‎(ซีรีส์จาก NETFLIX)
‎ไฟฟ้าส่งผลอย่างน่าอัศจรรย์สำหรับเรา
‎มนุษย์กลายเป็นเผ่าพันธุ์ที่ใช้ชีวิตทั้งวันทั้งคืน
‎แต่แสงไฟที่ปกคลุมเราทำให้เราตัดขาด
‎จากหนึ่งในสิ่งที่งดงามที่สุด ‎ของการมีชีวิตบนโลกใบนี้…
‎นั่นก็คือท้องฟ้ายามค่ำคืน
‎สำหรับคนโบราณ
‎การดูดาวเป็นการแสดงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก
‎ความบันเทิงที่สุดที่ผ่านเข้ามา ‎ในยามค่ำคืนอันมืดมิดและยาวนาน
‎พวกเขาน่าจะรู้จัก ‎ทุกการเคลื่อนที่ของทางช้างเผือก
‎ทุกกลุ่มดาวสว่างไสว ทุกดาวตกที่พุ่งผ่านท้องฟ้า
‎มันอาจอธิบายได้ว่า ‎ทำไมทุกที่ที่เราเห็นในโลกโบราณ
‎เราจะเจอโครงสร้างขนาดใหญ่ ‎ที่เบนความสนใจของเราไปยังท้องฟ้า
‎แต่ถ้ามีอะไรมากกว่านั้นล่ะ
‎พีระมิดและวิหารโบราณทั่วโลก
‎เชื่อมโยงท้องฟ้ากับพื้นดินด้วยการหันหน้าเข้าหา ‎พระอาทิตย์ พระจันทร์ และดวงดาว
‎ทำไมผู้สร้างถึงใส่ใจขนาดนั้น ‎และต้องสร้างให้ใหญ่ขนาดนี้
‎พวกเขากำลังพยายามบอกอะไรเราหรือเปล่า
‎เตือนเราว่าต้องเฝ้าสังเกตท้องฟ้า ‎ไม่ว่าจะต้องทำอะไรก็ตาม
‎(มรดกจากนักปราชญ์)
‎ผมอยู่ในตุรกี ‎กำลังมุ่งหน้าไปยังยอดเขาอันห่างไกล
‎ประมาณ 41 กิโลเมตรจากชายแดนซีเรีย
‎ปัจจุบัน ที่นี่เป็นภูมิภาคของโลกที่มีปัญหา
‎แต่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเรื่องราวของมนุษยชาติ
‎(ทะเลดำ - ตุรกี - ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ‎ซีเรีย - อิรัก)
‎ทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี ‎ใกล้ซานลืออูร์ฟาในปัจจุบัน
‎สิ่งที่ยิ่งใหญ่เกิดขึ้นในช่วงสิ้นยุคน้ำแข็งสุดท้าย
‎(10,000 ปีก่อนค.ศ.)
‎(ซานลืออูร์ฟา)
‎บรรพบุรุษหาของป่าล่าสัตว์ในยุคหินของเรา
‎จู่ๆ ก็รู้จักการทำไร่และเริ่มลงหลักปักฐาน
‎(อิหร่าน - เมโสโปเตเมีย - อ่าวเปอร์เซีย)
‎สิ่งที่เรียกกันทีหลังว่า ‎ดินแดนพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์
‎เกิดขึ้นตั้งแต่ทางใต้ไปจนถึงอ่าวเปอร์เซีย
‎(4,000 ปีก่อนค.ศ.)
‎ราว 6,000 ปีก่อน ‎บริเวณนี้ที่เรียกว่าเมโสโปเตเมีย
‎ให้กำเนิดสิ่งที่ถูกสันนิษฐานมานานแล้วว่า
‎เป็นอารยธรรมแรกของโลก ชนชาติสุเมเรียน
‎(ซูเมอร์)
‎แต่ความเห็นทางประวัติศาสตร์นั้น ‎ถึงเวลาต้องจารึกใหม่
‎ในปี 1994 ‎ระหว่างการสำรวจที่ดินของชาวไร่คนหนึ่ง
‎นักโบราณคดีพบหินแกะสลักหน้าตาแปลก ‎ยื่นออกมาจากพื้นดิน
‎บางก้อนมีขนาดมหึมา
‎การขุดครั้งใหญ่นำไปสู่การค้นพบที่น่าตกตะลึง
‎สถานที่ขุดทางโบราณคดีเมื่อไม่นานมานี้
‎ทำให้เราต้องทิ้งสมมติฐานทั้งหมดที่เรามี ‎เกี่ยวกับบรรพบุรุษยุคหินของเรา
‎ไม่ใกล้เคียงกับ ‎มนุษย์ดึกดำบรรพ์ที่ใช้เทคนิคโบราณเลย
‎สิ่งที่พวกเขาสร้างไว้ที่นี่พิสูจน์ว่า
‎พวกเขามีความสามารถ ‎อย่างไร้ข้อสงสัยจนปัจจุบัน
‎ที่ใกล้เคียงกับอารยธรรมที่มาทีหลัง
‎และอารยธรรมที่เหมือนจะล้ำหน้ากว่ามาก
‎ใต้หลังคาทันสมัยที่ถูกสร้างขึ้น ‎เพื่อปกป้องมันจากสภาพอากาศ
‎ที่นี่คือโกเบคลี เทเป
‎(โกเบคลี เทเป)
‎เมื่ออ้างอิงถึงทุกอย่างที่เรารู้มา ‎เรื่องยุคก่อนประวัติศาสตร์
‎ที่นี่ไม่ควรมีอยู่จริง
‎นักโบราณคดียอมรับว่า ‎มันเก่าแก่ราว 11,600 ปี…
‎(9,600 ปีก่อนค.ศ.)
