‎LOẠT PHIM NETFLIX
‎Đối với quan điểm chính thống
‎về sự phát triển của nền văn minh, ‎tôi thấy không ổn
‎về quan niệm cho rằng ‎nền văn minh của chúng ta ở thế kỷ 21 này
‎là đỉnh cao của thành tựu nhân loại.
‎Điều này khiến chúng ta tự phụ và tự đại.
‎Chúng ta nhìn về quá khứ như thể ‎tổ tiên luôn đơn giản hơn chúng ta,
‎kém hiểu biết ‎và kém năng lực hơn chúng ta.
‎Nhưng chuyện không chỉ là ‎quá trình tiến hóa thẳng một lèo
‎từ người thượng cổ nguyên thủy ‎đến người hiện đại về mặt giải phẫu.
‎Đâu chỉ như thế.
‎Trong câu chuyện của các nền văn minh,
‎có lẽ có thăng trầm, ‎các nền văn minh trỗi dậy rồi lại sụp đổ,
‎và có khả năng ‎có những nền văn minh bị xóa sổ toàn bộ.
‎Đây là chuyện từng xảy ra, ‎ở Malta, Địa Trung Hải này.
‎SIRIUS TRỖI DẬY
‎Malta, quần đảo Địa Trung Hải ‎tuyệt đẹp này đã khiến tôi
‎mê mẩn từ lâu.
‎Bởi vì tôi ngờ rằng hầu hết mọi điều ‎giới khảo cổ bảo ta về quá khứ của nó
‎đều sai.
‎Và vì sự thật, nếu được phép tiết lộ,
‎có thể đem lại bằng chứng quan trọng ‎trong việc tìm nền văn minh đã mất.
‎Hai đảo chính của Malta ‎chỉ là một chấm nhỏ giữa Địa Trung Hải.
‎Với vị trí chiến lược nằm giữa ‎châu Âu, châu Phi và Trung Đông,
‎suốt nhiều thế kỷ, nó có tác động cực lớn ‎lên câu chuyện về nền văn minh.
‎MALTA - SARDINIA - SICILY - Ý - HY LẠP ‎ĐỊA TRUNG HẢI - TUNISIA - LIBYA
‎Theo dòng thời gian chính thức của Malta…
‎NĂM 2.000
‎…từ 7.900 năm trước, ‎bắt đầu có người định cư ở đây.
‎NĂM 5.900 TCN
‎Họ là những nông dân Thời kỳ Đồ đá
‎đã vượt biển từ Ý trên những bè gỗ.
‎Có lẽ họ đến từ Sicily,
‎và đem theo những gia súc đầu tiên,
‎cây trồng đầu tiên.
‎Và khi định cư ở đây, ‎họ phát triển văn hóa riêng của mình.
‎Theo dòng thời gian chính thống, ‎khoảng 5.600 năm trước…
‎NĂM 3.600 TCN
‎…một sáng nọ, họ thức dậy và xây cái này.
‎Nó có tên là Ġgantija
‎và chắc chắn nó là ‎một cấu trúc cự thạch khổng lồ.
‎Suốt nhiều thế kỷ, nó được cho là
‎công trình tưởng niệm riêng lẻ ‎cổ nhất trên Trái Đất.
‎Khi bước quanh Ġgantija, ‎tôi cảm thấy mình nhỏ đi,
‎quá bé nhỏ trước ‎công trình của những người khổng lồ.
‎Những bức tường của công trình
‎cần người ta phải nâng ‎hàng trăm khối đá lớn.
‎Một vài khối nặng đến 50 tấn.
‎Và cái mà ta thấy ngày nay
‎chỉ cao chưa đến một nửa ‎chiều cao ban đầu của đền.
‎Lúc hoàn chỉnh, Ġgantija thật sự khổng lồ.
‎Cao bằng tòa nhà ba tầng.
‎Lớp tường ngoài được xây ‎bằng những khối đá lớn chất lên nhau.
‎Hai đền thờ nối với nhau, ‎và chúng gồm những phòng hình oval,
‎tường sơn màu đỏ.
