EEN NETFLIX-SERIE
Zijn we een diersoort met geheugenverlies?
Zijn we een belangrijk deel van onze geschiedenis vergeten?
Ik ben Graham Hancock…
…en veel archeologen haten me om mijn poging dat uit te zoeken.
Het idee van een verloren geavanceerde beschaving in de IJstijd…
…is een grote bedreiging voor de algemene archeologie…
…omdat het alle zekerheden weghaalt van die hele tak.
Het haalt de fundering weg.
Daar geef ik niets om.
Soms komen er mensen en door hun impact…
…veranderen ze onze kijk op dingen.
Graham Hancock is een man die…
…ondanks alle beledigingen…
ABSURDE THEORIEËN
…en kritiek op zijn werk…
ROTZOOI
…toch is blijven doorgaan.
Mijn doel is de lessen van het verleden te leren…
…en die mist rond de prehistorie weghalen.
Mist, omdat er geen documenten zijn.
We moeten ons beeld van het verleden uit vele bewijzen opbouwen.
Volksverhalen, legendes, mythes.
Die vormen voor mij belangrijk bewijs.
En een van de meest mysterieuze en onthullende, oude mythologieën…
…bereiken ons via de antieke culturen van Mexico.
Zoekend naar een verloren beschaving…
…ben ik terechtgekomen in een land van vruchtbare valleien en levende vulkanen.
Puebla, ten oosten van Mexico-Stad.
De locatie van de oudste, altijd bewoonde stad van het land: Cholula.
Nu een moderne stad met meer dan 100.000 inwoners…
…maar met een oud geheim in haar hart.
De winnaars schrijven de geschiedenis.
Dat is vooral waar in Mexico.
Toen de Spaanse conquistadores in 1519 in Cholula aankwamen…
…vermoordden ze haar inwoners…
…en roeiden niet alleen hun cultuur uit…
…maar ook bijna alle sporen…
…van de oudere culturen die hen vooraf waren gegaan.
Maar ze konden niet alles wissen.
De conquistadores namen eerst aan dat dit gewoon een heuvel was…
…en ze bouwden er een kerk op.
Maar deze heuvel is niet natuurlijk, zoals men vaak denkt.
Het is het grootste monument ooit waar dan ook ter wereld gebouwd.
Toch heb je er vast nooit van gehoord.
Dit is de Grote Piramide van Cholula.
Na eeuwen van verwaarlozing en plunderingen…
…is het onmogelijk de omvang…
…te bevatten van wat hier eens stond.
Maar we hebben wel een idee van hoe hij er vroeger uitzag.
Men schat dat de Grote Piramide van Cholula…
…zeker 65 meter hoog was.
Bewijs suggereert dat hij gewijd was…
…aan de antieke, Mexicaanse god van regen en overstromingen…
…die de Azteken kenden onder de naam Tlaloc.
Voornamelijk gebouwd met gedroogde modder en stro…
…was hij niet zo groot als die van Gizeh in Egypte…
…maar de basis was bijna drie keer zo groot…
…namelijk 400 bij 400 meter…
…grofweg 30 voetbalvelden…
…waardoor dit het grootste monument is…
…dat ooit gebouwd is, door welke beschaving dan ook.
Archeologen stelden al gauw vast…
…dat het werk aan de piramide zo'n acht eeuwen geleden voltooid werd…
…rond 1200 na Chr.
Maar toen ze tunnels begonnen te graven binnen in het bouwwerk…
…stonden ze versteld van wat ze erbinnen ontdekten.
Het voelt surrealistisch…
…om in de grootste piramide ooit af te dalen.
Binnen zijn prachtige muurschilderingen…
…van mythologische scènes en wezens…
…en aanlokkelijke glimpen van vele bouwlagen.
Zullen die aanwijzingen geven van het grootste mysterie hier?
Kan het een deel zijn van iets groots…
…achtergelaten door een antieke, geavanceerde, prehistorische beschaving?
Nu komt een van de grootste experts over de Grote Piramide van Cholula…
…de antropoloog en archeoloog uit Calgary, Geoff McCafferty.
