1
00:00:06,000 --> 00:00:08,920
‎(ซีรีส์จาก NETFLIX)

2
00:00:14,120 --> 00:00:15,760
‎หนึ่งในปัญหาที่ผมมีกับ

3
00:00:15,840 --> 00:00:19,480
‎ความเห็นทั่วไปเรื่องการพัฒนาอารยธรรม

4
00:00:19,560 --> 00:00:25,120
‎คือความเชื่อที่ว่า
‎อารยธรรมของเราในศตวรรษที่ 21

5
00:00:25,200 --> 00:00:27,920
‎เป็นที่สุดและจุดสูงสุดของความสำเร็จของมนุษย์

6
00:00:33,520 --> 00:00:36,880
‎มันทำให้เราอวดดีและหยิ่งยโสมาก

7
00:00:38,200 --> 00:00:43,200
‎เรามองย้อนไปในอดีต
‎ราวกับบรรพบุรุษของเราธรรมดากว่าเราเสมอ

8
00:00:43,280 --> 00:00:45,920
‎มีความรู้น้อยกว่าเรา
‎มีความสามารถน้อยกว่าเรา

9
00:00:49,120 --> 00:00:53,720
‎มันไม่ใช่แค่ความก้าวหน้า
‎ของวิวัฒนาการที่เป็นเส้นตรง

10
00:00:53,800 --> 00:00:58,160
‎จากมนุษย์ถ้ำโบราณสู่มนุษย์สมัยใหม่

11
00:00:58,240 --> 00:01:00,320
‎มันไม่ใช่อย่างนั้น

12
00:01:05,840 --> 00:01:08,200
‎ในเรื่องราวของอารยธรรม

13
00:01:08,280 --> 00:01:13,320
‎มีทั้งดีและร้าย อารยธรรมมีขึ้นและมีลง

14
00:01:13,400 --> 00:01:17,640
‎จึงเป็นไปได้ที่จะสูญเสียอารยธรรมทั้งยุคไป

15
00:01:17,720 --> 00:01:22,160
‎มันเคยเกิดขึ้นมาก่อน
‎ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนที่มอลตา

16
00:01:34,200 --> 00:01:39,440
‎(ซิริอุสส่องแสง)

17
00:01:43,200 --> 00:01:47,560
‎มอลตา
‎หมู่เกาะเมดิเตอร์เรเนียนอันงดงามแห่งนี้

18
00:01:47,640 --> 00:01:49,120
‎ทำให้ผมหลงใหลมานานแล้ว

19
00:01:51,600 --> 00:01:56,520
‎เพราะผมสงสัยว่าเกือบทุกอย่าง
‎ที่นักโบราณคดีบอกเราเกี่ยวกับอดีตของมัน

20
00:01:57,240 --> 00:01:58,240
‎ไม่ถูกต้อง

21
00:02:00,320 --> 00:02:03,680
‎และเพราะความจริง ถ้ามันถูกเปิดเผยออกมา

22
00:02:03,760 --> 00:02:08,560
‎อาจเป็นหลักฐานสำคัญในการค้นหาของผม
‎เรื่องอารยธรรมที่หายไปในยุคก่อนประวัติศาสตร์

23
00:02:11,160 --> 00:02:15,120
‎เกาะหลักสองเกาะของมอลตา
‎เป็นเพียงจุดเล็กๆ ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

24
00:02:16,039 --> 00:02:19,680
‎ตั้งอยู่ระหว่างยุโรป แอฟริกาและตะวันออกกลาง

25
00:02:19,760 --> 00:02:24,080
‎เป็นเวลาหลายศตวรรษ
‎มันมีผลกับเรื่องอารยธรรมเกินตัวทีเดียว

26
00:02:24,160 --> 00:02:26,400
‎(มอลตา ซาร์ดิเนีย ซิซิลี อิตาลี กรีซ
‎ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ตูนีเซีย ลิเบีย)

27
00:02:28,120 --> 00:02:30,680
‎ตามช่วงเวลาอย่างเป็นทางการของมอลตา…

28
00:02:31,880 --> 00:02:32,760
‎(ค.ศ. 2,000)

29
00:02:32,840 --> 00:02:35,960
‎คนกลุ่มแรกตั้งรกรากที่นี่ราว 7,900 ปีก่อน

30
00:02:36,920 --> 00:02:37,880
‎(5,900 ปีก่อนค.ศ.)

31
00:02:37,960 --> 00:02:39,960
‎พวกเขาคือชาวไร่ธรรมดาในยุคหิน

32
00:02:40,040 --> 00:02:42,920
‎ซึ่งข้ามทะเลมาจากอิตาลีโดยใช้แพไม้

33
00:02:43,000 --> 00:02:45,080
‎พวกเขาน่าจะมาจากซิซิลี…

34
00:02:45,400 --> 00:02:46,480
‎(คาเทีย สเตราด์
‎เฮอริเทจ มอลตา)

35
00:02:46,560 --> 00:02:49,600
‎และสิ่งที่พวกเขานำมาด้วย
‎คือสัตว์เลี้ยงฝูงแรก

36
00:02:49,680 --> 00:02:51,480
‎ต้นไม้ปลูกไว้ใช้เองชนิดแรกๆ

37
00:02:55,840 --> 00:03:00,040
‎และเมื่อผู้คนตั้งรกรากที่นี่แล้ว
‎พวกเขาจึงพัฒนาวัฒนธรรมของตัวเอง

38
00:03:01,800 --> 00:03:05,920
‎ตามช่วงเวลาอย่างเป็นทางการ
‎ราวๆ 5,600 ปีก่อน…

39
00:03:06,640 --> 00:03:07,520
‎(3,600 ปีก่อนค.ศ.)

40
00:03:07,600 --> 00:03:10,680
‎พวกเขาตื่นขึ้นมาเช้าวันหนึ่งแล้วสร้างสิ่งนี้

41
00:03:17,680 --> 00:03:18,520
‎(จกันติยา)

42
00:03:18,600 --> 00:03:20,080
‎มันเรียกว่าจกันติยา

43
00:03:21,240 --> 00:03:24,520
‎มันเป็นโครงสร้างหินขนาดยักษ์

44
00:03:27,920 --> 00:03:29,680
‎หลายทศวรรษ มันถูกเชื่อว่า

45
00:03:29,760 --> 00:03:33,600
‎เป็นอนุสรณ์สถานที่ยืนหยัดด้วยตัวเอง
‎ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

46
00:03:38,480 --> 00:03:43,440
‎ขณะที่ผมเดินไปรอบๆ จกันติยา
‎ผมรู้สึกตัวเล็กเหลือเกิน

47
00:03:43,520 --> 00:03:46,760
‎เหมือนคนแคระที่อยู่ท่ามกลางผลงานของยักษ์

48
00:03:49,640 --> 00:03:51,240
‎การก่อสร้างกำแพงเหล่านี้

49
00:03:51,320 --> 00:03:54,200
‎ต้องใช้การยกหินก้อนใหญ่หลายร้อยก้อน

50
00:03:56,560 --> 00:03:58,680
‎บางก้อนน้ำหนักมากถึง 50 ตัน

51
00:04:02,120 --> 00:04:03,560
‎และสิ่งที่เราเห็นทุกวันนี้

52
00:04:03,640 --> 00:04:06,600
‎น่าจะเหลือแค่ครึ่งเดียว
‎ของความสูงเดิมของวิหาร

53
00:04:14,800 --> 00:04:18,040
‎ในช่วงที่มันรุ่งเรือง จกันติยายิ่งใหญ่อย่างแท้จริง

54
00:04:19,920 --> 00:04:21,720
‎สูงเทียบเท่าบ้านสามชั้น

55
00:04:24,120 --> 00:04:28,720
‎กำแพงด้านนอกสร้างขึ้น
‎จากหินขนาดใหญ่วางซ้อนกัน