‎Và một loạt ban thờ,
‎ở đó, chúng tôi tìm thấy ‎tro của xương động vật,
‎cho thấy đã có ‎nghi lễ hiến tế hoặc yến tiệc.
‎Không có văn bản nào ‎cho biết Ġgantija được xây lúc nào,
‎cũng không có niên đại carbon đáng tin.
‎Vậy đền thờ khổng lồ này cổ đến mức nào?
‎Và nó có cung cấp ‎bằng chứng về nền văn minh đã mất
‎mà tôi tin chắc đã thịnh vượng
‎rất lâu trước khi bất kỳ ‎nền văn minh nào khởi đầu?
‎Lý do duy nhất khiến giới khảo cổ ‎khẳng định nó chỉ có 5.600 năm tuổi
‎là vài cổ vật mà họ tìm thấy ở đây
‎khớp với cổ vật ở những nơi đơn giản ‎hơn nhiều và chúng có niên đại đó,
‎nhưng thế đâu có nghĩa là ‎công trình này cùng niên đại với chúng.
‎Cổ vật có thể bị bỏ lại đó ‎vào một thời điểm về sau.
‎Sự thật là, dữ liệu về thời tiền sử ‎của Malta chẳng hợp lý gì cả.
‎Cứ nghĩ mà xem.
‎Liệu những nông dân, ‎theo lời các nhà khảo cổ
‎là chưa hề xây dựng thứ gì ‎lớn hơn một cái chòi,
‎lại xây được công trình này sao?
‎Khi nhìn vào một cấu trúc như Ġgantija,
‎ta sẽ muốn thấy ‎bằng chứng của sự tích tụ kỹ năng
‎cần thiết để tạo nên nó.
‎Một nền văn hóa không cứ thế biết cách ‎di chuyển những khối đá 20, 30 tấn.
‎Nó phải nghiên cứu cách làm thế.
‎Chẳng có chứng cứ ‎về việc phát triển các kỹ thuật này.
‎Và vấn đề là thế này,
‎Ġgantija không phải là ‎ngôi đền cự thạch duy nhất ở Malta.
‎Ở hai đảo chính còn lại của Malta,
‎các nhà khảo cổ tìm thấy ‎19 công trình cổ như thế,
‎tất cả trải trên một khu vực ‎rộng bằng nửa bang Chicago,
‎với công trình cổ nhất, ‎như họ bảo, là chính Ġgantija.
‎Với quần đảo nhỏ như thế này, ‎chừng đó đền thờ
‎cần rất nhiều nhân lực.
‎Quá nhiều mới đúng.
‎Chuyện đó khiến tôi thắc mắc ‎ai thật sự xây Ġgantija và xây khi nào?
‎Nói rằng những người ‎với nền văn hóa vật chất rất đơn giản
‎có thể là người tạo nên công trình ‎phức tạp nhất, uy nghi nhất,
‎lớn nhất ở Malta thì có hợp lý không?
‎Tôi nghĩ sự thật phức tạp hơn ‎và gây choáng váng hơn nhiều.
‎Chúng ta đã thấy ở Indonesia…
‎ĐẠI KIM TỰ THÁP CHOLULA - MEXICO
‎…và Mexico, rằng các thần thoại cổ ‎có điều quan trọng để ta học hỏi.
‎Các nhà khảo cổ không nên bỏ qua
‎những câu chuyện ‎được truyền qua hàng thế hệ này.
‎Và trong truyền thống ‎dân gian cổ của Malta,
‎có một câu chuyện
‎kể về người đã xây dựng Ġgantija.
‎Có một huyền thoại rất thú vị ‎liên quan đến nữ khổng lồ tên là Sansuna.
‎Truyện kể rằng nữ khổng lồ
‎đã giao phối với một người đàn ông dân đảo
‎và sinh ra một đứa con lai.
‎Sau đó, để kỷ niệm sự kiện này,
‎bà xây một đền thờ khổng lồ ‎trong một ngày một đêm,
‎khi vẫn địu đứa con trên vai.
‎Tôi quá thích huyền thoại này, ‎dĩ nhiên, nó có thể chỉ là huyền thoại.