We staan in het centrum van het grootste monument…
…uit de antieke wereld.
Je krijgt bijna hetzelfde gevoel als in een kerk.
Er is een tastbaar gevoel van een aura van die macht.
Deze tunnels zijn gegraven door Mexicaanse archeologen.
In totaal acht kilometer.
Ongelofelijk. Acht kilometer?
Via deze tunnels…
…deden archeologen een ongelofelijke ontdekking.
De Piramide van Cholula is de meest recente…
…in een hele serie van oudere piramides eronder.
Binnen is een nog oudere piramide…
…uit ongeveer 800 na Chr. of zo…
…en daaronder is er nog een…
…zeker 200 tot 500 jaar ervoor gebouwd.
Tot we als bij een serie Russische matroesjkapoppen…
…bij waarschijnlijk de eerste en oudste piramide hier komen…
…die toch nog 120 vierkante meter beslaat en 17 meter hoog is.
Wanneer begon de bouw hier?
Het eerste bewijs van de bouw van de ceremoniezone…
…dateert uit ongeveer 500 v. Chr.
Het was een flinke piramide.
Door de tijd heen werd hij uitgebreid…
…met een groter bouwwerk erbovenop.
Deze bouw van de piramide moet generatieslang hebben geduurd…
…over een periode van 1700 jaar of misschien wel langer…
…een feit dat nu door archeologen wordt erkend.
Toch weten we…
…bijna niets over de oorspronkelijke architecten…
…en waarom ze hier een piramide bouwden.
Net de mysteries die mij interesseren.
Heb je het gevoel dat er iets ontbreekt…
…aan de archeologische geschiedenis van antiek Mexico?
Ik wil niet overdrijven…
…maar een beter begrip van Cholula…
…zou de Meso-Amerikaanse geschiedenis radicaal veranderen.
Het is een zwart gat.
In de Mexicaanse geschiedenis.
Denk je dat er hier iets was voor die eerste piramide werd gebouwd?
De piramide werd gebouwd op een belangrijke bron.
De bron vertegenwoordigt een doorgang tot de onderwereld…
…dus het was duidelijk een belangrijke, heilige plaats…
…en een plek voor ceremonies.
Het feit dat de piramidevorm…
…daarvoor werd gekozen, is geen toeval.
Integendeel. Ik geloof dat het belangrijk is…
…om de motivaties van de bouwers te begrijpen…
…want het is een thema dat we overal terugvinden.
We hebben al bewijs gevonden…
…van een soortgelijke terrassenpiramide in Indonesië bij Gunung Padang…
…die ook een heilige bron bevat.
Het is een patroon dat we niet alleen in Mexico of Indonesië vinden.
Dat is het geval met de ondergrondse kamer…
…onder de piramide van Gizeh.
Voor mij is dat de eerste heilige plek op het plateau van Gizeh…
…en de piramides zijn er later gebouwd om die te eren.
De Piramide van de Zon in Teotihuacán staat op een natuurlijke grot.
Ze veranderden die…
…en bouwden er toen een piramide op.
Maar eerst was er de plek zelf…
…de heilige plek, en de piramiden geven die aan.
Je begint met een plek…
…die om een bepaalde reden als heilig wordt beschouwd…
…die een bepaalde aantrekkingskracht had…
…waardoor die belangrijk werd.
De Grote Piramide van Cholula heeft nog iets gemeen…
…met andere oude piramiden.
Aanwijzingen van verborgen kamers.
Niet lang na de Spaanse verovering van Mexico…
…meldde een betrouwbare ooggetuige, pater Bernardino de Sahagún…
…dat de Grote Piramide van Cholula vol mijnen en grotten zat.
Nu hebben moderne onderzoekers die waarneming bevestigd.
Een van de eerdere archeologen vond ergens binnen de piramide…
…een open kamer.
En er leidden tunnels heen.
Nooit gepubliceerd.
Ik weet niet hoe de huidige situatie is.