56
00:04:32,760 --> 00:04:36,720
‎วิหารสองแห่งเชื่อมต่อกันด้วยห้องรูปไข่

57
00:04:38,240 --> 00:04:39,920
‎กำแพงทาสีแดง

58
00:04:41,600 --> 00:04:42,880
‎มีแท่นบูชาหลายแท่น

59
00:04:42,960 --> 00:04:45,800
‎ซึ่งมีซากไหม้ของกระดูกสัตว์หลงเหลืออยู่

60
00:04:46,520 --> 00:04:49,200
‎บ่งชี้ว่าเป็นการบูชายันต์หรือการเฉลิมฉลอง

61
00:04:53,280 --> 00:04:57,360
‎ไม่มีบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรบอกเราว่า
‎จกันติยาถูกสร้างขึ้นเมื่อไหร่

62
00:04:57,440 --> 00:04:59,560
‎และไม่มีอายุที่เชื่อถือได้

63
00:05:04,760 --> 00:05:07,480
‎แล้ววิหารขนาดยักษ์แห่งนี้มีอายุเท่าไหร่กันแน่

64
00:05:09,440 --> 00:05:11,880
‎และมันมีหลักฐานของอารยธรรมที่หายไป

65
00:05:11,960 --> 00:05:13,560
‎ที่ผมเชื่อว่ารุ่งเรือง

66
00:05:13,640 --> 00:05:17,600
‎ก่อนอารยธรรมไหนๆ จะเริ่มต้นขึ้นหรือเปล่า

67
00:05:22,840 --> 00:05:28,720
‎เหตุผลเดียวที่นักโบราณคดีอ้างว่า
‎จกันติยาถูกสร้างขึ้นราว 5,600 ปีก่อน

68
00:05:28,800 --> 00:05:31,400
‎คือวัตถุโบราณที่พบในบริเวณนี้

69
00:05:31,480 --> 00:05:35,280
‎ตรงกับที่พบในสถานที่ธรรมดากว่ามาก
‎ซึ่งสร้างขึ้นในช่วงเวลานั้น

70
00:05:36,880 --> 00:05:40,440
‎แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า
‎โครงสร้างนี้มีอายุเท่ากัน

71
00:05:41,000 --> 00:05:44,280
‎วัตถุโบราณอาจถูกทิ้งไว้ที่นี่ทีหลังก็ได้

72
00:05:45,240 --> 00:05:49,040
‎ความจริงคือไม่มียุคประวัติศาสตร์ไหนของมอลตา
‎ที่สมเหตุสมผลเลย

73
00:05:50,840 --> 00:05:52,240
‎ลองคิดดูสิ

74
00:05:52,320 --> 00:05:55,080
‎ชาวไร่เหล่านี้ที่นักโบราณคดีบอกเราว่า

75
00:05:55,160 --> 00:05:57,480
‎ไม่เคยสร้างอะไรใหญ่กว่ากระท่อม

76
00:05:58,080 --> 00:06:00,240
‎สามารถทำสิ่งนี้ได้เหรอ

77
00:06:02,800 --> 00:06:04,840
‎พอเราดูที่โครงสร้างอย่างจกันติยา

78
00:06:04,920 --> 00:06:09,800
‎เราคาดหวังที่จะเห็น
‎หลักฐานของความเชี่ยวชาญมากมาย

79
00:06:09,880 --> 00:06:11,800
‎ที่จำเป็นต่อการสร้างสิ่งนี้

80
00:06:12,600 --> 00:06:17,240
‎วัฒนธรรมหนึ่งใด
‎ไม่รู้วิธีเคลื่อนย้ายหินหนัก 20 ถึง 30 ตันได้เอง

81
00:06:17,320 --> 00:06:18,880
‎มันต้องเรียนรู้วิธีทำมัน

82
00:06:18,960 --> 00:06:21,640
‎ผมไม่เห็นหลักฐานของการพัฒนาเทคนิคเหล่านั้น

83
00:06:22,960 --> 00:06:24,200
‎เรื่องของเรื่องก็คือ

84
00:06:24,720 --> 00:06:28,080
‎จกันติยาไม่ใช่วิหารหินแห่งเดียวของมอลตา

85
00:06:28,640 --> 00:06:29,720
‎(มอลตา)

86
00:06:29,800 --> 00:06:31,960
‎ฝั่งตรงข้ามเกาะหลักสองเกาะของมอลตา

87
00:06:32,040 --> 00:06:35,960
‎นักโบราณคดีพบโครงสร้างโบราณแบบนี้ 19 แห่ง

88
00:06:37,080 --> 00:06:40,240
‎ทั้งหมดตั้งอยู่บนพื้นดินขนาดใหญ่
‎เทียบเท่าครึ่งเมืองชิคาโก

89
00:06:41,040 --> 00:06:44,520
‎เท่าที่เรารู้มา จกันติยาเก่าแก่ที่สุด

90
00:06:44,600 --> 00:06:45,600
‎(โกโซ)

91
00:06:47,680 --> 00:06:52,080
‎สำหรับเกาะขนาดเล็กเท่านี้ มีวิหารเยอะมาก

92
00:06:52,160 --> 00:06:54,160
‎ซึ่งต้องใช้แรงมนุษย์เยอะมาก

93
00:06:54,240 --> 00:06:55,200
‎มากเกินไปด้วยซ้ำ

94
00:06:56,560 --> 00:07:01,360
‎ซึ่งทำให้ผมสงสัยว่า
‎ใครสร้างจกันติยาและสร้างเมื่อไหร่

95
00:07:01,440 --> 00:07:05,400
‎มันสมเหตุสมผลไหมที่คนเหล่านี้
‎ที่มีการใช้วัสดุที่ธรรมดามาก

96
00:07:06,480 --> 00:07:10,240
‎เป็นคนสร้างโครงสร้างใหญ่ที่สุด
‎ตระการตาที่สุด

97
00:07:10,320 --> 00:07:12,640
‎และซับซ้อนที่สุดในมอลตา

98
00:07:18,160 --> 00:07:22,960
‎ผมว่าความจริงยิ่งซับซ้อนและน่าตกใจกว่ามาก

99
00:07:27,560 --> 00:07:29,480
‎เราได้เห็นในอินโดนีเซีย…

100
00:07:29,560 --> 00:07:30,480
‎(กูนุงปาดัง อินโดนีเซีย)

101
00:07:30,560 --> 00:07:32,400
‎(มหาพีระมิดแห่งโชลูลา เม็กซิโก)

102
00:07:32,480 --> 00:07:36,440
‎และเม็กซิโกแล้วว่าตำนานและเรื่องเล่าโบราณ
‎มีสาระสำคัญที่สั่งสอนเราได้

103
00:07:37,200 --> 00:07:40,520
‎เรื่องเล่าเหล่านี้ที่ถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

104
00:07:40,600 --> 00:07:43,160
‎ไม่ควรถูกนักโบราณคดีมองข้าม

105
00:07:44,800 --> 00:07:47,640
‎ถ้าเราดูจากตำนานโบราณของมอลตา

106
00:07:47,720 --> 00:07:49,320
‎มันมีเรื่องเล่า

107
00:07:49,400 --> 00:07:52,320
‎เกี่ยวกับคนที่เป็นผู้สร้างจกันติยา

108
00:08:02,200 --> 00:08:07,480
‎มีตำนานโบราณน่าสนใจ
‎เกี่ยวกับยักษิณีชื่อซันซูน่า

109
00:08:11,520 --> 00:08:13,040
‎ว่ากันว่ายักษิณีตนนี้

110
00:08:13,120 --> 00:08:15,720
‎มีความสัมพันธ์ทางเพศกับชายคนหนึ่งในดินแดนนี้

111
00:08:17,120 --> 00:08:19,200
‎แล้วให้กำเนิดเด็กลูกครึ่งคนหนึ่ง

112
00:08:21,200 --> 00:08:23,480
‎จากนั้น เพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง

113
00:08:24,240 --> 00:08:27,480
‎เธอจึงสร้างวิหารมโหฬารแห่งนี้
‎ในเวลาหนึ่งวันหนึ่งคืน

114
00:08:28,600 --> 00:08:30,800
‎โดยแบกลูกไว้บนบ่าของเธอ

115
00:08:33,480 --> 00:08:36,920
‎ผมหลงใหลในตำนานเรื่องนี้
‎แน่นอนว่ามันอาจเป็นเพียงตำนาน

