SERIAL NETFLIX
Kiedy ludzie po raz pierwszy dotarli do Ameryk?
Jeśli chodziliście do szkoły mniej więcej w okresie 1960-2010,
istnieje duża szansa, że uczyli was tej wersji.
Podczas ostatniej epoki lodowej ludy zbieracko-łowieckie
przekroczyły most lądowy łączący Azję z Ameryką Północną
w miejscu dzisiejszej Cieśniny Beringa.
A jakieś 13 000 lat temu, kiedy lód stopniał,
ruszyli na południe do dzisiejszych Stanów.
Archeolodzy byli przekonani, że w Amerykach
sprzed ponad 13 000 lat nie było jeszcze ludzi.
To był główny paradygmat badań nad starożytną Ameryką.
Archeolodzy mylili się.
Dawna idea straciła rację bytu,
kiedy pojawiły się znacznie starsze ślady.
W Nowym Meksyku znaleziono skamieniałe ślady ludzkich stóp,
które mają nawet 22 000 lat, kiedy epoka lodowa była u szczytu.
Pojawiły się również ślady
sugerujące obecność człowieka
nawet 130 000 lat temu.
Najwyższy czas, by zastanowić się raz jeszcze
nad amerykańską historią ludzkości.
ZAGINIONA CYWILIZACJA AMERYKI
W Ameryce Północnej zostało niewiele śladów po starożytności.
Ponad 90% budowli udokumentowanych w XIX wieku
już nie istnieje,
a te 10%, które pozostało,
w dużej części zostało zniszczone.
Przykro wyobrazić sobie, jakie cenne sekrety starożytnych
przepadły podczas kolonizacji
i systemowego niszczenia dawnych religii,
tradycji i ich budowli.
Nieliczne pozostałe miejsca
mogą być bardzo istotne podczas badania możliwości istnienia dawnej cywilizacji.
Jednym z nich jest Poverty Point.
Niezwykłą nazwę
zawdzięcza plantacji, która istniała…
ARKANSAS - LUIZJANA - RZEKA BAYOU MACON
RZEKA MISSISIPI - VICKSBURG MISSISIPI - JACKSON
…zaledwie 24 kilometry
na zachód od rzeki Missisipi w Luizjanie.
Przez długi czas ludzie myśleli, że to po prostu piękne wzgórze
wyrastające ponad pola uprawne.
Ale to nie jest zwykłe wzgórze.
Archeolodzy są już zgodni,
że to ogromny obiekt stworzony ludzką ręką,
znany dziś po prostu jako kopiec A.
A kiedy wokół niego
znaleziono gliniane artefakty i figurki przedstawiające ludzi…
archeolodzy zauważyli, że kopiec A jest częścią znacznie większego kompleksu.
Warto tu się wspiąć.
Stojąc na ziemi, nie macie tej perspektywy.
Od razu zauważyłem, jak płaska jest tu ziemia.
Jeśli podobnie jak starożytni usuniecie drzewa,
wokół siebie będziecie mieć idealnie płaski teren aż po horyzont.
Ale to nie konstrukcja obronna. Więc co?
Nawet z góry trudno objąć ją wzrokiem.
Ale mamy pomysł, jak mogła wyglądać.
Nie przypomina niczego innego.
Kopiec A był wysoki na około 30 metrów
i górował nad 17-hektarowym placem.
Sześć koncentrycznych grzbietów,
wypoziomowanych i wysokich na jakieś metr osiemdziesiąt,
tworzyło półkole o średnicy 1200 metrów.
Dzieliły je ścieżki
niczym w amfiteatrze.
W okolicy jest też co najmniej sześć stworzonych przez człowieka kopców
nazwanych przez archeologów literami od A do F.
Poverty Point to jedna z największych
starożytnych pozostałości w Ameryce.
Najstarsze sekcje mają nawet 3700 lat.
1700 P.N.E.
Zanim ich budowniczowie uprawiali ziemię czy hodowali bydło.
Starożytni Amerykanie z Poverty Point
spędzili kolejne 600 lat,
stale rozbudowując i usprawniając to miejsce.
Dlaczego?
Nie przetrwały ani tradycje, ani zapisy
mówiące nam, czym było Poverty Point.
Archeologom zostaje zgadywać.