‎Tôi chắc chắn không tin ‎Trái Đất từng có người khổng lồ.
‎Nhưng nếu như bà ấy là con người
‎có năng lực và kỹ năng ‎phi thường và vĩ đại có thể
‎khiến bà xây đền thờ như thế này thì sao?
‎Huyền thoại này giống một cách kỳ lạ
‎với câu chuyện về những người khổng lồ ‎xây Đại Kim tự tháp Cholula ở Mexico,
‎câu chuyện có liên quan ‎đến đại hồng thủy thời tiền sử.
‎Các huyền thoại về thợ xây khổng lồ
‎có thể nào là ký ức về một nền văn hóa ‎cổ xưa hơn và tiên tiến hơn?
‎Lỡ như dòng thời gian ‎về thời tiền sử ở Malta sai thì sao?
‎Khi những nông dân đó ‎đi bè từ Sicily đến đây,
‎lỡ như Ġgantija ‎và các đền thờ cự thạch khác
‎đã có sẵn ở đây thì sao?
‎Lỡ như những công trình phi thường này ‎được người khác xây dựng thì sao?
‎Một xã hội tiên tiến hơn xa ‎đã đến Malta từ rất lâu trước đó.
‎Không chỉ có thể mà còn…
‎rất có khả năng.
‎Và tôi không nghĩ họ đi thuyền đến.
‎Tôi nghĩ họ đi bộ đến.
‎Bạn thấy đấy, ‎Malta vốn đâu phải là một hòn đảo.
‎Vào đỉnh điểm của Kỷ Băng hà cuối cùng,
‎mực nước đại dương thấp hơn ngày nay
‎tầm 120 mét.
‎Và quần đảo Malta từng là những đỉnh đồi,
‎một phần của ‎dải đất liền mạch nối liền Malta
‎đến tận Sicily ngày nay
‎và từ đó đến ‎vùng Nam Ý và đại lục châu Âu.
‎Ý - SICILY - MALTA
‎Thời đó, châu Âu ‎không phải nơi lý tưởng để sống.
‎Lạnh, khô và không ở được.
‎Ta biết động vật ở Kỷ Băng hà ‎đã đi qua dải đất bắc cầu cổ đại đó
‎đến những vùng ấm áp hơn, ‎trù phú hơn ở Malta, và sống tốt ở đó.
‎Con người không theo chân chúng sao?
‎Các nhà khảo cổ đã tìm thấy ‎dấu vết con người ở Sicily từ rất sớm.
‎NĂM 12.000 TCN
‎Vậy tại sao cuộc Nam tiến của họ ‎lại dừng ở đó?
‎Với tôi, bí ẩn về sự xuất hiện đột ngột
‎của các đền thờ ở Malta ‎vào 5.000 hay 6.000 năm trước,
‎sẽ tan biến nếu ta chấp nhận rằng
‎thật ra có một thời từ rất lâu trước đó,
‎trong Kỷ Băng hà, ‎12.000 đến 14.000 năm trước,
‎lúc Malta còn là một phần đại lục.
‎Vấn đề là các nhà khảo cổ khẳng định
‎không có bằng chứng ‎về bất kỳ giống người nào ở Malta
‎vào thời điểm xưa đến thế.
‎Nhưng nó đâu hoàn toàn đúng.
‎Và bằng chứng nằm trong hang động này.
‎Đây là Ghar Dalam,
‎gần bờ biển phía Nam của đảo chính Malta.
‎Máy đo niên đại địa chất
‎sẽ cho ta cái nhìn sơ qua ‎về thời tiền sử của Malta.
‎Ở đây có một loạt trận lụt ‎để lại xương động vật và hóa thạch
‎có niên đại hàng ngàn năm.
‎Tiến sĩ Anton Mifsud,
‎chủ tịch Hội Tiền sử Malta,
‎đã nghiên cứu nơi này hàng chục năm.
‎Nó quá rộng.
‎Các phát hiện độc lập của ông ‎đã gây tranh cãi lớn.