116
00:08:37,919 --> 00:08:41,520
‎ผมไม่เชื่อว่ามียักษ์เดินไปมาบนโลกหรอก

117
00:08:42,799 --> 00:08:45,280
‎แต่ถ้าเกิดเธอเป็นมนุษย์

118
00:08:45,360 --> 00:08:48,440
‎ที่มีความสามารถและความชำนาญมากเหลือเชื่อ

119
00:08:48,520 --> 00:08:50,720
‎ที่ทำให้เธอสร้างวิหารเช่นนี้ได้

120
00:08:51,800 --> 00:08:55,000
‎ตำนานนี้คล้ายกับ

121
00:08:55,080 --> 00:08:59,560
‎เรื่องของยักษ์
‎ที่สร้างมหาพีระมิดแห่งโชลูลาในเม็กซิโก

122
00:09:00,320 --> 00:09:03,440
‎เรื่องเล่าที่เกี่ยวกับน้ำท่วมครั้งใหญ่
‎ในยุคก่อนประวัติศาสตร์

123
00:09:08,320 --> 00:09:10,720
‎ตำนานของยักษ์ผู้สร้างเหล่านี้

124
00:09:10,800 --> 00:09:15,760
‎ถอดรหัสความทรงจำของวัฒนธรรม
‎ที่ล้ำหน้ากว่าและโบราณกว่าได้ไหม

125
00:09:16,560 --> 00:09:19,920
‎แล้วถ้าช่วงเวลาก่อนประวัติศาสตร์ของมอลตา
‎ไม่ถูกต้องล่ะ

126
00:09:22,720 --> 00:09:25,760
‎เมื่อชาวไร่เหล่านั้นล่องแพมาถึงจากซิซิลี

127
00:09:25,840 --> 00:09:28,440
‎ถ้าเกิดจกันติยาและวิหารหินอื่นๆ

128
00:09:28,520 --> 00:09:30,200
‎ถูกสร้างขึ้นที่นี่แล้วล่ะ

129
00:09:30,280 --> 00:09:34,240
‎แล้วถ้าโครงสร้างยิ่งใหญ่เหล่านี้
‎ถูกสร้างโดยคนอื่นล่ะ

130
00:09:36,720 --> 00:09:41,080
‎สังคมที่ล้ำหน้ากว่ามากที่มาถึงมอลตาก่อน

131
00:09:42,960 --> 00:09:44,240
‎มันไม่เพียงเป็นไปได้…

132
00:09:47,520 --> 00:09:48,560
‎แต่มีแนวโน้มว่าจริงด้วย

133
00:09:51,440 --> 00:09:53,400
‎ผมไม่คิดว่าพวกเขาล่องเรือมาที่นี่

134
00:09:54,240 --> 00:09:56,120
‎ผมว่าพวกเขาเดินมา

135
00:09:59,840 --> 00:10:02,880
‎มอลตาไม่ได้เป็นเกาะมาตลอด

136
00:10:03,840 --> 00:10:05,840
‎ในช่วงรุ่งเรืองของยุคน้ำแข็งสุดท้าย

137
00:10:05,920 --> 00:10:09,680
‎ระดับน้ำทะเลของโลกอยู่ที่ 120 เมตร

138
00:10:09,760 --> 00:10:12,560
‎ต่ำกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

139
00:10:14,600 --> 00:10:17,520
‎และเกาะในมอลตาเคยเป็นยอดเนินเขา

140
00:10:17,600 --> 00:10:21,360
‎เป็นส่วนหนึ่งของผืนดินแผ่นเดียวต่อเนื่อง
‎ที่เชื่อมต่อมอลตา

141
00:10:21,440 --> 00:10:23,320
‎จนไปถึงซิซิลีในปัจจุบัน

142
00:10:23,400 --> 00:10:26,400
‎จากนั้นต่อไปทางใต้สุดของอิตาลี
‎และแผ่นดินใหญ่ของยุโรป

143
00:10:26,480 --> 00:10:27,360
‎(อิตาลี - ซิซิลี - มอลตา)

144
00:10:29,200 --> 00:10:31,680
‎สมัยนั้น ยุโรปไม่น่าอยู่เท่าไหร่

145
00:10:32,480 --> 00:10:35,720
‎ทั้งหนาว แห้ง และโหดร้าย

146
00:10:37,120 --> 00:10:41,000
‎เรารู้ว่าสัตว์ในยุคน้ำแข็ง
‎อพยพข้ามสะพานแผ่นดินโบราณนั่น

147
00:10:41,080 --> 00:10:46,040
‎มายังแผ่นดินที่อบอุ่นกว่า อุดมสมบูรณ์กว่า
‎ของมอลตาและเติบโตที่นี่

148
00:10:48,480 --> 00:10:50,440
‎มนุษย์จะไม่เดินทางตามพวกมันเหรอ

149
00:10:53,480 --> 00:10:55,760
‎(อิตาลี - ซิซิลี - มอลตา)

150
00:10:55,840 --> 00:10:59,920
‎นักโบราณคดีพบร่องรอยของมนุษย์ยุคแรก
‎ในซิซิลีจากสมัยนั้น

151
00:11:00,000 --> 00:11:02,600
‎(12,000 ปีก่อนค.ศ.)

152
00:11:02,680 --> 00:11:06,000
‎ทำไมการอพยพของพวกเขาไปทางใต้ถึงหยุดที่นั่น

153
00:11:07,160 --> 00:11:10,640
‎สำหรับผม ความลึกลับของการปรากฏตัว
‎จากที่ไหนไม่รู้

154
00:11:10,720 --> 00:11:13,800
‎ของวิหารมอลตาเมื่อห้าถึงหกพันปีก่อน

155
00:11:13,880 --> 00:11:15,800
‎หายไปเมื่อเรายอมรับว่า

156
00:11:15,880 --> 00:11:18,400
‎ที่จริงแล้วมีช่วงเวลาก่อนหน้านั้นนานมาก

157
00:11:18,480 --> 00:11:21,120
‎ในยุคน้ำแข็งเมื่อ 12,000 ถึง 14,000 ปีก่อน

158
00:11:21,200 --> 00:11:22,880
‎เมื่อมอลตาเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดินใหญ่

159
00:11:25,080 --> 00:11:28,080
‎ปัญหาคือนักโบราณคดีอ้างว่า

160
00:11:28,160 --> 00:11:32,000
‎ไม่มีหลักฐานของมนุษย์เผ่าพันธุ์ไหนบนมอลตา

161
00:11:32,080 --> 00:11:33,640
‎จากสมัยนั้นเลย

162
00:11:33,720 --> 00:11:35,560
‎แต่ไม่จริงซะทั้งหมด

163
00:11:36,840 --> 00:11:39,280
‎และหลักฐานอยู่ในถ้ำแห่งนี้

164
00:11:39,360 --> 00:11:43,320
‎(การ์ดาลัม)

165
00:11:43,400 --> 00:11:44,440
‎ที่นี่คือการ์ดาลัม

166
00:11:45,280 --> 00:11:48,240
‎ใกล้ชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้
‎ของเกาะหลักของมอลตา

167
00:11:50,720 --> 00:11:53,280
‎เครื่องย้อนเวลาทางธรณีวิทยา

168
00:11:53,360 --> 00:11:56,400
‎ที่เผยหลักฐาน
‎ของยุคก่อนประวัติศาสตร์ของมอลตา

169
00:12:00,440 --> 00:12:04,560
‎ที่นี่ น้ำท่วมหลายครั้งทิ้งกระดูกสัตว์และฟอสซิล

170
00:12:04,640 --> 00:12:06,640
‎เก่าแก่หลายพันปีเอาไว้

171
00:12:12,720 --> 00:12:14,400
‎ดร.แอนทอน มิฟซุด

172
00:12:14,480 --> 00:12:17,320
‎ประธานสมาพันธ์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ของมอลตา

173
00:12:17,400 --> 00:12:19,640
‎ได้ศึกษาสถานที่นี้มาหลายทศวรรษ

174
00:12:19,720 --> 00:12:20,920
‎มันใหญ่มาก

175
00:12:21,000 --> 00:12:25,120
‎สิ่งที่เขาค้นพบที่นี่
‎ก่อให้เกิดการโต้เถียงกันอย่างมาก