‎ทำให้ที่นี่เป็นอนุสรณ์สถานที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
‎มันเป็นโครงสร้างหินที่ล้ำหน้ามากและทันสมัยมาก
‎มันเก่าแก่กว่าสโตนเฮนจ์ถึง 7,000 ปี…
‎(สโตนเฮนจ์ สหราชอาณาจักร)
‎และเก่าแก่กว่าพีระมิดกีซา 7,000 ปี
‎จู่ๆ ความเชื่อที่ว่าไม่มีวัฒนธรรมไหนในโลก
‎ที่สามารถสร้างอะไรแบบนี้เมื่อ 12,000 ปีก่อน
‎ก็ถูกตีตกไป
‎มันเก่าแก่กว่าการประดิษฐ์ล้อ
‎หรือการเลี้ยงม้า
‎มันถูกสร้างขึ้นในช่วงที่โลกเพิ่งฟื้นตัว ‎จากยุคน้ำแข็งสุดท้าย
‎เมื่อคนพื้นเมืองยังเป็น
‎คนเก็บของป่าล่าสัตว์ไม่รู้เรื่องอะไร ‎ที่อาศัยอยู่ในกระท่อมดิน
‎แต่ถ้าพวกเขาไม่ล้ำหน้าพอ
‎ที่จะออกแบบและสร้างสิ่งมหัศจรรย์ทำด้วยหินแห่งนี้
‎ใครเป็นคนสร้างและสร้างเพื่ออะไร
‎ที่นี่คืออะไร
‎ถ้ามองเผินๆ สิ่งที่อยู่ตรงหน้าเราอาจดูน่าฉงน
‎แต่พอดูใกล้ๆ และปะติดปะต่อเบาะแสเข้าด้วยกัน
‎เราก็จะเข้าใจว่า
‎มันน่าจะยิ่งใหญ่และสง่างามขนาดไหน ‎ตอนที่ยังรุ่งเรือง
‎สิ่งที่ตั้งอยู่ด้านข้างของเนินเขา
‎พร้อมร่องรอยของการอยู่อาศัยของมนุษย์ ‎ในบริเวณใกล้เคียง
‎คือกำแพงเป็นวงทั้งสี่ ทั้งหมดมีรูปแบบคล้ายกัน
‎ตรงกลางของแต่ละวง
‎มีหินรูปตัวทีขนาดใหญ่
‎น้ำหนักถึงสิบตัน
‎ตั้งอยู่บนพื้นหินขัดเรียบ
‎ภาพยักษ์แฝด
‎บ้างก็มีแขนและมือแกะสลักอยู่ในหิน
‎และหัวที่เอียง
‎มันถูกล้อมด้วยเสารูปตัวทีอันเล็กกว่า
‎หลายเสามีลายแกะสลักและตกแต่งอย่างงดงาม
‎และทั้งหมดเชื่อมต่อกับ ‎กำแพงหินและทางเดินที่ล้อมอยู่
‎หินก้อนมหึมาเหล่านี้ถูกยกไปวางไว้ได้ยังไง…
‎ไม่มีใครรู้
‎สิ่งที่ทำให้ทุกคนที่มาที่นี่ฉงน
‎รวมไปถึงนักโบราณคดีที่ขุดที่นี่ก็คือ
‎ลายแกะสลักอันน่าอัศจรรย์
‎สัญลักษณ์ของสัตว์พบเจออยู่ทุกที่ในโกเบคลี เทเป
‎มันเหมือนกับเรือโนอาห์ในหิน
‎สิ่งมีชีวิตที่เห็นที่โกเบคลี เทเป ‎ถูกจัดวางและออกแบบได้น่าสนใจ
‎ราวกับมันมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ ‎มากกว่าความจริง
‎และยังมีสิ่งที่แปลก ‎เกี่ยวกับโครงสร้างหินเหล่านี้อีก
‎(โกเบคลี เทเป)
‎เมื่อนักโบราณคดีระบุอายุของมันได้แล้ว
‎มันเริ่มชัดเจนว่ากำแพงเป็นวงทั้งสี่ ‎ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นในเวลาเดียวกัน
‎(เอ - บี - ซี - ดี)
‎กำแพงวงดีเก่าแก่ราว 11,600 ปี…
‎(9,600 ปีก่อนค.ศ.)
‎แต่วงเอที่สร้างสุดท้ายเมื่อราว 10,500 ปีก่อน
‎(วงเอ - 8,500 ปีก่อนค.ศ.)
