1 00:00:06,040 --> 00:00:08,920 BİR NETFLIX DİZİSİ 2 00:00:12,120 --> 00:00:13,080 -Tamam mı? -Evet. 3 00:00:13,160 --> 00:00:15,240 -Pekâlâ, başlıyoruz. -Birinci çekim. 4 00:00:15,320 --> 00:00:17,200 Kendinizi nasıl anlatırsınız? 5 00:00:18,960 --> 00:00:20,640 Kendimi nasıl anlatırım? 6 00:00:20,720 --> 00:00:23,640 Sahte bir arkeolog olduğunuz söyleniyor. 7 00:00:23,720 --> 00:00:25,960 -Evet. -İşinize geleni yansıttığınız. 8 00:00:26,040 --> 00:00:29,240 Kitaplarınızı milyonlar okuyor, akademisyenler onaylamıyor. 9 00:00:29,320 --> 00:00:30,400 GRAHAM HANCOCK DELİ Mİ? 10 00:00:30,480 --> 00:00:33,320 Akademiyle savaşacağınız aklınıza gelir miydi? 11 00:00:33,400 --> 00:00:35,880 Bunu duymak istemeyen çok kişi var. 12 00:00:35,960 --> 00:00:39,760 Onlarca yıldır ön plandasınız… 13 00:00:39,840 --> 00:00:40,920 KAYIP ZAMAN 14 00:00:41,000 --> 00:00:43,880 …ve sizin aracılığınızla artık doğrulanmış olan… 15 00:00:43,960 --> 00:00:45,040 GÖZÜKTÜĞÜNDEN DAHA ESKİ 16 00:00:45,120 --> 00:00:46,880 …pek çok bilgi edindim. 17 00:00:48,280 --> 00:00:50,040 Pekâlâ, ben Graham Hancock. 18 00:00:51,520 --> 00:00:54,920 Arkeolog veya bilim insanı olduğumu iddia etmiyorum. 19 00:00:55,000 --> 00:00:56,720 Gazeteciyim 20 00:00:56,800 --> 00:01:00,960 ve araştırdığım konu da insanlığın tarih öncesi. 21 00:01:15,040 --> 00:01:20,080 İnsanların bellek kaybı yaşayan bir tür olduğundan şüpheleniyorum. 22 00:01:20,880 --> 00:01:25,720 Geçmişimizde çok önemli olan bir şeyi unuttuk. 23 00:01:26,400 --> 00:01:30,400 Bu çok önemli olan şeyin de 24 00:01:30,480 --> 00:01:34,480 kayıp ve gelişmiş bir Buzul Çağı uygarlığı olduğunu düşünüyorum. 25 00:01:36,680 --> 00:01:40,840 Bu kayıp uygarlığın kanıtını bulmak için dünyadaki kazı alanlarında 26 00:01:40,920 --> 00:01:42,600 onlarca yıl araştırma yaptım. 27 00:01:43,080 --> 00:01:44,000 Vay be. 28 00:01:44,520 --> 00:01:48,440 Şimdi hedefim bu ipuçlarını bir araya getirerek… 29 00:01:48,520 --> 00:01:51,800 Gerçekten çok tuhaf gözüküyor. 30 00:01:52,800 --> 00:01:56,560 …klişe insanlık tarihi fikrini yıkan buluntuyu size sunmak. 31 00:01:57,560 --> 00:02:00,440 İyice öncesine götürüyor. Çok öncesine. 32 00:02:01,000 --> 00:02:05,480 Şaşırtıcı derecede karmaşık eski yapılar… 33 00:02:06,000 --> 00:02:09,480 Kuzey Amerika'daki en şaşırtıcı arkeoastronomi alanı. 34 00:02:10,160 --> 00:02:14,800 …gelişmiş tarih öncesi bir uygarlığın izlerini açığa çıkarıyor. 35 00:02:14,880 --> 00:02:16,800 Bu sütun bizim Rosetta Taşı'mız gibi. 36 00:02:17,920 --> 00:02:21,440 Uygarlığın düşündüğümüzden önce ortaya çıkma ihtimali 37 00:02:21,520 --> 00:02:22,360 güçleniyor. 38 00:02:23,560 --> 00:02:27,320 Bildiğimiz tarihin sil baştan yazılmasını gerektirecek. 39 00:02:27,400 --> 00:02:28,240 Evet. 40 00:02:30,920 --> 00:02:35,120 Tabii bu fikir, Buzul Çağı'ndaki insanların 41 00:02:35,200 --> 00:02:39,440 yalnızca avcı-toplayıcı olduğunu ileri süren sözde uzmanların 42 00:02:39,520 --> 00:02:41,080 canını sıktı. 43 00:02:42,280 --> 00:02:47,080 Bu nedenle arkeologların bir numaralı düşmanı oldum. 44 00:02:47,160 --> 00:02:49,840 "Bilmiyoruz. Büyük bir gizem" deseniz 45 00:02:49,920 --> 00:02:50,840 yetmez mi? 46 00:02:50,920 --> 00:02:53,920 Benim işim, farklı bir bakış açısı sunmak. 47 00:02:54,000 --> 00:02:57,400 Belki de insanlık tarihinin unutulmuş bir bölümü vardır. 48 00:02:57,480 --> 00:02:59,440 Ama aşırı derecede savunmacı, 49 00:02:59,520 --> 00:03:02,280 kibirli ve dayatmacı akademik çevre, 50 00:03:02,360 --> 00:03:04,600 bu ihtimali düşünmemizi bile engelliyor. 51 00:03:05,800 --> 00:03:09,000 Tarihin kitabını yeniden yazmaya çalışıyorum. 52 00:03:23,120 --> 00:03:28,560 BİR ZAMANLAR BİR SEL OLMUŞ 53 00:03:31,520 --> 00:03:34,880 30 yıldır var olmasının imkânsız görüldüğü 54 00:03:34,960 --> 00:03:37,560 bir şeyi araştırıyorum. 55 00:03:39,400 --> 00:03:45,200 Bizimkinden eski ve unutulmuş, gelişmiş bir insan uygarlığı. 56 00:03:47,080 --> 00:03:51,200 Tarihin bilindik hâline göre, Buzul Çağı bittikten sonra… 57 00:03:51,680 --> 00:03:52,960 M.Ö. 9600 58 00:03:53,040 --> 00:03:56,200 …avcı-toplayıcı atalarımız kendi istekleriyle 59 00:03:56,280 --> 00:04:00,080 bir anda çiftçiliğe ve hayvancılığa başlarlar, 60 00:04:00,160 --> 00:04:03,360 yerleşim yerleri ve en sonunda da şehirler kurarlar, 61 00:04:04,000 --> 00:04:07,720 bu da 6000 yıl önce ilk uygarlıklar kurulana kadar devam eder. 62 00:04:07,800 --> 00:04:08,720 M.