‎(ซีรีส์จาก NETFLIX)
‎เราเป็นเผ่าพันธุ์ที่ขี้ลืมหรือเปล่า
‎เราลืมช่วงที่สำคัญ ‎ในเรื่องราวของเราเองหรือเปล่า
‎ผมแกรห์ม แฮนค็อก
‎และนักโบราณคดีมากมาย ‎เกลียดผมที่พยายามหาคำตอบ
‎ความเชื่อเรื่องอารยธรรมล้ำหน้า ‎ที่หายไปในยุคน้ำแข็ง
‎เป็นภัยคุกคามต่อโบราณคดีทั่วไป
‎เพราะมันทำให้หลักการพวกนั้นอ่อนลง
‎มันลบล้างรากฐานทั้งหมด
‎ผมไม่สนเรื่องนั้นหรอก
‎มีคนที่เข้ามาเกี่ยว ‎และเพราะอิทธิพลของพวกเขา…
‎(โจ โรแกน ‎ผู้จัดทำพอดแคสต์)
‎มันเปลี่ยนวิธีที่คนมองสิ่งต่างๆ
‎แกรห์ม แฮนค็อกเป็นคนที่
‎แม้ว่าจะถูกต่อว่า…
‎(ทฤษฎีน่าขัน)
‎และทุกคนดูถูกงานของเขา…
‎(ขยะ)
‎เขาก็ยังทำต่อไปเรื่อยๆ
‎สิ่งที่ผมสนใจคือการเรียนรู้บทเรียนจากอดีต
‎เพื่อปัดเป่าความไม่ชัดเจน ‎ที่ปกคลุมยุคก่อนประวัติศาสตร์ออกไป
‎และมันไม่ชัดเจนเพราะไม่มีเอกสารยืนยัน
‎เราต้องสร้างภาพในอดีตจากหลักฐานทีละส่วน
‎เรื่องเล่าขาน ตำนาน นิทานปรัมปรา
‎สำหรับผม สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นหลักฐานสำคัญ
‎และหนึ่งในตำนานที่ลึกลับและไขปมได้ที่สุด ‎ในยุคก่อนประวัติศาสตร์
‎ตกถึงมือเราผ่านวัฒนธรรมโบราณของเม็กซิโก
‎(ผู้รอดชีวิตท่ามกลางภัยพิบัติ)
‎ในการค้นหาอารยธรรมที่หายไป
‎ผมได้มาที่ดินแดนแห่งหุบเขาอุดมสมบูรณ์ ‎และภูเขาไฟอันร้อนระอุ
‎(มหาสมุทรแปซิฟิก เม็กซิโก อ่าวเม็กซิโก)
‎นี่คือแคว้นปวยบลา ‎ทางตะวันออกของเม็กซิโกซิตี
‎(ปวยบลา)
‎(เม็กซิโกซิตี)
‎ที่ตั้งของโชลูลา เมืองเก่าแก่ที่สุดของประเทศ ‎และยังเป็นที่อยู่อาศัยอย่างต่อเนื่อง
‎(โชลูลา)
‎ปัจจุบันเมืองทันสมัยมีประชากรกว่าแสนคน
‎มันมีความลับโบราณอยู่ใจกลางเมือง
‎ประวัติศาสตร์ถูกเขียนโดยผู้ชนะ
‎มันเป็นเรื่องจริงโดยเฉพาะในเม็กซิโก
‎เมื่อเหล่านักสำรวจชาวสเปน ‎มาถึงโชลูลาในปี 1519
‎พวกเขาฆ่าคนพื้นถิ่นที่นี่
‎แล้วทำลายไม่เพียงวัฒนธรรมของพวกเขา
‎แต่ร่องรอยเกือบทั้งหมด
‎ของวัฒนธรรมโบราณกว่าที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้นด้วย
‎แต่ผู้บุกรุกไม่สามารถลบทุกอย่างไปได้
‎ตอนแรกเหล่านักสำรวจคิดว่า ‎เนินเขานี้เป็นแค่เนินเขาแห่งหนึ่ง
‎ก็เลยสร้างโบสถ์ไว้บนนั้น
‎แต่เนินเขาแห่งนี้ไม่ใช่สิ่งที่เกิดตามธรรมชาติ ‎อย่างที่มักเข้าใจผิดกัน
‎ที่จริงมันเป็นอนุสรณ์สถานที่ใหญ่ที่สุด ‎ที่เคยสร้างมาในโลก
‎แต่คุณคงไม่เคยได้ยินเรื่องมัน
‎ที่นี่คือมหาพีระมิดแห่งโชลูลา
‎(มหาพีระมิดแห่งโชลูลา)
‎หลังหลายศตวรรษที่ถูกละเลยและปล้นสะดม
‎เป็นไปไม่ได้ที่จะเข้าใจ
‎ความยิ่งใหญ่ของสิ่งที่มันเคยเป็น
‎แต่เราพอรู้ว่ามันน่าจะมีหน้าตายังไงตอนรุ่งเรือง
‎มีการประเมินว่ามหาพีระมิดแห่งโชลูลา
‎สูงอย่างน้อย 65 เมตร
‎หลักฐานบ่งชี้ว่ามันถูกสร้างขึ้น
‎เพื่อถวายแด่เทพเม็กซิโกโบราณแห่งฝนและน้ำท่วม
‎ผู้ซึ่งชาวแอซเท็กรู้จักกันในนามทลาล็อก
‎มันถูกสร้างขึ้นด้วยโคลนและก้อนอิฐดินดิบเป็นหลัก