‎แทนที่จะปรับปรุงสิ่งที่มีอยู่แล้ว
‎คนที่นี่สร้างกำแพงใหม่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
‎ในระยะเวลากว่า 1,100 ปี
‎โดยเปลี่ยนทิศทางเล็กน้อยในแต่ละครั้ง
‎สิ่งที่น่าสนใจยิ่งขึ้นไปอีกคือ
‎กำแพงดั้งเดิมที่เก่าแก่ที่สุด วงดี
‎ยังใหญ่ที่สุด
‎และตกแต่งอย่างสลับซับซ้อนที่สุดอีกด้วย
‎มันไม่ใช่สิ่งที่คนเก็บของป่าล่าสัตว์
‎จะตื่นขึ้นมาเช้าวันหนึ่งแล้วคิดว่า "ฉันจะสร้าง
‎โครงสร้างหินที่ใหญ่ที่สุดที่จะได้เห็นในโลก"
‎โดยปกติ ยิ่งเราฝึกฝนอะไรบางอย่าง ‎เราก็ยิ่งเก่งขึ้น
‎เช่นเดียวกับคนงานขุดแร่ในปัจจุบัน
‎ยังคงตัดหินอยู่บนเขา ‎รอบๆ โกเบคลี เทเปอยู่ในปัจจุบัน
‎เราสันนิษฐานว่าวัฒนธรรมโบราณ ‎น่าจะเป็นแบบเดียวกัน
‎ที่ใช้เวลาในการพัฒนาฝีมือ
‎แต่โกเบคลี เทเป โดยเฉพาะวงดี
‎ดูเหมือนจะพลิกข้อสันนิษฐานนั้นไปคนละขั้ว
‎ชุมชนคนเก็บของป่าล่าสัตว์ยุคหิน
‎จะประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่
‎ในการก่อสร้างด้วยหิน ‎ตั้งแต่ลงมือครั้งแรกได้ยังไง
‎ถึงเวลาแล้วใช่มั้ยที่จะพิจารณาความเป็นไปได้ว่า ‎กำแพงหินยิ่งใหญ่เหล่านี้
‎ไม่ใช่สิ่งประดิษฐ์น่าอัศจรรย์ชั่วข้ามคืน ‎ของคนเก็บของป่าล่าสัตว์
‎แต่เป็นมรดกตกทอด
‎จากอารยธรรมล้ำหน้าเกินตัวที่หายไป ‎ในยุคก่อนประวัติศาสตร์
‎นี่เป็นความเชื่อ
‎ที่ทำให้นักโบราณคดีทั่วไปเคือง
‎นักวิชาการยึดติดกับแนวคิดหนึ่งโดยเฉพาะที่ว่า
‎ในยุคน้ำแข็ง
‎ประชากรมนุษย์ทั้งหมดของโลก ‎อยู่ในช่วงการเก็บของป่าล่าสัตว์
‎แต่กลายเป็นว่าผู้สร้างโกเบคลี เทเป
‎มีความทะเยอทะยานกว่า ‎คนเก็บของป่าล่าสัตว์ทั่วไป
‎ในปี 2003 การสำรวจทางธรณีวิทยา ‎โดยใช้เรดาร์เจาะลงไปในดิน
‎ตรวจพบกำแพงหินในเขาอีก 20 แห่ง
‎และเสามากกว่า 200 ต้น
‎ส่วนใหญ่ยังไม่ได้ถูกขุด
‎สิ่งก่อสร้างหินเชิงซ้อนขนาดมหึมา ‎กินพื้นที่เกือบหนึ่งตารางกิโลเมตร
‎มากกว่าสนามฟุตบอล 12 สนาม
‎มันเป็นพื้นที่ขนาดมโหฬาร
‎เราตื่นขึ้นมาเช้าวันหนึ่ง ‎โดยไม่มีความชำนาญมาก่อน
‎ไม่มีความรู้มาก่อน ไม่มีประสบการณ์ในการใช้หิน
‎แล้วสร้างสิ่งที่เหมือนโกเบคลี เทเปไม่ได้
‎มันต้องมีประวัติศาสตร์เบื้องหลังยาวนานมาก่อน ‎และประวัติศาสตร์นั้นหายไปทั้งหมด
‎สำหรับผม ‎มันบ่งบอกถึงอารยธรรมที่หายไปอย่างชัดเจน
‎การถ่ายทอดเทคโนโลยีของพวกเขา
‎ความชำนาญ และความรู้ ‎สู่คนเก็บของป่าล่าสัตว์
‎โกเบคลี เทเปไม่ใช่สิ่งก่อสร้างซับซ้อน ‎แห่งเดียวที่เก่าแก่ถึงช่วงสิ้นยุคน้ำแข็งสุดท้าย
‎ที่ถูกค้นพบที่นี่เมื่อไม่นานมานี้
‎ในปี 2019 นักโบราณคดีชาวตุรกี ‎เริ่มการขุดบนอีกสถานที่หนึ่ง
‎ห่างออกไปหนึ่งชั่วโมงทางตะวันออกด้วยรถ ‎มันเรียกว่าคาราฮาน เทเป…
‎(คาราฮาน เทเป)
‎และค้นพบสิ่งที่ไม่คาดคิด
‎ทางการตุรกีไม่อนุญาต ‎ให้ทีมงานคนนอกเข้าถ่ายทำที่นี่
‎จนกระทั่งตอนนี้