Ö. 4000 63 00:04:10,080 --> 00:04:14,040 Ama yeni keşifler, bu zamanı daha da öncesinde gösteriyor. 64 00:04:15,360 --> 00:04:19,160 Endonezya'da böyle bir keşif yapıldı. 65 00:04:19,240 --> 00:04:20,080 ENDONEZYA 66 00:04:20,160 --> 00:04:22,160 HİNT OKYANUSU - CAVA DENİZİ MALEZYA - SİNGAPUR - DOĞU MALEZYA 67 00:04:22,240 --> 00:04:24,560 Nüfusu en kalabalık ada olan Cava'da… 68 00:04:24,640 --> 00:04:25,480 CAVA 69 00:04:25,560 --> 00:04:26,399 CAKARTA 70 00:04:26,480 --> 00:04:30,000 …Cakarta'nın dört saat güneyindeki Karyamukti köyü civarında. 71 00:04:37,000 --> 00:04:40,440 Buraya çağımızın en dikkat çekici ve tartışmalı 72 00:04:40,520 --> 00:04:43,800 arkeolojik keşiflerinden birini araştırmaya geldim. 73 00:04:45,040 --> 00:04:45,880 İlk buluntu, 74 00:04:45,960 --> 00:04:49,040 ana akım arkeologlarını şaşkına çevirdi 75 00:04:49,120 --> 00:04:52,520 çünkü insanlığın tarih öncesiyle ilgili tüm öğretilerini 76 00:04:52,600 --> 00:04:54,280 sorgulamamıza neden oluyor. 77 00:04:56,280 --> 00:04:58,840 Rahatsız edici bir soruyu akla getiriyor. 78 00:04:59,840 --> 00:05:01,920 Ya Buzul Çağı sırasında Endonezya'da 79 00:05:02,000 --> 00:05:04,640 gelişmiş bir uygarlık ortaya çıktıysa? 80 00:05:05,760 --> 00:05:07,880 Tarihten kaybolmuş bir uygarlık, 81 00:05:07,960 --> 00:05:08,960 şu ana dek. 82 00:05:12,440 --> 00:05:14,360 Burası Gunung Padang. 83 00:05:19,040 --> 00:05:23,040 Sudan dilinde anlamı, "ışığın dağı" 84 00:05:23,120 --> 00:05:24,840 veya "aydınlanmanın dağı." 85 00:05:27,440 --> 00:05:31,000 Yerlileri buranın gizemli ortamından huşuyla söz ediyor… 86 00:05:34,440 --> 00:05:38,400 …ve dağın ruhuna hürmet etmek için çok uzaklardan yolcular geliyor. 87 00:05:40,160 --> 00:05:43,320 Dağın eteklerindeki kadim su kaynağında arınıp… 88 00:05:45,920 --> 00:05:47,400 …109 metrelik… 89 00:05:49,440 --> 00:05:51,120 …tepeye çıkmaya başlıyorlar. 90 00:05:52,560 --> 00:05:55,400 Çıkış yolu oldukça dik ve zorlu. 91 00:05:57,400 --> 00:05:59,920 Ama tepeye ulaştığınızda bunlara değiyor. 92 00:06:05,200 --> 00:06:09,160 Çünkü Dünya'da Gunung Padang gibisi yok. 93 00:06:17,280 --> 00:06:21,600 Uzun süre arkeologlar burayı ormandaki sıradan bir tepe sandı. 94 00:06:23,240 --> 00:06:25,320 Ama bu manzarada bir sorun vardı. 95 00:06:26,720 --> 00:06:30,000 Tepeye ulaştığınızda her yerde bloklar görüyordunuz. 96 00:06:37,920 --> 00:06:41,880 Etrafa saçılmış garip bir altıgen şeklindeki taşlar. 97 00:06:46,480 --> 00:06:47,720 Hem de binlercesi. 98 00:06:48,680 --> 00:06:49,840 Çok etkileyici. 99 00:06:51,600 --> 00:06:55,280 Ama böyle taşların kendiliğinden oluştuğu Endonezya'daki 100 00:06:55,360 --> 00:06:58,120 volkanik arazide hiç de sıra dışı değil. 101 00:07:00,120 --> 00:07:02,160 Bunlara sütunsal eklemlenme denir. 102 00:07:02,240 --> 00:07:05,880 Volkanik kayaların, buradaysa bazaltın soğuması sonrası 103 00:07:05,960 --> 00:07:08,320 farklı şekillere bürünmesiyle oluşur. 104 00:07:11,160 --> 00:07:14,040 İlk bakışta açıklıktaki bu taraça, 105 00:07:14,120 --> 00:07:16,680 doğal volkanik kaya oluşumu sanılabilir. 106 00:07:16,760 --> 00:07:20,040 Arkeologlar bu nedenle araştırmaya geç başlamışlardır. 107 00:07:21,000 --> 00:07:24,440 Ama yakından baktığınızda bu kayaların kesildiği, 108 00:07:24,520 --> 00:07:28,600 inşaat malzemesine dönüştürüldüğü ve insan eliyle 109 00:07:28,680 --> 00:07:30,440 buraya yerleştirildiği açık. 110 00:07:33,400 --> 00:07:35,920 Düşmüş taş yığınları içinde 111 00:07:36,000 --> 00:07:39,520 tepe boyunca yapı izleri ortaya çıkıyor. 112 00:07:40,320 --> 00:07:47,120 Höyükler, dikdörtgen odalar ve uzun duvarlar, 113 00:07:48,200 --> 00:07:50,440 titizlikle tasarlanmış taraçalarda. 114 00:07:52,520 --> 00:07:54,280 İnsan yapımı oldukları açık. 115 00:07:58,360 --> 00:08:02,920 Arkeolog Ali Akbar ve ekibi 2012'de burada çalışmaya başladıklarında 116 00:08:03,960 --> 00:08:06,200 bu tepedeki herhangi bir yapının 117 00:08:06,280 --> 00:08:09,520 2500 yıldan eski olacağını tahmin etmişlerdi. 118 00:08:10,800 --> 00:08:12,800 Alandaki net tarihi bilmiyoruz. 119 00:08:12,880 --> 00:08:13,880 DR. ALI AKBAR ENDONEZYA ÜNİVERSİTESİ 120 00:08:13,960 --> 00:08:18,600 Alan uzun süre terk edilmiş, belki de unutulmuş. 