:17:18,400 Dat vind je niet vaak op deze planeet. 252 00:17:19,359 --> 00:17:22,520 We bedachten dat slechts één ding op aarde dat kan doen… 253 00:17:22,599 --> 00:17:25,040 …en dat is een of andere kosmische inslag. 254 00:17:25,680 --> 00:17:28,319 Een asteroïde of fragmenten van een komeet… 255 00:17:28,400 --> 00:17:31,200 …die door de dampkring binnenkwamen en ontploften… 256 00:17:31,280 --> 00:17:32,920 …of op de grond stortten? 257 00:17:33,000 --> 00:17:33,840 Dat klopt. 258 00:17:35,920 --> 00:17:38,800 Een komeet, een doder van diersoorten. 259 00:17:40,600 --> 00:17:43,440 Zou dat de apocalyptische rampen verklaren… 260 00:17:43,520 --> 00:17:46,080 …aan het einde van de Jongere Dryas? 261 00:17:46,880 --> 00:17:50,320 Het was al eerder gebeurd met de dinosauriërs. 262 00:17:54,560 --> 00:17:57,760 Niemand betwist dat het een asteroïde of komeet was… 263 00:17:57,840 --> 00:18:01,480 …die de dinosauriërs 66 miljoen jaar geleden uitroeide. 264 00:18:03,200 --> 00:18:05,720 Dat evenement heeft een laag achtergelaten… 265 00:18:05,800 --> 00:18:08,160 …die her en der nog steeds te zien is… 266 00:18:08,240 --> 00:18:11,560 …en net zo'n soort laag is in Murray Springs gevonden. 267 00:18:14,880 --> 00:18:16,360 Toen Allens groep eenmaal… 268 00:18:16,440 --> 00:18:20,280 …de betekenis van de zwarte mat in Murray Springs begrepen had… 269 00:18:21,080 --> 00:18:24,840 …begonnen ze aan een nauwgezet, langdurig onderzoek… 270 00:18:25,720 --> 00:18:28,000 …om te zien of die ergens anders voorkwam. 271 00:18:29,800 --> 00:18:32,920 En dat was zo, verspreid over de wereld. 272 00:18:37,000 --> 00:18:41,360 Tot nu toe zijn er zwarte matten gevonden in heel Noord-Amerika… 273 00:18:41,440 --> 00:18:44,720 …van Californië tot Michigan tot aan New Jersey… 274 00:18:44,800 --> 00:18:49,040 …en van België in Noord-Europa tot aan Syrië in het Midden-Oosten. 275 00:18:50,520 --> 00:18:53,440 Dat zijn veel mogelijke inslagplekken… 276 00:18:53,520 --> 00:18:58,440 …allemaal uit ongeveer dezelfde tijd, zo'n 12.800 jaar geleden. 277 00:19:01,280 --> 00:19:04,640 We begonnen te beseffen dat dit een enorm evenement was geweest. 278 00:19:04,720 --> 00:19:09,040 Het werd ons duidelijker dat er een grote ramp had plaatsgevonden. 279 00:19:11,440 --> 00:19:16,320 Maar als er een komeetinslag was geweest, waar was de inslagkrater dan? 280 00:19:18,000 --> 00:19:20,160 Ik denk dat we het antwoord daarop… 281 00:19:22,880 --> 00:19:24,560 …in de Scablands hebben gezien. 282 00:19:26,840 --> 00:19:29,920 Als de grootste inslagen in het begin van de Jongere Dryas… 283 00:19:30,000 --> 00:19:31,760 …op ijskappen kwamen… 284 00:19:31,840 --> 00:19:35,320 …zou er na het smelten van het ijs geen krater te zien zijn. 285 00:19:37,040 --> 00:19:39,040 Het zou Randalls theorie staven… 286 00:19:39,120 --> 00:19:43,760 …dat de plotselinge overstroming die de Scablands creëerde… 287 00:19:43,840 --> 00:19:48,200 …niet vanuit dat meer kwam, maar van de ijskap zelf. 288 00:19:50,240 --> 00:19:54,520 Het zal een herschrijving van onze geschiedenis vereisen. 289 00:19:57,400 --> 00:20:00,680 Toch had één inslag niet de oorzaak kunnen zijn… 290 00:20:00,760 --> 00:20:04,520 …van alle zwarte matten die Allens team op kaart heeft gezet. 