Dat is een aanlokkelijke aanwijzing. -Denk je?
Is die kamer ooit uitgegraven? Is hij ooit bezocht?
Niet dat ik weet.
Waarom is die binnenste kamer nooit bezocht?
Welke geheimen bevat hij…
…over de bedoelingen van de oorspronkelijke bouwers?
Hoe dan ook, het feit dat de Grote Piramide van Cholula…
…een geheime binnenste kamer heeft…
…net als Gunung Padang en Gizeh…
…is nog een opvallend kenmerk dat ze gemeen hebben.
En er is nog meer.
Het is bekend dat het bouwwerk…
…gericht is op de ondergaande zon…
…bij de zomerzonnewende. -Dat klopt.
De zon gaat onder tussen de twee vulkanen in het westen…
…dus de richting is gebaseerd op de zonnewende.
We weten dat inheemse Meso-Amerikanen erg op astronomische cycli gericht waren.
Net als de antieke Egyptenaren, die hun Grote Piramide van Gizeh…
…precies op een lijn met het astronomische noorden bouwden.
Het feit dat deze oude piramiden…
…waarvan de bouwers geen contact met elkaar hadden…
…zoveel met elkaar gemeen hebben, is een mysterie.
Is het gewoon toeval?
Dat denk ik niet.
Het algemene idee van de archeologie…
…is dat piramiden zo werden gebouwd…
…omdat die vorm het makkelijkste is.
Het probleem is dat deze bouwwerken geassocieerd worden…
…met heel specifieke, spirituele ideeën.
Wat gebeurt er met ons na de dood?
Dit is altijd verbonden aan piramiden…
…en dat is het geval of je ze nu in Mexico…
…in het oude Egypte…
…in Cambodja of in India vindt.
Het is een detail dat het algemene idee uitdaagt…
…dat meerdere beschavingen ter wereld…
…zelf piramiden uitvonden.
Ik denk daarbij juist…
…dat er iets anders gaande was achter de schermen.
Zijn we getuigen van de ontvouwing van een ongelofelijk meesterplan?
Een gedeelde erfenis van een verloren wereldbeschaving…
…die de zaden verschafte en de inspiratie…
…waaruit vele beschavingen groeiden.
Het is een mogelijkheid waardoor ik me afvraag…
…of de piramidebouw in Cholula…
…een oudere afkomst kan hebben dan de meeste archeologen willen geloven.
Hoe zit het met de datering?
Zijn er data bekend van de eerste fasen?
Nee. We hebben keramiek gevonden zoals dat uit de Vallei van Mexico…
…uit 1000 v. Chr.
Geeft ons dat genoeg zekerheid over dit verhaal?
Nee, absoluut niet.
Er moet nog veel werk worden gedaan…
…over de hele prehistorie van Mexico.
Ik betwist het archeologische bewijs niet…
…dat het eerste grote bouwwerk…
…op de plek van de Grote Piramide van Cholula…
…uit ongeveer 2300 jaar geleden dateert, maar er zijn oudere piramiden.
En wat mij interesseert, zijn de ideeën die erachter zitten.
In 1519, toen de Spaanse conquistadores kwamen…
…was Cholula's Grote Piramide in verval geraakt.
Maar toen ze beseften dat het veel meer was dan een heuvel…
…en vroegen wie het gebouwd had…
…vertelden de inheemse mensen hun een fascinerende legende.
Volgens de mythologie…
…was de Grote Piramide van Cholula het werk van reuzen.
Lang geleden waren er reuzen in het antieke Mexico…
…tot de regengod Tlaloc boos werd en ze met een overstroming verwoestte.
Slechts zeven overleefden de ramp.
Uit angst voor een tweede overstroming ging de reus Xelhua, de architect…
…naar Cholula…
…en met de hulp van zijn mensen…
…bouwde hij een enorme berg van stenen…
…een piramide…
…die hij aan Tlaloc wijdde, de regengod.
Archeologen beschouwen dit als een fabel…
…maar door dit compleet te negeren, denk ik…
…dat we aanwijzingen kunnen missen…
…voor de oorsprong van deze plek.