‎มันไม่สูงเท่ามหาพีระมิดแห่งกีซาของอียิปต์
‎แต่มันกว้างกว่า ครอบคลุมพื้นที่เกือบสามเท่า
‎วัดที่ฐานได้ 400 คูณ 400 เมตร
‎เกือบเท่าสนามฟุตบอล 30 สนาม
‎ทำให้ที่นี่เป็นอนุสรณ์สถานที่ใหญ่ที่สุด
‎ที่เคยสร้างโดยแหล่งอารยธรรมใดๆ ก็ตาม
‎นักโบราณคดีตั้งสมมุติฐานทันทีว่า
‎การสร้างพีระมิดเสร็จสิ้น ‎ประมาณ 800 ปีก่อน
‎ค.ศ. 1200 หรือประมาณนั้น
‎แต่พอพวกเขาเริ่มเจาะอุโมงค์ ‎ผ่านกลางโครงสร้างนี้
‎พวกเขาตกใจกับสิ่งที่พบเจอข้างใน
‎มันเป็นความรู้สึกเหมือนฝัน
‎ที่ได้เดินลงไปในพีระมิดที่ใหญ่ที่สุดในโลก
‎ภายในมีภาพวาดสวยงาม
‎แสดงให้เห็นฉากและสัตว์ในนิทาน
‎และการก่อสร้างหลายชั้นที่น่าสนใจ
‎พวกมันเป็นเบาะแสของความลึกลับ ‎ของสถานที่นี้หรือเปล่า
‎มันจะเป็นส่วนหนึ่งของตำนานของโลก
‎ที่หลงเหลืออยู่จากอารยธรรมล้ำหน้าโบราณ ‎ของยุคก่อนประวัติศาสตร์หรือเปล่า
‎ผมได้พบกับหนึ่งในผู้เชี่ยวชาญชั้นนำของโลก ‎ในเรื่องมหาพีระมิดของโชลูลา
‎เจฟฟ์ แม็คคาฟเฟอร์ตี นักมานุษยวิทยา ‎และนักโบราณคดีแห่งมหาวิทยาลัยคาลการี
‎เราอยู่ในใจกลางอนุสรณ์สถานที่ใหญ่ที่สุด
‎ที่เคยสร้างมาในโลกโบราณ
‎(ดร.เจฟฟรีย์ แม็คคาฟเฟอร์ตี ‎มหาวิทยาลัยคาลการี)
‎เรารู้สึกเหมือนกับเวลาเราเข้าไปในโบสถ์
‎ความรู้สึกของรังสีจากพลังที่แทบจะสัมผัสได้
‎อุโมงค์เหล่านี้ถูกขุดโดยนักโบราณคดีชาวเม็กซิโก
‎มีอุโมงค์ยาวรวมแปดกิโลเมตร
‎- เหลือเชื่อเลย แปดกิโลเมตรเหรอ ‎- ใช่
‎ด้วยอุโมงค์เหล่านี้
‎นักโบราณคดีทำการค้นพบครั้งสำคัญ
‎พีระมิดแห่งโชชูลาสร้างขึ้นท้ายสุด
‎ในจำนวนพีระมิดโบราณทั้งหมดที่ซ่อนอยู่ใต้ดิน
‎ด้านในมีพีระมิดที่เก่าแก่ขึ้นไปอีก
‎ย้อนกลับไปถึงค.ศ. 800
‎และใต้นั้นก็มีอีกพีระมิด
‎ย้อนกลับไปอย่างน้อย 200 ถึง 500 ปีก่อนหน้า
‎เหมือนกับตุ๊กตาแม่ลูกดกของรัสเซีย
‎เราเข้าถึงสิ่งที่เชื่อว่า ‎เป็นพีระมิดแรกและเก่าแก่ที่สุดที่ถูกสร้างขึ้นที่นี่
‎มีขนาดน่าทึ่งที่ 120 ตารางเมตร ‎และสูง 17 เมตร
‎การก่อสร้างเริ่มต้นที่นี่ครั้งแรกเมื่อไหร่
‎หลักฐานของการก่อสร้างแรกในโซนพิธีการ
‎ย้อนกลับไปราวๆ 500 ปีก่อนคริสตกาล
‎มันเป็นพีระมิดขนาดพอเหมาะ
‎เมื่อเวลาผ่านไปก็ขยายใหญ่ขึ้น
‎เป็นโครงสร้างใหญ่กว่า ‎และครอบบนอีกพีระมิดหนึ่ง
‎ดังนั้นโครงการก่อสร้างพีระมิดนี้ ‎น่าจะใช้เวลาหลายชั่วอายุคน
‎กว่า 1,700 ปีหรือนานกว่านั้น
‎นี่เป็นความจริงที่นักโบราณคดียอมรับแล้ว
‎แต่นักวิชาการสมัยใหม่
‎แทบไม่รู้อะไรเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมต้นแบบ
‎หรือเหตุผลที่พวกเขาเลือกสร้างพีระมิดที่นี่
‎ความลี้ลับที่ผมสนใจที่สุดนั่นเอง
‎คุณรู้สึกว่ามีอะไรหายไป
‎จากประวัติศาสตร์ ‎และโบราณคดีของเม็กซิโกโบราณไหม
‎ไม่ได้อยากทำเป็นเรื่องใหญ่
‎แต่ผมคิดว่าการเข้าใจโชลูลาให้ดีขึ้น
‎จะเปลี่ยนความเข้าใจ ‎ในประวัติศาสตร์เมโสอเมริกา
‎มันเป็นช่วงที่ขาดข้อมูล