‎หัวหน้านักโบราณคดี อาจารย์เน็คมี คารูล
‎เชื่อว่าที่นี่เก่าแก่พอๆ กับโกเบคลี เทเป
‎และอาจแก่กว่าด้วยซ้ำ
‎แต่มันค่อนข้างต่างออกไป
‎ห้องสี่เหลี่ยมหลักมีเสารูปตัวทีและหิน
‎แต่ขอบด้านหนึ่งแกะออกมาจากหินดาน
‎และมันใหญ่พอจะจุคนได้หลายสิบคน
‎คุณคิดว่าเกิดอะไรขึ้นในสิ่งก่อสร้างนี้
‎คุณได้แนวคิดอะไรบ้างมั้ย
‎(ศาสตราจารย์เน็คมี คารูล ‎มหาวิทยาลัยอิสตันบูล)
‎เราอาจตีความว่า ‎มันเป็นแท่นสำหรับไว้นั่ง…
‎- ครับ ‎- และคนมารวมตัวกัน
‎- เพราะมันเป็นสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ ‎- ครับ
‎คาราฮาน เทเปดูจะเป็น ‎สถานที่รวมตัวเพื่อพิธีกรรมบางอย่าง
‎การแกะสลักบนฝาผนัง
‎ไม่ได้ละเอียดเท่าที่โกเบคลี เทเป
‎แต่เราเห็นภาพนักบุญ
‎พวกมันอาจบ่งบอก ‎สถาปัตยกรรมที่แท้จริงของที่นี่หรือไม่
‎- นำทางไปเลย ศาสตราจารย์ ‎- ครับ ได้
‎ศาสตราจารย์คารูลนำผมเข้าไป ‎ในห้องด้านข้างที่น่าสนใจ
‎ขนาดแปดคูณหกเมตรและลึกสองเมตร
‎เสาทั้งสิบที่เป็นรูปองคชาติ
‎ถูกแกะออกมาจากหินดาน ‎ด้วยความตั้งใจและเชี่ยวชาญ
‎พร้อมเสาต้นที่ 11 อันโดดเด่น
‎ช่องอันคดเคี้ยวที่ถูกเจาะเข้าไปในหิน
‎เพื่อให้ของเหลวบางอย่างไหลลงไปในห้องนี้
‎น้ำหรืออาจเป็นเลือด
‎มันโดดเด่นด้วยหัวแกะสลักน่าพิศวงและตระหง่าน
‎ตรงคอของรูปแกะนั้นดูคล้ายงู
‎เหมือนมันยื่นออกมาจากก้อนหิน ‎เพื่อก้มดูเสาพวกนั้น
‎ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ปิดนั่น
‎มันเป็นสิ่งที่คล้ายงู และผมขอเสริมว่า ‎มันรู้สึกเป็นลางไม่ดีด้วย
‎มันเป็นใบหน้าที่ทรงพลังมาก
‎มันเป็นหัวมนุษย์
‎- ที่แกะจากหินดาน… ‎- ที่แกะจากหินดาน
‎และมันมองไปที่ทางเข้า
‎ใช่ ตามองไปด้านนั้น
‎สง่างามทีเดียว
‎- ดูเหมือนหัวงู ‎- ใช่
‎- ผมว่ามันทำท่าเหมือนงูเลย ‎- ใช่
‎งูหัวคน
‎ครับ อาจจะใช่
‎มันเป็นการค้นพบที่แปลกทีเดียว
‎- ครับ ยอดเยี่ยมมาก ‎- ครับ
‎มีความรู้สึกกลัวหรือความน่าขนลุก ‎ที่มาพร้อมพื้นที่ปิดนั้น
‎ผมรู้ว่านี่ไม่ใช่วิทยาศาสตร์
‎มันเป็นแค่ปฏิกิริยาทางอารมณ์ของผม ‎ที่มีต่อสิ่งที่เห็น
‎แต่ผมอดสงสัยไม่ได้ว่า ‎ความกลัวและความน่าขนลุก
‎เกี่ยวข้องกับการสร้างมันด้วยมั้ย
‎มันบ่งบอกถึงสิ่งที่เราอยากรู้ ‎เกี่ยวกับอดีตของเรามั้ย
‎บ่งบอกว่ามันน่ากลัวด้วยเหตุผลบางอย่าง
‎ศาสตราจารย์ยืนยันว่า ‎เช่นเดียวกับโกเบคลี เทเป
‎พวกเขาไม่พบหลักฐานการทำไร่
‎คนที่สร้างสิ่งก่อสร้างซับซ้อนนี้ ‎เป็นคนเก็บของป่าล่าสัตว์อย่างแน่นอน
‎เคยมีความเชื่อว่าเกษตรกรรมมาก่อน
‎แล้วมันทำให้มนุษย์ลงหลักปักฐาน ‎และสร้างสถานที่แบบนี้
‎แต่ถ้าผมเข้าใจคุณถูก ‎คุณกำลังบอกว่าการลงหลักปักฐานมาก่อน
‎การลงหลักปักฐานมาก่อน
‎- พวกเขาคือคนเก็บของป่าล่าสัตว์ ‎- ครับ
‎แล้วพวกเขาถึงจะสร้างชีวิตที่แตกต่างขึ้นมา
‎พวกเขาเปลี่ยนสิ่งปลูกสร้าง