176
00:12:27,080 --> 00:12:29,520
‎ถ้ำการ์ดาลัมเป็นหลักฐานในหิน

177
00:12:29,600 --> 00:12:31,040
‎ของยุคก่อนประวัติศาสตร์ของมอลตา

178
00:12:31,120 --> 00:12:35,560
‎และผมเข้าใจว่าหินงอกนี้สำคัญสำหรับงานของคุณ

179
00:12:35,640 --> 00:12:39,440
‎เริ่มต้นจากตรงที่มีสีน้ำตาลอ่อน…

180
00:12:39,520 --> 00:12:41,160
‎- มันเรียกว่าชั้นดินวัฒนธรรม
‎- ครับ

181
00:12:41,240 --> 00:12:42,560
‎ที่แสดงว่ามีคนเคยอยู่ที่นี่จริงๆ

182
00:12:42,640 --> 00:12:43,480
‎(ชั้นดินสัตว์เลี้ยง
‎ชั้นดินวัฒนธรรม ชั้นดินเครื่องปั้นดินเผา)

183
00:12:43,560 --> 00:12:46,800
‎- ใช่ แปดพันปีที่ผ่านมา ใช่
‎- แปดพันปีที่ผ่านมา ถูกต้อง

184
00:12:46,880 --> 00:12:52,080
‎ตรงนั้น ใต้สุดของมัน
‎เป็นสิ่งที่เรียกว่า แผ่นไพรสโตซีน

185
00:12:52,160 --> 00:12:53,960
‎- พอเราลงไปใต้แผ่นนั้น…
‎- ครับ

186
00:12:54,040 --> 00:12:56,080
‎- เราจะเข้าสู่พื้นที่ที่เป็นยุคน้ำแข็ง…
‎- มี…

187
00:12:56,160 --> 00:12:58,480
‎มันมีซากสัตว์ในยุคน้ำแข็ง…

188
00:12:58,560 --> 00:13:00,480
‎- ใช่
‎- แต่มันไม่ได้เรียกว่าชั้นดินวัฒนธรรม

189
00:13:00,560 --> 00:13:03,080
‎เพราะเชื่อว่าไม่เคยมีมนุษย์อาศัยอยู่ที่นี่

190
00:13:03,160 --> 00:13:04,240
‎ถูกต้อง ใช่

191
00:13:05,000 --> 00:13:10,240
‎อะไรก็ตามที่เจอในความลึกขนาดนี้
‎มีอายุอย่างน้อย 11,600 ปี

192
00:13:10,320 --> 00:13:13,240
‎ถ้าประวัติศาสตร์อย่างเป็นทางการ
‎ของมอลตาถูกต้อง

193
00:13:13,320 --> 00:13:17,120
‎มันไม่ควรมีซากมนุษย์อยู่เมื่อพวกเขาขุดลงไป

194
00:13:19,480 --> 00:13:23,720
‎แต่กว่าศตวรรษที่ผ่านมา
‎นักโบราณคดีพบอะไรบางอย่าง

195
00:13:23,800 --> 00:13:25,080
‎(กระดูกฟัน)

196
00:13:25,160 --> 00:13:26,960
‎บางอย่างที่ไม่มีใครคาดคิด

197
00:13:28,880 --> 00:13:34,880
‎ในปี 1917 นักขุดเจาะชาวมอลทีสสองคน
‎ค้นพบฟันพิเศษสองซี่

198
00:13:34,960 --> 00:13:35,800
‎ครับ

199
00:13:37,160 --> 00:13:40,400
‎พวกมันมีสีของฟอสซิล ไม่มีรากฟัน

200
00:13:40,480 --> 00:13:43,000
‎รากฟันถูกดูดเข้าไปในตัวฟัน

201
00:13:43,080 --> 00:13:46,000
‎ครับ งั้นนี่ก็เป็นฟัน
‎ของมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลดั้งเดิมใช่ไหม

202
00:13:46,080 --> 00:13:48,000
‎- ใช่
‎- แล้วฟันสองซี่นั้นถูกค้นพบที่ไหน

203
00:13:48,080 --> 00:13:51,080
‎ถูกเจอตรงนั้น ตรงใต้หินงอก ตรงนี้

204
00:13:51,160 --> 00:13:53,160
‎- ตรงใต้สุดของหินงอก
‎- ใช่แล้ว

205
00:13:53,240 --> 00:13:54,640
‎ผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องกับการขุด

206
00:13:54,720 --> 00:13:56,760
‎เชื่อว่าพวกเขาเจอหลักฐาน

207
00:13:56,840 --> 00:13:59,360
‎ที่จะเปลี่ยนเรื่องราวของมนุษย์ในมอลตา

208
00:14:03,480 --> 00:14:04,480
‎นี่คือหลักฐาน…

209
00:14:04,560 --> 00:14:05,400
‎(อิตาลี - ซิซิลี - มอลตา)

210
00:14:05,480 --> 00:14:08,360
‎ว่ามนุษย์นีแอนเดอร์ทัล
‎เดินข้ามสะพานผืนดินในยุคน้ำแข็งนั่นจริงๆ

211
00:14:09,800 --> 00:14:15,120
‎แต่บางครั้งนักโบราณคดี
‎ก็ขุดสิ่งที่คนอื่นอยากลืมขึ้นมา

212
00:14:16,200 --> 00:14:21,800
‎ในปี 1952 มีการทดสอบความเก่าแก่ขึ้น

213
00:14:21,880 --> 00:14:23,960
‎ครับ ผลจากการทดสอบเป็นยังไง

214
00:14:24,040 --> 00:14:26,200
‎ผลไม่ได้ถูกเผยแพร่

215
00:14:27,320 --> 00:14:30,440
‎ด้วยเหตุผลบางอย่าง ผลถูกเก็บเป็นความลับ

216
00:14:31,400 --> 00:14:34,600
‎สิ่งที่เรารู้คือหลายปีให้หลัง

217
00:14:34,680 --> 00:14:38,080
‎ฟันเหล่านั้นไม่ได้ถูกให้ค่าว่าเป็นของแท้

218
00:14:39,360 --> 00:14:42,400
‎และจนถึงวันนี้
‎หนังสือประวัติศาสตร์ยังคงยืนยันว่า

219
00:14:42,480 --> 00:14:47,920
‎ไม่เคยมีมนุษย์เผ่าพันธุ์ใด
‎มาถึงมอลตาจนกระทั่ง 7,900 ปีก่อน

220
00:14:48,480 --> 00:14:52,720
‎ทำไมโบราณคดีถึงค้านความเชื่อ
‎เรื่องมนุษย์ยุคก่อนหน้า

221
00:14:57,360 --> 00:15:00,760
‎การเปลี่ยนแปลงรูปแบบความคิดไม่ใช่เรื่องง่าย

222
00:15:00,840 --> 00:15:02,560
‎เมื่อความคิดบางอย่าง

223
00:15:02,640 --> 00:15:06,480
‎เข้าครอบงำนักวิชาการกลุ่มหนึ่ง
‎ในสาขาหนึ่งโดยเฉพาะ

224
00:15:06,560 --> 00:15:08,560
‎พวกเขาไม่ยอมปล่อยมันไป

225
00:15:08,640 --> 00:15:11,720
‎พวกเขายึดติดกับมัน

226
00:15:11,800 --> 00:15:13,200
‎และการโจมตีรูปแบบความคิดนั้น

227
00:15:13,280 --> 00:15:15,880
‎กลายเป็นการโจมตีพวกเขา
‎พวกเขาจึงต้องปกป้องมันสุดกำลัง

228
00:15:18,040 --> 00:15:20,240
‎ด้วยความอยากค้นคว้าด้วยตัวเอง

229
00:15:20,320 --> 00:15:26,240
‎ในปี 2016 ดร.มิฟซุดควักกระเป๋าตัวเอง
‎เพื่อวิเคราะห์ฟันด้วยเทคโนโลยีล้ำหน้า