Zarządca terenu i historyk, Mark Brink jr.,
jest pierwszym, który przyznaje, że archeolodzy
nie potrafią powiedzieć wiele na temat tego tajemniczego miejsca.
Powiedz wszystko, co o nim wiesz.
ZARZĄDCA TERENU
Kopiec A jest ogromny,
w tamtym okresie był to największy kopiec na zachodniej półkuli,
więc Poverty Point musiało być centrum czegoś wielkiego.
Musiał stać za nim silny motyw.
Masz pomysł jaki?
Naprawdę nie wiemy.
Było to jakiegoś rodzaju centrum ceremonii, ale jeszcze nie wiemy.
- Jeszcze. - Jasne.
Mamy teorię,
dlaczego miejsce to zbudowano tutaj, a nie gdzieś indziej,
która wiąże się z jeszcze starszym miejscem trzy kilometry na południe.
Na południe od Poverty Point…
BATH, WIELKA BRYTANIA 6 KWIETNIA 2019
…znajduje się kopiec Lower Jackson Mound.
Trzy główne kopce Poverty Point
znajdują się w tej samej linii, co Lower Jackson Mound.
ŚCIEŻKA - KOPIEC B - KOPIEC A - KOPIEC E MOTLEY MOUND - LUIZJANA
SZLAK STAROŻYTNYCH KOPCÓW
Jest on dużo starszy niż Poverty Point.
Pochodzi z około 3500 roku p.n.e., ma 5500 lat.
Budowniczowie Poverty Point nie tylko o nim wiedzieli,
ale tworzyli to miejsce względem niego.
Starożytni architekci rozumieli geografię i to,
jak kierować budynki w stronę północy.
Ale Poverty Point kryje w swojej geometrii
coś jeszcze, coś, czego archeolodzy
nie chcą przyznać.
Płaski horyzont wokół pozwala nam obserwować
wschody i zachody Słońca, Księżyca i gwiazd.
To miejsce dla astronomów.
Wielu z nas o tym nie wie. Dlaczego?
Miasta są pełne świateł.
Ledwo widzimy niebo,
ale obserwując je w dawnych czasach,
zauważylibyśmy to zjawisko.
Słońce zatrzymuje się na horyzoncie.
Nazywamy to przesileniami.
Przesilenie letnie, Słońce zatrzymuje się,
pozostaje w tym samym miejscu dwa, trzy dni,
a potem wraca jak wahadło wzdłuż horyzontu.
Zimą podobnie.
Archeoastronom William Romain odkrył, że te istotne daty,
przesilenia, najdłuższy i najkrótszy dzień roku,
zostały zaznaczone w Poverty Point
przy użyciu złożonego systemu geometrycznego.
Stojąc na wschodniej krawędzi
w samym sercu placu,
podczas przesilenia letniego zachód Słońca zobaczylibyśmy za kopcem B,
tym najstarszym.
Z tego samego miejsca
zachód podczas przesilenia zimowego widzielibyśmy za kopcem E.
Natomiast z zachodniej krawędzi
wschód Słońca w dzień przesilenia letniego zobaczylibyśmy nad kopcem C.
A podczas przesilenia zimowego nad kopcem D.
A gdybyśmy, będąc w centrum placu, spojrzeli na zachód,
w dniu równonocy wiosennej lub jesiennej,
Słońce, zanim zniknęłoby za horyzontem,
zachodziłoby nad kopcem A.
Architekci Poverty Point
potrafili śledzić, co się dzieje na niebie.
W rogu kompleksu
archeolodzy znaleźli krąg z otworami,
które dziś oznaczone są białymi słupkami.
Nie wiemy, jak wysokie były oryginalne słupki,
ale ogólny projekt
przypomina mi prehistoryczny Woodhenge odkryty w pobliżu angielskiego Stonehenge.
WIELKA BRYTANIA
Poverty Point jest na tyle wyjątkowe, że posiada wiele takich kręgów.
Ile tego typu kręgów znaleziono?
Jest tu co najmniej 40.
Jaka jest skala?
Część jest mała, może 18 metrów średnicy,
a część większa, 60 i więcej.
Daty powstania są bardzo różne.
Powstawały na przestrzeni setek lat,
tworzyły je całe pokolenia starożytnych Amerykanów,
którzy z czasem zmieniali ich rozmiar i pozycję.
