ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ NETFLIX
Ένα πρόβλημα που έχω
με τη συμβατική αντίληψη της ανάπτυξης του πολιτισμού
είναι η ιδέα πως ο δικός μας πολιτισμός στον 21ο αιώνα
είναι το απόγειο του ανθρώπινου επιτεύγματος.
Μας κάνει πολύ φαντασμένους και αλαζόνες.
Κοιτάζουμε το παρελθόν λες και οι πρόγονοί μας ήταν πάντα πιο απλοϊκοί,
είχαν λιγότερες γνώσεις και ικανότητες από εμάς.
Δεν ήταν μια ευθύγραμμη εξελικτική πρόοδος
από πρωτόγονους ανθρώπους των σπηλαίων σε ανατομικά σύγχρονους ανθρώπους.
Δεν έγινε έτσι.
Στην ιστορία των πολιτισμών,
ίσως υπάρχουν σκαμπανεβάσματα, ο πολιτισμός ακμάζει και παρακμάζει πάλι
και είναι πιθανό να χάσουμε ολόκληρους πολιτισμούς.
Έχει ξανασυμβεί, εδώ στη Μεσόγειο, στη Μάλτα.
Ο ΣΕΙΡΙΟΣ ΑΝΑΤΕΛΛΕΙ
Η Μάλτα, αυτό το εντυπωσιακό μεσογειακό αρχιπέλαγος,
με σαγηνεύει καιρό.
Υποπτεύομαι πως σχεδόν όλα όσα μας έχουν πει οι αρχαιολόγοι για το παρελθόν της
είναι λάθος.
Και η αλήθεια, αν της επιτραπεί να αποκαλυφθεί,
μπορεί να προσφέρει κρίσιμα στοιχεία στην έρευνά μου για έναν χαμένο πολιτισμό.
Τα δύο κύρια νησιά της Μάλτας είναι μια κουκκίδα στη Μεσόγειο.
Με στρατηγική θέση ανάμεσα σε Ευρώπη, Αφρική και Μέση Ανατολή,
επί αιώνες, είχε υπερμεγέθη αντίκτυπο στην ιστορία του πολιτισμού.
ΜΑΛΤΑ - ΣΑΡΔΗΝΙΑ - ΣΙΚΕΛΙΑ - ΙΤΑΛΙΑ ΕΛΛΑΔΑ - ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ - ΤΥΝΗΣΙΑ - ΛΙΒΥΗ
Σύμφωνα με το επίσημο χρονολόγιο της Μάλτας…
2.000 Μ.Χ.
…οι πρώτοι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν εδώ 7.900 χρόνια πριν.
5.900 Π.Χ.
Ήταν αγρότες της Εποχής το Λίθου
που διέσχισαν τη θάλασσα από την Ιταλία με σχεδίες.
Ήρθαν μάλλον από τη Σικελία…
ΚΑΤΙΑ ΣΤΡΟΥΝΤ - HERITAGE MALTA
…και έφεραν μαζί τους τα πρώτα εξημερωμένα ζώα,
τα πρώτα εξημερωμένα φυτά.
Και καθώς εγκαταστάθηκαν εδώ, ανέπτυξαν τον δικό τους πολιτισμό.
Σύμφωνα με το επίσημο χρονολόγιο περίπου 5.600 χρόνια πριν…
3.600 Π.Χ.
…ξύπνησαν ένα πρωί και έχτισαν αυτό.
ΤΖΓΚΑΝΤΙΑ
Λέγεται Τζγκαντία
και είναι σίγουρα ένας γίγαντας μεγαλιθικής κατασκευής.
Επί δεκαετίες θεωρούνταν
η παλαιότερη αυτόνομη μνημειακή κατασκευή στη Γη.
Καθώς περπατώ στον Τζγκαντία, νιώθω να μου κόβεται ο αέρας,
νιώθω σαν νάνος παρόντος του έργου γιγάντων.
Η κατασκευή αυτών των τοίχων
απαιτούσε την ανύψωση εκατοντάδων μεγάλιθων.
Κάποιοι ζυγίζουν ως και 50 τόνους.
Αυτό που βλέπουμε σήμερα
είναι μόνο το μισό από το αρχικό ύψος του ναού.
Στην ακμή του, ο Τζγκαντία ήταν πραγματικά γιγαντιαίος.
Με ύψος όσο ένα τριώροφο σπίτι.
Οι εξωτερικοί τοίχοι κατασκευάστηκαν από τεράστιες στοιβαγμένες πέτρες.
Δύο συνδεδεμένοι ναοί με θαλάμους σε οβάλ σχήμα,
βαμμένοι κόκκινοι τοίχοι.