‎Hang Ghar Dalam ‎như một bản ghi chép trên đá
‎về tiền sử của Malta,
‎và tôi hiểu là thạch nhũ này đặc biệt ‎quan trọng trong công trình của ông.
‎Từ màu nâu sáng này…
‎- Cái đó gọi là tầng văn hóa. ‎- Ừ.
‎Là có người đã sống ở đây.
‎TẦNG GIA SÚC ‎(TẦNG VĂN HÓA - TẦNG GỐM)
‎- Phải. 8.000 năm qua. ‎- 8.000 năm qua. Phải.
‎Và ở đáy của nó là lớp Thế Canh Tân.
‎- Khi xuống dưới lớp đó… ‎- Ừ.
‎- …là vào khu vực Kỷ Băng hà… ‎- Có…
‎…nó chứa tàn tích động vật Kỷ Băng hà…
‎- Ừ. ‎- …họ không gọi nó là tầng văn hóa
‎vì họ tin chắc thời đó không có con người.
‎Chính xác.
‎Bất kỳ thứ gì ở độ sâu này ‎đều có ít nhất 11.600 năm tuổi.
‎Nếu niên sử chính thức ‎về Malta là chính xác,
‎thì khi đào xuống đó, ‎sẽ không thấy tàn tích con người nào.
‎Nhưng hơn một thế kỷ trước, ‎các nhà khảo cổ đã tìm được gì đó.
‎RĂNG SÂU
‎Một thứ không ai ngờ.
‎Năm 1917, hai người khai quật dân Malta ‎đã phát hiện hai chiếc răng đặc biệt.
‎Phải.
‎Chúng có màu hóa thạch, ‎không có chân răng.
‎Chân răng đã bị hấp thụ vào thân răng.
‎Vậy đây là ‎răng người Neanderthal điển hình?
‎- Phải. ‎- Và tìm ra chúng ở đâu?
‎Tìm ra ở đó, dưới đáy các thạch nhũ này.
‎- Ngay dưới đáy thạch nhũ này. ‎- Chính xác.
‎Các chuyên gia tham gia đào
‎tin chắc rằng ở Malta, họ đã tìm ra
‎bằng chứng sẽ viết lại lịch sử loài người.
‎Đây là bằng chứng
‎cho thấy người Neanderthal ‎đã đi qua dải đất Kỷ Băng hà.
‎Nhưng đôi khi các nhà khảo cổ đào được ‎thứ mà người ta muốn cố ý chôn vào đó.
‎Năm 1952, họ đã thực hiện ‎kiểm tra niên đại tương đối.
‎Ừ. Vậy kết quả thế nào?
‎Kết quả không được công bố.
‎Vì lý do gì đó, ‎kết quả không được tiết lộ.
‎Nhưng ta biết là, những năm sau đó,
‎tính xác thực của các răng này ‎đã bị giới chính thống hạ thấp.
‎Và đến ngày nay, ‎các sách lịch sử vẫn nhất quyết rằng
‎không có giống người nào từng đến Malta ‎trước thời điểm 7.900 năm trước.
‎Tại sao giới khảo cổ quá phản đối ‎ý niệm về con người hiện diện trước đó?
‎Thay đổi luận thuyết ‎đâu phải việc dễ dàng.
‎Khi một tâm thức nhất định
‎đã trở thành thiên kiến của ‎một nhóm học giả trong lĩnh vực nào đó
‎thì họ rất ngại buông bỏ nó,
‎họ gắn chặt vào nó như mạng sống,
‎và tấn công luận thuyết đó
‎nghĩa là tấn công họ, ‎và họ điên cuồng bảo vệ nó.
‎Tò mò muốn đẩy mạnh việc tìm hiểu,
‎vào năm 2016, tiến sĩ Mifsud tự chi tiền ‎phân tích hiện đại nhất cho các mẫu răng.
‎Ba nhà khảo cổ vật lý hàng đầu
‎- đã kiểm tra chúng… ‎- Ừ.
‎…và nói đây là răng người Neanderthal.
‎Rồi.
‎Đây là bằng chứng về ‎hoạt động của con người ở Kỷ Băng hà.
