EEN NETFLIX-SERIE
Wat ik voorstel, is dat iets wat we zouden erkennen…
…als een geavanceerde beschaving, in de IJstijd bestond.
Ik zeg niet dat ze naar de maan vlogen.
Maar ik zeg wel dat ze veel geavanceerder waren…
…in wetenschappelijke kennis…
…van de aarde en van het universum…
…dan ons verteld is.
En in staat tot ongelofelijke bouwwerken…
…zoals de plek waar ik heen ga in Cappadocië in Turkije.
Er is een oude overlevingsbunker diep onder de grond…
…niet alleen gebouwd om een paar mensen, maar duizenden te herbergen.
Geschiedkundigen hebben lang over zijn doel gediscussieerd…
…maar ik geloof dat het kan verklaren…
…hoe die verloren beschaving die ik zoek, verloren is geraakt.
Dit is het verhaal van Derinkuyu.
Ik zit nu in een regio van Turkije bekend als Cappadocië.
Ongeveer 386 km ten noordwesten van die vreemde ringen van Göbekli Tepe…
…die met opzet begraven waren…
…ter nagedachtenis aan de grote rampen aan het einde van de IJstijd.
Miljoenen jaren geleden veranderde het landschap hier…
…door een serie vulkaanuitbarstingen, die lagen as achterlieten…
…die vervolgens in duizenden jaren in zachte steen veranderden: tufsteen.
Die wordt makkelijk door het weer vervormd…
…tot wat de inwoners 'feeënschoorstenen' noemen.
Maar een steen die ook de bouw mogelijk maakte…
…van een van de opmerkelijkste, grote projecten…
…die de mensheid ooit gevonden heeft, diep onder deze zachte rots.
Slechts een paar kilometer verderop…
…is de mysterieuze, verborgen stad van duizenden jaren oud onthuld.
Het is het werk van een nog onbekende beschaving…
…die duidelijk gemotiveerd was door angst.
De grote vraag is dus: angst waarvoor?
De dichtstbijzijnde stad, Derinkuyu, lijkt niets bijzonders.
Maar in 1963, bij een huisverbouwing, sloegen bouwvakkers door een vloer…
…en vonden een diepe tunnel, die naar een vergeten wereld leidde.
Het is moeilijk te geloven als je door dit stoffige stadje loopt…
…dat onder mijn voeten, uit rotsen uitgehouwen…
…een oud, immens en mysterieus, ondergronds complex ligt.
Als je claustrofobie hebt, ben je gewaarschuwd.
We gaan onder de grond.
Dit is de ondergrondse stad van Derinkuyu.
Een serie stenen tunnels en kamers…
…tot 85 meter onder het oppervlak…
…met 18 niveaus van kamers en tunnels.
Het hele complex was met handbijlen uit de rots gehakt.
Een desoriënterende wirwar…
…die zich regelmatig verwijdt in grote, open ruimtes.
Van binnenuit is het onmogelijk om de grootte van de plek te vatten.
Maar het meeste van deze stad is in kaart gebracht…
…en als we de rots tussen de ruimtes weghalen…
…zien we een doorsnee van de stad…
…en het is ongelofelijk.
Het is een mierenhoop in mensenomvang met ondergrondse holen en tunnels…
…over een gebied van vier vierkante kilometer.
Voor een goede ventilatie heeft Derinkuyu meer dan 15.000 luchtpijpen…
…tot het oppervlak…
…en meer dan 50 verticale schachten…
…waarvan sommige helemaal tot het waterpeil reiken op 85 meter diepte…
…wat het complex zijn naam geeft.
Derinkuyu betekent 'diepe bron'.
Ongelofelijk qua idee en bouwkundige complexheid…
…kon Derinkuyu volgens berekeningen tot 20.000 mensen herbergen.
Maar er blijven vragen.
Welke mensen, wanneer en waarom?
Dat is moeilijk precies te weten…
…omdat Derinkuyu net een plaats delict is waar generatieslang over gelopen is.
Vele beschavingen zijn hier langsgekomen.