Και μια σειρά βωμών,
όπου βρέθηκαν μαυρισμένα υπολείμματα οστών ζώων,
υποδηλώνοντας τελετουργικές θυσίες ή συμπόσια.
Δεν υπάρχουν γραπτές πηγές που να μας λένε πότε χτίστηκε ο Τζγκαντία,
ούτε αξιόπιστες ραδιοχρονολογήσεις.
Ποια είναι η ηλικία αυτού του ναού, λοιπόν;
Παρέχει στοιχεία για τον χαμένο πολιτισμό
που πιστεύω ότι άκμασε
πολύ πριν υποτίθεται ότι ξεκίνησε οποιοσδήποτε πολιτισμός;
Ο μόνος λόγος που οι αρχαιολόγοι λένε πως ο Τζγκαντία χτίστηκε 5.600 χρόνια πριν
είναι ότι κάποια τέχνεργα που βρέθηκαν εκεί
ταιριάζουν με άλλα πολύ πιο απλών χώρων εκείνης της περιόδου,
αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η κατασκευή έχει την ίδια ηλικία.
Τα τέχνεργα μπορεί απλώς να αφέθηκαν εκεί αργότερα.
Η αλήθεια είναι ότι η προϊστορία της Μάλτας δεν βγάζει νόημα.
Σκεφτείτε το.
Θα μπορούσαν οι αγρότες, που οι αρχαιολόγοι λένε
ότι έχτιζαν μόνο παραπήγματα,
να πετύχουν στ' αλήθεια όλο αυτό;
Όταν κοιτάς μια κατασκευή όπως αυτή,
θα περίμενες να δεις στοιχεία της εξέλιξης των ικανοτήτων
που απαιτεί αυτή η κατασκευή.
Ένας πολιτισμός δεν ξέρει έτσι απλά να μετακινεί μεγάλιθους 20 ή 30 τόνων.
Πρέπει να μάθει να το κάνει.
Δεν βλέπω στοιχεία ανάπτυξης αυτών των τεχνικών.
Και ακούστε να δείτε,
ο Τζγκαντία δεν είναι ο μόνος μεγαλιθικός ναός της Μάλτας.
ΜΑΛΤΑ
Στα δύο κύρια νησιά της Μάλτας,
οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει 19 τέτοιες αρχαίες κατασκευές,
όλες σε μια περιοχή ίση με το μισό Σικάγο,
με την παλαιότερη, όπως μας λένε, να είναι ο Τζιγκαντία.
ΓΚΟΖΟ
Για τόσο μικρά νησιά, είναι πολλοί οι ναοί
που απαιτούν πολλά εργατικά χέρια.
Πάρα πολλά.
Το οποίο με ωθεί να αναρωτηθώ, ποιος έχτισε στ' αλήθεια τον Τζγκαντία και πότε;
Είναι λογικό αυτοί οι άνθρωποι με έναν πολιτισμό πολύ απλών υλικών
να μπόρεσαν να δημιουργήσουν τη μεγαλύτερη, σπουδαιότερη,
πιο σύνθετη κατασκευή στη Μάλτα;
Νομίζω ότι η αλήθεια είναι πιο περίπλοκη και πολύ πιο εκρηκτική.
Έχουμε ήδη δει στην Ινδονησία…
ΓΚΟΥΝΟΥΝΓΚ ΠΑΝΤΑΝΓΚ - ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ
ΜΕΓΑΛΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΤΣΟΛΟΥΛΑ - ΜΕΞΙΚΟ
…και το Μεξικό ότι οι αρχαίοι μύθοι έχουν να μας διδάξουν κάτι σημαντικό.
Αυτές τις ιστορίες, που περνάνε από γενιά σε γενιά,
δεν θα έπρεπε να τις παραβλέπουν οι αρχαιολόγοι.
Αν κοιτάξουμε την αρχαία λαϊκή παράδοση της Μάλτας,
έχει να πει μια ιστορία
για το ποιος ευθυνόταν για το χτίσιμο του Τζγκαντία.
Υπάρχει ένας ενδιαφέρων αρχαίος θρύλος εδώ σχετικά με μια γιγάντισσα, τη Σανσούνα.
Λέγεται ότι η γιγάντισσα
συνουσιάστηκε με έναν άντρα της περιοχής
και γέννησε ένα παιδί-υβρίδιο.
Έπειτα, για να τιμήσει το γεγονός,
έχτισε αυτόν τον τεράστιο ναό μέσα σε ένα μερόνυχτο,
κουβαλώντας το παιδί στον ώμο της.