Kojarzy mi się to z Maltą, gdzie budowniczowie
zmieniali orientację swoich świątyń,
by, jak choćby Ġgantija, skierowane były ku Syriuszowi.
Przypomina mi się też Göbekli Tepe,
gdzie starożytni budowali świątynie
na przestrzeni tysięcy lat,
by, jak sądzę, śledzić ruch gwiazd.
To potężne projekty,
które zyskiwały coraz to nowsze budowle
i zmieniały orientację.
Czy kręgi Poverty Point
również mogły służyć śledzeniu nieba?
Geometria i astronomia tego miejsca
pokazuje nam wysoki poziom wiedzy i nauki starożytnych.
Mimo to archeolodzy są niechętni,
by uznać, że kręgi miały związek z astronomią.
To nie ma sensu.
Dlaczego ludzie, którzy to stworzyli,
mieliby nie interesować się niebem?
- Nie zaprzeczam temu. - Nie.
Na pewno się interesowali.
Jak myślisz, do czego służyły im kręgi?
Nie wiemy. Jeszcze nie wiemy,
czy chodziło o astronomię.
Tak.
Starożytne ludy były bardzo zainteresowane niebem.
Nikt temu nie zaprzecza,
ale archeolodzy uważają to za nieistotne.
Myślę, że to częściowo dlatego,
że większość archeologów nie rozumie astronomii.
Nigdy jej się nie uczyli
i uważają, że ktoś z zewnątrz
chce wtargnąć do ich dziedziny.
Nie twierdzę, że Poverty Point stworzyła
zaginiona cywilizacja, której szukam.
Ale jestem zainteresowany początkami
zaawansowanej astronomii i geometrii,
których ślady tu widzimy.
Ślady, że zaawansowana wiedza
o architekturze, pomiarach i astronomii została odziedziczona,
ale po kim i kiedy?
Nie twierdzę, że żyjący tu ludzie
nie byli zdolni samodzielnie odkryć
sposobów na obserwację nieba.
Wręcz przeciwnie.
Myślę, że już dawno
powinniśmy przestać uważać rdzennych Amerykanów
za ludy zbieracko-łowieckie.
Były znacznie bardziej zaawansowane.
Ich wizja na temat miejsca Ziemi we wszechświecie
przedstawiona przy pomocy Poverty Point
to ta sama wizja,
którą widzieliśmy w innych zabytkach.
WIELKA PIRAMIDA W CHOLULI MEKSYK
Wszystkie skupione są
na świętej więzi Ziemi i nieba.
WIELKA BRYTANIA
EGIPT
Poverty Point to tylko jeden z 800 tego typu terenów,
które przetrwały w Luizjanie.
STANOWISKO CAHOKIA
A w całej Ameryce Północnej
z około miliona kopców…
INDIAŃSKIE KOPCE ETOWAH
…zostało około 100 000.
Pośród nich najbardziej efektowny kopiec
przedstawiający więź nieba i Ziemi
znajduje się około 965 kilometrów od Poverty Point, w Ohio.
Miejsce to może mieć w sobie odpowiedź, która pomoże nam zrozumieć
zagadkę zaginionej cywilizacji.
Na szczycie gęsto zalesionego wzgórza
znajduje się wyjątkowy kopiec.
Ogromne dzieło w kształcie zwierzęcia.
W tym przypadku 400-metrowego węża.
Oto Kopiec Węża.
KOPIEC WĘŻA
Zakręcony ogon,
tułów wygięty siedmiokrotnie
i głowa z rozwartymi szczękami połykająca inny, owalny kształt.
Nawet z lotu ptaka trudno zobaczyć szczegóły.
Biorąc pod uwagę najnowsze odkrycia odnośnie do powstania kopca
i pozbywając się drzew,
możemy określić, jak wyglądał w czasach świetności.
Kopiec Węża rozciąga się na ponad 400 metrów
od szczęk na północnym zachodzie
po ogon na południowowschodnim rogu wzgórza.
Początkowo przy głowie znajdował się krąg kamieni,
nie wiemy, do czego służył.
Tuż za głową znajdują się dwa dekoracyjne przedłużenia,
również nie znamy ich funkcji.