121 00:08:19,840 --> 00:08:24,120 Ekip, Gunung Padang'ın eski zamanlardaki mimarlarının 122 00:08:24,200 --> 00:08:27,640 doğal sütunsal eklemlenme taşlarını bulduklarını düşündüler. 123 00:08:28,800 --> 00:08:31,240 Ama sonra tuhaf bir şey keşfettiler. 124 00:08:33,480 --> 00:08:37,960 Sütunsal eklemlenme taşları, başka bir yerdeki 125 00:08:38,039 --> 00:08:39,360 başka bir bölgeden getirilmişti. 126 00:08:40,320 --> 00:08:45,919 Dolayısıyla her biri bir tonun üçte biri ağırlığındaki 127 00:08:46,000 --> 00:08:50,000 50.000 kadar taş, bu tepeye çıkarılmıştı. 128 00:08:52,720 --> 00:08:55,200 Dr. Akbar'ın ekibi bu alanı ilk incelediğinde 129 00:08:55,840 --> 00:08:59,040 kültür tabakasında insanların varlığına dair 130 00:08:59,600 --> 00:09:03,640 buluntulara ulaştılar ama buldukları yer beklenmedikti. 131 00:09:05,200 --> 00:09:09,680 Bu alanın iki kültür tabakası olması bizi çok şaşırttı. 132 00:09:11,480 --> 00:09:15,600 İlk tabaka yüzeydeydi ve M.Ö. 500 yılındandı. 133 00:09:16,120 --> 00:09:17,320 M.Ö. 500 134 00:09:17,400 --> 00:09:19,080 Ama dört metre derinliğinde 135 00:09:19,160 --> 00:09:21,480 bir kültür tabakası daha bulduk. 136 00:09:22,320 --> 00:09:25,360 Bu, M.Ö. 5200'lerden. 137 00:09:25,440 --> 00:09:28,680 M.Ö. 5200 138 00:09:29,280 --> 00:09:31,800 Hayret verici. Çok şaşkınız. 139 00:09:32,920 --> 00:09:34,000 Oldukça eski. 140 00:09:37,840 --> 00:09:39,720 7000 yıl öncesindeki bu insanların 141 00:09:39,800 --> 00:09:42,520 muhteşem mimarlar olmalarının dışında 142 00:09:43,200 --> 00:09:45,840 basit avcı-toplayıcılığın ötesine geçtiklerini 143 00:09:45,920 --> 00:09:48,640 gösteren bir buluntu yok. 144 00:09:51,080 --> 00:09:54,400 Onları bu taşları buraya getirmek için verdikleri emeğe 145 00:09:54,480 --> 00:09:56,200 ne sevk etmiş olabilir? 146 00:10:00,680 --> 00:10:03,800 Bu alanın işlevinden emin değilim. 147 00:10:03,880 --> 00:10:09,640 Ama ne iskelet ne de insan kemiği bulduk, 148 00:10:09,720 --> 00:10:11,760 demek ki mezarlık değil. 149 00:10:12,680 --> 00:10:15,840 Belki tören veya ayin amaçlıdır. 150 00:10:18,840 --> 00:10:22,560 Burada büyük bir gizemle karşılaştık. Açıklanması gereken bir gizem. 151 00:10:26,760 --> 00:10:31,280 Alan daha derinlemesine araştırıldığında, 152 00:10:31,360 --> 00:10:36,240 araştırmacılar sıra dışı ve yeni bir ihtimalle karşı karşıya kaldı. 153 00:10:38,000 --> 00:10:40,040 Belki de tarihten kaybolmuş 154 00:10:40,120 --> 00:10:43,360 bir uygarlıkla karşılaşmışlardı. 155 00:10:46,960 --> 00:10:50,920 Dr. Danny Hilman Natawidjaja, Caltech'te çalışıyordu 156 00:10:51,000 --> 00:10:54,640 ama şimdi Endonezya'daki Jeoteknoloji Araştırma Merkezi'nde. 157 00:10:56,920 --> 00:11:00,960 Jeolog Dr. Hilman, Gunung Padang'la ilgili bir tuhaflık olduğunun 158 00:11:01,040 --> 00:11:02,240 farkına vardı. 159 00:11:05,680 --> 00:11:09,440 Alanı incelerken sütunsal bazalt taşlarının 160 00:11:09,520 --> 00:11:11,760 yalnızca tepede olmadığını gördü. 161 00:11:13,640 --> 00:11:16,080 Taraçalı yamaçlardaki 162 00:11:17,800 --> 00:11:20,880 yaklaşık 15 hektarlık bir alanı kaplıyorlardı. 163 00:11:24,040 --> 00:11:27,080 İki taraça arasında açığa çıkan bu kısım 164 00:11:27,160 --> 00:11:29,520 bir tür istinat duvarı gibi gözüküyor. 165 00:11:30,400 --> 00:11:34,240 Bunun tamamen doğal olduğuna ikna olmuş arkeologlar var. 166 00:11:34,320 --> 00:11:35,720 Bu kesinlikle doğal kaya 167 00:11:35,800 --> 00:11:38,800 ama tüm bu düzenin de doğal olduğunu iddia ediyorlar. 168 00:11:38,880 --> 00:11:41,880 Doğallar ama şu anda oldukları yer doğal değil. 169 00:11:41,960 --> 00:11:43,280 DR. DANNY HILMAN NATAWIDJAJA JEOLOG 170 00:11:43,360 --> 00:11:45,640 -Normalde dikeyler. -Evet, dikeyler. 171 00:11:45,720 --> 00:11:47,520 -Doğru. -Burada yana yatırılmışlar. 172 00:11:47,600 --> 00:11:49,720 -Şekilleri de böyle olmaz. -Evet. 173 00:11:49,800 --> 00:11:51,920 Bunların hepsi bir buçuk metre kesilmiş. 174 00:11:52,000 --> 00:11:52,840 Doğru. 175 00:11:54,400 --> 00:11:57,560 Dr. Hilman'ın taşların arasındayken fark ettiği 176 00:11:58,880 --> 00:12:00,360 sıra dışı bir şey daha var. 177 00:12:01,280 --> 00:12:04,720 Doğal konumlarındayken aralarında camsı bir yüzey olmaz. 178 00:12:05,280 --> 00:12:06,680 Çok sıkışık hâlde dururlar. 