‎มันเป็นช่วงที่ขาดข้อมูลในประวัติศาสตร์เม็กซิโก
‎คุณคิดว่ามีบางอย่างที่นี่ ‎ก่อนพีระมิดแรกนั่นถูกสร้างขึ้นเหรอ
‎พีระมิดถูกสร้างครอบน้ำพุสำคัญ
‎ครับ
‎น้ำพุนั้นเป็นตัวแทนทางผ่านไปยังอีกโลกนึง
‎ชัดเจนว่ามันเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สำคัญ
‎รวมทั้งเพื่อพิธีกรรมด้วย
‎ความจริงที่ว่าพีระมิดเป็นโครงสร้าง
‎ที่ถูกเลือกสร้างบนพื้นที่นั้นไม่ใช่เหตุบังเอิญ
‎ในทางกลับกัน ผมเชื่อว่ามันเป็นเบาะแสสำคัญ
‎ในการเข้าใจเหตุผลของผู้สร้างดั้งเดิม
‎เพราะนั่นจะตอกย้ำสิ่งที่เราพบทั่วโลก
‎(กูนุงปาดัง อินโดนีเซีย)
‎เราได้ค้นพบหลักฐาน
‎ของพีระมิดเป็นชั้นคล้ายกัน ‎ในอินโดนีเซียที่กูนุงปาดัง
‎ที่มีน้ำพุศักดิ์สิทธิ์อยู่ตรงกลางเช่นกัน
‎มันเป็นรูปแบบที่พบได้ ‎ไม่เพียงในเม็กซิโกหรืออินโดนีเซีย
‎นั่นเป็นกรณีเดียวกันกับห้องใต้ดิน
‎ใต้มหาพีระมิดแห่งกีซา
‎(มหาพีระมิดแห่งกีซา ‎อียิปต์)
‎ในความเห็นของผม ที่นั่นเป็น ‎สถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งแรกในที่ราบสูงกีซา
‎และจากนั้นพีระมิดก็ถูกสร้างครอบมัน ‎เพื่อเป็นการให้เกียรติ
‎พีระมิดแห่งดวงอาทิตย์ในเตโอติฮัวกัน ‎ตั้งอยู่บนถ้ำธรรมชาติ
‎(เตโอติฮัวกัน เม็กซิโก)
‎พวกเขาปรับมันนิดหน่อย
‎แล้วก็สร้างพีระมิดครอบมันไว้
‎แต่สิ่งแรกคือสถานที่นั่นเอง
‎สถานที่ศักดิ์สิทธิ์แล้วมีพีระมิดเป็นสัญลักษณ์
‎เราเริ่มด้วยสถานที่หนึ่ง
‎ซึ่งด้วยเหตุผลอย่างใดอย่างหนึ่ง ‎ถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์
‎ซึ่งมีพลังดึงดูดพิเศษซึ่งผู้คนรู้สึกได้
‎ทำให้ที่นี่สำคัญและมีความหมาย
‎มหาพีระมิดแห่งโชลูลา ‎มีลักษณะสำคัญที่คล้ายกันอีกอย่าง
‎กับพีระมิดโบราณทั่วโลก
‎เบาะแสของห้องลับ
‎ไม่นานหลังสเปนยึดครองเม็กซิโก
‎ผู้เห็นเหตุการณ์ที่เชื่อถือได้ ‎บาทหลวงเบอร์นาร์ดิโน เดอ ซาฮากุน
‎รายงานว่าด้านในมหาพีระมิดแห่งโชลูลา ‎เต็มไปด้วยเหมืองและถ้ำ
‎ปัจจุบันนักสำรวจสมัยใหม่ยืนยันเรื่องนั้นแล้ว
‎หนึ่งในอดีตนักโบราณคดีพบห้องเปิดโล่ง
‎ที่ไหนสักแห่งในพีระมิด
‎และมีอุโมงค์นำทางเข้าไป
‎มันไม่เคยถูกเผยแพร่มาก่อน
‎ผมไม่รู้ว่าสถานการณ์ปัจจุบันเป็นยังไง
‎- นั่นเป็นเบาะแสที่น่าสนใจมาก ‎- คุณคิดอย่างนั้นเหรอ
‎ห้องนั้นเคยถูกขุดหรือยัง ‎เคยมีใครเข้าไปอีกไหม
‎เท่าที่รู้ ยัง
‎ทำไมห้องด้านในนี้ยังไม่มีใครเคยเข้าไปอีก
‎มีความลับอะไรเกี่ยวกับ
‎ความตั้งใจของคนสร้างดั้งเดิม ‎ซ่อนอยู่หรือเปล่า
‎ยังไงก็ตาม ความจริงที่ว่ามหาพีระมิดแห่งโชลูลา
‎มีห้องด้านในซ่อนอยู่
‎เหมือนญาติของมันในกูนุงปาดังและกีซา…
‎(กูนุงปาดัง อินโดนีเซีย)
‎(มหาพีระมิดแห่งกีซา ‎อียิปต์)
‎เป็นลักษณะเด่นอีกอย่าง ‎ที่โครงสร้างเหล่านี้มีเหมือนกัน
‎ยังมีอีก
‎มันค่อนข้างชัดเจนว่าโครงสร้างนี้
‎จงใจหันเข้าหาพระอาทิตย์
‎- ในจุดสูงสุดของฤดูร้อน ‎- ถูกต้อง