Misschien was die architect…
…die na een overstroming in Cholula verscheen…
…geen fysieke reus…
…maar een van de intellectuele reuzen…
…van een verloren, geavanceerde beschaving.
We mogen niet zomaar bewijs verwachten…
…omdat, zoals in Cholula, oude monumenten vaak gelegen zijn…
…boven op nog oudere bouwwerken…
…en zo hun oorsprong verbergen.
Na een rit van twee uur…
…biedt een andere, opmerkelijke plek nog een aanwijzing.
Boven op deze heuvel met zijn unieke vorm…
…staat een oud Azteken-complex, bekend als Texcotzingo.
Hier bij Texcotzingo komen we weer een piramide tegen…
…deze keer door de aarde zelf gevormd.
Je begrijpt waarom deze plek…
…zoveel aantrekkingskracht had op de antieke volkeren.
Piramiden waren duidelijk belangrijk in oud-Mexico.
In de 15e eeuw…
…bouwden de Azteken hier een enorm netwerk aan tuinterrassen en baden…
…gevoed door ingenieus gebouwde aquaducten…
…die water van een reservoir omlaag vanaf de bergtop brachten.
Net de hangende tuinen van Babylon in Meso-Amerikaanse stijl.
Interessant is dat uit mijn onderzoek bleek…
…dat alles was gewijd aan dezelfde antieke god…
…als die bij de vroegste piramide bij Cholula.
Tlaloc, de god van regen, die ver voor de Azteken vereerd werd.
Archeologen geloven dat de Azteken…
…de eersten waren die aandacht gaven aan Texcotzingo…
…maar zou deze plek veel ouder kunnen zijn?
De Spaanse conquistadores namen aan…
…dat Texcotzingo geheel het werk was van de Azteken…
…en dat is wat de meeste archeologen je zullen vertellen.
Maar wat als de Azteken veranderingen hadden aangebracht aan een plek…
…die gecreëerd was door een veel oudere beschaving?
Auteur Marco Vigato gelooft dat het bewijs suggereert dat het zo inderdaad is gegaan.
Hier zijn duidelijk veranderingen aangebracht.
De rots was van zeer hard porfier.
Als je hier rondkijkt…
…zie je dat sommige stenen oppervlakten erg afgesleten zijn.
Sommige delen die duidelijk bewijs van erosie vertonen…
…moeten er duizenden jaren liggen…
…aangezien dit een zeer harde steensoort is.
We weten dat de Azteken pas laat kwamen, maar jij denkt dus…
…dat ze deze plek al gedeeltelijk bebouwd vonden…
…en dat zij er toen…
…verder aan werkten. -Juist.
Het is een radicale gedachte.
Zou een veel oudere cultuur…
…enkele ongebruikelijke elementen op de helling hebben gemaakt?
Zoals deze sterk verweerde megalieten op de grond.
En deze kamer die uit de rots is gehouwen.
Dit komt vrijwel zeker van voor de Azteken.
De plek werd gewoon opnieuw gebruikt.
Het is een conclusie die archeologen zouden betwisten…
…maar er is wat relevant bewijs.
Niet ver weg, in een opgedroogd rivierbed aan de voet van een berg…
…is een enorm beeld van de regengod Tlaloc ontdekt.
De grootste uitgehouwen steen in de hele Amerika's.
Archeologen hebben het gedateerd op rond 700 na Chr…
…lang voor de Azteken hier waren.
Het is bewijs dat Tlaloc, de regengod…
…al door vroegere culturen in deze regio aanbeden werd…
…misschien onder verschillende namen.
Al bijna duizend jaar en misschien langer.
Tlaloc wordt inderdaad als mythologisch personage…
…al teruggevonden…
…in de vroegste beschavingen van prehistorisch Mexico.
En hij is niet de enige.
De overstromingen door de regengod maken de weg vrij…
…voor de verschijning van het boeiendste personage in Mexicaanse mythologie…
Quetzalcoatl.