Eeuwenlang was Cappadocië een plek van strategisch belang…
…langs de legendarische Zijderoute die Azië aan Europa verbond…
…tot de tijd van Alexander de Grote.
DE ZIJDEROUTE
Turkse geleerde, Sevim Tunçdemir…
…is een deskundige op het gebied van de tunnels en hun bewoners.
Deze regio heeft vele beschavingen gehuisvest.
Als we ze tellen vanaf het begin…
…waren er de Hettieten…
…toen de Frigiërs, toen de Perzen…
…het koninkrijk Cappadocië…
…het Romeinse Rijk.
Alle mensen die langskwamen, gebruikten ze.
Ze werden zelfs gebruikt tot aan de Ottomaanse periode.
Toen de tunnels ontdekt werden…
…vonden archeologen artefacten van vroege christenen…
…en op de diepste niveaus geheime ontmoetingsruimtes…
…uitgehouwen met gewelfde plafonds als in kerken.
De eerste theorie…
…waaraan veel historici zich nog vastklampen…
…was dat de tunnels onder Derinkuyu…
…in de zevende eeuw door christenen waren uitgehouwen…
…om zich te verbergen voor Arabische rooftochten.
Het is een verhaal dat toeristen aanspreekt.
Maar het klopt totaal niet.
Latere opgravingen vonden bewijs van mensen die deze ondergrondse stad…
…al in de achtste eeuw v. Chr. gebruikten…
…honderden jaren voor de christenen hier waren.
We komen dit keer op keer tegen op archeologische plekken wereldwijd.
Er staat een groot bord gebaseerd op de wijsheid van archeologen…
…en keer op keer is de inhoud ervan fout.
Echt fout.
Als fout bewezen door latere opgravingen, maar niet veranderd.
Vertrouw de borden niet. Doe zelf onderzoek.
Vertrouw niet op de zogenaamde deskundigen.
Vele beschavingen hebben deze tunnels gebruikt…
…maar wat ik wil weten, is wie met dit opmerkelijke project begon.
Hoever gaat het terug?
Historicus Hüsam Süleymangil onderzoekt deze plek al tientallen jaren…
…om de mysterieuze oorsprong te achterhalen.
Als ik naar Derinkuyu kijk en de complexheid ervan, sta ik versteld.
Wanneer denk je dat dit project gestart is?
Er zijn veel theorieën over…
…en geen ervan is echt bewezen.
Oké.
Er is geen geschreven bron gevonden.
Ook geen organisch materiaal voor een koolstofdatering.
Zijn die er überhaupt?
Voor zover ik weet, zijn die er niet.
Dat is bijzonder.
De datum is dus nog een groot mysterie.
Ik heb mijn eigen theorieën…
…maar Hüsam komt met een datum…
…gebaseerd op de oudste bekende beschaving die deze holen gebruikte.
De meest plausibele theorie is volgens mij…
…rond de achtste eeuw v. Chr.
In die tijd was dit gebied…
…bevolkt door een volk genaamd de Frigiërs…
…die bedreigd werden door een ander rijk, de Assyriërs.
We weten dat er een groot Assyrisch leger uit het zuidwesten kwam.
De Frigiërs zouden dat leger met angst hebben zien aankomen.
De Assyriërs stonden erom bekend dat ze gevangenen vilden…
…op palen spietsten en kinderen levend verbrandden.
Volgens latere bronnen…
…werden de Assyriërs bij aankomst in deze vallei…
…verrast door de innovatieve technieken van de verdedigers.
De Frigiërs vochten tegen het Assyrische leger…
…met een soort guerrilla…
…door het leger onverwacht aan te vallen.
Als het leger ze volgde…
…kwamen ze zich hier verschuilen.
Het is een aloude strategie in de guerrillaoorlog.
Zulke tunnels werden ook door de Viet Cong gegraven.
En Afghaanse rebellen deden hetzelfde…
…om zich te verbergen voor sterkere Sovjet- en Amerikaanse troepen.
Deze officiële theorie…
…dat de Frigiërs deze tunnels als geheime militaire basis groeven…
…lijkt te worden ondersteund door een van de slimste kenmerken ervan.