Συναρπαστικός θρύλος. Φυσικά, μπορεί απλώς να είναι θρύλος.
Ασφαλώς δεν πιστεύω ότι κυριολεκτικοί γίγαντες τριγύριζαν στη Γη.
Αν, όμως, ήταν άνθρωπος
που είχε γιγάντιες και απίστευτες ικανότητες
που την έκαναν να χτίσει έναν τέτοιο ναό;
Αυτός ο θρύλος μοιάζει τρομακτικά με την ιστορία
των υποτιθέμενων γιγάντων που έχτισαν την Πυραμίδα της Τσολούλα στο Μεξικό,
μια ιστορία που συνδέεται με μια προϊστορική πλημμύρα.
Θα μπορούσαν αυτοί οι θρύλοι γιγάντων
να εμπεριέχουν αναμνήσεις από κάποιον άλλο πιο προηγμένο και πιο αρχαίο πολιτισμό;
Κι αν το χρονολόγιο της προϊστορίας της Μάλτας είναι λάθος;
Όταν οι αγρότες έφτασαν με σχεδίες από τη Σικελία,
κι αν ο Τζγκαντία κι οι άλλοι μεγαλιθικοί ναοί
ήταν ήδη εδώ;
Αν αυτές οι εντυπωσιακές κατασκευές είχαν χτιστεί από κάποιον άλλο;
Μια πολύ πιο προηγμένη κοινωνία που έφτασε στη Μάλτα πολύ νωρίτερα.
Δεν είναι μόνο δυνατό…
αλλά και πιθανό.
Και δεν νομίζω ότι έπλευσαν.
Νομίζω ότι περπάτησαν ως εδώ.
Βλέπετε, η Μάλτα δεν ήταν πάντα νησί.
Στο απόγειο του τελευταίου Παγετώνα,
η στάθμη των ωκεανών του κόσμου ήταν περίπου 120 μέτρα
χαμηλότερα απ' ό,τι είναι σήμερα.
Και τα νησιά της Μάλτας ήταν κορυφές λόφων,
κομμάτι μιας ενιαίας συνεχούς περιοχής που συνέδεε τη Μάλτα
με τη σημερινή Σικελία,
τη νότια άκρη της Ιταλίας και την ηπειρωτική Ευρώπη.
ΙΤΑΛΙΑ - ΣΙΚΕΛΙΑ - ΜΑΛΤΑ
Τότε, η Ευρώπη δεν ήταν καλό μέρος διαμονής.
Ψυχρή, ξηρή και αφιλόξενη.
Ζώα της Εποχής των Παγετώνων μετανάστευσαν μέσω της χερσαίας γέφυρας
στις θερμότερες και πλουσιότερες περιοχές της Μάλτας και ευδοκίμησαν εκεί.
Δεν θα τα ακολούθησαν άνθρωποι;
ΙΤΑΛΙΑ - ΣΙΚΕΛΙΑ - ΜΑΛΤΑ
Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει ίχνη πρώτων ανθρώπων στη Σικελία από τότε.
12.000 Π.Χ.
Άρα, γιατί να σταμάτησε εκεί η μετανάστευσή τους νότια;
Για μένα, το μυστήριο της ξαφνικής εμφάνισης από το πουθενά
των μαλτέζικων ναών 5.000 ή 6.000 χρόνια πριν
εξαφανίζεται όταν δεχτούμε
ότι στην πραγματικότητα, πολύ καιρό πριν,
την Εποχή των Παγετώνων, 14.000 χρόνια πριν,
η Μάλτα ήταν ηπειρωτική.
Το πρόβλημα είναι πως οι αρχαιολόγοι ισχυρίζονται
ότι απλώς δεν υπάρχουν στοιχεία κανενός ανθρώπινου είδους στη Μάλτα
από τόσο παλιά.
Μα αυτό δεν είναι εντελώς αλήθεια.
Κι η απόδειξη βρίσκεται σε αυτήν τη σπηλιά.
ΓΚΑΡ ΝΤΑΛΑΜ
Το Γκαρ Νταλάμ,
στη νοτιοανατολική ακτή του κύριου νησιού της Μάλτας.
Μια γεωλογική μηχανή του χρόνου
που παρέχει μια ματιά στην προϊστορία της Μάλτας.
Εδώ, μια σειρά από πλημμύρες άφησε πίσω οστά ζώων και απολιθώματα
που ανάγονται σε χιλιετίες πίσω.
Ο δρ Άντον Μίφσουντ,
πρόεδρος του Προϊστορικού Συλλόγου της Μάλτας,
μελετάει τον χώρο εδώ και δεκαετίες.