179 00:12:08,640 --> 00:12:12,160 Ama buradaki sütunsal kayaların arasında harç var. 180 00:12:12,240 --> 00:12:15,960 -Çimento gibi onları bir arada tutuyor. -Evet. 181 00:12:16,040 --> 00:12:19,240 Kalınlığı yaklaşık beş santim ve çok yoğun. 182 00:12:19,320 --> 00:12:22,320 Evet, aralarına harç yaparak yapı bloklarını 183 00:12:22,400 --> 00:12:26,120 düzlemiş oluyorlar. Bunu inşaat sürecinde insanlar 184 00:12:26,200 --> 00:12:28,120 -bilerek koymuşlar. -Evet. 185 00:12:31,960 --> 00:12:33,480 Danny araştırmaya girişti 186 00:12:33,560 --> 00:12:35,960 ve şaşırtıcı şeylerle karşılaşmaya başladık. 187 00:12:37,880 --> 00:12:42,360 Dr. Hilman tüm verileri bir araya toplayınca 188 00:12:43,000 --> 00:12:46,200 Gunung Padang'ın bir tepeden fazlası olduğunu gördü. 189 00:12:50,760 --> 00:12:53,880 Burası Gunung Padang'ın antik alanı. 190 00:12:55,280 --> 00:12:57,880 Kuzey tarafında 300'ü aşkın basamağı olan 191 00:12:57,960 --> 00:12:59,720 bir merdiven var 192 00:12:59,800 --> 00:13:02,320 ve burası beş taraçanın ilkine çıkıyor. 193 00:13:03,800 --> 00:13:09,280 Yaklaşık 149 metre uzunluğunda ve 39 metre genişliğinde bir alan. 194 00:13:10,920 --> 00:13:15,840 Tüm tepe, sütunsal bazalttan yapılan istinat duvarlarıyla çevrelenmiş. 195 00:13:17,280 --> 00:13:20,120 Yaklaşık 50.000 taş kullanılmış, 196 00:13:20,200 --> 00:13:22,840 dolayısıyla burası volkanik bir tepenin 197 00:13:22,920 --> 00:13:24,880 basamaklı piramide dönüştürüldüğü 198 00:13:24,960 --> 00:13:28,600 muazzam bir taraçalandırma projesi. 199 00:13:34,280 --> 00:13:36,560 Bunların hepsi insan yapımı taraçalar. 200 00:13:36,640 --> 00:13:37,480 Evet. 201 00:13:38,000 --> 00:13:40,920 Maya veya Gize piramitleriyle 202 00:13:41,000 --> 00:13:43,760 aynı şekilde değiller. 203 00:13:43,840 --> 00:13:48,560 Evet. Benzer bir fikirden hareket ederek taraçaları piramit şekline getirmişler. 204 00:13:48,640 --> 00:13:50,680 -Evet. Ama dairesel bir forma sahip. -Aynen öyle. 205 00:13:52,160 --> 00:13:55,040 Esas soru şu, bir piramidi nasıl tanımlarız? 206 00:13:55,120 --> 00:13:59,280 Taraçalar hâlinde zirveye çıkan bir yapı olarak tanımlarsak 207 00:13:59,360 --> 00:14:01,880 Gunung Padang'da gördüğümüz budur. 208 00:14:03,760 --> 00:14:07,960 Böyle antik bir piramidin burada olması 209 00:14:08,040 --> 00:14:12,280 atalarımızın becerilerine dair bildiklerimizi tamamen değiştirebilir. 210 00:14:14,080 --> 00:14:18,440 Arkeologlar şu anda dünyadaki en eski piramidin 211 00:14:18,520 --> 00:14:21,520 4700 yıl öncesine dayandığını düşünüyorlar. 212 00:14:22,680 --> 00:14:25,160 Bu piramit Mısır'da değil, Peru'da. 213 00:14:25,240 --> 00:14:26,800 KUTSAL CARAL-SUPE ŞEHRİ PERU 214 00:14:26,880 --> 00:14:30,800 Ama Dr. Hilman, Gunung Padang'ın çok daha eski olabileceğini keşfetti. 215 00:14:33,200 --> 00:14:34,960 Peki ne kadar eski? 216 00:14:35,920 --> 00:14:38,920 Kim yaptı? Niye yaptı? 217 00:14:44,240 --> 00:14:46,080 Dr. Hilman ve ekibi, 218 00:14:46,160 --> 00:14:49,840 bu yapıyı incelemek için jeolojik araştırmalarda kullanılan 219 00:14:49,920 --> 00:14:52,840 bir teknolojiden faydalanıyor. 220 00:14:53,960 --> 00:14:56,400 Üç yöntemimiz var. 221 00:14:56,480 --> 00:14:59,800 -GPR. -Evet, yer altı radarı. 222 00:14:59,880 --> 00:15:02,160 -Yer altı radarı. -Evet. 223 00:15:02,240 --> 00:15:05,000 -Dirençli tomografi. -Evet. 224 00:15:05,080 --> 00:15:07,160 Bir de sismik tomografi. 225 00:15:09,480 --> 00:15:13,840 Önceden arkeologlar alanda yalnızca birkaç metre derine 226 00:15:13,920 --> 00:15:16,440 ve birkaç taraçaya kazı yapmıştı. 227 00:15:17,880 --> 00:15:20,760 Bu yeni teknoloji, daha geniş bir alana… 228 00:15:21,280 --> 00:15:22,840 -Otuz metre. -Evet. 229 00:15:23,400 --> 00:15:24,800 …ve daha derine ulaşıyor. 230 00:15:25,640 --> 00:15:29,000 Yer altı radarını kullanacağız, 231 00:15:29,080 --> 00:15:30,400 GPR incelemesi yapacağız. 232 00:15:31,360 --> 00:15:33,200 Yer altı radarı, 233 00:15:33,280 --> 00:15:36,000 zemine telsiz dalgaları yayar. 234 00:15:36,680 --> 00:15:41,880 Bir şeye vurduklarında geri sekerler, bu veri de kaydedilir ve analiz edilir. 235 00:15:43,440 --> 00:15:49,160 40 megahertz frekansla 30 metreye girmeyi tercih ettik. 236 00:15:51,840 --> 00:15:54,120 Pekâlâ. Başlayalım. 237 00:16:06,440 --> 00:16:10,600 Dr. Hilman ve ekibi, iç kısmı tarayarak bir şeyler öğrendikçe 238 00:16:10,680 --> 00:16:12,680 burası daha gizemli hâle geliyor. 