Kopiec Węża to niesamowita, piękna konstrukcja,
która zachwyca do dziś.
Niewątpliwie to starożytne i tajemnicze miejsce.
Ale kto go zbudował i dlaczego?
OBIEKT HISTORYCZNY KOPIEC WĘŻA
Tablica powie wam, że kopiec powstał około roku 1000 n.e.,
a stworzyła go kultura Fort Ancient.
Zbudowany na skale z widokiem na Ohio Brush Creek
Ale ta tablica, podobnie jak wiele innych, myli się.
około 1000 AD przez kulturę Fort Ancient
Nikt naprawdę nie wie, ile lat ma Kopiec Węża.
Datę 1000 rok n.e.
określono na podstawie zaledwie dwóch próbek organicznych
zebranych z części kopca, które mogły zostać odbudowane,
jako że inne badania u podstawy węża wykazały, że próbki stamtąd
pochodzą z roku 321 p.n.e.
Jasne jest, że Kopiec Węża
był swego czasu odbudowywany.
Sądzę, że odbudowy kopca sięgają dalekiej przeszłości.
Z potwierdzeniem mojej teorii jest tylko jeden problem.
Administratorzy Kopca Węża odmówili mi wstępu.
Wielokrotnie prosiliśmy o zgodę na filmowanie,
ale jej nie dostaliśmy.
KOPIEC WĘŻA
Moim zdaniem powody są ideologiczne i dość osobiste.
Zacytuję e-maila.
„Naszą rolą jest zapewnić
fizyczną integralność Kopca Węża,
jak również chronić
przed zmianami historycznej interpretacji zabytku.
Jako że prezenter, Graham Hancock,
przedstawia teorie, które nie zgadzają się z tym,
co wiemy o Kopcu Węża,
państwa prośba zostaje odrzucona”.
Ja bym tę próbę ochrony interpretacji historii
nazwał oczywiście cenzurą.
Czy istnieje prostszy sposób
na cenzurę sprzecznych teorii
niż zakaz wstępu na stanowiska archeologiczne?
CZY GRAHAM HANCOCK JEST WARIATEM?
Oczywiście to nie pierwszy raz.
Niestety u archeologów
to częste.
Cenzura jest u nich czymś normalnym.
Wyśmiewanie i wyszydzanie alternatywnych idei jest cenzurą.
Jaką więc mam teorię,
z którą tak walczą?
Po prostu śmiem sugerować,
że idea stojąca za Kopcem Węża
jest dużo starsza niż rok 300 p.n.e.,
może mieć ponad 10 000 lat i pochodzić z końca ostatniej epoki lodowej.
To z powodu jej najbardziej niesamowitej cechy,
o której archeolodzy nie lubią wspominać.
Po raz kolejny chodzi o niebo.
Przelatując nad Kopcem Węża w okolicy przesilenia letniego,
zauważycie, że szczęki węża
niemal dokładnie zbiegają się z zachodem Słońca.
Tak wygląda zachód Słońca w dzień przesilenia letniego.
BATH, WIELKA BRYTANIA 6 KWIETNIA 2019
Głowa węża poszukuje Słońca,
im niżej jest Słońce, tym lepiej to widać.
Piękne zestrojenie nieba i Ziemi,
dostojność tego miejsca zachwyca.
Dziś wszyscy wiedzą,
że to tam wskazuje głowa węża.
Ale przez długi czas archeolodzy odrzucali tę ideę.
Organizacja sprawująca nadzór nad stanowiskiem
pozwoliła, by wokół głowy węża wyrosło mnóstwo drzew.
Myślą, że dzięki temu turyści będą mieli cień.
Ale ograniczają one niesamowity widok
głowy węża skierowanej ku zachodzącemu Słońcu.
Jeff Wilson, właściciel dużej części ziemi w pobliżu kopca,
jest przewodniczącym niezależnej grupy Przyjaciół Kopca Węża,
która zobowiązuje się chronić i promować to i inne stanowiska.
Kopiec Węża jest dla ciebie ważny.
Tak, to sprawa osobista.
To jedno z najbardziej duchowych miejsc, w jakich byłem.
HISTORYK KOPCA WĘŻA
To święte miejsce.
Wystarczy, że je zobaczysz,
a odejdziesz odmieniony przez to doświadczenie.