230
00:15:27,280 --> 00:15:29,720
‎มันถูกตรวจสอบโดยนักมานุษยวิทยากายภาพ

231
00:15:29,800 --> 00:15:31,520
‎- อันดับต้นๆ สามคน…
‎- ครับ

232
00:15:31,600 --> 00:15:33,600
‎และพวกเขายืนยันว่าเป็นฟันของนีแอนเดอร์ทัล

233
00:15:33,680 --> 00:15:34,600
‎ครับ

234
00:15:35,160 --> 00:15:38,640
‎นี่เป็นหลักฐานของมนุษย์ในยุคน้ำแข็ง

235
00:15:41,200 --> 00:15:43,480
‎มันมีผลอะไรกับเรื่องราวทั้งหมดของมอลตา

236
00:15:44,240 --> 00:15:47,960
‎มันย้อนช่วงเวลากลับไปไกลมากๆ

237
00:15:48,040 --> 00:15:48,920
‎ครับ

238
00:15:49,000 --> 00:15:51,200
‎ประวัติศาสตร์อีกบทได้ถูกเปิดขึ้น

239
00:15:53,320 --> 00:15:54,160
‎ครับ

240
00:15:55,280 --> 00:15:58,680
‎ถ้ามนุษย์นีแอนเดอร์ทัล
‎ญาติของเรามาถึงมอลตาได้

241
00:15:58,760 --> 00:16:02,840
‎มันพิสูจน์ว่าสะพานแผ่นดินถูกใช้โดยมนุษย์โบราณ

242
00:16:02,920 --> 00:16:05,320
‎และเป็นไปได้ว่าวัฒนธรรมยุคน้ำแข็งอีกพวก

243
00:16:05,400 --> 00:16:07,120
‎ทิ้งร่องรอยของพวกเขาไว้ที่นี่เช่นกัน

244
00:16:10,440 --> 00:16:16,160
‎ในความเห็นของผม หลักฐานอารยธรรม
‎ที่เก่าแก่กว่ามากในมอลตาน่าสนใจ

245
00:16:16,240 --> 00:16:18,640
‎และมันไม่ได้มีแค่ฟันไม่กี่ซี่

246
00:16:23,360 --> 00:16:27,200
‎ผมอยากให้คุณเห็นสิ่งที่ผมเห็นเมื่อ 25 ปีก่อน

247
00:16:27,280 --> 00:16:29,080
‎ตอนผมไปมอลตาเป็นครั้งแรก

248
00:16:29,160 --> 00:16:33,400
‎มันถูกแกะสลักบนหินดานของเกาะเอง

249
00:16:36,040 --> 00:16:38,960
‎มันเป็นปรากฏการณ์ที่พบทั่วเกาะเหล่านี้

250
00:16:40,560 --> 00:16:45,360
‎ร่องขนานกันที่ถูกแกะสลัก
‎ลึกลงไปในหินปูนโบราณ

251
00:16:46,800 --> 00:16:49,800
‎ร่องเหล่านี้ยาวเกือบ 35 กิโลเมตร

252
00:16:51,040 --> 00:16:53,680
‎และมักพาดกันไปมาเหมือนทางรถไฟ

253
00:16:54,720 --> 00:16:57,560
‎นักโบราณคดีทั่วไปตั้งสันนิษฐานว่า

254
00:16:57,640 --> 00:17:00,920
‎มันมีอายุไม่เกิน 2,600 ปี

255
00:17:01,760 --> 00:17:03,960
‎แต่ไม่เคยมีการศึกษามันอย่างถ่องแท้

256
00:17:05,000 --> 00:17:08,080
‎มันไม่มีร่องรอยของเครื่องมือที่ใช้อย่างชัดเจน

257
00:17:08,160 --> 00:17:11,520
‎และไม่ใช่ผลจากกระบวนการทางธรรมชาติใดๆ

258
00:17:12,400 --> 00:17:14,440
‎มันเกิดขึ้นจากน้ำมือมนุษย์แน่นอน

259
00:17:14,520 --> 00:17:17,440
‎แม้จะไม่รู้แน่ชัดว่ามันมีไว้เพื่ออะไร

260
00:17:18,400 --> 00:17:22,400
‎มักมีการสันนิษฐานว่า
‎มันเป็นเส้นทางขนส่งโบราณบางอย่าง

261
00:17:22,480 --> 00:17:25,319
‎มันจึงมีชื่อที่เรียกกันแพร่หลายว่า "ร่องรถเข็น"

262
00:17:27,040 --> 00:17:28,960
‎แต่นี่คือสิ่งที่ทำให้ผมสนใจ

263
00:17:29,040 --> 00:17:31,720
‎ร่องเหล่านี้ไม่ได้ปรากฏอยู่แค่บนดิน

264
00:17:33,119 --> 00:17:35,760
‎บางร่องยาวต่อลงไปในทะเล

265
00:17:37,480 --> 00:17:40,280
‎นี่คือร่องคู่หนึ่งที่ซ่อนอยู่ใต้ถนนตัดใหม่

266
00:17:40,360 --> 00:17:44,320
‎แต่ร่องหายไปใต้น้ำตรงท่าเรือทางขวามือของผม

267
00:17:44,400 --> 00:17:46,680
‎ชัดเจนว่าสร้างขึ้นก่อนน้ำทะเลจะสูงท่วมมัน

268
00:17:49,240 --> 00:17:50,240
‎(ปี 2001)

269
00:17:50,320 --> 00:17:54,840
‎ตลอดหลายปี ผมพบและติดตามร่องใต้น้ำ
‎ที่มนุษย์สร้างขึ้นอีกหลายแห่ง

270
00:17:54,920 --> 00:18:00,440
‎ถ่ายวิดีโอนอกชายฝั่งเกือบกิโลเมตร
‎ที่ความลึกเกือบ 25 เมตร

271
00:18:03,040 --> 00:18:05,200
‎ใครก็ตามที่สร้างมันขึ้นมา คงสร้างมัน

272
00:18:05,280 --> 00:18:08,320
‎ตอนพื้นทะเลบริเวณนั้นยังอยู่เหนือน้ำ

273
00:18:08,400 --> 00:18:11,720
‎มากกว่า 12,000 ปีก่อน ในยุคน้ำแข็งสุดท้าย

274
00:18:11,800 --> 00:18:12,640
‎(อิตาลี - ซิซิลี - มอลตา)

275
00:18:13,920 --> 00:18:17,240
‎มันทำให้ผมสงสัยว่า
‎ยังมียุคก่อนประวัติศาสตร์มอลตาอีกมากขนาดไหน

276
00:18:17,320 --> 00:18:19,120
‎ที่ซ่อนอยู่ใต้คลื่นเหล่านี้

277
00:18:19,200 --> 00:18:21,200
‎ยังมีโครงสร้างน้ำมืดมนุษย์อีกกี่แห่ง

278
00:18:21,280 --> 00:18:24,640
‎แม้แต่วิหารหิน ที่ยังรอการค้นพบ

279
00:18:28,360 --> 00:18:31,320
‎เหตุผลที่ผมเชื่อว่ามีอารยธรรมโบราณที่ลึกลงไป

280
00:18:31,400 --> 00:18:33,760
‎อยู่หลังวิหารในมอลตาเหล่านี้

281
00:18:33,840 --> 00:18:37,360
‎เพราะพวกมันซับซ้อนกว่าที่เห็นครั้งแรก

282
00:18:39,680 --> 00:18:42,000
‎ใต้เต็นท์ที่ปกป้องมันจากธาตุทั้งหลาย

283
00:18:42,080 --> 00:18:47,000
‎คือหนึ่งในวิหารที่งดงามที่สุดของมอลตา
‎มนัจดรา

284
00:18:47,080 --> 00:18:51,000
‎(มนัจดรา)

285
00:18:51,080 --> 00:18:55,200
‎ผ้าคลุมทันสมัยแนวอนาคต
‎ทำให้มันแปลกแยกจากท้องฟ้า

286
00:18:55,280 --> 00:18:56,680
‎ซึ่งน่าเสียดาย

287
00:18:57,560 --> 00:18:59,280
‎เพราะใครก็ตามที่สร้างมนัจดรา

288
00:18:59,360 --> 00:19:03,560
‎มีความเข้าใจในเรื่องดวงดาวอย่างล้ำลึกมาก

289
00:19:04,280 --> 00:19:07,120
‎ความจริงที่นักโบราณคดีของมอลตาไม่เคยโต้แย้ง

290
00:19:08,800 --> 00:19:11,400
‎เรารู้ว่าพวกเขาเฝ้าดูการขึ้นของพระอาทิตย์

291
00:19:11,480 --> 00:19:14,160
‎และตำแหน่งของดาวบางดวง

292
00:19:14,960 --> 00:19:17,600
‎และพวกเขานำสิ่งที่เห็นบางอย่างมาใช้

293
00:19:17,680 --> 00:19:19,400
‎ในสถาปัตยกรรมนี้

294
00:19:24,320 --> 00:19:28,800
‎ผู้สร้างมนัจดราคิดค้นวิธีพื้นเมือง
‎ในการแกะรอยไปสวรรค์