‎Nó ảnh hưởng gì đến toàn bộ lịch sử Malta?
‎Nó đẩy niên đại lùi xa. Rất xa.
‎Phải.
‎Phải đưa vào một chương khác.
‎Phải.
‎Nếu giống người bà con của ta, ‎Neanderthal, đã đến Malta,
‎thì chứng tỏ rằng ‎người cổ đại đã dùng dải đất đó
‎và có thể một nền văn hóa Kỷ Băng hà khác
‎cũng đã để lại dấu tích ở đây.
‎Theo tôi, bằng chứng về nền văn minh ‎cổ xưa hơn nhiều ở Malta rất thuyết phục
‎và nó không chỉ dựa vào vài cái răng.
‎Tôi muốn cho các bạn xem một thứ ‎mà tôi đã thấy cách đây 25 năm
‎vào lần đầu tôi thăm Malta,
‎và nó nằm ở tầng đá nền của hòn đảo này.
‎Nó là một phát hiện vĩ đại ‎trải khắp các đảo này.
‎Các đường rãnh song song ‎được khắc sâu vào đá vôi cổ đại.
‎Có gần 35 km đường rãnh này,
‎thường giao nhau như đường xe lửa.
‎Các nhà khảo cổ chính thống cho rằng
‎niên đại của chúng không quá 2.600 năm,
‎nhưng họ chưa hề nghiên cứu nghiêm túc.
‎Chúng không có ‎dấu hiệu công cụ gì rõ ràng,
‎cũng không phải kết quả ‎của tiến trình tự nhiên nào ta đã biết.
‎Chắc chắn chúng là nhân tạo.
‎Dù vẫn chưa hoàn toàn ‎chắc chắn về chức năng của chúng.
‎Họ thường cho rằng ‎chúng là một kiểu đường giao thông cổ.
‎Do đó, họ hay gọi nó là "rãnh xe rùa".
‎Nhưng có cái này khiến tôi tò mò.
‎Những rãnh này không chỉ có trên đất liền.
‎Một số còn đi thẳng xuống biển.
‎Ở đây là một cặp rãnh, ‎ẩn dưới con đường hiện đại,
‎nhưng nó biến mất ở đây, ‎ẩn dưới làn nước của bến cảng.
‎Nó được tạo nên ‎trước khi mực nước biển dâng.
‎Qua nhiều năm, tôi phát hiện và theo dõi ‎thêm nhiều rãnh nhân tạo dưới nước,
‎quay phim lại chúng ở cách bờ ‎tới cả cây số và sâu đến 25 mét.
‎Dù ai tạo nên chúng hẳn đã làm thế
‎khi phần này của thềm biển ‎cao hơn mặt nước biển,
‎tức là cách đây hơn 12.000 năm, ‎trong Kỷ Băng hà cuối cùng.
‎Nó khiến tôi tự hỏi ‎còn bao nhiêu phần tiền sử của Malta
‎nằm ẩn dưới những con sóng đó?
‎Còn bao nhiêu cấu trúc nhân tạo,
‎thậm chí có thể là đền thờ cự thạch, ‎đang chờ ta khám phá?
‎Lý do tôi tin rằng ‎có một trí tuệ cổ đại thâm sâu hơn
‎nằm dưới những đền thờ ở Malta
‎là vì chúng còn phức tạp hơn xa vẻ ngoài.
‎Ẩn dưới mái vòm bảo vệ khỏi thời tiết,
‎là một trong những đền thờ ‎vi diệu nhất ở Malta, Mnajdra.
‎Cái mái vòm hiện đại, vị lai, ‎ngăn giữa nó với bầu trời,
‎vốn là một điều đáng tiếc,
‎bởi vì người xây Mnajdra
‎có hiểu biết ‎tiên tiến phi thường về vũ trụ,
‎một sự thật mà các nhà khảo cổ Malta ‎chẳng bác bỏ.
‎Ta biết họ đã quan sát mặt trời mọc
‎và vị trí một vài ngôi sao nhất định.
‎Và họ đã đưa vài quan sát đó
‎vào trong kiến trúc.
