1
00:00:06,040 --> 00:00:08,920
SERIAL NETFLIX

2
00:00:12,120 --> 00:00:13,080
- Zadowolony?
- Tak.

3
00:00:13,160 --> 00:00:15,240
- Zaczynamy.
- Ujęcie pierwsze.

4
00:00:15,320 --> 00:00:17,200
Jak opisałbyś siebie?

5
00:00:18,960 --> 00:00:20,640
Jak opisałbym siebie?

6
00:00:20,720 --> 00:00:23,640
Nazywano cię pseudoarcheologiem.

7
00:00:23,720 --> 00:00:25,960
- Fakt.
- Kimś bardzo wybiórczym.

8
00:00:26,040 --> 00:00:29,240
Twoje książki są popularne,
ale akademicy je odrzucają.

9
00:00:29,320 --> 00:00:30,400
CZY GRAHAM HANCOCK JEST SZALONY?

10
00:00:30,480 --> 00:00:33,320
Wiesz, że rzuciłeś naukowcom rękawicę?

11
00:00:33,400 --> 00:00:35,880
Wielu ludzi nie chce tego słuchać.

12
00:00:35,960 --> 00:00:39,760
Od lat jesteś na linii frontu.

13
00:00:39,840 --> 00:00:40,920
ZAGINIONY HORYZONT

14
00:00:41,000 --> 00:00:43,880
Przedstawiłeś mi
wiele kontrowersyjnych idei…

15
00:00:43,960 --> 00:00:45,040
STARSZE NIŻ WYGLĄDA

16
00:00:45,120 --> 00:00:46,880
…które poparłeś dowodami.

17
00:00:48,280 --> 00:00:50,040
Jestem Graham Hancock.

18
00:00:51,520 --> 00:00:54,920
Nie twierdzę, że jestem
archeologiem czy naukowcem.

19
00:00:55,000 --> 00:00:56,720
Jestem dziennikarzem

20
00:00:56,800 --> 00:01:00,960
i badam prehistorię człowieka.

21
00:01:15,040 --> 00:01:20,080
Podejrzewam, że ludzie cierpią na amnezję.

22
00:01:20,880 --> 00:01:25,720
Zapomnieliśmy o czymś bardzo ważnym
z naszej przeszłości.

23
00:01:26,400 --> 00:01:30,400
Myślę, że ta istotna, zapomniana rzecz

24
00:01:30,480 --> 00:01:34,480
to zaginiona zaawansowana cywilizacja
epoki lodowej.

25
00:01:36,680 --> 00:01:40,840
Spędziłem lata, szukając dowodów
na istnienie tej cywilizacji

26
00:01:40,920 --> 00:01:42,600
w różnych miejscach na świecie.

27
00:01:44,520 --> 00:01:48,440
Teraz pragnę poskładać te poszlaki.

28
00:01:48,520 --> 00:01:51,800
To niesamowicie dziwne.

29
00:01:52,800 --> 00:01:56,560
I przedstawić dowody, które podważą to,
co wiemy o historii człowieka.

30
00:01:57,560 --> 00:02:00,440
To musiało być dużo wcześniej.

31
00:02:01,000 --> 00:02:05,480
Starożytne struktury
zbudowane z zadziwiającą dokładnością.

32
00:02:06,000 --> 00:02:09,480
To skarb archeoastronomii
w Ameryce Północnej.

33
00:02:10,160 --> 00:02:14,800
Odciski palców
zaawansowanych cywilizacji prehistorii.

34
00:02:14,880 --> 00:02:16,800
Ten słup jest jak Kamień z Rosetty.

35
00:02:17,920 --> 00:02:21,440
Coraz pewniejsze jest to,
że cywilizacja powstała wcześniej,

36
00:02:21,520 --> 00:02:22,360
niż myślimy.

37
00:02:23,560 --> 00:02:27,320
Będziemy musieli
przepisać historię na nowo.

38
00:02:27,400 --> 00:02:28,240
Tak.