295
00:19:31,040 --> 00:19:32,600
‎วันวิษุวัตในฤดูใบไม้ผลิและใบไม้ร่วง

296
00:19:32,680 --> 00:19:35,920
‎วันที่ 21 มีนาคมและ 21 กันยายนตามลำดับ

297
00:19:36,560 --> 00:19:41,840
‎แสงจากพระอาทิตย์ขึ้น
‎ตัดขวางทางเข้าวิหารพอดี

298
00:19:41,920 --> 00:19:45,600
‎ทำให้พื้นที่ลึกที่สุดของแท่นบูชาด้านใน
‎เต็มไปด้วยแสงสว่าง

299
00:19:59,040 --> 00:20:01,800
‎ในช่วงเวลาเช่นนี้ ภายในวิหาร

300
00:20:01,880 --> 00:20:04,760
‎จะสว่างไสวและมีชีวิตชีวาขึ้นมา

301
00:20:06,760 --> 00:20:08,200
‎และไม่เพียงแค่นั้น

302
00:20:08,280 --> 00:20:10,920
‎ช่วงพระอาทิตย์ขึ้นในฤดูร้อน
‎และวันเหมายันในฤดูหนาว

303
00:20:11,000 --> 00:20:13,440
‎วันที่ยาวที่สุดและสั้นที่สุดของปี

304
00:20:13,520 --> 00:20:16,520
‎แสงอาทิตย์ที่ส่องเข้ามาในแบบที่ต่างกัน

305
00:20:16,600 --> 00:20:19,320
‎สร้างความสว่างไสวให้ขอบหิน

306
00:20:19,400 --> 00:20:21,400
‎ทางซ้ายและขวาของประตู

307
00:20:23,840 --> 00:20:27,680
‎ปรากฏการณ์นี้ไม่แปลกนัก
‎สำหรับการก่อสร้างแบบโบราณ

308
00:20:27,760 --> 00:20:29,840
‎ที่จริง มหาพีระมิดแห่งโชลูลา…

309
00:20:29,920 --> 00:20:30,760
‎(มหาพีระมิดแห่งโชลูลา เม็กซิโก)

310
00:20:30,840 --> 00:20:34,240
‎และพีระมิดทั้งหลายที่อยู่ใต้มัน
‎ต่างก็หันหน้าเข้าหาพระอาทิตย์ตก

311
00:20:34,320 --> 00:20:35,800
‎ในวันครีษมายัน

312
00:20:36,600 --> 00:20:40,440
‎และสิ่งก่อสร้างด้วยหินอื่นๆ ทั่วโลก
‎ก็หันไปในทิศทางคล้ายกัน

313
00:20:40,520 --> 00:20:41,360
‎(สโตนเฮนจ์ สหราชอาณาจักร)

314
00:20:41,440 --> 00:20:42,640
‎อย่างเช่นสโตนเฮนจ์

315
00:20:44,040 --> 00:20:45,760
‎หรือวิหารคาร์นัคในอียิปต์

316
00:20:45,840 --> 00:20:47,320
‎(คาร์นัค อียิปต์)

317
00:20:48,240 --> 00:20:52,040
‎ที่มนัจดรานี้
‎คนโบราณสร้างโครงสร้างมหึมาเหล่านี้

318
00:20:52,120 --> 00:20:55,160
‎เพื่อเฉลิมฉลองการพบกันของสวรรค์และโลก

319
00:20:55,240 --> 00:20:58,400
‎ที่จริง มนัจดราและวิหารอื่นๆ

320
00:20:58,480 --> 00:21:02,680
‎อาจเป็นส่วนหนึ่งของ
‎โครงการดาราศาสตร์โบราณที่ใหญ่กว่ามาก

321
00:21:02,760 --> 00:21:05,840
‎ถ้าพิสูจน์ได้ว่าจริง มันจะเป็นสิ่งที่

322
00:21:06,440 --> 00:21:10,200
‎เปลี่ยนช่วงเวลาในยุคก่อนประวัติศาสตร์
‎ของมอลตาที่เคยรู้มาไปเลย

323
00:21:12,120 --> 00:21:14,560
‎นักวิจัยและนักเขียนชาวดัตช์ เลนี่ รีดจิก

324
00:21:14,640 --> 00:21:17,840
‎เคยสำรวจวิหารหินทั้งหมดของมอลตามาแล้ว

325
00:21:17,920 --> 00:21:20,760
‎และศึกษาทิศทางของพวกมันอย่างใกล้ชิด

326
00:21:20,840 --> 00:21:22,640
‎เธอประหลาดใจมาก

327
00:21:22,720 --> 00:21:27,360
‎ที่ไม่มีวิหารอื่นใดในมอลตา
‎ที่ตรงกับวิษุวัตหรือมายันใดเลย

328
00:21:28,640 --> 00:21:33,200
‎และยังไม่หันไปตาม
‎ลักษณะภูมิประเทศเฉพาะใดๆ ในบริเวณนั้น

329
00:21:34,040 --> 00:21:37,760
‎ที่จริง ไม่มีวิหารไหนเลยที่หันไปในทางเดียวกัน

330
00:21:37,840 --> 00:21:38,960
‎(โกโซ - มอลตา)

331
00:21:39,040 --> 00:21:41,160
‎ไม่มีวิหารไหนที่หันไปทางเดียวกัน

332
00:21:41,240 --> 00:21:44,880
‎- มันค่อนข้างพิเศษในตัวมันเอง
‎- มันน่าค้นหามากๆ

333
00:21:44,960 --> 00:21:46,280
‎(เลนี่ ริดจิก นักเขียน
‎"ซิริอุส ดวงดาวแห่งวิหารมอลทีส")

334
00:21:46,360 --> 00:21:48,560
‎เราคาดหวังว่าลักษณะของวิหาร

335
00:21:48,640 --> 00:21:51,840
‎เช่นโบสถ์หรือมัสยิด จะมีแบบแผนในการสร้าง

336
00:21:53,720 --> 00:21:58,080
‎ทำไมมนัจดราเป็นวิหารแห่งเดียว
‎ที่ตรงกับมายัน

337
00:21:59,040 --> 00:22:03,280
‎วิหารอื่นในมอลตาถูกสร้างขึ้น
‎เพื่อหันเข้าหาบางอย่างในสวรรค์เช่นกันหรือไม่

338
00:22:04,920 --> 00:22:06,320
‎ถ้าใช่ มันคืออะไร

339
00:22:09,680 --> 00:22:11,960
‎เราต้องหาหลักการให้เจอ

340
00:22:12,720 --> 00:22:17,120
‎เราต้องรู้เรื่องดาราศาสตร์โบราณ

341
00:22:18,040 --> 00:22:20,560
‎มันหมายถึงดาราศาสตร์ของคนโบราณ

342
00:22:20,640 --> 00:22:26,240
‎มีการเคลื่อนที่บนท้องฟ้าที่น่าสนใจและไม่ค่อยรู้กัน

343
00:22:26,320 --> 00:22:29,640
‎ซึ่งมีชื่อ และนั่นคือการโคจรเป็นวงกลม

344
00:22:34,080 --> 00:22:38,880
‎ต่างกับสิ่งที่เราส่วนใหญ่คิด
‎โลกไม่ได้เป็นวงกลมสมบูรณ์

345
00:22:38,960 --> 00:22:41,480
‎ที่จริงมันเบี้ยวเล็กน้อยบริเวณเส้นศูนย์สูตร

346
00:22:42,040 --> 00:22:43,280
‎ผลน่ะเหรอ

347
00:22:43,360 --> 00:22:46,400
‎เพราะแรงโน้มถ่วงของพระอาทิตย์และพระจันทร์

348
00:22:46,480 --> 00:22:50,680
‎โลกโคลงเคลงนิดหน่อย เวลาหมุนด้วยแกนกลาง

349
00:22:50,760 --> 00:22:54,720
‎การหมุนนี้เปลี่ยนภาพท้องฟ้าที่เราเห็น
‎ในช่วงหลายปี