‎พระอาทิตย์จะตั้งอยู่ ‎ระหว่างภูเขาไฟสองลูกทางตะวันตก
‎มันมีแนวโน้มที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้น
‎เรารู้ว่าชาวเมโสอเมริกาพื้นเมือง ‎เชื่อในการเคลื่อนที่ของดวงดาวมาก
‎เช่นเดียวกับชาวอียิปต์โบราณ ‎ผู้สร้างมหาพีระมิดแห่งกีซา
‎ให้ตรงกับทิศเหนือทางดาราศาสตร์
‎ความจริงที่ว่าพีระมิดโบราณเหล่านี้
‎ผู้สร้างของมันไม่มีการติดต่อกัน
‎แต่มีความคล้ายคลึงกันมากยังเป็นเรื่องลึกลับอยู่
‎มันเป็นเหตุบังเอิญเหรอ
‎ผมว่าไม่ใช่
‎ความเห็นทั่วไปที่โบราณคดีนำเสนอ…
‎(คาฮัวชิ เปรู)
‎คือพีระมิดถูกสร้างขึ้นในรูปแบบที่เป็น
‎เพราะมันเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดที่จะสร้างตึกสูง
‎(ซิกกุรัตแห่งเมืองอูร์ อิรัก)
‎(เอลทาจิน เม็กซิโก)
‎ปัญหาคือโครงสร้างเหล่านี้โดยทั่วไปเกี่ยวข้องกับ
‎ความเชื่อทางจิตวิญญาณที่เฉพาะเจาะจงมาก
‎เกิดอะไรขึ้นกับเราหลังความตาย
‎เรื่องนี้มักเกี่ยวข้องกับโครงสร้างพีระมิด
‎และมันเป็นเช่นนั้นไม่ว่าจะเจอมันในเม็กซิโก
‎หรือเจอมันในอียิปต์โบราณ
‎หรือเจอมันในกัมพูชา หรือเจอมันในอินเดีย
‎มันคือรายละเอียดที่แย้งกับ ‎ความเห็นทั่วไปที่ยอมรับได้
‎ว่าอารยธรรมของมนุษย์หลายแห่งทั่วโลก…
‎(พีระมิดแห่งมีโร ซูดาน)
‎ต่างคนต่างสร้างพีระมิดกันเอง
‎(ชิเชน อิตซา เม็กซิโก)
‎(เอลทาจิน เม็กซิโก)
‎สำหรับผม สิ่งที่มันบ่งชี้คือ
‎มีอย่างอื่นเกิดขึ้นอย่างลับๆ
‎เราอาจจะได้เห็นการเปิดเผย ‎แผนการใหญ่บางอย่างใช่ไหม
‎ตำนานที่เหมือนกันจากอารยธรรมของโลกที่หายไป
‎ซึ่งเป็นรากเหง้าและจุดประกายแรงบันดาลใจ
‎ที่สร้างอารยธรรมมากมายในภายหลัง
‎มันคือความเป็นไปได้ที่ทำให้ผมตั้งคำถามว่า
‎โครงการสร้างพีระมิดในโชลูลา
‎อาจมีต้นกำเนิดที่เก่าแก่กว่า ‎ที่นักโบราณคดีส่วนใหญ่อยากเชื่อไหม
‎แล้วอายุของโครงสร้างล่ะ
‎มีการคำนวณจากคาร์บอน ‎จากช่วงที่สร้างแรกสุดไหม
‎ไม่มี เรามีเซรามิก ‎ที่คล้ายกับเซรามิกจากอ่าวเม็กซิโก
‎ย้อนกลับไปช่วง 1,000 ปีก่อนคริสตกาล
‎มันเพียงพอจะทำให้เรามั่นใจกับเรื่องทั้งหมดไหม
‎ไม่ ผมว่าไม่เลย
‎ยังมีงานอีกมากที่ต้องทำ
‎- ตลอดยุคก่อนประวัติศาสตร์ของเม็กซิโก ‎- ใช่
‎ผมไม่โต้แย้งกับหลักฐานทางโบราณคดี
‎ที่ย้อนกลับไปยังการก่อสร้างอนุสรณ์สถานแรก
‎บนที่ตั้งของมหาพีระมิดแห่งโชลูลา
‎ประมาณ 2,300 ปีก่อน ‎แต่มีพีระมิดที่เก่าแก่กว่าในเม็กซิโก
‎(พีระมิดแห่งลาเวนตา)
‎(พีระมิดแห่งคุยคุลโค)
‎สิ่งที่ผมสนใจจริงๆ คือแนวคิดที่สนับสนุนมันทั้งหมด
‎ในปี 1519 เมื่อเหล่านักสำรวจชาวสเปนมาถึง
‎มหาพีระมิดของโชลูลาชำรุดทรุดโทรมอย่างมาก
‎แต่พอพวกเขารู้ว่ามันเป็นมากกว่าแค่เนินเขา
‎แล้วถามว่าใครเป็นคนสร้างมัน
‎คนท้องถิ่นเล่าตำนานน่าสนใจให้พวกเขาฟัง
‎ตามเรื่องเล่า
‎มหาพีระมิดแห่งโชลูลา ‎เป็นผลงานของยักษ์ประเภทหนึ่ง
‎นานมาแล้ว มียักษ์ในเม็กซิโกโบราณ