‎- เปลี่ยนเทคโนโลยี และอื่นๆ ‎- ครับ
‎เป็นการปฏิวัติทางความคิดอย่างหนึ่ง
‎เราเรียกมันว่าการปฏิวัติได้เลย
‎ถ้างั้นที่นี่เป็นสิ่งที่สร้างความกระจ่าง ‎ให้ประวัติศาสตร์ของมนุษย์
‎ที่ผ่านมา เพียงสองห้องถูกขุดที่คาราฮาน เทเป
‎แต่เรดาร์เจาะลงไปในพื้นดิน ‎เผยให้เห็นอีกอย่างน้อย 20 ห้อง
‎ที่ยังไม่ได้รับการสำรวจ
‎เช่นเดียวกับที่โกเบคลี เทเป
‎ทั้งสองแห่งที่ถูกสร้างขึ้นตอนสิ้นยุคน้ำแข็งสุดท้าย
‎ก่อนมนุษย์ที่อาศัยอยู่ที่นี่ ‎เริ่มทำไร่และเลี้ยงสัตว์
‎ไม่มีการเกษตรที่โกเบคลี เทเป ‎ตอนมันถูกสร้างขึ้น
‎แต่แปลกที่ในเวลาเดียวกับที่มันถูกสร้าง ‎เมื่อ 11,600 ปีก่อน
‎การเกษตรเกิดขึ้นรอบบริเวณแล้ว
‎(อิรัก - เมโสโปเตเมีย - อิหร่าน)
‎สำหรับผม หลักฐานบ่งชี้ได้ค่อนข้างชัดเจน
‎มันคือการถ่ายโอนเทคโนโลยี
‎คนที่รู้วิธีสร้างโครงสร้างหิน
‎และสร้างสิ่งก่อสร้างหินขนาดใหญ่ ‎มาที่โกเบคลี เทเป
‎พวกเขามีความรู้ด้านการเกษตรอยู่แล้ว
‎และใช้สถานที่นั้นเคลื่อนย้ายชุมชนพื้นเมือง
‎บริหารจัดการพวกเขา และสอนการเกษตรให้
‎ตามนิทานของเมโสโปเตเมียโบราณ
‎นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้น
‎ท่ามกลางตำนานน้ำท่วมและหายนะในสมัยโบราณ
‎ประเพณีอุทกภัยของเมโสโปเตเมียเป็นที่สนใจที่นี่
‎มันบ่งบอกถึงคนโบราณผู้ชาญฉลาดกลุ่มเล็กๆ
‎ชาวอัปคาลลูผู้ซึ่งสอนคนที่นี่ ‎ในการสร้างอารยธรรม
‎ในช่วงแรกก่อนประวัติศาสตร์ที่จารึกไว้
‎มนุษยชาติถูกสร้างขึ้นโดยเทพเจ้า ‎เพื่อดูแลแผ่นดินและสัตว์
‎แต่มนุษย์กลุ่มแรก ‎ขี้เกียจและไม่มีระเบียบในการทำงาน
‎แถมยังเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว
‎เทพเจ้าจึงส่งอุทกภัยครั้งใหญ่ลงมา
‎เพื่อล้างบางและเริ่มมนุษยชาติใหม่อีกครั้ง
‎พวกเขายังส่งนักปราชญ์ชาวอัปคาลลูทั้งเจ็ด
‎ที่มีลักษณะตามประเพณีว่าเป็นคนห่มผ้ามีเครา
‎เพื่อสั่งสอนผู้รอดชีวิต
‎ผู้นำของพวกเขาคืออูอันนัส ‎ว่ากันว่ามาจากท้องทะเล
‎มีลักษณะเป็นครึ่งคนครึ่งปลา
‎เขาเดินอยู่ท่ามกลางผู้คน
‎เพื่อสอนการเกษตร สถาปัตยกรรม ‎และความรู้เรื่องดวงดาว
‎นั่นเป็นวิชาที่ผมอดคิดไม่ได้ว่า
‎รวมอยู่ในความล้ำหน้าที่ถูกสร้างขึ้น ‎ที่โกเบคลี เทเป
‎อูอันนัสเป็นอีกหนึ่งตัวอย่าง ‎ของวีรบุรุษผู้สร้างความเจริญ
‎ครูที่จู่ๆ ก็ปรากฏตัวมาทางน้ำ
‎หลังเกิดหายนะครั้งใหญ่
‎เช่นเดียวกับเควตซาลโคลาเทิลในเม็กซิโก
‎หรือโอซิริสที่ตำนานกล่าวไว้ว่าเดินทางโดยเรือ
‎เพื่อสอนมนุษยชาติในการสร้างอารยธรรม
‎และมันไม่ใช่แค่เรื่องราวของพวกเขา ‎ที่คล้ายกันในหลายวัฒนธรรมโบราณ
‎(ชาวแอสซีเรีย)
‎ลักษณะของพวกเขาในภาพโบราณ ‎คล้ายกันมากด้วย…
‎(ชาวโทลเทค)
‎ไปจนถึงผ้าที่พวกเขาห่ม ‎และกระเป๋าที่ไม่เหมือนใคร
‎(ชาวมายา)
‎(ชาวโอลเมก)
‎ผมคิดว่าสิ่งเหล่านี้คือบันทึกของเหตุการณ์จริง
‎ในบางกรณี พวกเขาอาจถูกเติม