239 00:16:14,280 --> 00:16:17,280 Yer altındaki yapıların doğası iyice kompleks oluyor. 240 00:16:17,360 --> 00:16:19,480 Ama her yerde sütunsal bazalt, 241 00:16:19,560 --> 00:16:21,200 yapı malzemesi olarak var. 242 00:16:22,880 --> 00:16:27,880 Özellikle de sismik tomografi tepenin derinlerinde 243 00:16:27,960 --> 00:16:29,400 ilginç bir nokta buldu. 244 00:16:30,840 --> 00:16:34,640 Saniyede yaklaşık 200 metrelik sismik hızı var. 245 00:16:34,720 --> 00:16:37,680 Peki. Basit bir dille bu ne anlama geliyor? 246 00:16:38,680 --> 00:16:39,720 Yani, burası boşluk. 247 00:16:39,800 --> 00:16:41,400 TÜNEL/ODA 248 00:16:41,480 --> 00:16:43,720 -Boşluk. Boş bir alan. -Boş. 249 00:16:43,800 --> 00:16:46,200 O boş alanın şeklini anlayabiliyor musun? 250 00:16:46,280 --> 00:16:48,440 Evet. Görebileceğin üzere, dikdörtgen şeklinde. 251 00:16:48,520 --> 00:16:50,000 -Dikdörtgen, doğru. -Evet. 252 00:16:50,080 --> 00:16:51,920 -Buradaki nokta… -Evet. 253 00:16:52,000 --> 00:16:54,160 -…alanın merkezinde olduğundan… -Tabii. 254 00:16:55,320 --> 00:16:57,960 …birinci taraçanın altında bir oda var. 255 00:16:58,040 --> 00:17:00,120 ODACIK YAPAY DUVAR 256 00:17:00,200 --> 00:17:02,280 -Evet. -İkinci taraçanın altındaki 257 00:17:02,360 --> 00:17:04,160 bu odacığa bağlanıyor. 258 00:17:07,360 --> 00:17:09,920 Dr. Hilman ve ekibi, 259 00:17:10,720 --> 00:17:14,040 en az üç büyük dikdörtgen oda keşfettiler. 260 00:17:14,720 --> 00:17:17,200 Biri yaklaşık on metre derinde. 261 00:17:17,280 --> 00:17:19,720 Bir tür giriş salonu olabilir. 262 00:17:19,800 --> 00:17:23,680 Daha büyük olan ana odaya açılan bir geçiş tüneli var. 263 00:17:24,960 --> 00:17:28,440 20 ila 30 metre derinlikteki üçüncü odaya bağlanan 264 00:17:28,520 --> 00:17:30,520 başka bir geçiş daha var. 265 00:17:31,319 --> 00:17:35,040 Üçü de alanın merkez ekseninin etrafında konumlanmış. 266 00:17:37,400 --> 00:17:40,440 Bu odalar gerçekten merakımı uyandırdı. 267 00:17:40,520 --> 00:17:43,200 Keşke arkeologların burayı kazmasını 268 00:17:43,280 --> 00:17:44,840 bir şekilde sağlayabilsen. 269 00:17:44,920 --> 00:17:47,640 Bu odaları gördüğümüzde… 270 00:17:47,720 --> 00:17:48,880 -Evet. -Bu üç odayı görünce 271 00:17:49,600 --> 00:17:51,600 çok şaşırdık. 272 00:17:55,000 --> 00:17:57,480 Önemli bir şey bulduğuna şüphe yok. 273 00:17:57,560 --> 00:17:59,640 -Tabii. -Evet, bu kesin. 274 00:17:59,720 --> 00:18:00,600 Aynen öyle. 275 00:18:04,840 --> 00:18:09,240 Ama bu alanın ilk kazılarını yapan tarihçiler ve arkeologlar için 276 00:18:09,320 --> 00:18:12,560 Dr. Hilman'ın keşfi hiçbir şey ifade etmiyor. 277 00:18:15,760 --> 00:18:18,560 İnsanlık tarihinin kabul edilmiş zaman çizgisi, 278 00:18:18,640 --> 00:18:20,760 7000 yıl önce bu tepede yaşamış 279 00:18:20,840 --> 00:18:23,600 avcı-toplayıcı kabilesinin… 280 00:18:23,680 --> 00:18:25,160 M.Ö. 5200 281 00:18:25,240 --> 00:18:28,080 …böylesine büyük ve karmaşık bir yapı 282 00:18:28,160 --> 00:18:30,440 inşa edemeyeceğini ileri sürüyor. 283 00:18:31,680 --> 00:18:33,600 Ama yapı işte burada. 284 00:18:36,400 --> 00:18:38,800 Araştırılmayı bekleyen bir gizem. 285 00:18:42,840 --> 00:18:46,000 Tepe olmayan bu tepeyi tarihlendirmek adına 286 00:18:46,680 --> 00:18:50,080 Dr. Hilman ve ekibi başka bir jeolojik alete başvuruyor, 287 00:18:51,480 --> 00:18:52,400 karotlu sondaja. 288 00:18:56,400 --> 00:19:01,640 Beklenildiği üzere, üst iki tabakadan alınan örnekler 3000 yıl öncesi ila… 289 00:19:01,720 --> 00:19:03,880 M.Ö. 1000 290 00:19:03,960 --> 00:19:06,120 …8000 yıl öncesine dayanıyor. 291 00:19:06,200 --> 00:19:07,240 M.Ö. 6000 292 00:19:07,760 --> 00:19:12,040 Ama 15 metreye, yani 50 fite sondaj yaptıklarında 293 00:19:12,120 --> 00:19:14,520 hiç beklemedikleri bir şey buldular. 294 00:19:15,480 --> 00:19:17,000 M.Ö. 6000 295 00:19:17,080 --> 00:19:22,080 Bu bölmeler, yaklaşık 11.600 yıl önce yapılmış. 296 00:19:22,160 --> 00:19:24,040 M.Ö. 9600 297 00:19:24,120 --> 00:19:28,320 Dolayısıyla bu alanın kökenleri, Buzul Çağı'nın sonlarına dek uzanıyor. 298 00:19:31,680 --> 00:19:34,880 Dr. Hilman'ın keşifleri bununla son bulmadı. 299 00:19:35,720 --> 00:19:41,560 Yaklaşık 30 metre daha derine inerek yapının ilk tabakasına ulaştı. 300 00:19:41,640 --> 00:19:44,000 Bunun tarihini belirleyelim. 301 00:19:44,080 --> 00:19:47,040 Peki. Dördüncü tabaka 20.000'den eski olabilir. 