39
00:02:30,920 --> 00:02:35,120
Oczywiście pomysł ten
oburza tak zwanych ekspertów,

40
00:02:35,200 --> 00:02:39,440
którzy są pewni, że jedyni ludzie,
którzy żyli podczas epoki lodowej,

41
00:02:39,520 --> 00:02:41,080
to ludy zbieracko-łowieckie.

42
00:02:42,280 --> 00:02:47,080
Przez to jestem
wrogiem numer jeden archeologów.

43
00:02:47,160 --> 00:02:49,840
Czemu nie powiesz:
„Tak, to wyjątkowa tajemnica”,

44
00:02:49,920 --> 00:02:50,840
nie drążąc dalej?

45
00:02:50,920 --> 00:02:53,920
Moim zadaniem jest przedstawić
alternatywny punkt widzenia.

46
00:02:54,000 --> 00:02:57,400
Być może ludzka historia
ma pewien zapomniany epizod.

47
00:02:57,480 --> 00:02:59,440
Ale być może defensywne zachowanie

48
00:02:59,520 --> 00:03:02,280
i arogancja akademików głównego nurtu

49
00:03:02,360 --> 00:03:04,600
powstrzymuje nas
przed braniem tego pod uwagę.

50
00:03:05,800 --> 00:03:09,000
Próbuję obalić paradygmat historii.

51
00:03:23,120 --> 00:03:28,560
BYŁ SOBIE POTOP

52
00:03:31,520 --> 00:03:34,880
Przez 30 lat szukałem czegoś,

53
00:03:34,960 --> 00:03:37,560
co ponoć nie istnieje.

54
00:03:39,400 --> 00:03:45,200
Zaawansowanej cywilizacji dużo starszej
niż nasza, zapomnianej przez historię.

55
00:03:47,080 --> 00:03:51,200
Historia mówi,
że kiedy skończyła się epoka lodowa…

56
00:03:51,680 --> 00:03:52,960
9600 P.N.E.

57
00:03:53,040 --> 00:03:56,200
…ludy zbieracko-łowieckie z własnej woli

58
00:03:56,280 --> 00:04:00,080
zaczęły uprawiać ziemię
i hodować zwierzęta,

59
00:04:00,160 --> 00:04:03,360
tworzyć osady i miasta,

60
00:04:04,000 --> 00:04:07,720
a pierwsze cywilizacje
pojawiły się około 6000 lat temu.

61
00:04:07,800 --> 00:04:08,720
4000 P.N.E.

62
00:04:10,080 --> 00:04:14,040
Jednak nowe odkrycia cofają tę datę.

63
00:04:15,360 --> 00:04:19,160
Jedno z nich miało miejsce w Indonezji.

64
00:04:19,240 --> 00:04:20,080
INDONEZJA

65
00:04:20,160 --> 00:04:22,160
OCEAN INDYJSKI - MORZE JAWAJSKIE
MALEZJA - SINGAPUR - MALEZJA WSCHODNIA

66
00:04:22,240 --> 00:04:24,560
Na najbardziej zaludnionej wyspie, Jawie…

67
00:04:24,640 --> 00:04:25,480
JAWA

68
00:04:25,560 --> 00:04:26,399
DŻAKARTA

69
00:04:26,480 --> 00:04:30,000
…cztery godziny na południe od Dżakarty,
blisko wioski Karyamukti.

70
00:04:37,000 --> 00:04:40,440
Przybyłem, by zbadać
jedno z najbardziej niezwykłych

71
00:04:40,520 --> 00:04:43,800
i kontrowersyjnych odkryć
współczesnej archeologii.

72
00:04:45,040 --> 00:04:45,880
Pierwsze poszlaki

73
00:04:45,960 --> 00:04:49,040
kompletnie zdezorientowały archeologów,

74
00:04:49,120 --> 00:04:52,520
ponieważ kwestionują wszystko,
czego uczono nas

75
00:04:52,600 --> 00:04:54,280
o prehistorii człowieka.

76
00:04:56,280 --> 00:04:58,840
To miejsce budzi niepokojące wątpliwości.

77
00:04:59,840 --> 00:05:01,920
Co, jeśli zaawansowana cywilizacja

78
00:05:02,000 --> 00:05:04,640
kwitła tu, w Indonezji,
podczas epoki lodowej?