‎สัญลักษณ์และเรื่องราวมากไปจนเราเขว
‎แต่สุดท้ายแล้ว ผมคิดว่าเราต้องเชื่อในตำนาน
‎กำแพงหินเป็นวงของโกเบคลี เทเปที่เปิดสู่ท้องฟ้า
‎ทำให้ผมคิดถึงจกันติจาและวิหารอื่นๆ ในมอลตา
‎เป็นไปได้มั้ยที่พวกมันได้แรงบันดาลใจเดียวกัน
‎ในมอลตา เลนี รีดจิกแสดงให้ผมเห็น
‎การหันของวิหารหินโบราณที่เปลี่ยนไป
‎และติดตามการเปลี่ยนทิศของดาวซิริอุส
‎ในช่วงหลายพันปี
‎มันเหลือเชื่อที่เราพบปรากฏการณ์เดียวกัน ‎ที่โกเบคลี เทเป
‎เสากลางของกำแพงสามวงที่เก่าแก่ที่สุด
‎ดูเหมือนจะมีเป้าหมายเป็นซิริอุสเช่นกัน
‎ในช่วงสิ้นยุคน้ำแข็ง ทิศทางของมันแตกต่างกัน
‎ตามทิศที่เปลี่ยนไปของดาวเมื่อเวลาผ่านไป
‎สำหรับผม การหันเข้าหาซิริอุสที่เหมือนกันนี้
‎เป็นอีกหนึ่งเบาะแสว่าผู้สร้างโบราณ ‎ทั้งในมอลตาและตุรกี
‎เข้าถึงแหล่งความรู้เดียวกัน
‎เรื่องดาราศาสตร์และการก่อสร้างด้วยหิน
‎เป็นไปได้มั้ยว่า ‎โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ทั้งสองแห่ง
‎ถูกสร้างขึ้นโดยผู้รอดชีวิต ‎จากวัฒนธรรมที่ล้ำหน้ากว่า
‎ที่เดินทางรอบโลกตอนสิ้นยุคน้ำแข็งสุดท้าย
‎โดยมียักษ์บนเสาหินเหล่านี้เป็นตัวแทน
‎หรือภาพคนสวมฮู้ดของคาราฮาน เทเป
‎ผู้ที่ปรากฏตัวที่นี่
‎ในดินแดนพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์ ‎หลังน้ำท่วมครั้งใหญ่
‎ถ้าเป็นเช่นนั้น พวกเขาพยายามจะบอกอะไร
‎ภาพสัตว์ทั้งหมดนี้ ‎อาจกำลังบอกอะไรเราบางอย่างใช่มั้ย
‎ในการสำรวจเมื่อไม่นานมานี้
‎ผมได้ข้อมูลใหม่เกี่ยวกับโกเบคลี เทเป
‎ซึ่งทำให้เรื่องราวน่าสนใจยิ่งขึ้นไปอีก
‎ผมได้พบกับดร.มาร์ติน สเวตแมน ‎ที่พิพิธภัณฑ์ซานลืออูร์ฟาที่อยู่ไม่ไกล
‎สถานที่เก็บผลงานจำลองของ ‎กำแพงที่ใหญ่ที่สุดของโกเบคลี เทเป
‎นักวิทยาศาสตร์ที่ร่ำเรียนมา ‎และสนใจในดาราศาสตร์โบราณ
‎งานวิจัยของเขาเน้นไปที่เสาเลขที่ 43
‎ที่เรียกกันว่าหินนกแร้ง
‎เสานี้มีความสำคัญยังไงกับคุณ มาร์ติน
‎มันน่าจะเป็นวัตถุโบราณที่สำคัญที่สุดชิ้นนึงในโลก
‎มันน่าทึ่งมาก
‎เสาต้นนี้เป็นเหมือนศิลาโรเซตตา
‎ครับ
‎ดร.สเวตแมนเชื่อว่าสัญลักษณ์บนหินนั่น
‎อาจเป็นกลุ่มดาว
‎ภาพที่ต้องการแสดงถึงกลุ่มดาวสว่างไสว ‎บนท้องฟ้ายามค่ำคืน
‎เราเห็นได้ว่ามีแมงป่อง
‎เราเดาได้ว่าน่าจะเป็นกลุ่มดาวแมงป่อง
‎มันก็น่าจะสรุปว่าเป็นกลุ่มดาวแมงป่องอยู่หรอก
‎ใช่แล้ว
‎วัฒนธรรมต่างกันมีชื่อและภาพแตกต่างกัน
‎ตามกลุ่มดาวของจักรราศี
‎มันจึงเป็นความพิเศษที่ได้เห็นกลุ่มดาว ‎ที่เรารู้จักบนเสาเลขที่ 43
‎เหนือขึ้นไป เราจะเห็นเป็นกลุ่มดาวม้า
‎เรารู้ว่าเป็นกลุ่มดาวม้า ‎เพราะมีคนยิงธนู คันธนู และลูกธนู
‎แล้วเราก็เห็นนกแร้ง ‎ที่กางปีกออกเป็นองศาที่พอดี
‎กับคันธนูและลูกธนู
‎แล้วเราก็เห็นว่ามีสัญลักษณ์สัตว์อื่นๆ
‎ที่ตรงกับกลุ่มดาว
‎แทบจะเหมือนแผนที่บนท้องฟ้ายามค่ำคืน
‎นี่เป็นแผนที่ของดาวที่เห็นได้ชัดที่สุด