Enorme stenen platen die ze in de openingen rolden…
…om de toegang te versperren.
Deze rollende deuren hebben een doorsnee van anderhalve meter…
…en wegen een halve ton.
Aan de binnenkant van de plaat zit een gat.
Met een kleinere steen als handvat kun je de deur dichtrollen…
…en krijg je een perfecte barrière voor mensen aan de andere kant.
Maar hebben de Frigiërs die vernuftige deuren echt gemaakt…
…of waren ze er al?
Ze zijn uitgehouwen uit dezelfde as…
…van de feeënschoorstenen.
Dezelfde zachte rots die het sowieso mogelijk maakte dit alles uit te graven.
Het zijn zeker sluitbare deuren tussen de verschillende niveaus…
…wat een geraffineerde kennis van bouwkunde vereiste.
Maar de steen is zacht…
…en vastbesloten aanvallers met voorhamers en beitels…
…zouden er zo door zijn gehakt…
…waardoor al het werk aan deze megalieten zinloos zou zijn geweest.
Ik begin me af te vragen of ze bedoeld waren tegen menselijke aanvallers.
Voor mij lijken deze minder op defensiewerken…
…en meer op een slimme manier om voor privacy te zorgen…
…of om brand tegen te houden.
Zelfs als deze plek gebouwd was als militair defensiewerk…
…waarom dan hier?
Er was hier niets om te verdedigen.
Er waren geen nederzettingen…
…boven de grond in Derinkuyu voor 1830.
Het idee dat dit plekken zijn waar mensen zich verscholen voor de vijand…
…vind ik niet logisch.
Een leger dat een gebied binnenvalt…
…komt om dat gebied af te pakken.
Ze hoeven de ingangen maar te blokkeren tot je van de honger sterft.
Dat idee is dus totaal niet logisch.
Ik denk dat de archeologie te ver gaat in hun bewering…
…dat dit uit de achtste eeuw stamt…
…want dat zijn de vroegste data die wij gevonden hebben.
Precies.
Maar we weten niet of zij het wel gebouwd hebben.
Misschien was het er al.
Dat kan. Het blijft een mysterie.
Het is de meest plausibele theorie…
…maar niet de enige juiste.
De datering van deze stad…
…is erg onzeker, zoals dat in de archeologie kan zijn.
Alle voorgestelde data stammen uit gebruik ervan in verschillende periodes.
Het huis waar ik nu in woon…
…hoeft niet net van te voren te zijn gebouwd.
Het is een idee dat me doet twijfelen aan de officiële datering hiervan.
Zou het ouder kunnen zijn…
…veel ouder, dan de geaccepteerde theorie zegt?
En was de reden voor de bouw niet om zich te verbergen voor invallers…
…maar voor iets anders?
Op de oudste niveaus, die het dichtst bij het oppervlak liggen…
…lijken de kamers niet bedoeld als schuilplaats…
…maar als woonplaats.
De ondergrondse steden waren zo gebouwd om mensen te huisvesten.
Voor het dagelijkse leven.
Daarvoor was alles beschikbaar.
De keuken, de voorraadkast, de woonruimtes.
Er waren ruimtes die ze gebruikten om te koken…
…en we weten dat er schoorstenen waren.
Bij de ingangen zijn ruimtes die als stallen werden gebruikt.
Dieren zouden het waardevolste bezit voor hen zijn geweest.
Eén ruimte is geïdentificeerd als wijnkelder…
…waar druiven werden geplet.
De tunnels zouden een goede wijnkelder zijn geweest.
De temperatuur blijft aangenaam…
…hoe warm of koud het buiten ook wordt.
Voedsel zou hier langer vers zijn gebleven.
Het is duidelijk dat Derinkuyu gemaakt was voor een vrij groot volk.
Een ondergrondse bunker.
Denk aan voorbeelden van nu…
…aan mensen die grote, ondergrondse woonruimten hebben gebouwd.
Het Cheyenne Mountain Complex in Colorado.
Het Dixia Chen-netwerk van tunnels onder Peking.
PRESIDENTIEEL OPERATIONEEL NOODCENTRUM VS
Het presidentiële noodcentrum onder het Witte Huis.