Είναι πολύ μεγάλος.
Τα ανεξάρτητα ευρήματά του εδώ έχουν προκαλέσει μεγάλη αντιπαράθεση.
Η σπηλιά Γκαρ Νταλάμ είναι πέτρινη καταγραφή
της προϊστορίας της Μάλτας
και αυτός ο σταλαγμίτης είναι ιδιαίτερα σημαντικός στη δουλειά σου.
Ξεκινώντας από το ανοιχτό καφέ…
Λέγεται πολιτισμικό στρώμα.
Ζούσαν άνθρωποι εδώ.
ΣΤΡΩΜΑ ΟΙΚΟΣΙΤΩΝ ΖΩΩΝ
-Τα τελευταία 8.000 χρόνια. Ναι. -Σωστά.
Κι εκεί, στο κάτω μέρος του, είναι κάτι που λέγεται Πλειστόκαινο φύλλο.
Όταν φτάσουμε κάτω από αυτό,
είμαστε στην Εποχή των Παγετώνων.
Περιέχει λείψανα ζώων αυτής της Εποχής,
αλλά δεν το λένε πολιτισμικό στρώμα
επειδή δεν πιστεύουν ότι υπήρχαν άνθρωποι εδώ.
Ακριβώς, ναι.
Οτιδήποτε βρίσκεται σε αυτό το βάθος είναι τουλάχιστον 11.600 χρόνων.
Αν η επίσημη ιστορία της Μάλτας είναι σωστή,
δεν θα έπρεπε να είχαν βρεθεί ανθρώπινα λείψανα όταν έσκαψαν.
Όμως, πάνω από έναν αιώνα πριν, κάτι βρήκαν οι αρχαιολόγοι.
ΤΑΥΡΟΔΟΝΤΙΑ
Κάτι που κανείς δεν περίμενε.
Το 1917, δύο μαλτέζικοι εκσκαφείς ανακάλυψαν δύο ιδιαίτερα δόντια.
Μάλιστα.
Είχαν απολιθωμένο χρώμα, δεν είχαν καθόλου ρίζες.
Οι ρίζες είχαν απορροφηθεί στο δόντι.
Ναι. Είναι κλασσικά δόντια Νεάντερταλ, λοιπόν;
-Ναι. -Και πού βρέθηκαν;
Βρέθηκαν εδώ, στο κάτω μέρος του σταλαγμίτη, εδώ.
-Στο κάτω ακριβώς μέρος. -Ακριβώς.
Ειδικοί που συμμετείχαν
πίστευαν ότι βρήκαν στοιχεία
που θα ξαναέγραφαν την ιστορία της Μάλτας.
Να η απόδειξη…
ΙΤΑΛΙΑ - ΣΙΚΕΛΙΑ - ΜΑΛΤΑ
…ότι οι Νεάντερταλ πέρασαν τη χερσαία γέφυρα.
Αλλά κάποιες φορές οι αρχαιολόγοι ξεθάβουν πράγματα που άλλοι θέλουν να θάψουν.
Το 1952, εκπονήθηκαν σχετικές αναλύσεις χρονολόγησης.
Ναι. Τι αποτελέσματα προέκυψαν;
Τα αποτελέσματα δεν δημοσιεύτηκαν.
Για κάποιο λόγο, τα αποτελέσματα δεν γνωστοποιήθηκαν.
Αυτό που ξέρουμε είναι ότι στα χρόνια που ακολούθησαν
η αυθεντικότητα των δοντιών υποβαθμίστηκε επίσημα.
Και μέχρι σήμερα τα βιβλία της ιστορίας επιμένουν
ότι κανένα ανθρώπινο είδος δεν έφτασε στη Μάλτα μέχρι περίπου 7.900 χρόνια πριν.
Γιατί αντιτίθεται τόσο η αρχαιολογία στην ιδέα προγενέστερων ανθρώπων;
Η αλλαγή μιας ιδεολογικής δομής δεν είναι εύκολη.
Όταν μια συγκεκριμένη νοοτροπία
έχει γίνει εμμονή μιας ομάδας ακαδημαϊκών συγκεκριμένου τομέα,
διστάζουν τόσο να την αφήσουν
που προσκολλούνται υπαρξιακά πάνω της
και μια επίθεση σε αυτή
γίνεται προσωπική και την υπερασπίζονται.
Περίεργος να ξεκινήσει δική του έρευνα,
το 2016, ο δρ Μίφσουντ πλήρωσε για δική του υπερσύγχρονη ανάλυση των δοντιών.