‎Những người xây Mnajdra đã nghĩ ra ‎một cách theo dõi bầu trời rất tài tình.
‎Vào xuân phân và thu phân,
‎cụ thể là ngày 21-3 và ngày 21-9,
‎các tia mặt trời mọc ‎sẽ chiếu thẳng vào chính giữa cửa đền,
‎vươn đến các hốc sâu nhất bên trong đền.
‎Vào những dịp đó, bên trong đền
‎sẽ tỏa rạng và sống động đến diệu kỳ.
‎Và chưa hết đâu.
‎Vào bình minh của ngày hạ chí và đông chí,
‎ngày dài nhất và ngắn nhất trong năm,
‎sự khác biệt về ánh sáng chiếu vào
‎sẽ rọi chính xác ‎vào rìa những khối cự thạch
‎ở bên trái và bên phải cổng vào.
‎Hiện tượng này không phải độc nhất vô nhị ‎đối với các công trình cổ đại.
‎Thật sự là, Đại Kim tự tháp Cholula…
‎ĐẠI KIM TỰ THÁP CHOLULA - MEXICO
‎…và các kim tự tháp nằm dưới nó ‎đều hướng về phía mặt trời lặn
‎vào ngày hạ chí.
‎Và các công trình cự thạch khác ‎trên khắp thế giới cũng như vậy.
‎STONEHENGE - ANH
‎Như Stonehenge,
‎hay Đền Karnak ở Ai Cập.
‎KARNAK - AI CẬP
‎Ở Mnajdra, người cổ đại ‎đã tạo nên những cấu trúc khổng lồ
‎để mừng sự giao thoa giữa Trời và Đất.
‎Thật sự là, Mnajdra và các đền thờ
‎có thể là một phần của dự án ‎thiên văn cổ đại mang tầm vóc lớn hơn.
‎Và nếu chứng minh được ‎điều đó thì sẽ viết lại
‎dòng thời gian vốn được chấp nhận ‎của thời tiền sử Malta.
‎Nhà nghiên cứu và tác giả Lenie Reedijk,
‎đã khám phá hết mọi ‎đền thờ cổ thạch ở Malta
‎và đã nghiên cứu kỹ ‎về phương hướng của chúng.
‎Bà ngạc nhiên phát hiện rằng
‎không đền thờ nào khác ở Malta ‎thẳng hàng với điểm phân hay điểm chí nào.
‎Nhưng chúng cũng không đối diện với ‎đặc điểm địa lý cụ thể nào của khu vực.
‎Thật ra, không cái nào ‎đồng hướng với cái nào.
‎Không cái nào đồng hướng với nhau cả.
‎- Nội chuyện đó đã đặc biệt rồi. ‎- Rất đáng tò mò.
‎LENIE REEDIJK - TÁC GIẢ QUYỂN ‎'SIRIUS: THE STAR OF THE MALTESE TEMPLES'
‎Ta sẽ nghĩ đến văn hóa đền thờ,
‎kiểu như nhà thờ hay thánh đường ‎sẽ có quy chiếu nào đó.
‎Tại sao Mnajdra là đền thờ duy nhất ‎có phương hướng theo điểm chí?
‎Các đền thờ khác của Malta cũng được xây ‎để hướng đến gì đó trên trời sao?
‎Nếu thế, là cái gì?
‎Ta phải tìm một nguyên tắc.
‎Nên ta cần biết đôi chút ‎về khảo cổ thiên văn.
‎Là ta nghiên cứu về thiên văn học cổ đại.
‎Trên bầu trời có một chuyển động ‎rất thú vị mà ít ai biết,
‎và nó có tên là tuế sai.
‎Chúng ta nghĩ Trái Đất là ‎hình cầu hoàn hảo, nhưng đâu phải vậy.
‎Thật ra, nó hơi phồng ở xích đạo.
‎Kết quả là?
‎Do lực hút của mặt trời và mặt trăng,
‎Trái Đất có lắc nhẹ ‎khi xoay quanh trục của mình.
‎Tuế sai thay đổi ‎quanh cảnh bầu trời đêm qua năm tháng,
‎khiến ta tưởng các chòm sao xa xôi ‎đang chuyển vị trí một cách có hệ thống.