302 00:19:47,120 --> 00:19:49,120 -Olabilir. -Çok eski. 303 00:19:49,720 --> 00:19:52,800 Sondaj karotları 24.000 yıl öncesine kadar uzanan 304 00:19:52,880 --> 00:19:56,000 tarihi saptanabilir materyaller çıkarıyorlardı. 305 00:19:56,080 --> 00:19:59,360 M.Ö. 22.000 306 00:19:59,440 --> 00:20:03,840 Yapısal elemanlarla bağlantısı olan organik materyaller artık çok derindeydi. 307 00:20:05,480 --> 00:20:08,520 Bu da hem Danny'yi hem de beni 308 00:20:08,600 --> 00:20:11,960 Gunung Padang'ın çok antik zamanlara dayandığına ikna etti. 309 00:20:16,200 --> 00:20:20,000 Danny'nin buluntuları gerçekten sıra dışı ve şaşırtıcı. 310 00:20:21,200 --> 00:20:24,880 Arkeologlar, Güneydoğu Asya'da yaklaşık 4.000 yıl öncesine kadar 311 00:20:24,960 --> 00:20:28,720 hiçbir büyük ölçekli yapının inşa edilmediğini 312 00:20:28,800 --> 00:20:30,840 gerçek olarak kabul etmişlerdi. 313 00:20:36,160 --> 00:20:39,320 Bu yapı ile ilgili yaş tayininiz Buzul Çağı'nı gösteriyor. 314 00:20:39,400 --> 00:20:42,080 O nedenle bu benim için çok heyecan verici. 315 00:20:42,160 --> 00:20:43,600 -Evet. -O odalarda 316 00:20:43,680 --> 00:20:47,040 kayıp uygarlık araştırmama ilişkin 317 00:20:47,120 --> 00:20:49,000 herhangi bir kanıt veya bilgi… 318 00:20:49,080 --> 00:20:51,480 -Evet. -…olabilir mi, merak ediyorum. 319 00:20:51,560 --> 00:20:55,440 -Tarihimizle ilgili çok az şey biliyoruz. -Doğru. 320 00:20:55,520 --> 00:20:57,720 Burada büyük bir şeyi gözden kaçırmışız. 321 00:21:00,840 --> 00:21:04,360 Ana akım arkeoloji çevresi bunu kabul etmekte zorlanıyor. 322 00:21:04,920 --> 00:21:07,760 Bunun insan yapımı bir yapı olmasını 323 00:21:07,840 --> 00:21:10,240 artık kimse tartışmıyor. 324 00:21:10,840 --> 00:21:14,360 Ama arkeoloji çevreleri, bu yapının kökeninin 325 00:21:14,440 --> 00:21:18,120 24.000 yıl öncesine dayandığını kabul etmekte zorlanıyorlar. 326 00:21:20,360 --> 00:21:22,120 Son Buzul Çağı'na kadar uzanıyor. 327 00:21:32,920 --> 00:21:35,840 Akademisyenler, Buzul Çağı'nın 328 00:21:35,920 --> 00:21:38,760 dünyanın oldukça farklı olduğu özel bir dönemi 329 00:21:40,000 --> 00:21:42,320 kapsadığını kabul etmiyorlar. 330 00:21:45,760 --> 00:21:50,760 20.000 yıl öncesinde Dünya şimdiki gibi gözükmüyordu. 331 00:21:50,840 --> 00:21:53,480 Cava Adası bir ada değildi. 332 00:21:54,880 --> 00:21:59,600 Çok büyük Güneydoğu Asya kıtasının en güney kısmıydı. 333 00:21:59,680 --> 00:22:02,800 Jeologlar buraya "Sundaland" diyorlar. 334 00:22:05,840 --> 00:22:07,800 Son Buzul Çağı'nda 335 00:22:07,880 --> 00:22:13,480 deniz seviyeleri bugünkünden 120 metre, yani 400 fit daha alçaktı. 336 00:22:14,840 --> 00:22:15,680 CAVA 337 00:22:15,760 --> 00:22:19,640 Şu anda Cava Denizi'nin olduğu yerde, Asya ana karasından uzanan 338 00:22:19,720 --> 00:22:22,080 muazzam bir kara kütlesi vardı. 339 00:22:22,920 --> 00:22:27,160 Sundaland, 1.800.000 kilometrekarelik bir alanı kapsıyordu. 340 00:22:28,160 --> 00:22:29,000 M.Ö. 22.000 341 00:22:29,080 --> 00:22:32,280 Bu da batı ABD'nin boyutu kadardı. 342 00:22:32,360 --> 00:22:34,800 Tek bir alt kıtaydı. 343 00:22:34,880 --> 00:22:36,240 HİNT OKYANUSU - BENGAL KÖRFEZİ 344 00:22:38,560 --> 00:22:43,600 Avcı-toplayıcı kabilelerin 45.000 yıl öncesine kadar, hatta çok öncesinde de 345 00:22:43,680 --> 00:22:48,760 Sundaland'in bereketli vahşi yaşamıyla hayatlarını idame ettirdikleri açık. 346 00:22:50,600 --> 00:22:54,360 Neden teknolojik olarak daha gelişmiş bir kültür 347 00:22:54,440 --> 00:22:56,040 burada olmasın ki? 348 00:22:57,880 --> 00:23:02,440 Soğuk ve tehlikeli bir dünyada bu devasa Güneydoğu Asya kıtası, 349 00:23:02,520 --> 00:23:05,640 ilk insanların ileri ve sofistike bir uygarlık 350 00:23:05,720 --> 00:23:08,320 geliştirmeleri için şanslarını deneyebilecekleri 351 00:23:08,400 --> 00:23:11,280 birkaç sıcak ve cazip yerden biri olabilirdi. 352 00:23:13,160 --> 00:23:15,640 Gunung Padang'ı kim yaptıysa gezegenimizi 353 00:23:15,720 --> 00:23:17,880 o zamanlarda da bulunduğunu bildiğimiz 354 00:23:17,960 --> 00:23:20,520 avcı-toplayıcılarla paylaştığını düşünüyorum. 355 00:23:25,600 --> 00:23:27,560 Çok absürt bir fikir değil. 