‎จนกระทั่งทลาล็อก เทพแห่งฝนโกรธ ‎และส่งน้ำท่วมใหญ่มาทำลายพวกมัน
‎มีเพียงเจ็ดตนที่รอดจากหายนะนั้น
‎ด้วยเกรงว่าจะเกิดเหตุครั้งที่สอง ‎ยักษ์เชลฮัว รู้จักกันในฐานะสถาปนิก
‎เดินทางไปโชลูลา
‎และด้วยความช่วยเหลือจากยักษ์ตนอื่น
‎พวกเขาสร้างภูเขาปลอมขนาดใหญ่ด้วยก้อนอิฐ
‎พีระมิดนั่นเอง
‎แล้วอุทิศมันให้แก่ทลาล็อก เทพแห่งฝน
‎นักโบราณคดีอ้างถึงเรื่องนี้ว่า ‎เป็นแค่นิทานปรัมปรา
‎แต่ผมคิดว่าการเพิกเฉยกับมันโดยสิ้นเชิง
‎ทำให้เราอาจพลาดเบาะแสสำคัญ
‎สู่ต้นกำเนิดของสถานที่อันน่าทึ่งนี้ได้
‎บางทีสถาปนิกคนนั้น
‎ที่ปรากฏตัวในโชลูลาหลังน้ำท่วมครั้งใหญ่
‎ไม่ใช่ยักษ์ตัวเป็นๆ
‎แต่เป็นหนึ่งในยักษ์ผู้รอบรู้
‎ของอารยธรรมล้ำหน้าที่หายไปในประวัติศาสตร์
‎เราไม่ควรคาดหวังว่าจะหาหลักฐานเจอได้ง่ายๆ
‎เพราะเช่นเดียวกับที่โชลูลา ‎อนุสรณ์สถานโบราณมักตั้งอยู่
‎บนโครงสร้างที่เก่าแก่กว่า
‎แล้วบดบังต้นกำเนิดมันไว้
‎ขับรถไปสองชั่วโมง ‎ทางตะวันตกเฉียงเหนือ
‎สถานที่ตระการตาอีกแห่งทำให้ผมได้เบาะแสต่อไป
‎บนยอดเขารูปร่างแปลกนี้คือ
‎พื้นที่แอซเท็กโบราณ ‎ที่รู้จักกันในนามเท็กซ์คอตซิงโก
‎(เท็กซ์คอตซิงโก)
‎ที่เท็กซ์คอตซิงโกนี้ เราพบกับพีระมิดอีกแล้ว
‎คราวนี้เป็นผลงานของโลกเอง
‎มันเข้าใจได้ง่ายว่าทำไมสถานที่นี้
‎ถึงน่าดึงดูดสำหรับคนในสมัยโบราณ
‎ชัดเจนว่าพีระมิดเป็นสิ่งสำคัญในเม็กซิโกโบราณ
‎ที่นี่ในศตวรรษที่ 15
‎ชาวแอซเท็กสร้าง ‎ระเบียงสวนและสระน้ำอันน่าทึ่ง
‎หล่อเลี้ยงด้วยทางน้ำที่สร้างขึ้นอย่างชาญฉลาด
‎ที่ส่งน้ำลงไปจากอ่างเก็บบนยอดภูเขา
‎เหมือนสวนลอยในบาบิโลนในสไตล์เมโสอเมริกา
‎แต่ที่น่าสนใจจากการค้นคว้าของผม
‎ทั้งหมดถูกอุทิศให้เทพโบราณองค์เดียวกัน
‎ที่เกี่ยวข้องกับพีระมิดแรกสุดในโชลูลา…
‎ทลาล็อก เทพแห่งฝนและน้ำท่วม ‎ลัทธิของท่านเกิดขึ้นก่อนพวกแอซเท็กนานมาก
‎นักโบราณคดีเชื่อว่าพวกแอซเท็ก
‎เป็นพวกแรกที่สนใจเท็กซ์คอตซิงโก
‎แต่สถานที่น่าทึ่งนี้อาจเก่าแก่กว่านั้นหรือไม่
‎เหล่านักสำรวจชาวสเปนละเลยสิ่งที่ว่า
‎เท็กซ์คอตซิงโกเป็นผลงานของพวกแอซเท็ก
‎และนั่นคือสิ่งที่นักโบราณคดีส่วนใหญ่ ‎จะบอกคุณเช่นกัน
‎แต่ถ้าพวกแอซเท็กแค่ซ่อมแซมและขยายพื้นที่
‎ที่ถูกสร้างไว้แต่เดิม ‎โดยอารยธรรมที่เก่าแก่กว่ามากล่ะ
‎นักเขียนมาร์โก วิกาโตเชื่อว่า ‎หลักฐานบ่งชี้ว่านั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้น
‎(มาร์โก วิกาโต ‎นักเขียน "เดอะ เอ็มไพร์ส ออฟ แอตแลนทิส")
‎สถานที่นี้ถูกสร้างขึ้นใหม่ ‎โดยใช้เวลายาวนานมาก
‎หินนี่เป็นหินอัคนีชนิดที่แข็งมาก
‎ถ้าคุณมองไปรอบๆ สถานที่นี้
‎คุณจะเห็นว่า ‎พื้นผิวหินกร่อนจากสภาพอากาศไปมาก
‎บางส่วนของสถานที่นี้ถูกกัดเซาะอย่างชัดเจน
‎น่าจะเกิดขึ้นต่อเนื่องมาหลายพันปี
‎เมื่อคิดว่านี่คือหินชนิดที่แข็งสุดๆ
‎ใช่ งั้นในความคิดคุณ พวกแอซเท็ก ‎เรารู้ว่าพวกเขามาทีหลัง
‎แต่พวกเขาเจอสถานที่นี้ ‎ตอนที่ถูกสร้างไปส่วนนึงแล้ว