Έχουν αναλυθεί από τρεις κορυφαίους
-φυσικούς ανθρωπολόγους… -Ναι.
…κι επιβεβαίωσαν ότι είναι Νεάντερταλ.
Μάλιστα.
Αποδεικνύουν ανθρώπινη δραστηριότητα την Εποχή των Παγετώνων.
Τι κάνει αυτό στην ιστορία της Μάλτας;
Μεταθέτει πίσω αυτές τις ημερομηνίες. Πολύ πίσω.
Ναι.
Ένα άλλο κεφάλαιο πρέπει να παρουσιαστεί.
Ναι.
Αν τα ξαδέρφια μας, οι Νεάντερταλ, έφτασαν στη Μάλτα,
αποδεικνύεται ότι η χερσαία γέφυρα χρησιμοποιήθηκε από αρχαίους ανθρώπους
και πιθανώς κι άλλος πολιτισμός των Παγετώνων
να άφησε το σημάδι του εδώ.
Κατά τη γνώμη μου, τα στοιχεία για έναν παλιότερο πολιτισμό εδώ είναι αδιάσειστα
και δεν στηρίζονται απλώς σε δύο δόντια.
Θέλω να σας δείξω κάτι που είδα 25 χρόνια πριν
όταν πρωτοήρθα στη Μάλτα,
χαραγμένο στο βραχώδες υπόστρωμα του ίδιου του νησιού.
Είναι ένα φαινόμενο που συναντάται παντού στη Μάλτα.
Παράλληλα αυλάκια σκαλισμένα βαθιά στον αρχαίο ασβεστόλιθο.
Υπάρχουν σχεδόν 35 χλμ. αυτών των αυλακιών,
που συχνά διασταυρώνονται σαν ράγες τρένου.
Οι συμβατικοί αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι είναι
όχι πολύ περισσότερο από περίπου 2.600 χρόνων,
αλλά δεν μελετήθηκαν ποτέ σοβαρά.
Δεν παρουσιάζουν ενδείξεις εμφανών σημαδιών εργαλείων
κι επίσης δεν είναι αποτέλεσμα καμιάς φυσικής διαδικασίας.
Είναι σίγουρα ανθρωπογενή.
Παρόλο που δεν είναι σίγουρο τι σκοπό εξυπηρετούν.
Συνήθως θεωρούνται κάποιο είδος αρχαίας οδού μεταφοράς.
Εξ ου και το δημοφιλές όνομά τους "αυλάκια κάρων".
Αλλά με συναρπάζει το εξής.
Αυτές οι αυλακιές δεν εμφανίζονται έτσι απλά.
Μερικές συνεχίζονται μέσα στη θάλασσα.
Να δύο από αυτές κρυμμένες κάτω από τον δρόμο,
αλλά εξαφανίζονται στα δεξιά μου, κάτω από τα νερά του λιμανιού.
Φτιάχτηκαν πριν τις καλύψει η θάλασσα.
Μέσα στα χρόνια, έχω βρει κι άλλες από αυτές τις υποβρύχιες αυλακιές,
καταγράφοντάς τες ως κι ένα χλμ. από την ακτή και σε βάθος ως και 25 μέτρα.
Όποιος τις δημιούργησε το έκανε
όταν αυτό το κομμάτι του βυθού ήταν πάνω από το νερό
πριν από 12.000 χρόνια, την τελευταία Εποχή των Παγετώνων.
ΙΤΑΛΙΑ - ΣΙΚΕΛΙΑ - ΜΑΛΤΑ
Με κάνει να αναρωτιέμαι πόση ακόμα προϊστορία της Μάλτας
κρύβεται κάτω από τα κύματα.
Πόσες άλλες ανθρωπογενείς δομές,
ίσως και μεγαλιθικοί ναοί, περιμένουν να ανακαλυφθούν;
Ο λόγος που πιστεύω πως μια βαθύτερη αρχαία νοημοσύνη
βρίσκεται πίσω από τους ναούς της Μάλτας
είναι ότι είναι πολύ πιο σύνθετοι απ' ό,τι φαίνονται.
Κάτω από στέγαστρο που τον προστατεύει
βρίσκεται ένας από τους πιο θεαματικούς ναούς της Μάλτας, ο Μνάιντρα.
ΜΝΑΪΝΤΡΑ
Το φουτουριστικό, μοντέρνο κάλυμμά του τον απομονώνει από τον ουρανό,
που είναι κρίμα,
γιατί όποιος τον έχτισε
είχε εξαιρετικά προηγμένες γνώσεις του σύμπαντος,
γεγονός που δεν αμφισβητούν οι αρχαιολόγοι.