Na de Grote Overstroming…
…belandde een vreemdeling uit het oosten op Mexico's kust…
…in een boot zonder peddels, blijkbaar voortgeduwd door slangen.
Zijn naam was Quetzalcoatl…
…wat 'de gevederde slang' betekent.
Hij en z'n volgelingen leerden de bewoners gewassen te verbouwen en dieren te temmen.
Hij gaf ze wetten…
…en maakte ze wegwijs in architectuur, astronomie en kunst.
Ze aanbaden hem als een god.
Maar na verdreven te zijn door aanbidders van een Mexicaanse oorlogsgod…
…zeilde Quetzalcoatl naar het oosten, met de belofte ooit terug te komen.
De legende van Quetzalcoatl is generatieslang verteld, zelfs nu nog.
Hij wordt beschreven als een zwaarbebaarde man.
Hij klinkt als een buitenlander van de andere kant van de oceaan…
…en hij brengt de geschenken van beschaving.
Het opmerkelijke is hoe vaak we dit verhaal gehoord hebben…
…van culturen die ogenschijnlijk geen band hadden met oud-Mexico.
De situatie is altijd hetzelfde. Een grote ramp.
De wereld is donker geworden, er zijn overstromingen, er heerst chaos.
De maatschappij stort in.
En dan uit de duisternis verschijnt een man die kennis heeft…
…van wat nodig is voor een beschaving.
En die figuur leert de gedemoraliseerde overlevenden van de ramp…
…hoe je een beschaving opzet.
In de oud-Griekse mythologie is het de Titaan Prometheus…
…die na een grote overstroming de mensen het geheim van vuur schonk.
In de Zuid-Amerikaanse Andes…
…beschrijven beschavingen voor de Inca's een bebaarde figuur met de naam Viracocha…
…die uit een groot meer opsteeg…
…en de bewoners leerde prachtige bouwwerken te maken…
…die er nu nog zijn.
Zelfs Polynesische legendes praten over Maui…
…die hun eilanden uit de oceaanbodem omhoog trok…
…en de eilandbewoners leerde met stenen gereedschap te werken…
…en hun voedsel te koken.
Archeologen zeggen dat deze beschavende helden…
…slechts verzinsels zijn uit de uitvoerige verhalen van oude volkeren…
…maar je kunt de overeenkomsten moeilijk negeren.
Wat als ze vertellen over de overlevenden van een geavanceerde beschaving…
…die verloren ging door de overstromingen en branden…
…tegen het einde van de IJstijd?
De mythes van Mexico…
…en met name het verhaal van Quetzalcoatl…
…zijn verbonden aan zo'n apocalyptisch moment.
En Marco gelooft dat er bewijs van is…
…op een paar uur afstand van Mexico-Stad…
…bij de oude tempels van Xochicalco.
Net als Cholula was deze stad gebouwd door een inheemse beschaving…
…waar we weinig van weten, in de zevende eeuw na Chr.
Hier vind je de resten van twee grote piramiden.
De ene gewijd aan de regengod…
…en de andere gewijd aan Mexico's beschavende held, Quetzalcoatl.
Ik ben hier om meer te weten te komen over deze zogenaamde mythische figuren.
Voor archeologen zijn mythes fantasierijk en onvolledig.
Ze negeren die in hun pogingen het verleden te reconstrueren.
Maar hier in Xochicalco zien sommigen een poging…
…om een bewijs te vinden…
…van een van de belangrijkste mythes van oud-Mexico.
Volgens hen een bewijs van een vergeten episode van de prehistorie.
De vier kanten van Quetzalcoatls tempel zijn bedekt…
…met gedetailleerde gravures van de god…
…in zijn vorm als gevederde slang.
Zelfs in 700 na Chr. was hij duidelijk een belangrijke figuur.
Maar Marco gelooft dat deze ingekerfde symbolen…
…misschien ontbrekende details onthullen over zijn oorsprong.
Wat is hier zo speciaal?