350
00:22:54,800 --> 00:22:59,800
‎ทำให้กลุ่มดาวอันห่างไกล
‎เปลี่ยนตำแหน่งอย่างมีระบบ

351
00:22:59,880 --> 00:23:04,080
‎ท้องฟ้าทั้งหมดเคลื่อนไหวเช่นนี้ แต่น้อยมากๆ

352
00:23:04,160 --> 00:23:07,960
‎ต่างออกไปแค่องศาเดียว

353
00:23:08,040 --> 00:23:14,760
‎ในตำแหน่งขึ้นหรือตกของดาวดวงไหนๆ ใน 72 ปี

354
00:23:15,840 --> 00:23:20,320
‎ถ้าเราสร้างวิหารเหล่านี้
‎ให้หันไปทางดาวดวงใดดวงหนึ่ง

355
00:23:20,400 --> 00:23:21,760
‎ผ่านไปหลายศตวรรษ

356
00:23:21,840 --> 00:23:26,160
‎ทิศทางของวิหารเหล่านี้จะเปลี่ยนไป
‎อย่างที่เราเห็นในมอลตา

357
00:23:26,840 --> 00:23:28,880
‎(โกโซ - มอลตา)

358
00:23:29,440 --> 00:23:30,760
‎แต่มีปัญหาอย่างนึง

359
00:23:30,840 --> 00:23:32,360
‎ช่วงเวลาอย่างเป็นทางการ…

360
00:23:32,440 --> 00:23:33,280
‎(3,600 ปีก่อนค.ศ.)

361
00:23:33,360 --> 00:23:37,280
‎อ้างว่าวิหารมอลตาทั้งหมด
‎ถูกสร้างขึ้นราวๆ 5,600 ปี

362
00:23:37,360 --> 00:23:39,480
‎ถึง 4,500 ปีก่อน

363
00:23:39,560 --> 00:23:40,400
‎(2,500 ปีก่อนค.ศ.)

364
00:23:40,480 --> 00:23:42,720
‎และเมื่อมองดูตำแหน่งของดาวที่สว่างที่สุด

365
00:23:42,800 --> 00:23:45,480
‎ที่เห็นได้บนท้องฟ้าในช่วงเวลานั้น

366
00:23:45,560 --> 00:23:47,800
‎ไม่มีดวงไหนเป็นไปได้เลย

367
00:23:48,560 --> 00:23:51,080
‎มีความไม่พอใจอย่างมาก

368
00:23:51,160 --> 00:23:56,440
‎เมื่อเราคิดนอกกรอบทฤษฎีทั่วไป

369
00:23:56,520 --> 00:23:58,240
‎แล้วย้อนไปก่อนช่วงเวลาที่วิหาร

370
00:23:58,320 --> 00:24:00,640
‎- น่าจะถูกสร้างขึ้น
‎- ใช่เลย

371
00:24:03,440 --> 00:24:05,200
‎แต่การใช้ซอฟต์แวร์ล้ำสมัย

372
00:24:05,280 --> 00:24:08,480
‎ซึ่งติดตามการเคลื่อนที่ของดวงดาว
‎มาหลายพันปี

373
00:24:09,440 --> 00:24:12,880
‎เลนี่สามารถย้อนท้องฟ้ายามค่ำคืนเหมือนนาฬิกา

374
00:24:14,040 --> 00:24:18,120
‎แล้วหาดาวที่เห็นเด่นชัดดวงหนึ่ง
‎ซึ่งตรงกับวิหารทั้งหมด

375
00:24:19,720 --> 00:24:23,360
‎และไม่เพียงในช่วงเวลา
‎ที่พวกมันน่าจะถูกสร้างขึ้น

376
00:24:24,080 --> 00:24:26,320
‎แต่ในช่วงใดก็ตามในอดีต

377
00:24:27,640 --> 00:24:32,920
‎ฉันพยายามดูแล้วดูอีก แล้วจู่ๆ มันก็ปรากฏขึ้น

378
00:24:34,000 --> 00:24:36,920
‎วิหารหันเข้าหาดาวดวงหนึ่ง

379
00:24:38,640 --> 00:24:43,360
‎ดาวดวงนั้นคือซิริอุส มักรู้จักกันในชื่อดาวโจร

380
00:24:45,600 --> 00:24:49,520
‎มันพาดผ่านทางเข้าทั้งหมด ณ ช่วงเวลาหนึ่ง

381
00:24:49,600 --> 00:24:53,200
‎ตรงกับวิหารทั้งหมด ทุกแห่งเลย

382
00:24:57,800 --> 00:25:00,760
‎และแน่นอนว่าซิริอุสเป็นดาวที่ยิ่งใหญ่ดวงหนึ่ง

383
00:25:00,840 --> 00:25:03,080
‎ถ้าผมคิดถูก มันเป็นดาวที่สว่างที่สุดบนท้องฟ้า

384
00:25:03,160 --> 00:25:07,000
‎สว่างที่สุดเลย
‎สว่างกว่าอันดับสองถึงสองเท่า

385
00:25:09,080 --> 00:25:10,800
‎ทฤษฎีของเลนี่ยังอธิบายด้วยว่า

386
00:25:10,880 --> 00:25:14,240
‎ทำไมนักดาราศาสตร์สมัยก่อนเหล่านี้
‎ถึงสร้างวิหารมากมายนัก

387
00:25:15,480 --> 00:25:18,320
‎เมื่อเวลาผ่านไป ซิริอุสเปลี่ยนตำแหน่ง

388
00:25:18,400 --> 00:25:21,040
‎มองไม่เห็นมันจากแต่ละวิหารอีกต่อไป

389
00:25:21,120 --> 00:25:26,040
‎ทำให้สถาปนิกต้องสร้างวิหารแห่งใหม่
‎ที่หันเหไปอีกหน่อย

390
00:25:26,120 --> 00:25:26,960
‎(โกโซ - มอลตา)

391
00:25:28,000 --> 00:25:33,080
‎เพราะการโคจร
‎มอลตามองไม่เห็นซิริอุสอยู่หลายพันปี

392
00:25:33,160 --> 00:25:36,880
‎จนความโคลงเคลงของโลกทำให้เห็นมันอีกครั้ง

393
00:25:36,960 --> 00:25:39,000
‎ประมาณ 11,000 ปีก่อน

394
00:25:39,680 --> 00:25:42,840
‎วิหารแห่งนี้ที่หันเข้าหาการปรากฏตัวอันยิ่งใหญ่

395
00:25:42,920 --> 00:25:46,560
‎หลังหายไปนานเป็นวิหารธรรมดาที่เรียกว่า
‎ฮาการ์ คิม นอร์ท

396
00:25:46,640 --> 00:25:47,640
‎(ฮาการ์ คิม นอร์ท)

397
00:25:47,720 --> 00:25:50,680
‎มันยังเป็นหนึ่งในวิหารที่เล็กที่สุดอีกด้วย

398
00:25:50,760 --> 00:25:52,200
‎พวกเขาเริ่มจากเล็กมากๆ

399
00:25:52,280 --> 00:25:54,760
‎- และเมื่อหนึ่งพันปีผ่านไป…
‎- ครับ

400
00:25:54,840 --> 00:25:58,080
‎จบลงด้วยการสร้างวิหารที่ใหญ่ที่สุด

401
00:25:58,160 --> 00:25:59,400
‎จะเรียกว่ามหาวิหารก็ได้

402
00:26:00,600 --> 00:26:02,120
‎ซึ่งก็คือจกันติยา

403
00:26:04,240 --> 00:26:05,680
‎ถ้าเลนี่คิดถูก

404
00:26:06,360 --> 00:26:10,320
‎นั่นหมายความว่าโครงการวิหารหินของมอลตา
‎เริ่มต้นขึ้นหลายพันปี

405
00:26:10,400 --> 00:26:13,120
‎ก่อนชาวไร่ยุคหินจากซิซิลีจะมาถึงเกาะแห่งนี้…

406
00:26:13,200 --> 00:26:14,040
‎(5,900 ปีก่อนค.ศ.)