Ξέρουμε ότι παρατηρούσαν την ανατολή του ηλίου
και τη θέση συγκεκριμένων άστρων.
Και έχουν ενσωματώσει κάποιες παρατηρήσεις
μέσα στην αρχιτεκτονική.
Οι χτίστες του επινόησαν έναν μεγαλοφυή τρόπο παρακολούθησης του ουρανού.
Στις δύο ισημερίες,
στις 21 Μαρτίου και στις 21 Σεπτεμβρίου,
οι αχτίδες του ανατέλλοντος ηλίου διχοτομούν με ακρίβεια την είσοδο του ναού
γεμίζοντας τις βαθύτερες εσοχές του εσωτερικού βωμού με φως.
Σε αυτές τις περιστάσεις, το εσωτερικό του ναού
θα έλαμπε και θα ζωντάνευε με μαγικό τρόπο.
Και δεν είναι μόνο αυτό.
Την ανατολή στα θερινά και χειμερινά ηλιοστάσια,
τις μεγαλύτερες και μικρότερες μέρες του χρόνου,
μια διαφορετική ξεχωριστή προβολή φωτός
φωτίζει με ακρίβεια τις άκρες των μεγάλιθων
στα αριστερά και δεξιά της εισόδου.
Αυτό το φαινόμενο δεν είναι μοναδικό στις αρχαίες κατασκευές.
Μάλιστα, η Πυραμίδα της Τσολούλα…
ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΤΣΟΛΟΥΛΑ - ΜΕΞΙΚΟ
…και οι πυραμίδες από κάτω αντικρίζουν τη δύση του ηλίου
το θερινό ηλιοστάσιο.
Και άλλοι μεγαλιθικοί χώροι διαθέτουν παρόμοιες ευθυγραμμίσεις.
ΣΤΟΟΥΝΧΕΝΤΖ - ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Όπως το Στόουνχεντζ
ή ο Ναός του Καρνάκ στην Αίγυπτο.
ΚΑΡΝΑΚ - ΑΙΓΥΠΤΟΣ
Στον Μνάιντρα, οι αρχαίοι έφτιαξαν αυτές τις πελώριες κατασκευές
για να γιορτάσουν την ένωση του Ουρανού και της Γης.
Μάλιστα, ο Μνάιντρα και οι άλλοι ναοί
ίσως είναι μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου αρχαίου αστρονομικού έργου.
Ένα έργο που, αν αποδειχτεί αληθινό,
θα ξαναέγραφε το αποδεκτό χρονολόγιο της προϊστορίας της Μάλτας.
Η ερευνήτρια και συγγραφέας, Λένι Ρίτζικ,
έχει εξερευνήσει όλους τους μεγαλιθικούς ναούς της Μάλτας
και μελετήσει προσεκτικά τις ευθυγραμμίσεις τους.
Προς μεγάλη της έκπληξη,
κανένας άλλος ναός δεν ευθυγραμμίζεται με ισημερίες και ηλιοστάσια.
Αλλά επίσης δεν κοιτάζουν κανένα γεωγραφικό γνώρισμα στην περιοχή τους.
Μάλιστα, κανένας τους δεν κοιτάζει καν στην ίδια κατεύθυνση.
ΓΚΟΖΟ - ΜΑΛΤΑ
Κανείς προσανατολισμός δεν είναι ίδιος.
-Αυτό είναι ασυνήθιστο από μόνο του. -Είναι πολύ περίεργο.
ΛΕΝΙ ΡΙΤΖΙΚ - ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, "SIRIUS: THE STAR OF THE MALTESE TEMPLES"
Θα περίμενε κανείς η παράδοση ναών,
όπως στις εκκλησίες και τα τζαμιά, να έχει προτίμηση.
Γιατί να είναι ο Μνάιντρα ο μόνος ναός προσανατολισμένος στα ηλιοστάσια;
Χτίστηκαν οι άλλοι ναοί της Μάλτας έτσι ώστε να σημαδεύουν κάτι στον ουρανό;
Αν ναι, τι;
Πρέπει να ψάξεις μια θεμελιώδη αρχή.
Πρέπει, λοιπόν, να ξέρεις λίγο από αρχαιοαστρονομία.
Δηλαδή από την αστρονομία των αρχαίων.
Υπάρχει μια συναρπαστική και ελάχιστα γνωστή κίνηση στον ουρανό
που έχει την ονομασία "μετάπτωση".
Αντίθετα με αυτό που πιστεύουν πολλοί, η Γη δεν είναι τέλεια σφαίρα.
Είναι λίγο διογκωμένη στον ισημερινό.