291 00:20:06,400 --> 00:20:08,960 Hun ontdekkingen leidden tot een schokkend idee. 292 00:20:09,040 --> 00:20:13,480 Misschien liet niet één kosmische inslag al deze sporen wereldwijd achter… 293 00:20:13,560 --> 00:20:14,800 …maar vele inslagen. 294 00:20:14,880 --> 00:20:18,600 Een korte, heftige storm van kosmisch puin die de aarde tegenkwam. 295 00:20:18,680 --> 00:20:21,800 Ze noemden het de Jongere Dryas-inslagtheorie. 296 00:20:24,120 --> 00:20:26,880 Ik denk niet dat de aarde door de komeet zelf… 297 00:20:26,960 --> 00:20:29,920 …maar eerder door tienduizenden fragmenten werd geraakt. 298 00:20:30,000 --> 00:20:32,920 Ik denk aan 12.800 jaar geleden. 299 00:20:33,000 --> 00:20:37,040 De aarde zweefde door het puinspoor van een enorme komeet. 300 00:20:43,560 --> 00:20:46,920 Het zou als duizenden atoombommen zijn geweest. 301 00:20:48,200 --> 00:20:53,320 In een paar uur vond een letterlijk schokkende gebeurtenis plaats… 302 00:20:55,240 --> 00:21:00,160 …die waterdamp en stofwolken vrijliet die de hemel zou hebben verduisterd… 303 00:21:00,920 --> 00:21:03,360 …waardoor de temperaturen snel daalden. 304 00:21:04,800 --> 00:21:07,920 Stel je voor dat je in Miami op het strand ligt… 305 00:21:08,960 --> 00:21:12,080 …en ineens het klimaat zoals dat in Alaska wordt. 306 00:21:13,280 --> 00:21:16,960 Heel snel. -Ja, waarschijnlijk een paar maanden. 307 00:21:21,000 --> 00:21:21,920 KOMEET VEROORZAAKTE UITSTERVINGEN 308 00:21:22,000 --> 00:21:23,600 Toen Allen en zijn collega's… 309 00:21:23,680 --> 00:21:26,400 …vanuit hun nu genaamde Comet Research Group… 310 00:21:26,480 --> 00:21:27,840 …hun vondsten publiceerden… 311 00:21:27,920 --> 00:21:31,400 …werden ze zoals verwacht bespot en uitgelachen. 312 00:21:31,480 --> 00:21:32,440 DEBAT OVER MINI-IJSTIJD SCHOKT GEOLOGIEWERELD 313 00:21:33,240 --> 00:21:36,680 Wetenschappers leren helaas om cynisch over alles te zijn. 314 00:21:36,760 --> 00:21:39,280 Scepticisme is gezond, cynisme niet. 315 00:21:41,000 --> 00:21:43,560 Wat nog verontrustender is aan hun ontdekking… 316 00:21:43,640 --> 00:21:46,960 …is de waarschijnlijke oorsprong van dat kometenpuin. 317 00:21:48,120 --> 00:21:49,960 De meteorenzwerm Tauriden… 318 00:21:51,920 --> 00:21:55,720 …een deel van de hemel die de aarde twee keer per jaar doorkruist… 319 00:21:55,800 --> 00:21:58,120 …eind juni en eind oktober. 320 00:21:59,080 --> 00:22:02,200 Naar schatting draaien er tweehonderd voorwerpen… 321 00:22:02,280 --> 00:22:04,120 …met een kilometer doorsnee… 322 00:22:04,200 --> 00:22:06,560 …rond in de meteorenzwerm Tauriden. 323 00:22:11,920 --> 00:22:13,120 Het bewijs, geleverd… 324 00:22:13,200 --> 00:22:15,360 …door de Comet Research Group… 325 00:22:15,440 --> 00:22:22,200 …duidt op een enorme wereldramp van ongeveer 12.800 jaar geleden. 326 00:22:22,280 --> 00:22:25,720 Een apocalyps groot genoeg om bijna alle sporen te wissen… 327 00:22:25,800 --> 00:22:28,400 …van een geavanceerde beschaving uit de IJstijd… 328 00:22:28,480 --> 00:22:30,520 …en een verklaring te geven… 329 00:22:30,600 --> 00:22:33,800 …voor alle mysteries die ik al 30 jaar onderzoek. 330 00:22:36,240 --> 00:22:40,240 Misschien is dat de reden waarom latere antieke beschavingen… 331 00:22:40,320 --> 00:22:44,360 …zo gefixeerd waren op de hemel. 332 00:22:45,360 --> 00:22:48,080 Dit is iets waar we ons op moeten richten… 333 00:22:48,160 --> 00:22:50,440 …want er is daarboven iets gevaarlijks… 334 00:22:50,520 --> 00:22:52,320 …wat de beschaving kan uitroeien. 