79
00:05:05,760 --> 00:05:07,880
Cywilizacja, o której historia zapomniała,

80
00:05:07,960 --> 00:05:08,960
aż do dziś.

81
00:05:12,440 --> 00:05:14,360
To Gunung Padang.

82
00:05:19,040 --> 00:05:23,040
Nazwa ta oznacza
„górę światła” lub „górę oświecenia”

83
00:05:23,120 --> 00:05:24,840
w lokalnym dialekcie sundajskiego.

84
00:05:27,440 --> 00:05:31,000
Miejscowi z szacunkiem mówią
o tajemniczej atmosferze,

85
00:05:34,440 --> 00:05:38,400
a pielgrzymi przybywają na górę
ze wszystkich stron.

86
00:05:40,160 --> 00:05:43,320
Przechodzą rytuał oczyszczenia
w starożytnym strumieniu…

87
00:05:45,920 --> 00:05:47,400
by wejść na wzgórze…

88
00:05:49,440 --> 00:05:51,120
o wysokości 110 metrów.

89
00:05:52,560 --> 00:05:55,400
Wspinaczka jest trudna.

90
00:05:57,400 --> 00:05:59,920
Ale widok jest tego wart.

91
00:06:05,200 --> 00:06:09,160
Na Ziemi nie ma drugiego takiego miejsca.

92
00:06:17,280 --> 00:06:21,600
Przez dłuższy czas archeolodzy uważali,
że to po prostu wzgórze w dżungli.

93
00:06:23,240 --> 00:06:25,320
Jednak nie było to takie oczywiste.

94
00:06:26,720 --> 00:06:30,000
Na szczycie widzimy rozrzucone bloki.

95
00:06:37,920 --> 00:06:41,880
Sześciokątne kamienne płyty
rozrzucone wszędzie.

96
00:06:46,480 --> 00:06:47,720
Tysiące.

97
00:06:48,680 --> 00:06:49,840
Niesamowity widok.

98
00:06:51,600 --> 00:06:55,280
Krajobraz wulkaniczny Indonezji sprawia,

99
00:06:55,360 --> 00:06:58,120
że tego typu bloki
powstają w sposób naturalny.

100
00:07:00,120 --> 00:07:02,160
To tak zwane ciosy słupowe,

101
00:07:02,240 --> 00:07:05,880
powstają, kiedy skała wulkaniczna,
w tym wypadku bazalt,

102
00:07:05,960 --> 00:07:08,320
pęka pod wpływem zimna, tworząc je.

103
00:07:11,160 --> 00:07:14,040
Na pierwszy rzut oka taras ten można wziąć

104
00:07:14,120 --> 00:07:16,680
za naturalną formację skał wulkanicznych,

105
00:07:16,760 --> 00:07:20,040
dlatego archeolodzy
nie palili się do badań.

106
00:07:21,000 --> 00:07:24,440
Ale uważniejsze oko zauważy,

107
00:07:24,520 --> 00:07:28,600
że skały te poddano cięciu
i stworzono z nich materiały budowlane.

108
00:07:28,680 --> 00:07:30,440
Ułożyli je tam ludzie.

109
00:07:33,400 --> 00:07:35,920
Pośród rozrzuconych skał

110
00:07:36,000 --> 00:07:39,520
na całym wzgórzu
możemy zauważyć ślady struktur.

111
00:07:40,320 --> 00:07:47,120
Kopce, prostokątne pokoje i długie mury,

112
00:07:48,200 --> 00:07:50,440
wszystko to mieszczące się na tarasach,

113
00:07:52,520 --> 00:07:54,280
ewidentne dzieło ludzkich rąk.

114
00:07:58,360 --> 00:08:02,920
Kiedy archeolog Ali Akbar wraz z zespołem
zaczęli prace w 2012 roku,

115
00:08:03,960 --> 00:08:06,200
założyli, że wszelkie struktury na wzgórzu

116
00:08:06,280 --> 00:08:09,520
mają mniej niż 2500 lat.

117
00:08:10,800 --> 00:08:12,800
Nie mamy pewności, ile mają lat.