To skarb archeoastronomii w Ameryce Północnej.
To fakt.
To dlatego, że ostatnie badania potwierdziły, że budowniczowie kopca,
budując go, włączyli w niego mnóstwo geometrii
łączącej ziemię i niebo.
Środek drugiego łuku za głową węża
wskazuje na wschód, tam podczas przesilenia letniego wschodzi Słońce,
a środek kolejnego łuku
wskazuje na wschód Słońca podczas obu równonocy,
kiedy dzień i noc mają tę samą długość.
Natomiast środek ostatniego łuku
wskazuje miejsce wschodu Słońca podczas przesilenia zimowego,
najkrótszego dnia w roku.
A jeśli chodzi o zawinięty ogon,
jeśli z jego środka pociągniemy prostą
przez szczękę węża,
wskaże ona astronomiczną północ.
Konstrukcja ta,
która ma w sobie całą tę geometrię astronomii,
- musi być dziełem geniuszy. - To prawda.
Dawnych rdzennych Amerykanów.
Tak. O czym wielu zapomina.
Czy archeolodzy traktują tutejszą astronomię poważnie?
Czy wystarczająco wielu traktuje ją poważnie?
Nie wydaje mi się.
Mało kto zwraca na to uwagę.
Jakby archeolodzy chcieli, żebyśmy wierzyli,
że to wszystko jest dziełem przypadku.
Śmiało możemy uznać, że starożytni rdzenni Amerykanie
dobrze znali się na geometrii i astronomii
i mogli stworzyć niesamowite konstrukcje,
z których większość niestety nie przetrwała.
Precyzyjna geometria na ogromną skalę
to wybitne osiągnięcie jak na ludy zbieracko-łowieckie
żyjące w III wieku p.n.e.
Jednak poszlaki wskazują na to, że wzgórze, na którym jest kopiec,
było uważane za święte tysiące lat wstecz.
Każda tutejsza kultura,
wliczając te z epoki lodowej, zostawiła tu swoje ślady.
To ślad ciągłej obecności człowieka.
Myślę, że od dawna było to święte miejsce.
Tak.
Wydaje mi się, że archeolodzy
powinni wziąć to pod uwagę.
To część historii Kopca Węża.
Tak.
Archeologom zdarzało się mylić, mogą więc mylić się i teraz.
To oczywiste, że historia Kopca Węża jest skomplikowana.
A jeśli data 321 p.n.e. to nie czas powstania kopca,
a jednej z jego wielu rekonstrukcji?
Nie zapominajmy, że to wąż,
a węże są znane ze zrzucania skóry.
Niezwykłe ułożenie Kopca Węża to sugeruje.
Nie leży idealnie.
Dziś Słońce podczas przesilenia letniego
zachodzi jakieś dwa stopnie od środka szczęki.
Nie jest to widoczne gołym okiem.
Ale trudno uwierzyć, że ludzie, którzy stworzyli
tak skomplikowaną konstrukcję, którzy śledzili kalendarz,
mogliby popełnić taki błąd.
Myślę, że go nie popełnili.
Ziemia w trakcie stuleci zmienia położenie na własnej osi.
Astronomowie znają to zjawisko od dawna
i nazywają je nachyleniem ekliptyki.
Mówiąc prostym językiem,
Ziemia na swojej osi jest nachylona,
a kąt nachylenia zmienia się.
Zmienia się co 41 000 lat.
Mniej więcej o dwa i pół stopnia.
W tył i w przód,
co ma wpływ na miejsce wschodu Słońca podczas przesilenia letniego.
Zamiast zastanawiać się, czemu szczęki
nie są idealnie na wprost zachodu Słońca,
może zadamy inne pytanie?
Czy jeśli weźmiemy pod uwagę nachylenie ekliptyki,
szczęki będą dokładnie na wprost Słońca?
Okazuje się, że nie było to 1000 lat temu…
1000 N.E.
…ani nawet 2300,
kiedy Kopiec Węża rzekomo powstał.
Szczęka węża znajdowała się na wprost Słońca
około 12 800 lat temu…
10 800 P.N.E.
…pod koniec epoki lodowej,
kiedy wzgórze to
było ważnym miejscem dla miejscowych.