‎ก็เลยเข้าครอบครอง
‎- แล้วพัฒนามันต่อไปอีก ‎- ใช่
‎มันเป็นความคิดสุดโต่ง
‎วัฒนธรรมที่เก่าแก่มากสามารถตัด
‎ลักษณะเฉพาะบางอย่างด้านข้าง ‎ของเนินเขาออกได้เหรอ
‎อย่างกองหินขนาดใหญ่ ‎ที่กระจัดกระจายบนพื้นดินเหล่านี้
‎และห้องนี้ที่ถูกตัดเข้าไปในหิน
‎นี่เป็นจุดที่เกิดก่อนแอซเท็กเกือบแน่นอน
‎มันถูกเข้าครอบครองและใช้ต่อ
‎มันเป็นข้อสรุปที่นักโบราณคดีจะต้องแย้ง
‎แต่ยังมีหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้พิจารณา
‎ไม่ไกลจากที่นั่นในร่องน้ำที่แห้งเหือด ‎ที่ตีนภูเขาแห่งหนึ่ง
‎รูปปั้นขนาดใหญ่ของทลาล็อก เทพแห่งฝนถูกค้นพบ
‎หินก้อนเดี่ยวขนาดใหญ่ที่สุดในอเมริกาทั้งหมด
‎นักโบราณคดีระบุว่ามันถูกสร้างขึ้น ‎ประมาณปีค.ศ. 700
‎นานก่อนพวกแอซเท็ก ‎จะเข้ามาครอบครองพื้นที่เหล่านี้
‎มันเป็นหลักฐานว่าทลาล็อก เทพแห่งฝน
‎ได้รับการบูชาในบริเวณนี้ ‎โดยวัฒนธรรมก่อนหน้ามาแล้ว
‎อาจใช้ชื่อต่างกันไปหลายชื่อ
‎เป็นเวลาเกือบพันปีหรืออาจนานกว่านั้น
‎ที่จริงทลาล็อกที่เป็นตัวละครในเรื่องเล่า
‎ย้อนกลับไปไกล
‎ถึงวัฒนธรรมเก่าแก่ที่สุดที่รู้จักกัน ‎ในยุคก่อนประวัติศาสตร์เม็กซิโก
‎และไม่ใช่เพียงทลาล็อก
‎(ข้าจะหาหนทางหรือสร้างขึ้นเอง)
‎น้ำท่วมโลกที่เทพแห่งฝนส่งมาเป็นจุดเริ่มต้น
‎สำหรับการปรากฏตัวของตัวละครที่น่าสนใจที่สุด ‎ในเรื่องเล่าของเม็กซิโก…
‎เควตซาลโคลาเทิล
‎หลังน้ำท่วมครั้งใหญ่
‎คนแปลกหน้าจากตะวันออก ‎ขึ้นท่าที่ชายฝั่งของเม็กซิโก
‎นั่งเรือมาโดยไม่มีไม้พาย ‎ว่ากันว่ามีงูลากมา
‎ท่านมีชื่อว่าเควตซาลโคลาเทิล
‎หมายความว่า "งูขนนก"
‎เขาและผู้ติดตามสอนคนท้องถิ่น ‎ให้ปลูกพืชผลและเลี้ยงสัตว์
‎เขาออกกฎหมายให้พวกเขา
‎และสอนพวกเขาเรื่องสถาปัตยกรรม ‎ดาราศาสตร์และศิลปะ
‎คนท้องถิ่นบูชาเขาดั่งเทพเจ้า
‎แต่หลังจากถูกขับไล่ ‎โดยผู้นับถือเทพเม็กซิโกแห่งสงคราม
‎เควตซาลโคลาเทิลล่องเรือจากไปทางตะวันออก ‎สัญญาว่าวันหนึ่งจะกลับมา
‎ตำนานของเควตซาลโคลาเทิล ‎ถูกส่งต่อรุ่นต่อรุ่น จนถึงปัจจุบัน
‎เขาถูกบรรยายไว้ว่าเป็นคนที่หนวดครึ้มคนหนึ่ง
‎ฟังดูเหมือนเป็นชาวต่างชาติ ‎จากอีกฝั่งของมหาสมุทร
‎และเขานำของขวัญแห่งอารยธรรมมาด้วย
‎สิ่งที่ผมพบว่าน่าแปลกใจมากคือ ‎เราได้ยินเรื่องแบบนี้บ่อยขนาดไหน
‎จากวัฒนธรรมที่ไม่น่าจะมีความเชื่อมโยง ‎กับเม็กซิโกโบราณ
‎เนื้อเรื่องมักคล้ายกัน ต้องมีหายนะครั้งใหญ่
‎โลกตกอยู่ในความมืด น้ำท่วม วุ่นวายทุกหนแห่ง
‎สังคมล่มสลาย
‎แต่แล้วในความมืดนั้น ‎ก็ปรากฏคนผู้หนึ่งที่มีความรู้
‎ว่าอะไรจำเป็นในการสร้างอารยธรรม
‎และคนผู้นั้นสอนผู้รอดชีวิตจากหายนะ
‎ให้สร้างอารยธรรมขึ้นอีกครั้ง
‎ในตำนานกรีกโบราณ ‎เขาคือไททันโพรมีธีอุส
‎ผู้ซึ่งหลังน้ำท่วมใหญ่ ‎สอนมนุษย์เรื่องความลับของไฟ
‎บนเทือกเขาแอนดีสในอเมริกาใต้
‎อารยธรรมก่อนพวกอินคา ‎บรรยายคนที่มีหนวดห่มผ้านามว่าวิราโคชา