Geen ervan bedoeld om zich te verdedigen tegen vijanden.
Ze zijn gebouwd als schuilkelder…
…om het leven te behouden voor een eventuele bedreiging.
Ik denk dat dat het geval is…
…in Derinkuyu.
Maar ik geloof ook dat deze bunker veel langer geleden is gebouwd…
…dan archeologen willen overwegen.
Er is bewijs dat suggereert…
…dat Derinkuyu zelfs uit de laatste IJstijd kan stammen.
Het betreft de duidelijke tekens achtergelaten door handbijlen…
…op de muren van Derinkuyu.
Anderhalve kilometer buiten Derinkuyu…
…vonden Turkse archeologen bij een oude rivierbedding…
…meerdere handbijlen en stenen werktuigen…
…uit ongeveer 9500 v. Chr…
…het einde van de IJstijd.
Dezelfde werktuigen…
…waarmee Derinkuyu's ondiepste en oudste kamers gevormd werden.
Denk aan de half-ondergrondse kamer van Karahan Tepe…
…minder dan 500 km verderop…
…met zuilen die erg veel lijken…
…op de natuurlijke schoorstenen van Cappadocië.
Aangezien niemand ontkent…
…dat deze ruimte uit de laatste IJstijd stamt…
…kan Derinkuyu net zo goed…
…rond dezelfde tijd zijn gebouwd.
Naarmate Derinkuyu zijn diepte en complexheid onthult…
…kunnen we moeilijk de enorme schaal van de onderneming negeren…
…evenals het enorme werk dat de tunnelbouw gekost heeft.
Wat dit staaltje bouwkunde nog opmerkelijker maakt…
…is dat dit niet de enige ondergrondse stad in Cappadocië is.
In 2013 vonden bouwvakkers…
…een andere serie tunnels in Nevşehir…
…op 26 kilometer afstand.
Ze vonden er een ondergrondse stad nog groter dan Derinkuyu.
Sindsdien zijn er meer ondergrondse steden ontdekt.
Hier in Cappadocië zijn tot ieders verbazing…
…nog 36 van zulke ondergrondse steden ontdekt.
En als we die met slechts twee niveaus meetellen…
…stijgt dat aantal tot 200.
Een van deze ondergrondse steden, slechts acht km van Derinkuyu…
…bevat een ongelofelijk geheim.
De tunnels in Kaymakli gaan tot acht niveaus diep…
…over een groter oppervlak dan Derinkuyu.
Gebaseerd op het aantal in de muren uitgehouwen voorraadkamers…
…denken archeologen dat deze bunker 3500 mensen gehuisvest kan hebben.
Maar Kaymakli's ongelofelijkste kenmerk is hier op het derde niveau te vinden.
Een ondergrondse tunnel die tot op grote afstand reikt.
Hij is nu onbegaanbaar…
…maar sommigen beweren dat deze tunnel Kaymakli aan Derinkuyu verbond.
Een rechte afstand van ongeveer acht km.
Archeologen hebben inderdaad bevestigd…
…dat zeker nog zes ondergrondse complexen in Cappadocië…
…met elkaar verbonden zijn door zulke ondergrondse tunnels.
Dat verandert voor mij alles.
Deze ondergrondse labyrinten zijn geen afzonderlijke bunkers.
Ze zijn onderdeel van een enorm, verspreid project…
…met tientallen andere, dergelijke plekken in de regio.
Alleen een zeer gemotiveerde beschaving zou zoiets hebben gemaakt.
Wat voor bedreiging zou zo verwoestend zijn geweest…
…dat het een heel volk dwong…
…misschien wel honderdduizenden, om een nieuw ondergronds leven te bouwen?
Er moet een andere verklaring zijn voor de bouw…
…die logischer is dan het onderduiken voor vijanden.
Het antwoord zou kunnen liggen in een van de oudste, lokale mythes…
…die duizenden jaren teruggaat tot de Zoroastriërs.
Dit zijn de beroemde dansende derwisjen van Cappadocië.
Toegewijde volgers van een religie genaamd soefisme.
Een van de weinige overblijfsels van het Zoroastrisme.