‎รอบๆ ดาวที่ปัจจุบันเรียกว่ากลุ่มดาวแมงป่อง
‎พอเราเทียบกลุ่มดาวแมงป่อง ‎กับภาพแมงป่องบนเสาเลขที่ 43
‎กลุ่มดาวอื่นๆ ใกล้เคียงดูจะตรงกับ
‎ภาพอื่นๆ ที่แกะไว้บนเสา
‎- ทุกอย่างก็เลยลงตัวหมด ‎- ถูกต้อง
‎แต่การค้นพบที่แท้จริงของดร.สเวตแมน ‎เกิดขึ้นเมื่อเขาพิจารณาสมมติฐานที่ว่า
‎วงตรงกลางอาจเป็นพระอาทิตย์
‎มันพยายามจะบอกอะไร ‎ถ้ามันเป็นภาพของพระอาทิตย์
‎ในตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มดาวเหล่านี้
‎สิ่งหนึ่งที่เราอาจบ่งชี้ได้คือวันที่
‎เบาะแสเรื่องนั้นก็คือ ‎มีสัญลักษณ์สัตว์อื่นๆ อีกสามตัว
‎ที่ด้านบนของเสา
‎ซึ่งยืนยันแนวคิดนี้ว่ามันคือวันที่
‎รอยประทับวันที่นั่นเอง
‎ดร.สเวตแมนเชื่อว่า
‎สัตว์เล็กๆ สามตัว ‎ที่ถูกแกะไว้ด้านบนของเสาเลขที่ 43
‎ที่อยู่ข้างสัญลักษณ์แทนพระอาทิตย์ตกสามภาพ
‎เมื่อเทียบกับพระอาทิตย์ตรงกลางหิน
‎มันอาจเป็นภาพสี่ช่วงเวลาสำคัญในหนึ่งปีสุรยคติ
‎ครีษมายัน เหมายัน ‎และวิษุวัตในฤดูใบไม้ผลิและใบไม้ร่วง
‎ภาพแกะสลักแสดงให้เห็นกลุ่มดาว ‎ที่ปรากฏบนท้องฟ้ายามค่ำคืน
‎ด้านหลังหรือรอบพระอาทิตย์ที่กำลังตกดิน
‎ในวันสำคัญแต่ละวันในปีปฏิทิน
‎จู่ๆ เราก็ได้สี่ช่วงเวลาสำคัญของปี
‎ในช่วงเวลาที่พวกเขาอยากให้เรามุ่งไปที่
‎- การให้ความสำคัญกับเสา ‎- ใช่เลย
‎มันเป็นความคิดที่ยอดเยี่ยมและน่าสนใจ
‎วันที่ที่แกะสลักลงบนหิน ‎ในภาษาดาราศาสตร์ทั่วไป
‎เสาพูดถึงวันที่อะไรอยู่
‎ด้วยการใช้ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์
‎ที่ออกแบบมาเพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลง ‎บนท้องฟ้ายามค่ำคืนในช่วงหลายพันปีที่ผ่านมา
‎เราจะพบช่วงเวลา 100 ปี ‎ที่ตรงกับทฤษฎีของมาร์ตินพอดี
‎ในที่สุด ผมก็พบว่าเราคำนวณได้ว่า
‎เป็นช่วงราว ‎10,900 ถึง 10,800 ปีก่อนคริสตกาล
‎แต่นั่นมันเก่าแก่กว่า ‎ตอนเริ่มสร้างโกเบคลี เทเปเป็นพันปีทีเดียว
‎ทำไมวันที่นั้นถึงสำคัญนัก
‎เรารู้เรื่องช่วงเวลานั้นในประวัติศาสตร์ ‎ค่อนข้างเยอะ
‎ในช่วงเวลานั้นเกือบพอดี ‎ในช่วง 100 ปีสั้นๆ นั้น
‎มีเหตุการณ์อากาศเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ‎ที่เรียกกันว่ายังเกอร์ ดรายอัส
‎มันเปลี่ยนโลกของพวกเขาไปโดยสิ้นเชิง
‎เราพูดถึงเรื่องนี้ว่าเป็นวันล้างโลกโบราณ
‎แต่นักวิทยาศาสตร์เรียกมันว่ายังเกอร์ ดรายอัส
‎มันเริ่มต้นด้วยหายนะเมื่อ 12,800 ปีก่อน
‎และจบลงเมื่อ 11,600 ปีก่อน
‎วันที่ก่อสร้างโกเบคลี เทเปพอดี
‎โลกประสบปัญหา ‎จากการยกตัวของผิวโลกครั้งใหญ่
‎รวมไปถึงน้ำท่วมครั้งสำคัญ
‎ตามด้วยอุณหภูมิอันหนาวเหน็บกว่า 1,000 ปี
‎ชีวิตบนโลกเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง
‎เสือเขี้ยวดาบและแมมมอธสูญพันธุ์ไปหมด
‎แต่มนุษยชาติรอดชีวิต
‎ราว 11,600 ปีก่อน