‎ผู้ซึ่งปรากฏตัวขึ้นมาจากทะเลสาบอันยิ่งใหญ่…
‎(ซัคเซย์ฮัวมัว เปรู)
‎แล้วสอนคนท้องถิ่นว่า ‎จะสร้างสิ่งก่อสร้างน่าอัศจรรย์ได้ยังไง
‎ซึ่งยังอยู่จนถึงปัจจุบัน
‎แม้แต่ในแปซิฟิก ตำนานโพลีนีเซียพูดถึงเมาอิ
‎ผู้สร้างเกาะของพวกเขา ‎โดยการดึงมันขึ้นมาจากพื้นมหาสมุทร
‎แล้วสอนชาวเกาะให้ใช้เครื่องมือหิน
‎และทำอาหาร
‎นักโบราณคดีพูดว่าวีรบุรุษผู้เจริญเหล่านี้
‎เป็นเพียงเรื่องเล่าโบราณที่ถูกสร้างขึ้น
‎แต่ผมมองว่าไม่ควรมองข้ามความคล้ายคลึงกัน
‎แล้วถ้าเรื่องเหล่านี้พูดถึง ‎ผู้รอดชีวิตของอารยธรรมล้ำหน้า
‎ที่หายไปในหายนะน้ำท่วมและไฟไหม้ครั้งใหญ่
‎ที่เรารู้ว่าเกิดขึ้นใกล้หมดยุคน้ำแข็งสุดท้ายล่ะ
‎ตำนานของเม็กซิโก
‎และโดยเฉพาะเรื่องเล่าของเควตซาลโคลาเทิล
‎เกี่ยวข้องกับช่วงวันสิ้นโลก
‎และมาร์โกเชื่อว่าต้องมีบันทึกของมัน
‎ห่างออกไปทางใต้ของเม็กซิโกซิตี ‎ไม่กี่ชั่วโมงด้วยรถยนต์
‎ท่ามกลางวิหารโบราณแห่งโซชีกัลโก
‎(โซชีกัลโก)
‎เช่นเดียวกับโชลูลา ‎เมืองนี้ถูกสร้างขึ้นโดยวัฒนธรรมพื้นเมือง
‎ที่เราแทบไม่รู้จักในศตวรรษที่เจ็ด
‎ที่นี่เราจะพบร่องรอง ‎ของพีระมิดขนาดใหญ่สองแห่ง
‎แห่งหนึ่งเพื่ออุทิศให้เทพแห่งฝน
‎และอีกแห่งอุทิศให้เควตซาลโคลาเทิล ‎วีรบุรุษแห่งอารยธรรมของเม็กซิโก
‎ผมได้มาที่นี่เพื่อเรียนรู้ ‎เรื่องตัวละครในตำนานที่ว่านี้
‎สำหรับนักโบราณคดี ‎ตำนานเป็นเรื่องเพ้อฝันและไม่ครบถ้วน
‎พวกเขาเพิกเฉย ‎ไม่พยายามปะติดปะต่อภาพในอดีต
‎แต่ที่โซชีกัลโกนี่ ‎นักวิจัยบางคนเห็นความพยายาม
‎ในการสร้างบันทึกถาวรบทหนึ่ง
‎ของหนึ่งในตำนานที่สำคัญที่สุดในเม็กซิโกโบราณ
‎บันทึกที่พวกเขาเชื่อว่า ‎มันเก็บรักษาช่วงก่อนยุคประวัติศาสตร์ที่ถูกลืมไว้
‎สิ่งที่ล้อมทั้งสี่ด้านของวัดเควตซาลโคลาเทิลไว้
‎คือภาพแกะสลักของเทพองค์นี้
‎ในรูปแบบของงูขนนก
‎ชัดเจนว่าท่านเป็นคนสำคัญย้อนไปในค.ศ. 700
‎แต่มาร์โกเชื่อว่ารูปหินแกะสลักเหล่านี้
‎อาจมีรายละเอียดที่หายไป ‎ของเรื่องราวดั้งเดิมของท่านก็ได้
‎วิหารนี้พิเศษยังไง
‎สิ่งที่อยู่ที่ชั้นล่างสุดของพีระมิดคือ
‎ภาพแสดงถึงการปรากฏตัว ‎ของเควตซาลโคลาเทิล
‎ที่มีทั้งสามด้าน…
‎- ใช่ ‎- ของพีระมิด
‎จนกระทั่งถึงตรงนี้ที่เป็นภาพแกะสลักสำคัญภาพแรก
‎และสิ่งที่เราเห็นตรงนั้นคือวิหารที่ไฟลุก
‎เราจะเห็นม้วนควันและไฟพวกนี้
‎- ราวกับว่ามันไฟไหม้อยู่ ‎- ใช่เลย
‎แล้วงูที่ขดอยู่รอบมันล่ะ
‎คุณตีความมันว่ายังไง
‎ตรงนี้คือหางของงู
‎- ใช่ ‎- มันล้อมวิหารที่ไฟไหม้นี้ไว้
‎มันเหมือนคลื่นที่ตีเข้ามา…
‎- โอเค ‎- ตรงด้านข้างวิหาร
‎เราอาจมองว่าเป็นภาพของเกาะก็ได้
‎เรามีวิหารซึ่งไฟไหม้
‎และคลื่นที่ซัดเข้าหามัน ‎ในการตีความของคุณใช่ไหม
‎- ใช่เลย ‎- ใช่
‎ตีความภาพนี้ให้หน่อย มาร์โก
‎เราเห็นคนทรงพลังที่นั่งอยู่อย่างชัดเจน
‎บนสิ่งที่ดูเหมือนแพงู
‎เหมือนกำลังมุ่งหน้าออกจากวิหารไฟไหม้นี้