356 00:23:28,800 --> 00:23:32,360 Bugün bile teknolojik olarak gelişmiş ülkeler, 357 00:23:32,440 --> 00:23:36,360 avcı-toplayıcı topluluklarla bir arada yaşıyor. Namibya'daki San, 358 00:23:37,080 --> 00:23:38,840 Meksika'daki Lacandon 359 00:23:40,120 --> 00:23:42,480 veya batı Moğolistan'daki Kazaklar gibi. 360 00:23:43,880 --> 00:23:47,040 Farklı gelişim seviyelerindeki farklı kültürler 361 00:23:47,600 --> 00:23:49,720 hep bir arada hayat sürmüştür. 362 00:23:51,000 --> 00:23:52,680 Gunung Padang'a bakarak 363 00:23:52,760 --> 00:23:57,560 Sunda Sahanlığı'nın alanında kültür oluştuğu söylenebilir. 364 00:23:57,640 --> 00:24:01,760 Bu kültürle de devasa megalitik bir yapı inşa edebildiler. 365 00:24:05,320 --> 00:24:09,080 Sütunsal bazalt taşlarıyla inşaat yapmakta uzman bir kültür. 366 00:24:11,240 --> 00:24:14,800 Daha önce dünyanın bu kısmında gördüğüm bir yapı tarzı. 367 00:24:16,480 --> 00:24:21,800 Küçük Pasifik adası Pohnpei'ydeki Nan Madol alanında görmüştüm. 368 00:24:23,600 --> 00:24:27,160 Orası da tıpkı Gunung Padang gibi, volkanik bazalt taşlarının 369 00:24:27,240 --> 00:24:30,640 üst üste koyulmasıyla inşa edilmişti. 370 00:24:32,400 --> 00:24:34,880 Arkeologlar günümüzde Nan Madol'da görülen 371 00:24:34,960 --> 00:24:39,240 yapının çoğunun 900 yıl öncesine, yani taşların komşu bir adadan 372 00:24:39,320 --> 00:24:42,040 çıkarıldığı zamana dayandığını düşünüyorlar. 373 00:24:44,080 --> 00:24:46,880 Ama önceki ziyaretlerimdeki keşiflerim sırasında 374 00:24:46,960 --> 00:24:52,320 su hattının altında uzanan birkaç megalitik sütun buldum. 375 00:24:53,920 --> 00:24:56,800 Son Buzul Çağı'nda deniz seviyesi alçakken 376 00:24:56,880 --> 00:25:00,400 daha eski versiyonları inşa edilmiş olabilir. 377 00:25:03,920 --> 00:25:05,560 Gunung Padang'ın mimarları, 378 00:25:05,640 --> 00:25:08,880 Güney Pasifik'ten Mikronezya'ya ulaşmış olabilir mi? 379 00:25:10,840 --> 00:25:13,240 Ulaştılarsa onlara ne oldu? 380 00:25:17,360 --> 00:25:20,360 Bunun 12.800 yıl öncesinde 381 00:25:20,920 --> 00:25:23,080 Buzul Çağı'nın aniden 382 00:25:23,640 --> 00:25:28,440 çok farklı bir hâle bürünmesiyle ilgili olabileceğini düşünüyorum. 383 00:25:30,400 --> 00:25:34,480 Isınma çok uzun bir süredir aşamalı olarak devam ediyordu. 384 00:25:35,440 --> 00:25:38,160 Sonra aniden iki olay yaşandı. 385 00:25:38,240 --> 00:25:40,640 Birincisi, küresel sıcaklıklar 386 00:25:40,720 --> 00:25:43,440 Buzul Çağı'ndaki zirve seviyesine ulaştı 387 00:25:43,520 --> 00:25:46,320 ve bu bir gecede yaşandı. 388 00:25:47,320 --> 00:25:51,560 İkincisi ise deniz seviyesindeki ani ve açıklanamayan yükselmeydi. 389 00:25:52,960 --> 00:25:58,560 Normalde Buzul Çağı'nda donma sürecine girilince 390 00:25:58,640 --> 00:26:02,080 okyanuslara büyük miktarda su akışı olması beklenmez 391 00:26:02,160 --> 00:26:04,320 çünkü su artık buza dönüşmüştür. 392 00:26:06,240 --> 00:26:09,240 Fakat büyük bir tufan yaşandı. 393 00:26:09,960 --> 00:26:16,720 12.800 ila 11.600 kadar yıl önce art arda yaşanan seller sonrasında… 394 00:26:16,800 --> 00:26:17,640 M.Ö. 9600 395 00:26:17,720 --> 00:26:21,560 …okyanus seviyeleri büyük oranda yükseldi. 396 00:26:21,640 --> 00:26:24,760 Sonuç olarak, büyük Sundaland kıtası 397 00:26:24,840 --> 00:26:27,920 denizin altında kalıp yeryüzünden kayboldu. 398 00:26:30,400 --> 00:26:32,240 Bu da akla bir soru getiriyor. 399 00:26:32,840 --> 00:26:37,440 Cava Denizi'nde hâlâ keşfedilmemiş tapınaklar ve yapılar olması 400 00:26:37,520 --> 00:26:39,080 mümkün mü? 401 00:26:42,120 --> 00:26:45,720 Deniz seviyesinin yükselmesiyle kim bilir neler kayboldu? 402 00:26:58,240 --> 00:27:02,640 Bu ucu bucağı olmayan sel çağı tüm insanlığı travmatize etmiş olmalı. 403 00:27:04,600 --> 00:27:06,760 Böyle olduğuna dair kanıt da var. 404 00:27:09,120 --> 00:27:12,600 Neredeyse tüm antik kültürlerde Dünya'yı yutan büyük seller 405 00:27:12,680 --> 00:27:14,120 geleneklerle aktarılmıştır. 406 00:27:14,840 --> 00:27:16,080 Endonezya'da 407 00:27:16,160 --> 00:27:19,760 Batak insanları bu küresel sel mitini kendilerine uyarlamışlar. 408 00:27:21,680 --> 00:27:23,280 YARADAN TANRI 409 00:27:24,920 --> 00:27:28,680 Çok uzun zaman önce Dünya eskimiş ve kirlenmiş. 410 00:27:29,640 --> 00:27:32,920 Yaradan tanrı Debata, Dünya'yı tüm canlılardan 411 00:27:33,000 --> 00:27:35,240 arındırmak için büyük bir sel göndermiş. 412 00:27:36,800 --> 00:27:40,160 Son kalan iki insan en yüksek dağa sığınmış. 413 00:27:40,920 --> 00:27:43,560 Sular onları da yutmak üzereyken Tanrı, 414 00:27:43,640 --> 00:27:46,000 insanlığı bitirmekten vazgeçmiş. 