335 00:22:55,800 --> 00:22:58,800 Bij Göbekli Tepe in Turkije hebben we al gezien… 336 00:22:58,880 --> 00:23:03,840 …hoe antieke volkeren deze apocalyps misschien in steen hebben herdacht. 337 00:23:03,920 --> 00:23:08,520 Door de sterrengroeperingen aan de hemel in die tijd op zuil 43 weer te geven. 338 00:23:09,720 --> 00:23:12,680 Maar de zuilen zouden nog een boodschap kunnen bevatten… 339 00:23:13,400 --> 00:23:16,080 …die dr. Martin Sweatman me zo graag wilde tonen. 340 00:23:16,160 --> 00:23:19,000 Iets wat volgens hem een verslag is… 341 00:23:19,080 --> 00:23:23,520 …van precies wanneer en van waaruit de meteorenregen kwam. 342 00:23:25,840 --> 00:23:28,240 Hier heb je slangen… 343 00:23:28,320 --> 00:23:32,480 …die uit het lichaam en de poten van de vos komen. 344 00:23:33,440 --> 00:23:35,880 Als we naar de andere kant van de zuil gaan… 345 00:23:35,960 --> 00:23:39,720 …zien we weer slangen die uit deze vogels komen. 346 00:23:40,440 --> 00:23:45,440 Antieke beschavingen zagen kometen inderdaad als slangen in de lucht. 347 00:23:45,520 --> 00:23:48,080 Daar bestaat geen twijfel over. 348 00:23:48,160 --> 00:23:53,080 We kunnen dit interpreteren als meteoren afkomstig uit sterrengroepen… 349 00:23:53,160 --> 00:23:56,200 …lange, gebogen vogels die voor Vissen staan. 350 00:23:56,840 --> 00:23:59,600 Hier hebben we het sterrenbeeld Waterman. 351 00:23:59,680 --> 00:24:01,840 We denken dat de vos daarvoor staat. 352 00:24:01,920 --> 00:24:04,280 Toen Göbekli Tepe werd gebouwd… 353 00:24:04,360 --> 00:24:09,480 …waren dit de sterrengroeperingen waaruit de Tauriden afkomstig waren. 354 00:24:10,280 --> 00:24:11,400 Ze zeggen… 355 00:24:11,480 --> 00:24:15,120 …dat de meteorenzwerm Tauriden uit Waterman komt… 356 00:24:15,200 --> 00:24:17,440 …en dan uit Vissen… 357 00:24:17,520 --> 00:24:20,400 …en dat die overgang in een paar weken plaatsvindt. 358 00:24:21,320 --> 00:24:25,360 Een verslag van een storm komeetfragmenten die weken aanhield. 359 00:24:27,600 --> 00:24:31,240 Die periode komt overeen met al het bewijs van de wereldramp… 360 00:24:31,320 --> 00:24:33,840 …die de aarde 12.800 jaar geleden trof… 361 00:24:34,480 --> 00:24:39,000 …waaronder de heftige overstroming die de Scablands uiteen scheurde. 362 00:24:40,880 --> 00:24:43,880 En er zou meer kunnen zitten achter die positie… 363 00:24:43,960 --> 00:24:47,640 …van de zon en de sterrengroepen afgebeeld op zuil 43. 364 00:24:48,960 --> 00:24:51,240 Het gebeurt bij een zonnewende… 365 00:24:51,320 --> 00:24:55,960 …slechts twee keer in een cyclus van net onder 26.000 jaar… 366 00:24:56,040 --> 00:24:58,600 …waarvan elke terugkeer nog geen eeuw duurt. 367 00:25:00,480 --> 00:25:01,680 Daarom vind ik het eng… 368 00:25:01,760 --> 00:25:02,920 TEMPELS GEVEN ANTIEKE KOSMISCHE GEOGRAFIE WEER 369 00:25:03,000 --> 00:25:05,240 …zoals archeoastronoom Paul Burley zei… 370 00:25:05,320 --> 00:25:08,000 …dat dezelfde opstelling… 371 00:25:08,080 --> 00:25:10,640 …bij de zomerwende van 12.800 jaar geleden… 372 00:25:10,720 --> 00:25:11,680 DE BOUWERS VAN GÖBEKLI TEPE CONSTRUEERDEN EEN TEMPEL 373 00:25:11,760 --> 00:25:13,000 DIE BLIJKBAAR EEN TIJDSTIP VAN 11.600 JAAR LATER MARKEERDE. 374 00:25:13,080 --> 00:25:13,920 DE TIJD WAARIN WE NU LEVEN! 375 00:25:14,000 --> 00:25:17,960 …nu in onze hemel terug is, bij de winterwende. 