Το αποτέλεσμα;
Λόγω της βαρυτικής έλξης του Ηλίου και της Σελήνης,
η Γη ταλαντεύεται αμυδρά καθώς περιστρέφεται στον άξονά της.
Η μετάπτωση αλλάζει το πώς βλέπουμε τον ουρανό μέσα στα χρόνια,
κάνοντας μακρινούς αστερισμούς να δείχνουν πως αλλάζουν θέση με συστηματικό τρόπο.
Ολόκληρος ο ουρανός κάνει αυτήν την κίνηση, που είναι πολύ αμυδρή.
Υπάρχει διαφορά μόνο μιας μοίρας
στη θέση ανατολής ή δύσης οποιουδήποτε άστρου σε 72 χρόνια.
Έτσι, αν χτίζατε αυτούς τους ναούς έτσι ώστε να δείχνουν ένα άστρο,
μέσα στους αιώνες,
οι ευθυγραμμίσεις των ναών θα άλλαζαν, ακριβώς όπως βλέπουμε στη Μάλτα.
ΓΚΟΖΟ - ΜΑΛΤΑ
Αλλά υπάρχει ένα θέμα.
Το επίσημο χρονολόγιο…
3.600 Π.Χ.
…υποστηρίζει ότι όλοι οι ναοί της Μάλτας χτίστηκαν μεταξύ 5.600
και 4.500 χρόνων πριν.
2.500 Π.Χ.
Κοιτώντας τις θέσεις των λαμπρότερων άστρων
ορατών στον ουρανό σε αυτό το χρονικό πλαίσιο,
κανένα δεν ήταν πιθανό ενδεχόμενο.
Υπήρχε μεγάλη δυσαρέσκεια
για να αναλογιστούν κάτι έξω από τη συμβατική θεωρία.
Για να πάνε πίσω, πριν
-το υποτιθέμενο χτίσιμο των ναών. -Ακριβώς.
Αλλά με υπερσύγχρονο λογισμικό
που παρακολουθεί την κίνηση των άστρων στις χιλιετίες,
η Λένι γύρισε πίσω τον νυχτερινό ουρανό σαν ρολόι,
ψάχνοντας ένα ορατό άστρο που ευθυγραμμιζόταν με όλους τους ναούς.
Και όχι μόνο στο χρονικό πλαίσιο που υποτίθεται ότι χτίστηκαν,
μα από οποιαδήποτε φάση στο παρελθόν.
Έψαχνα αδιάκοπα και μετά, ξαφνικά εμφανίστηκε.
Οι ναοί προσανατολίζονταν σε ένα άστρο.
Αυτό το άστρο ήταν ο Σείριος, που συχνά αποκαλείται "Αστέρι του Σκύλου".
Περνάει από όλες τις εισόδους σε κάποια χρονική στιγμή.
Ταιριάζει σε όλους τους ναούς. Σε όλους ανεξαιρέτως.
Και ο Σείριος, φυσικά, είναι ιδιαιτέρως σπουδαίος.
Είναι το λαμπρότερο άστρο στον ουρανό.
Μακράν. Είναι δύο φορές λαμπρότερο από το επόμενο λαμπρότερο.
Η θεωρία της Λένι εξηγεί
γιατί έχτισαν τόσο πολλούς ναούς αυτοί οι αστρονόμοι.
Καθώς ο Σείριος άλλαζε θέση με τον καιρό,
έφευγε από το οπτικό πεδίο του κάθε ναού,
αναγκάζοντας τους αρχιτέκτονες να χτίζουν νέο με λίγο διαφορετικό προσανατολισμό.
ΓΚΟΖΟ - ΜΑΛΤΑ
Λόγω της μετάπτωσης, ο Σείριος δεν ήταν ορατός από τη Μάλτα για χιλιετίες
μέχρι που η ταλάντευση της Γης τον έφερε πάλι στο οπτικό πεδίο,
περίπου 11.000 χρόνια πριν.
Και ο ναός που ευθυγραμμίστηκε με αυτήν την εμφάνιση
μετά από μεγάλη απουσία είναι ένας απλός ονόματι Χατζάρ Ιμ.
ΧΑΤΖΑΡ ΙΜ
Είναι επίσης ένας από τους μικρότερους ναούς.
Ξεκίνησαν από χαμηλά
-και καθώς περνούσαν οι χιλιετίες… -Ναι.
…κατέληξαν με τον μεγαλύτερο όλων των ναών.
Τον καθεδρικό,
που είναι ο Τζγκαντία.