407
00:26:15,840 --> 00:26:17,880
‎(9,000 ปีก่อนค.ศ.)

408
00:26:17,960 --> 00:26:22,280
‎และน่าจะเป็นผลงานของวัฒนธรรม
‎ที่มีความรู้ด้านดาราศาสตร์อย่างล้ำลึก

409
00:26:23,800 --> 00:26:26,160
‎และความเชี่ยวชาญล้ำหน้าทางสถาปัตยกรรม

410
00:26:31,680 --> 00:26:34,520
‎เหตุผลที่พวกเขาเลือกบูชาซิริอุสแบบนี้…

411
00:26:37,080 --> 00:26:38,400
‎อาจเป็นเพราะ

412
00:26:38,480 --> 00:26:41,560
‎มันเป็นดาวที่สว่างที่สุด
‎บนท้องฟ้ายามค่ำคืนในเวลานั้น

413
00:26:42,800 --> 00:26:44,800
‎แต่อาจมีอะไรมากกว่านั้น

414
00:26:46,320 --> 00:26:49,240
‎ดาวซิริอุสยังมีบทบาทสำคัญ

415
00:26:49,320 --> 00:26:52,120
‎ในตำนานของวัฒนธรรมโบราณอันยิ่งใหญ่อีกแห่ง

416
00:26:52,760 --> 00:26:54,200
‎นั่นคืออียิปต์โบราณ

417
00:26:54,280 --> 00:26:58,920
‎ที่ซึ่งเกี่ยวข้องกับน้ำท่วมทุกปี
‎ของแม่น้ำไนล์ และปีใหม่

418
00:26:59,880 --> 00:27:02,880
‎และเป็นสัญลักษณ์ของไอซิส
‎เทพธิดาผู้ยิ่งใหญ่ของพวกเขา

419
00:27:05,120 --> 00:27:07,080
‎และนี่ไม่ใช่ความเกี่ยวข้องที่น่าสงสัยเดียว

420
00:27:07,160 --> 00:27:09,120
‎ระหว่างอียิปต์โบราณกับมอลตาโบราณ

421
00:27:10,920 --> 00:27:15,880
‎เรือหาปลาของชาวมอลทีส
‎ตกแต่งด้วยสัญลักษณ์อันโดดเด่น…

422
00:27:18,080 --> 00:27:20,000
‎ที่ได้มาจากตำนานอียิปต์…

423
00:27:22,720 --> 00:27:24,120
‎ดวงตาของฮอรัส

424
00:27:26,160 --> 00:27:30,480
‎ชาวประมงเชื่อว่ามันให้สุขภาพที่ดี ความรุ่งเรือง

425
00:27:30,560 --> 00:27:32,400
‎และเหนือสิ่งอื่นใด การปกป้อง

426
00:27:34,240 --> 00:27:36,480
‎สัญลักษณ์เดียวกันนี้

427
00:27:36,560 --> 00:27:39,320
‎ทำหน้าที่เดียวกันในอียิปต์โบราณ

428
00:27:41,040 --> 00:27:46,560
‎ที่น่าสนใจคือประเพณีนี้เชื่อมต่อมอลตา
‎กับตำนานชื่อดังที่สุดของอียิปต์

429
00:27:47,360 --> 00:27:50,240
‎เรื่องราวของผู้ปกครองของเทพฮอรัสองค์นั้น…

430
00:27:50,320 --> 00:27:52,160
‎โอไซริสกับไอซิส

431
00:27:56,040 --> 00:28:00,320
‎ในสมัยโบราณ เทพโอไซริสผู้ชาญฉลาด
‎ลงมายังอียิปต์

432
00:28:00,400 --> 00:28:03,200
‎เพื่อปกครองร่วมกับไอซิส น้องสาวของเขา

433
00:28:03,280 --> 00:28:06,280
‎แต่ประชาชนไร้ความเจริญและไร้กฎหมาย

434
00:28:07,560 --> 00:28:09,680
‎โอไซริสจึงนำวัฒนธรรมมาให้

435
00:28:09,760 --> 00:28:13,200
‎ออกกฎหมายและสอนให้พวกเขาทำการเกษตร

436
00:28:14,920 --> 00:28:18,920
‎จากนั้นเขาก็ทิ้งให้ไอซิสปกครองอียิปต์
‎ระหว่างที่เขาเดินทางทั่วโลก

437
00:28:19,000 --> 00:28:22,000
‎เพื่อสอนทักษะเดียวกันให้ผู้คนในชาติอื่นๆ

438
00:28:25,160 --> 00:28:28,080
‎ตำนานของวีรบุรุษที่เดินทางสร้างความเจริญนี้

439
00:28:28,160 --> 00:28:30,560
‎เป็นสิ่งที่ผมรับรู้จากการเดินทางของตัวเอง

440
00:28:31,760 --> 00:28:36,480
‎เรื่องราวของโอไซริสคล้ายกับ
‎ของเควตซาลโคลาเทิลในเม็กซิโก

441
00:28:36,560 --> 00:28:39,080
‎และวีรบุรุษผู้สร้างความเจริญอื่นๆ
‎จากนิทานโบราณ

442
00:28:40,360 --> 00:28:44,440
‎ครูผู้ชาญฉลาดที่ปรากฏตัวหลังหายนะครั้งสำคัญ

443
00:28:44,520 --> 00:28:46,680
‎เพื่อแบ่งปันพรแห่งความเจริญ

444
00:28:46,760 --> 00:28:49,840
‎ให้มนุษยชาติรู้วิธีสร้างผลงานชิ้นสำคัญจากหิน

445
00:28:50,640 --> 00:28:54,080
‎นำการเกษตรและความรู้ด้านดวงดาว
‎มาให้พวกเขา

446
00:28:56,040 --> 00:29:01,920
‎เป็นไปได้ไหมที่ตำนานเหล่านี้
‎ที่คล้ายกันมากในหลายวัฒนธรรม

447
00:29:02,000 --> 00:29:05,360
‎อาจสืบย้อนกลับไปถึงแหล่งที่มาเดียวกัน

448
00:29:07,320 --> 00:29:10,960
‎ถ้าคนมีหนวดเคราพันผ้าจากทางตะวันออกใกล้

449
00:29:11,040 --> 00:29:13,440
‎มายังอเมริกา มายังเมดิเตอร์เรเนียน

450
00:29:13,520 --> 00:29:15,760
‎มาจากวัฒนธรรมโบราณเดียวกัน

451
00:29:16,560 --> 00:29:19,640
‎มันหมายความว่าระหว่างที่
‎บรรพบุรุษเก็บของป่าล่าสัตว์ของเรา

452
00:29:19,720 --> 00:29:21,520
‎กำลังพยายามเอาตัวรอดในยุคน้ำแข็ง

453
00:29:22,240 --> 00:29:24,760
‎มีคนอื่นกำลังเดินทางไปรอบโลก

454
00:29:26,560 --> 00:29:29,240
‎แล้วเผยแพร่ความชำนาญทันสมัยให้ผู้อื่น

455
00:29:30,520 --> 00:29:33,680
‎และผมเชื่อว่ามีหลักฐานในเรื่องนั้น
‎บนเกาะอีกแห่ง

456
00:29:34,320 --> 00:29:38,640
‎ที่เกือบจมน้ำตอนสิ้นยุคน้ำแข็งสุดท้ายเหมือนมอลตา

457
00:29:39,480 --> 00:29:43,200
‎ที่อยู่ห่างออกไปค่อนโลก
‎ในน้ำทะเลสีครามของแคริบเบียน

458
00:29:45,960 --> 00:29:51,480
‎ถ้าความเจริญล้ำหน้าถูกทะเลกลืนกินไป
‎เมื่อ 11,600 ปีก่อน

459
00:29:51,560 --> 00:29:56,520
‎หลักฐานของมันน่าจะยังอยู่ใต้น้ำ

460
00:29:57,600 --> 00:29:59,680
‎มาคุยเรื่องแอตแลนติสกัน

461
00:30:26,640 --> 00:30:31,640
‎คำบรรยายโดย พรทินา ตั้งสัจจะวิฑูรย์