‎Toàn bộ bầu trời di chuyển, ‎dù rất chậm, rất nhỏ.
‎Vị trí xuất hiện và lặn ‎của bất kỳ ngôi sao nào
‎chỉ thay đổi một độ trong 72 năm.
‎Nên nếu ta xây dựng đền thờ ‎để hướng đến một ngôi sao cụ thể,
‎qua nhiều thế kỷ,
‎thì hướng của các đền thờ đó ‎sẽ thay đổi, như ta đã thấy ở Malta.
‎Nhưng có một vấn đề.
‎Dòng thời gian chính thống…
‎NĂM 3.600 TCN
‎…cho rằng toàn bộ đền thờ ở Malta ‎được xây trong khoảng 5.600 năm
‎đến 4.500 năm trước.
‎NĂM 2.500 TCN
‎Và nhìn vào vị trí ‎của những ngôi sao sáng nhất
‎có thể thấy được ‎trên bầu trời vào thời gian đó,
‎chẳng thấy ngôi sao nào phù hợp.
‎Người ta rất không ưa chuyện
‎cân nhắc bất kỳ điều gì ‎nằm ngoài lý thuyết thông thường.
‎Không ưa quay lại thời điểm
‎- trước khi các đền thờ này được xây. ‎- Phải.
‎Nhưng khi dùng phần mềm tối tân
‎dò chuyển động của các ngôi sao ‎trong hàng ngàn năm,
‎Lenie có thể quay ngược bầu trời đêm ‎như quay dây cót đồng hồ,
‎tìm một ngôi sao sáng rõ duy nhất ‎thẳng hàng với mọi đền thờ.
‎Và không chỉ tìm trong khung thời gian ‎được cho là lúc xây đền thờ,
‎mà tìm trong bất kỳ thời điểm nào.
‎Tôi đã kiểm tra đi kiểm tra lại, ‎và đột nhiên, nó xuất hiện.
‎Các đền thờ hướng về một ngôi sao.
‎Ngôi sao đó là Sirius, ‎thường gọi là sao Thiên Lang.
‎Nó nằm đúng phương cửa chính ‎của mọi đền thờ, tùy từng thời điểm.
‎Mọi đền thờ đều khớp. Không chừa cái nào.
‎Và dĩ nhiên, ‎Sirius là ngôi sao đặc biệt vĩ đại.
‎Nếu tôi không nhầm, ‎nó là ngôi sao sáng nhất.
‎Sáng nhất đến giờ. ‎Nó sáng gấp đôi ngôi sao sáng nhì.
‎Giả thuyết của Lenie cũng giải thích
‎tại sao các nhà thiên văn thời đó ‎xây nhiều đền thờ đến vậy.
‎Khi sao Sirius đổi vị trí qua thời gian,
‎nó lệch khỏi tầm nhìn của từng đền thờ,
‎khiến họ phải xây đền thờ mới ‎với phương khác đi một chút.
‎Vì tuế sai, mà suốt hàng ngàn năm, ‎ta không thể thấy sao Sirius từ Malta,
‎cho đến khi Trái đất rung lắc ‎và đưa sao Sirius trở lại tầm nhìn
‎vào khoảng 11.000 năm trước.
‎Và đền thờ gióng thẳng hàng ‎với sự xuất hiện kỳ vĩ đó
‎sau một thời gian dài vắng bóng ‎là ngôi đền đơn giản Hagar Qim North.
‎Nó cũng là một trong những đền nhỏ nhất.
‎Ban đầu họ xây rất nhỏ,
‎- và qua ngàn năm… ‎- Ừ.
‎…cuối cùng họ có ngôi đền lớn nhất.
‎Như nhà thờ chính tòa ấy,
‎là Ġgantija.
‎Nhưng nếu Lenie đúng,
‎thế nghĩa là dự án cự thạch ở Malta ‎đã bắt đầu từ hàng ngàn năm
‎trước khi các nông dân ‎Thời kỳ Đồ đá từ Sicily đến…
‎NĂM 5.900 TCN
‎NĂM 9.000 TCN
‎…và nó phải là công trình ‎của một nền văn hóa có trình độ thiên văn
‎và kiến trúc tiên tiến.