415 00:27:47,240 --> 00:27:49,200 Bir toprak parçası yaratmış, 416 00:27:49,800 --> 00:27:53,120 selin üstüne getirip Endonezya'nın adalarını oluşturmuş 417 00:27:54,000 --> 00:27:55,760 ve iki insan kurtulmuş. 418 00:27:57,240 --> 00:28:01,240 Erkek ve kadın, Dünya'da nüfus oluşması için çocuk yapmışlar 419 00:28:01,320 --> 00:28:03,760 ve Batak insanlarının ataları olmuşlar. 420 00:28:06,640 --> 00:28:11,080 Bu antik kıyamet hikâyesi tüm dünya geleneklerinde vardır 421 00:28:11,160 --> 00:28:16,360 ve binlerce yıldır nesilden nesle aktarılmıştır. 422 00:28:17,000 --> 00:28:19,640 Tabii İncil'de de Nuh hikâyesi var. 423 00:28:20,440 --> 00:28:24,160 Ama Hint folklorunda da balıkçı Manu anlatılır. 424 00:28:24,240 --> 00:28:27,560 Tanrı'nın uyarısından sonra büyük tufandan kurtulmuştur. 425 00:28:28,360 --> 00:28:34,760 Sümerlerden Babillilere, Antik Yunanlardan Çinlilere, 426 00:28:35,440 --> 00:28:38,080 hepsinde bu hikâyenin farklı versiyonları vardır. 427 00:28:38,680 --> 00:28:41,160 Bunun tesadüf olduğu, 428 00:28:41,240 --> 00:28:44,880 her kültürün bunu kendi kendine bulduğu fikri mantıksızdır. 429 00:28:47,600 --> 00:28:51,320 Tüm bunlar muhtemelen insanların nesilden nesle aktararak 430 00:28:51,400 --> 00:28:53,720 günümüze ulaştırmayı başardığı 431 00:28:53,800 --> 00:28:55,360 hikâyelerdir. 432 00:28:55,440 --> 00:28:57,280 Deniz seviyesinin yükselmesiyle 433 00:28:57,360 --> 00:28:59,920 -felaketler yaşandı… -Evet. 434 00:29:00,000 --> 00:29:03,960 …ve dünya çapında bir anda küresel tufan geleneği 435 00:29:04,040 --> 00:29:07,040 artık mit değil, bir anı olmaya başladı. 436 00:29:07,120 --> 00:29:08,640 -Evet. -Gerçek olay anlatısı. 437 00:29:11,640 --> 00:29:14,640 Endonezya'nın antik tarihi ve Gunung Padang'da 438 00:29:15,560 --> 00:29:18,960 keşfetmeye başladığımız sırlar bende merak uyandırıyor. 439 00:29:19,880 --> 00:29:21,880 Ama arkeolojinin işleyişinden dolayı 440 00:29:21,960 --> 00:29:25,600 yeni buluntulara da önce şiddetle karşı çıkılacak. 441 00:29:25,680 --> 00:29:27,080 Bu da çok sıkıntılı 442 00:29:27,160 --> 00:29:29,360 çünkü bilim yeni bulgulara açık olmalı, 443 00:29:29,440 --> 00:29:31,480 fikrini değiştirmesini gerektiren 444 00:29:31,560 --> 00:29:34,600 yeni bir bulgu varsa bunu yapabilmelidir. 445 00:29:35,560 --> 00:29:38,720 Arkeoloji çevrelerinden nasıl bir karşılık aldınız? 446 00:29:38,800 --> 00:29:41,440 -Hâlâ kabul etmiyorlar. -Tabii. 447 00:29:41,520 --> 00:29:43,760 Arkeologların ve diğer araştırmacıların 448 00:29:43,840 --> 00:29:47,040 araştırmayı bırakmasına üzülüyorum. 449 00:29:47,600 --> 00:29:51,240 Kötü bir durum, sonuçta burada ilgi çekici bir gizem var. 450 00:29:51,320 --> 00:29:53,600 Arkeoloji çevreleri buna yönelmeliler. 451 00:29:53,680 --> 00:29:56,800 M.Ö. 11.000'den önce gelişmiş insan kültürleri olduğunu 452 00:29:56,880 --> 00:30:01,880 net bir şekilde kanıtlayabilirsek 453 00:30:01,960 --> 00:30:03,200 büyük bir başarı olacak. 454 00:30:06,240 --> 00:30:07,360 12.500 yıl önce 455 00:30:07,440 --> 00:30:11,200 neredeyse tüm izleri yok eden küresel bir felaket yaşandığını 456 00:30:12,800 --> 00:30:14,720 ileri sürmekteyim. 457 00:30:15,680 --> 00:30:19,160 Elimizde sadece ürkütücü anılar var. 458 00:30:23,200 --> 00:30:25,680 "Hayır, bunlar anı değil" diye reddediyoruz. 459 00:30:26,440 --> 00:30:29,080 "Sadece folklor. Mit, gelenek." diyoruz. 460 00:30:29,960 --> 00:30:31,200 Bence bunlar anı. 461 00:30:31,280 --> 00:30:33,720 Son Buzul Çağı'nın sonlarında 462 00:30:33,800 --> 00:30:36,600 atalarımızın başına gelen korkunç bir şeyin anısı. 463 00:30:37,200 --> 00:30:41,520 Efsane, sanat ve taşlar yoluyla bize ulaşmış. 464 00:30:42,360 --> 00:30:44,600 Sadece büyük bir tufandan bahsetmiyor. 465 00:30:45,480 --> 00:30:48,800 Bu felaketten sonra hayatta kalanlardan, 466 00:30:48,880 --> 00:30:53,000 insanlığın yeniden doğuşunu sağlayan bilge seyyahlardan da bahsediliyor. 467 00:30:54,680 --> 00:30:57,040 Dünya'daki en büyük insan yapımı 468 00:30:57,120 --> 00:30:58,680 piramidi yapmış 469 00:30:59,440 --> 00:31:02,880 aynı antik kültür içinde daha da baskın. 470 00:31:04,200 --> 00:31:05,600 Gideceğim yer de orası 471 00:31:06,960 --> 00:31:08,560 ve Mısır'dan bahsetmiyorum. 472 00:31:33,600 --> 00:31:38,600 Alt yazı çevirmeni: Denizsu Nihan Nurata