De oude Perzische profeet, Zoroaster, stichtte wat volgens sommigen…
…de oudste, nog beoefende godsdienst is.
De heilige teksten ervan verwijzen naar een ondergrondse stad zoals Derinkuyu…
…en vertellen ons precies waarom hij werd gemaakt en door wie.
Zoroaster sprak over de eerste koning en stichter van beschaving…
…een man genaamd Yima.
Op een dag, toen Yima bij een rivier stond…
…verscheen de god Ahura Mazda tot hem met een onheilspellende waarschuwing.
Niet over een overstroming, maar een fatale winter.
Hij droeg Yima op een vara te bouwen, een enorme, ondergrondse schuilkelder.
Daarin moest hij de beste brengen van mannen en vrouwen en dieren…
…twee van elk.
Yima moest zaden van elke boom en fruit opslaan…
…om zo een onuitputbare voorraad te maken tot de fatale winter voorbij was.
En de heilige teksten vertellen ons ook…
…dat deze fatale winter aangekondigd zou worden door een slang aan de hemel.
De zogenaamd mythische vara…
…doet erg denken aan de ondergrondse steden hier in Cappadocië.
Maar de meeste historici weigeren de link te leggen.
De mythe over Yima is een van die mythes…
…die volgens hen niets betekenen…
…maar toch vertelt hij over een vreselijke, ijskoude winter.
Net zoals geologen hebben bevestigd…
…dat er een tijd van grote overstromingen was tijdens de Jongere Dryas…
…die erg lijken op die uit mythes…
…hebben ze ook gemerkt dat daarna de temperaturen wereldwijd daalden.
Inderdaad een fatale winter.
En dat detail dat het begin van de fatale winter linkt…
…aan de komst van een grote slang uit de hemel…
…net als de slangen uit de mythes van de oude Azteken…
…of van de Iroquois.
Slangen zijn altijd met rampen in verband gebracht.
Het doet me ook denken aan de zuilen van Göbekli Tepe…
…bedekt met gegraveerde afbeeldingen van slangen die uit de hemel vielen.
Of de slang gegraveerd in Malta's grote tempel van Ggantija.
Of Serpent Mound in Noord-Amerika.
Natuurlijk linken archeologen al die oude symbolen en tradities…
…uit andere delen van de wereld niet aan elkaar…
…laat staan aan één evenement.
Maar we hebben gezien hoe verschillende, niet-gerelateerde bouwwerken…
…over de hele wereld…
…het resultaat lijken te zijn van een erfenis van een zeer oude kennis.
Een gemeenschappelijke erfenis.
De ongelofelijke implicatie is dat tijdens de IJstijd…
…een geavanceerde beschaving, die wereldwijd invloed had…
…samenleefde met de jager-verzamelaars, die er in die tijd ook waren.
Een beschaving die verwoest werd…
…door de mysterieuze rampen van de Jongere Dryas.
Zouden al deze verwijzingen naar slangen ook deel kunnen zijn van die erfenis?
Een waarschuwing voor ons van overlevenden.
Het komt er voor mij op neer dat mensen een soort zijn met geheugenverlies.
We hebben zo'n klap gekregen van de rampen…
…aan het einde van de IJstijd…
…dat we een belangrijk hoofdstuk van onze geschiedenis zijn vergeten.
En dat kan een groot probleem zijn, want zoals met vele van deze mythes…
…eindigt een later verhaal over Yima met een waarschuwing van de goden…
…dat een dergelijke ramp ooit terug zal komen.
Zou dat kunnen?
Lange tijd was het een mysterie wat de overstromingen…
…de branden en de kou van de Jongere Dryas veroorzaakte…
…maar nieuw geologisch bewijs suggereert een gruwelijke mogelijkheid.
Er is nu nog bewijs zichtbaar…
…in het gehavende landschap van prehistorisch Amerika…
…waar ik nu heen ga.
Ik ben ervan overtuigd dat de oorsprong van het slangensymbool…
…te maken heeft met de slangen aan de hemel…
…die we kometen noemen.
Ondertiteld door: Brigitta Broeke