‎Lý do họ chọn tôn vinh ‎sao Sirius theo cách này…
‎có lẽ đơn giản bởi vì
‎nó là ngôi sao sáng nhất ‎trên bầu trời đêm vào lúc đó.
‎Nhưng có lẽ còn hơn thế nữa.
‎Sao Sirius còn đóng ‎vai trò trọng đại trong
‎nhiều huyền thoại ‎của một nền văn hóa cổ vĩ đại khác,
‎Ai Cập cổ đại,
‎nơi nó được liên kết với trận lụt hàng năm ‎của sông Nile và thời khắc năm mới,
‎ngoài ra còn là biểu tượng ‎của nữ thần Isis vĩ đại.
‎Và đây không chỉ là mối liên kết
‎duy nhất giữa Ai Cập và Malta cổ đại.
‎Theo truyền thống, thuyền đánh cá Malta ‎được trang trí với biểu tượng đáng chú ý…
‎mượn từ thần thoại Hy Lạp…
‎Mắt của Horus.
‎Ngư dân tin rằng ‎nó đem lại sức khỏe, sự thịnh vượng
‎và trên hết là sự bảo vệ.
‎Và ở Ai Cập cổ đại,
‎biểu tượng đó cũng có ý nghĩa hệt như thế.
‎Hay là truyền thống này liên kết Malta ‎với thần thoại nổi tiếng nhất Ai Cập,
‎câu chuyện về cha mẹ của thần Horus…
‎Osiris và Isis.
‎Vào thời cổ đại, ‎thần trí tuệ Osiris ngự xuống Ai Cập
‎để trị vì cùng em gái mình là Isis,
‎nhưng dân chúng thời đó man rợ và vô pháp.
‎Nên Osiris cho họ văn hóa,
‎thiết lập luật pháp, ‎và dạy họ làm nông nghiệp.
‎Rồi ngài để Isis cai trị Ai Cập, ‎còn ngài chu du khắp Địa Cầu
‎dạy dỗ cho các quốc gia khác ‎những kỹ năng đó.
‎Thần thoại về một anh hùng chu du khai hóa
‎là điều tôi nhận ra ‎từ những chuyến đi của mình.
‎Câu chuyện về Osiris tương tự ‎chuyện về Quetzalcoatl ở Mexico,
‎và về các anh hùng khai hóa khác ‎trong dân gian.
‎Những thầy dạy khôn ngoan ‎đến sau đại biến cố,
‎chia sẻ món quà của nền văn minh,
‎cho con người biết cách ‎xây công trình lớn bằng đá,
‎cho họ biết làm nông nghiệp ‎và hiểu về các vì sao.
‎Có khi nào sự giống nhau giữa những ‎thần thoại ở nhiều nền văn hóa khác nhau
‎đều bắt nguồn từ một nguồn duy nhất?
‎Nếu những nhân vật rậm râu ‎khoác áo choàng từ vùng cận Đông,
‎cho đến châu Mỹ, Địa Trung Hải,
‎đều khởi nguồn từ một nền văn hóa cổ,
‎thì có nghĩa là trong khi ‎các tổ tiên săn bắt hái lượm của ta
‎mải lo sống sót qua Kỷ Băng hà,
‎thì có người khác đã đi quanh Trái Đất,
‎truyền đạt những kỹ thuật tiên tiến.
‎Và tôi tin có bằng chứng ‎về chuyện đó ở một đảo khác
‎giống như Malta, cũng gần như ‎bị chìm hẳn vào cuối Kỷ Băng hà cuối cùng,
‎đang nằm ở vùng nước xanh Caribbe.
‎Nếu một nền văn minh tiên tiến ‎bị biển nuốt chửng cách đây 11.600 năm,
‎thì có lẽ bằng chứng về sự tồn tại ‎của nó vẫn còn nằm dưới đáy biển.
‎Giờ hãy nói về Atlantis.
‎Biên dịch: Ka Nguyen