‎ความหนาวเย็นจบลงด้วย ‎น้ำท่วมครั้งใหญ่ครั้งสุดท้าย
‎ที่เพิ่มระดับน้ำทะเลทั่วโลก
‎ตอนนั้นเอง หลังจากโลกกลับมาสงบสุขอีกครั้ง
‎ที่การสร้างโกเบคลี เทเปเริ่มต้นขึ้น
‎และผมเชื่อว่าช่วงเวลาไม่ใช่เหตุบังเอิญ
‎มันเป็นสิ่งที่ผมมาดูโกเบคลี เทเป
‎ว่าเป็นการตั้งต้นใหม่ของอารยธรรม
‎จากช่วงเวลาที่มีอารยธรรมก่อนหน้า
‎ซึ่งถูกทำลายไปในหายนะครั้งยิ่งใหญ่
‎ดีจังที่ได้เห็นเสาเลขที่ 43 ที่นี่
‎มันถูกเก็บไว้อย่างดีมาก
‎ถ้าคิดว่ามันอายุได้ 11,600 ปีแล้ว
‎น่าทึ่งทีเดียว
‎ถ้าสิ่งก่อสร้างเชิงซ้อนลึกลับนี้ ‎ไม่ใช่แค่สถานที่ประกอบพิธีกรรม
‎แต่ยังเป็นอนุสรณ์สถานแห่งการระลึกถึง ‎เหตุการณ์ที่เปลี่ยนโลกล่ะ
‎มันก็สมเหตุสมผลนะ
‎สิ่งก่อสร้างที่ยิ่งใหญ่ที่สุดบางแห่งทุกวันนี้ ‎ก็เป็นอนุสรณ์สถานเช่นกัน
‎อนุสรณ์สถานลินคอล์นในวอชิงตันดีซี
‎หรือทาจมาฮาลในอินเดีย
‎แต่โกเบคลี เทเปเป็นมากกว่านั้นหรือเปล่า
‎ถ้าสถาปนิกผู้สร้างมันจงใจ
‎ทิ้งข้อความสำคัญที่สุดไว้
‎ข้อความเพื่อให้ชนรุ่นหลังได้ไขล่ะ
‎เพราะเมื่อนักโบราณคดี
‎ระบุอายุของเศษซากที่ปกคลุมพื้นที่ได้แล้ว
‎พวกเขายังเจอเรื่องน่าแปลกใจอีกอย่าง
‎ในช่วงเวลาหนึ่งราว 10,000 ปีก่อน
‎สิ่งก่อสร้างทั้งหมดถูกฝัง
‎อย่างรวดเร็วและรอบคอบในเวลาเดียวกัน
‎ความพยายามครั้งมโหฬารถูกใช้ ‎ในการฝังโกเบคลี เทเป
‎ไม่เพียงแค่ฝังมัน
‎แต่สร้างเนินเขาฝีมือมนุษย์คลุมมันไว้ด้วย
‎เราต้องนึกภาพคนหลายร้อยคน
‎แบกเศษหินเศษดินเป็นตะกร้า ‎แล้วเทลงไปปิดมันไว้
‎แต่คำถามคือ พวกเขาทำอย่างนั้นทำไม
‎มันไม่ได้ร้าง มันไม่ได้เสียหายหรือถูกทำลาย
‎มันถูกฝังไว้อย่างระมัดระวัง ‎ซ่อนและเก็บรักษาไว้
‎มันยังคงอยู่อย่างปลอดภัยมาหลายพันปี
‎จนถูกค้นพบอีกครั้งเมื่อไม่นานมานี้
‎ผมคิดว่าสิ่งที่เราเห็นที่นี่ ‎เหมาะแล้วที่จะเป็นแคปซูลกาลเวลา
‎เช่นเดียวกับแคปซูลกาลเวลาทั้งหลาย
‎เป้าหมายของมันคือการส่งข้อความไปอนาคต
‎ที่โกเบคลี เทเปและคาราฮาน เทเปก็เช่นกัน ‎มีงูเป็นภาพที่โดดเด่น
‎มีบางอย่างที่เกี่ยวกับ
‎การขดตัวของมัน รูปร่างที่เลื้อยลงถูกวาดไว้
‎ราวกับผู้สร้างหมกมุ่นกับมัน
‎ราวกับงูเหล่านี้เป็นข้อความหนึ่ง
‎ที่พวกเขาอยากให้เรารับไปจากทั้งสองที่
‎แต่พวกมันคืองู หรือพวกมันเป็นตัวแทนสิ่งอื่น
‎ดูเหมือนทุกที่ที่เราเจอร่องรอย ‎ของประวัติศาสตร์มนุษย์ช่วงที่ถูกลืมไป
‎เราจะเจองูด้วย
‎ในเม็กซิโก เควตซาลโคลาเทิลเองก็เป็นงู
‎ในมอลตา เราข้ามเข้าไป ‎ในห้องสักการะด้านในของจกันติจา
‎ด้วยการเดินบนงู
‎ผมคิดว่าผมรู้ว่างูเหล่านี้หมายถึงอะไร ‎และตัวอย่างที่ดีที่สุดไม่ได้อยู่ในตุรกี
‎มันอยู่ห่างออกไปครึ่งโลก ‎กลางประเทศอเมริกา ในโอไฮโอ
‎ที่ซึ่งนักปราชญ์โบราณ ‎สร้างงูบนขนาดมหึมาไว้บนพื้นโลก
‎เพื่อเป็นอนุสรณ์สถานและอาจเป็นคำเตือนด้วย
‎คำบรรยายโดย พรทินา ตั้งสัจจะวิฑูรย์