Op het laagste gedeelte van de piramide…
…heb je een weergave van de komst van Quetzalcoatl…
…die voortgaat op de drie kanten…
…van de piramide…
…tot we hier komen, bij de eerste belangrijke afbeelding.
Hier zie je een brandende tempel.
We hebben hier rollen rook of vuur.
Alsof hij in brand staat. -Precies.
En de kronkels van de slang eromheen?
Hoe vat je die hier op?
Dit is de staart van de slang.
Die is om de brandende tempel geslagen.
Het is net een golf…
…die van de zijkant op de tempel inslaat.
Je kunt dat bijna zien als een afbeelding van het eiland.
We hebben dus een tempel die in brand staat…
…en golven die eroverheen slaan?
Precies.
Geef me jouw interpretatie hier eens van.
Je hebt hier deze duidelijk machtige figuur…
…die op een vlot van slangen lijkt te zitten…
…en bijna weg lijkt te gaan van deze brandende tempel.
Hier zie je de weergave van een ramp…
…die ergens plaatsvindt en die Quetzalcoatl overleeft.
Je krijgt een idee van de god die uit een verwoest land komt.
En je hebt de aankomst van de god Quetzalcoatl hier in Mexico…
…als oprichter van Meso-Amerikaanse beschaving.
Het is een kroniek die teruggaat naar een ver verleden.
Marco's interpretatie van de gravures als beschrijving van een oude apocalyps…
…gaat in tegen de mening van alle archeologen.
Maar dat betekent niet per se dat hij ongelijk heeft.
De Tempel van de Gevederde Slang is ongeveer 1300 jaar oud…
…en archeologen zeggen terecht…
…dat er in die tijd geen wereldramp was…
…om de mythe van Quetzalcoatl te inspireren.
Daar gaat het niet om.
De traditie is zeker veel ouder dan de tempel.
Hoeveel ouder? Dat weet niemand.
Maar er is één periode in de prehistorie die er perfect in past.
Geologen hebben bevestigd dat er een apocalyps is geweest.
Een periode van grote rampen en overstromingen…
…die hier net zulke grote gevolgen had als bijna overal ter wereld…
…tegen het einde van de laatste IJstijd, ongeveer 12.800 jaar geleden.
Kan het verhaal van Quetzalcoatls komst zo ver teruggaan?
Ik twijfel niet aan de leeftijd van het bouwwerk zelf.
Maar dit is slechts de weergave van een veel ouder verhaal.
Helaas missen we een archeologie…
…van ideeën.
Misschien zijn ze te gefixeerd op de data van een bouwwerk…
…dat ze de ideeën erachter negeren.
Precies.
Als we bereid zijn…
…verder te kijken dan de grenzen die de kunst stelt…
…begint de mythe meteen betekenis te krijgen…
…niet als verhaal van verzonnen gebeurtenissen…
…maar als waar verslag van een vergeten verleden.
Archeologen verwerpen dergelijke suggesties…
…maar je kunt onmogelijk negeren…
…hoe wijdverspreid die verhalen over beschavende helden zijn.
Soms over goden, soms over mensen…
…die in een tijd van chaos komen na de grote ramp.
Die de overlevenden leren…
…over landbouw, architectuur, werktuigbouwkunde en astronomie.
In deze traditites…
…kun je naar mijn mening bewijs van een verloren beschaving vinden.
Waar bevond deze beschaving zich voor die door de ramp werd verwoest?
Er zijn veel mogelijkheden die nooit in aanmerking zijn genomen.
Want op het hoogtepunt van de laatste IJstijd…
…zag de planeet er anders uit.
Maar een kwartslag de wereld rond liggen meer aanwijzingen.
Net als in Cholula…
…zijn daar tientallen tempels die gebouwd zouden zijn…
…door een oud ras van reuzen…
…op eilanden die geen eilanden waren, midden in de Middellandse Zee.
En daar brengt mijn reis me hierna heen.
Naar een gigantisch, stenen raadsel.
De mysterieuze megalieten van Malta.
Ondertiteld door: Brigitta Broeke