‎สิ่งที่เราเห็นตรงนี้คือภาพของหายนะ
‎ซึ่งเกิดขึ้น ณ ที่หนึ่ง ‎ซึ่งเควตซาลโคลาเทิลเป็นผู้รอดชีวิตในตอนนั้น
‎มีแนวคิดเรื่องเทพ ‎ที่มาจากดินแดนที่ถูกทำลาย
‎และสิ่งที่เราเห็นคือการปรากฏตัว ‎ของเทพเควตซาลโคลาเทิลในเม็กซิโก
‎ในฐานะผู้สร้างอารยธรรมในเมโสอเมริกา
‎มันเป็นการบันทึกเหตุการณ์ ‎ที่ย้อนกลับไปไกลมากในอดีต
‎มาร์โกตีความภาพแกะสลักที่วิหาร ‎ว่าเป็นภาพของวันสิ้นโลกโบราณ
‎ซึ่งขัดแย้งกับความเห็นทางโบราณคดีทั้งหมด
‎แต่ไม่ได้หมายความว่าเขาคิดผิด
‎วิหารงูขนนกมีอายุราวๆ 1,300 ปี
‎และนักโบราณคดีคิดถูกที่บอกว่า
‎ไม่มีหายนะระดับโลกในช่วงเวลานั้น
‎ซึ่งอาจทำให้เกิดตำนานเควตซาลโคลาเทิล
‎มันผิดประเด็น
‎ประเพณีเก่าแก่กว่าวิหารมาก
‎เก่าแก่กว่ามากแค่ไหน ไม่มีใครรู้
‎แต่มีช่วงหนึ่งในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ‎ที่ตรงกับเรื่องนี้เป๊ะ
‎นักธรณีวิทยายืนยันแล้วว่า ‎มีวันสิ้นโลกโบราณบางอย่าง
‎ช่วงเวลาแห่งหายนะและน้ำท่วมครั้งใหญ่
‎ที่มีผลกระทบใหญ่หลวงที่นี่ ‎เช่นเดียวกับเกือบทุกที่ในโลก…
‎ในช่วงสิ้นสุดยุคน้ำแข็งสุดท้าย ‎ราวๆ 12,800 ปีก่อน
‎เรื่องราวการปรากฏตัวของเควตซาลโคลาเทิล ‎อาจย้อนกลับไปไกลขนาดนั้นได้ไหม
‎ผมไม่สงสัยในความเก่าแก่ของโครงสร้างเอง
‎ที่จริงสิ่งที่เราเห็นที่นี่คือ ‎การเล่าเรื่องราวที่เก่าแก่กว่ามากๆ
‎น่าเสียดายที่สิ่งที่ขาดไปในโบราณคดี
‎คือแนวคิดทางโบราณคดี
‎พวกเขาอาจมุ่งมั่น ‎กับการบอกอายุของสิ่งปลูกสร้างมากเกินไป
‎แล้วไม่สนใจสิ่งที่มันพยายามบอก
‎ใช่
‎ถ้าเรายินดีมองย้อนกลับไป
‎ไกลกว่าขอบเขตที่โบราณคดีตั้งไว้
‎ตำนานจะเริ่มสมเหตุสมผลทันที
‎ไม่ใช่เรื่องเพ้อฝันของเหตุการณ์ที่จินตนาการขึ้น
‎แต่เป็นบันทึกที่แท้จริงของอดีตที่หายไปและถูกลืม
‎นักโบราณคดีปฏิเสธการนำเสนอแบบนั้น
‎แต่ผมมองว่ามันละเลยไม่ได้ว่า
‎เรื่องเล่าของวีรบุรุษที่สร้างอารยธรรมเหล่านี้ ‎แพร่หลายขนาดไหน
‎บางครั้งพูดถึงเทพ บางครั้งมนุษย์
‎ผู้ซึ่งปรากฏตัวในยามคับขัน ‎หลังหายนะครั้งใหญ่
‎มาสอนความรู้ทางการเกษตร
‎สถาปัตยกรรม วิศวกรรม ‎และดาราศาสตร์ให้ผู้รอดชีวิต
‎ในประเพณีเหล่านี้
‎ผมเชื่อว่าเป็นการค้นพบร่องรอย ‎ของอารยธรรมที่หายไป
‎แล้วอารยธรรมที่หายไปนี้อยู่ที่ไหน ‎ก่อนหายนะมาทำลายมัน
‎มีความเป็นไปได้มากมาย ‎ที่ไม่เคยถูกพิจารณาอย่างละเอียด
‎เพราะอย่างที่เราเห็น ‎ในช่วงรุ่งเรืองของยุคน้ำแข็งสุดท้าย…
‎(เกาะชวา)
‎โลกต่างออกไปมาก
‎(ซุนดาแลนด์ อ่าวเบงกอล มหาสมุทรอินเดีย)
‎เบาะแสต่อไปรอเราอยู่ห่างออกไปครึ่งโลก
‎ที่นั่น เช่นเดียวกับในโชลูลา
‎วิหารหลายสิบแห่งที่เชื่อว่าถูกสร้างขึ้น
‎โดยยักษ์โบราณ
‎บนเกาะที่ครั้งหนึ่งไม่ใช่เกาะ ‎กลางทะเลเมดิเตอเรเนียน
‎และการเดินทางจะพาผมไปที่นั่นเป็นที่ต่อไป
‎สู่ปริศนาชิ้นมหึมาในก้อนหิน
‎กองหินลึกลับแห่งมอลตา
‎คำบรรยายโดย พรทินา ตั้งสัจจะวิฑูรย์