376 00:25:20,480 --> 00:25:23,440 Zouden de afbeeldingen op zuil 43 een boodschap zijn… 377 00:25:23,520 --> 00:25:27,760 …van astronomen uit een verloren beschaving? 378 00:25:29,760 --> 00:25:33,680 Een waarschuwing aan de toekomst, aan ons… 379 00:25:34,440 --> 00:25:36,920 …dat wat we doen, gevolgen kan hebben? 380 00:25:38,680 --> 00:25:43,600 Dat als de zon en sterren weer zo opgesteld staan bij de zonnewende… 381 00:25:43,680 --> 00:25:47,240 …een apocalyps van hemelslangen terug zou kunnen komen? 382 00:25:51,440 --> 00:25:52,760 Pas dus op. 383 00:25:54,480 --> 00:25:57,400 Het idee zou ons aan het denken moeten zetten. 384 00:25:58,680 --> 00:26:01,240 Ik wil geen doemprofeet zijn… 385 00:26:01,320 --> 00:26:04,200 …maar is de meteorenzwerm Tauriden nu gevaarlijk? 386 00:26:04,280 --> 00:26:06,240 Wel voor onze voorouders. 387 00:26:06,320 --> 00:26:09,000 Hij veroorzaakte 12.800 jaar terug een wereldramp. 388 00:26:09,080 --> 00:26:10,200 Kan dat weer gebeuren? 389 00:26:10,280 --> 00:26:11,880 We zijn zeker in gevaar. 390 00:26:13,080 --> 00:26:16,320 De berekeningen van de astronomen… 391 00:26:16,400 --> 00:26:19,000 …zeggen dat we nu het risico lopen… 392 00:26:19,080 --> 00:26:23,760 …dat het dikste deel van de Tauriden op aarde zou kunnen inslaan. 393 00:26:26,400 --> 00:26:30,840 Steeds meer wetenschappers accepteren nu de Jongere Dryas-inslagtheorie… 394 00:26:35,280 --> 00:26:40,120 …en deze toenemende interesse wordt niet beperkt tot wetenschappers. 395 00:26:44,080 --> 00:26:48,080 Als rond 12.000 jaar geleden iets de aarde trof… 396 00:26:48,160 --> 00:26:51,040 …en de beschaving weer opstartte, is dat interessant. 397 00:26:51,120 --> 00:26:53,960 Ik vind het een theorie die het overwegen waard is. 398 00:26:54,760 --> 00:27:00,040 Ik heb alleen het gevoel dat er zoveel emotie zit in jouw theorieën… 399 00:27:00,120 --> 00:27:02,800 …net als in die van de tegenstanders. 400 00:27:02,880 --> 00:27:06,520 Hoe kan de gangbare archeologie deze dingen negeren? 401 00:27:06,600 --> 00:27:08,720 Wat zijn hun argumenten? 402 00:27:09,360 --> 00:27:12,560 Dat is vooral: 'Wij zijn archeologen en weten het beter.' 403 00:27:12,640 --> 00:27:15,400 Een argument uit gezag: 'Accepteer onze dateringen. 404 00:27:15,480 --> 00:27:18,200 Wij hebben al het werk gedaan en zo is het.' 405 00:27:18,280 --> 00:27:24,040 Het is zo vreemd dat mensen alleen over één versie willen praten. 406 00:27:24,120 --> 00:27:27,560 De versie die ze lang geleden hebben bepaald… 407 00:27:27,760 --> 00:27:29,760 …waarover niet te praten valt. 408 00:27:30,560 --> 00:27:33,200 Misschien deels omdat het het idee bedreigt… 409 00:27:33,280 --> 00:27:36,880 …dat wij het hoogtepunt zijn van onze hele geschiedenis. 410 00:27:36,960 --> 00:27:40,160 Misschien roept het idee van een verloren beschaving… 411 00:27:40,240 --> 00:27:42,080 …de vervelende vraag op… 412 00:27:42,160 --> 00:27:44,400 …dat wij later zo'n beschaving kunnen zijn. 413 00:27:48,880 --> 00:27:53,400 Als wij te maken zouden krijgen met een enorme wereldramp… 414 00:27:53,480 --> 00:27:55,200 …zoals de wereldramp… 415 00:27:55,280 --> 00:27:58,040 …die aan het einde van de IJstijd plaatsvond… 416 00:27:58,120 --> 00:28:02,120 …denk ik niet dat onze beschaving die zou overleven. 