Μα αν η Λένι έχει δίκιο,
σημαίνει ότι το μεγαλιθικό έργο της Μάλτας ξεκίνησε χιλιάδες χρόνια
πριν φτάσουν στο νησί οι αγρότες από τη Σικελία…
5.900 Π.Χ.
9.000 Π.Χ.
…και πρέπει να είναι έργο ενός πολιτισμού με προηγμένες γνώσεις αστρονομίας
και προηγμένες ικανότητες αρχιτεκτονικής.
Ο λόγος που επέλεξαν να τιμήσουν έτσι τον Σείριο…
μπορεί να είναι επειδή
ήταν το λαμπρότερο άστρο στον νυχτερινό ουρανό τότε.
Αλλά ίσως υπάρχει και κάτι άλλο.
Ο Σείριος παίζει επίσης εξέχοντα ρόλο
στους θρύλους ενός άλλου σπουδαίου πολιτισμού,
της αρχαίας Αιγύπτου,
όπου σχετιζόταν με την ετήσια πλημμύρα του Νείλου και το νέο έτος
και ήταν σύμβολο της μεγάλης θεάς τους, Ίσιδας.
Και δεν είναι η μόνη περίεργη σύνδεση
μεταξύ Αιγύπτου και Μάλτας.
Οι μαλτέζικες ψαρόβαρκες είναι παραδοσιακά διακοσμημένες με ένα περίφημο σύμβολο…
από την αιγυπτιακή μυθολογία…
Το Μάτι του Ώρου.
Οι ψαράδες πιστεύουν ότι τους παρέχει υγεία, ευημερία
και πάνω απ' όλα, προστασία.
Το ίδιο ακριβώς σύμβολο
είχε τον ίδιο ακριβώς ρόλο στην αρχαία Αίγυπτο.
Περιέργως, η παράδοση συνδέει τη Μάλτα με τον πιο διάσημο μύθο της Αιγύπτου,
την ιστορία των γονιών του θεού Ώρου…
Όσιρι και Ίσιδας.
Την αρχαία εποχή, ο σοφός θεός Όσιρις κατέβηκε στην Αίγυπτο
για να κυβερνήσει δίπλα στην αδερφή του, Ίσιδα,
αλλά οι άνθρωποι ήταν απολίτιστοι και άνομοι.
Έτσι, ο Όσιρις τούς έδωσε πολιτισμό,
καθιέρωσε κανόνες δικαίου και τους δίδαξε γεωργία.
Μετά, άφησε την Ίσιδα να κυβερνήσει την Αίγυπτο, ενώ εκείνος ταξίδευε
διδάσκοντας σε άλλα έθνη τις ίδιες ικανότητες.
Ο μύθος του ταξιδιώτη ήρωα που φέρνει πολιτισμό
μου είναι γνωστός από τα ταξίδια μου.
Η ιστορία του Όσιρι είναι παρόμοια με αυτήν του Κετζακόατλ στο Μεξικό
και άλλων ηρώων από την αρχαία παράδοση.
Σοφοί δάσκαλοι που φτάνουν μετά από έναν τεράστιο κατακλυσμό,
προσφέροντας τα δώρα του πολιτισμού,
δείχνοντας στον κόσμο πώς να φτιάχνει έργα σε πέτρα,
φέρνοντάς του γεωργία και γνώση των άστρων.
Είναι πιθανό τέτοιοι μύθοι τόσο παρόμοιοι σε τόσο πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς
να μπορούν να εντοπιστούν σε μία μόνο πηγή;
Αν οι φιγούρες με γένια και μανδύες από την Εγγύς Ανατολή,
στην Αμερική, στη Μεσόγειο,
προέρχονται από τον ίδιο πολιτισμό,
σημαίνει πως ενώ οι κυνηγοί-συλλέκτες πρόγονοί μας
επιζούσαν του Παγετώνα,
κάποιος άλλος έκανε τον γύρο του κόσμου,
κληροδοτώντας τις ικανότητές του στους άλλους.
Και πιστεύω ότι υπάρχει απόδειξη σε ένα άλλο νησί,
που, όπως η Μάλτα, σχεδόν βυθίστηκε στο τέλος του τελευταίου Παγετώνα,
έναν κόσμο μακριά, στα γαλάζια νερά της Καραϊβικής.
Αν η θάλασσα κατάπιε έναν προηγμένο πολιτισμό πριν από 11.600 χρόνια,
τότε ίσως τα στοιχεία της ύπαρξής του μπορούν ακόμη να βρεθούν κάτω από το νερό.
Ας μιλήσουμε για την Ατλαντίδα.
Υποτιτλισμός: Νάσια Γιαγκοπούλου