U szczytu epoki lodowej około 20 000 lat temu…
PACYFIK - KORDYLIERSKA POKRYWA LODOWA AMERYKA PN. - POKRYWA LODOWA LAURENTIDE
…duża część Ameryki Północnej pokryta była pokrywą lodową.
Dziś dolina Kopca Węża jest zalesiona,
ale nas to teraz nie interesuje.
Wyobraźmy ją sobie podczas epoki lodowej.
W dolinie, w której jest kopiec,
znajdowała się południowa krawędź pokrywy lodowej.
Gigantyczne lodowce wznoszące się tuż przy wzgórzu
musiały wyglądać jak coś z książki fantasy.
Ludzie, którzy wtedy tu żyli,
musieli myśleć, że to coś magicznego.
Ale nie świętowali długo,
ponieważ około 12 800 lat temu,
kiedy wąż był dokładnie zestrojony z przesileniem letnim,
planetę spotkało coś strasznego.
Apokalipsa
zwana młodszym dryasem.
Był to okres drastycznej zmiany klimatu i podniesienia się wód.
Ludzkość przetrwała, ale ledwo.
Zestrojenie węża z przesileniem letnim wydało mi się ciekawe.
Kopiec Węża jest jak datownik,
przypomina nam o tym, co działo się na niebie 12 800 lat temu,
kiedy miejsce miał globalny kataklizm
na tyle duży, by zniszczyć zaawansowaną cywilizację.
Znów wracam do Göbekli Tepe,
gdzie kształty zwierząt na najbardziej imponującym ze słupów
wskazywały pozycję gwiazd podczas przesilenia letniego
w okresie młodszego dryasu.
Myślę, że to nie przypadek, że geometria węża
mówi nam o tej samej epoce.
Ale dlaczego wąż?
Myślę, że w tej kwestii ważne jest,
że w wielu mitach i tradycjach rdzennych Amerykanów
wielkie węże mają związek z kataklizmami.
Irokezi, którzy żyli na terenie Ohio,
mają pewną starożytną legendę.
Głównym złem jest tam ogromny rogaty wąż.
Dawno temu wioska była nękana przez wielkiego węża
z pobliskiego jeziora.
Wielki duch z nieba zesłał bohatera, by ten go pokonał.
W trakcie zaciętego pojedynku piorun uderzył węża,
jego dźwięk wstrząsnął ziemią, a światło było tak jasne,
że ludzie zasłonili oczy i uszy i schowali się wystraszeni.
Konstelacje, które oderwały się od nocnego nieba,
spadły na Ziemię z hukiem i ogniem.
Jedna z nich ugodziła rogatego węża.
Wielki wąż w bólu zaczął wymachiwać ogonem,
tworząc 30-metrowe fale,
które zalewały doliny wodą.
Większość plemienia nie przeżyła, ale udało się wygnać węża.
TURCJA
Widzieliśmy już węże w wielu miejscach na świecie.
MEKSYK
Meksykańskie świątynie
poświęcone Quetzalcoatlowi, pierzastemu wężowi.
ĠGANTIJA
Ġgantija na Malcie.
Oraz słupy z Göbekli Tepe, gdzie węże spadały z nieba.
GÖBEKLI TEPE TURCJA
To potężny symbol,
który znajdujemy w miejscach każących nam spojrzeć w niebo.
WIELKA PIRAMIDA W CHOLULI MEKSYK
Dlaczego?
Myślę, że legenda Irokezów ma w sobie ziarno prawdy.
Być może gwiazdy,
lub coś, co przypominało gwiazdy, spadło na Ziemię.
Być może potem nastąpił czas powodzi,
część kataklizmów młodszego dryasu.
Jeśli pierwotna wersja Kopca Węża
powstała podczas epoki lodowej, w co wierzę,
być może miała przekazać wiadomość ludziom z przyszłości,
ostrzeżenie na temat tego, co spowodowało kataklizm
około 12 800 lat temu.
By obserwować spadające gwiazdy.
Ćwierć drogi dookoła świata stąd
znajdują się ślady, że starożytni bali się
zagrożenia z nieba
i podjęli kroki, by schronić się
głęboko w sercu Kapadocji w dzisiejszej Turcji.
To tam wybieram się teraz.
Napisy: Jakub Jadowski