417 00:28:05,880 --> 00:28:11,040 Het is dus niet moeilijk te accepteren dat een eerdere geavanceerde beschaving… 418 00:28:11,120 --> 00:28:12,520 …uitgeroeid is… 419 00:28:13,040 --> 00:28:14,960 …uit het geheugen gewist is… 420 00:28:15,040 --> 00:28:18,560 …tijdens deze apocalyps van 12.800 jaar geleden. 421 00:28:22,120 --> 00:28:25,560 Na die kosmische inslagen op de ijskappen… 422 00:28:25,640 --> 00:28:30,160 …stegen de zeeniveaus, die alle laaggelegen kustlanden opslokten… 423 00:28:30,240 --> 00:28:33,200 …waarschijnlijk bewoond door een geavanceerde beschaving. 424 00:28:34,320 --> 00:28:35,360 SOENDALAND 425 00:28:35,440 --> 00:28:37,320 Plaatsen als Soendaland… 426 00:28:37,400 --> 00:28:38,640 GOLF VAN BENGALEN 427 00:28:38,720 --> 00:28:43,040 …het Maltese schiereiland of het Grote Bahamaplateau. 428 00:28:44,960 --> 00:28:46,760 In Indonesië… 429 00:28:46,880 --> 00:28:49,640 …vluchtten overlevenden misschien de heuvels op… 430 00:28:49,720 --> 00:28:53,760 …waarbij ze sporen achterlieten van hun verfijnde architectuur. 431 00:28:55,040 --> 00:28:57,200 Sommige overlevenden in Turkije… 432 00:28:57,320 --> 00:29:00,760 …hadden misschien besloten bunkers te graven… 433 00:29:00,840 --> 00:29:02,680 …voor als er meer meteoren insloegen. 434 00:29:03,840 --> 00:29:05,880 In de Middellandse Zee, op Malta… 435 00:29:06,280 --> 00:29:08,240 …hadden ze tempels gebouwd… 436 00:29:08,320 --> 00:29:11,520 …op één lijn met de felste nieuwe ster aan hun hemel… 437 00:29:12,240 --> 00:29:15,560 …misschien uit angst dat die weer een komeet aankondigde. 438 00:29:16,880 --> 00:29:18,360 Ze staken de zeeën over… 439 00:29:19,080 --> 00:29:21,760 …en gaven hun geografische kennis door. 440 00:29:23,440 --> 00:29:26,480 Hun verschijningen opgeslagen in oude tradities… 441 00:29:26,560 --> 00:29:28,920 …zelfs in steen gegraveerd. 442 00:29:30,440 --> 00:29:35,160 Ze leerden primitievere beschavingen te onthouden wat er gebeurd was… 443 00:29:35,240 --> 00:29:36,520 …met enorme monumenten… 444 00:29:36,600 --> 00:29:39,920 …met specifieke, dateerbare uitlijningen… 445 00:29:41,840 --> 00:29:46,400 …en megalithische gedenktekens die als tijdcapsules begraven waren. 446 00:29:52,280 --> 00:29:58,000 De overlevenden hielpen de mensen opnieuw te beginnen in een verwoest landschap. 447 00:30:01,880 --> 00:30:04,600 Tijdens mijn reizen en avonturen in deze decennia… 448 00:30:04,680 --> 00:30:09,120 …heb ik geleerd respect te hebben voor de oude wijsheid en wetenschap. 449 00:30:10,480 --> 00:30:12,600 Ze begrepen het gevaar vanuit de hemel… 450 00:30:12,680 --> 00:30:16,360 …en besteedden veel aandacht aan de kosmos… 451 00:30:16,440 --> 00:30:20,000 …en zijn soms dodelijke interacties met de aarde eronder. 452 00:30:21,720 --> 00:30:24,280 Hun mythes en monumentale bouwwerken… 453 00:30:24,360 --> 00:30:27,640 …zo zorgvuldig op één lijn gezet met de sterren en de zon… 454 00:30:27,720 --> 00:30:29,480 …getuigen van deze obsessie… 455 00:30:30,680 --> 00:30:33,840 …en herdenken de rampen aan het einde van de IJstijd… 456 00:30:33,920 --> 00:30:38,800 …die onze geschiedenis veranderden en 't begin vormden van de moderne wereld. 457 00:30:42,040 --> 00:30:47,920 Onze eigen geavanceerde beschaving zou naar hun waarschuwingen moeten luisteren… 458 00:30:48,800 --> 00:30:52,480 …uit angst dat het voor ons net zo afloopt. 459 00:31:21,600 --> 00:31:26,600 Ondertiteld door: Brigitta Broeke