118
00:08:12,880 --> 00:08:13,880
UNIWERSYTET INDONEZYJSKI

119
00:08:13,960 --> 00:08:18,600
Miejsce to na długo zostało zapomniane.

120
00:08:19,840 --> 00:08:24,120
Zespół założył też,
że starożytni budowniczy Gunung Padang

121
00:08:24,200 --> 00:08:27,640
znaleźli bloki już na miejscu.

122
00:08:28,800 --> 00:08:31,240
Ale wtedy odkryli coś dziwnego.

123
00:08:33,480 --> 00:08:37,960
Słupy skalne importowano z innego regionu,

124
00:08:38,039 --> 00:08:39,360
z zupełnie innego miejsca.

125
00:08:40,320 --> 00:08:45,919
To oznacza, że każdy z bloków,
a może być ich nawet 50 000,

126
00:08:46,000 --> 00:08:50,000
wniesiono na to wzgórze,
choć ważą nawet po jedną trzecią tony.

127
00:08:52,720 --> 00:08:55,200
Kiedy członkowie zespołu
byli tu pierwszy raz,

128
00:08:55,840 --> 00:08:59,040
szybko odnaleźli ślady obecności człowieka

129
00:08:59,600 --> 00:09:03,640
w czymś, co nazywamy warstwą kulturową.
Ale nie tam, gdzie się spodziewali.

130
00:09:05,200 --> 00:09:09,680
Zdziwiło nas, że znaleźliśmy
dwie warstwy kulturowe.

131
00:09:11,480 --> 00:09:15,600
Pierwsza, na powierzchni,
jest z roku 500 p.n.e.

132
00:09:16,120 --> 00:09:17,320
500 P.N.E.

133
00:09:17,400 --> 00:09:19,080
Ale cztery metry wgłąb

134
00:09:19,160 --> 00:09:21,480
znaleźliśmy kolejną.

135
00:09:22,320 --> 00:09:25,360
Jest z okolic roku 5200 p.n.e.

136
00:09:25,440 --> 00:09:28,680
5200 P.N.E.

137
00:09:29,280 --> 00:09:31,800
To niespotykane. Byliśmy w szoku.

138
00:09:32,920 --> 00:09:34,000
To jest bardzo stare.

139
00:09:37,840 --> 00:09:39,720
Około siedmiu tysięcy lat temu,

140
00:09:39,800 --> 00:09:42,520
na długo przed budowlami na taką skalę,

141
00:09:43,200 --> 00:09:45,840
nie powinno w tym regionie
być innych mieszkańców

142
00:09:45,920 --> 00:09:48,640
niż proste ludy zbieracko-łowieckie.

143
00:09:51,080 --> 00:09:54,400
Co mogło sprawić, że zmusili się

144
00:09:54,480 --> 00:09:56,200
do przyniesienia tu tych bloków?

145
00:10:00,680 --> 00:10:03,800
Nie jestem pewien,
jaka była funkcja tego miejsca.

146
00:10:03,880 --> 00:10:09,640
Do tej pory nie znaleźliśmy
szkieletów ani kości,

147
00:10:09,720 --> 00:10:11,760
więc to nie miejsce pochówku.

148
00:10:12,680 --> 00:10:15,840
Być może to miejsce
ceremonialne lub rytualne.

149
00:10:18,840 --> 00:10:22,560
Mamy do czynienia z prawdziwą tajemnicą.
Należy ją wyjaśnić.

150
00:10:26,760 --> 00:10:31,280
Dopiero kolejne badania,
które pozwoliły zajrzeć głębiej,

151
00:10:31,360 --> 00:10:36,240
odkryły przed badaczami
niesamowite nowe możliwości.

152
00:10:38,000 --> 00:10:40,040
Mogli mieć przed oczami

153
00:10:40,120 --> 00:10:43,360
dzieło cywilizacji,
o której zapomniała historia.

154
00:10:46,960 --> 00:10:50,920
Dr Danny Hilman Natawidjaja
studiował na Caltechu,

155
00:10:51,000 --> 00:10:54,640
a teraz pracuje
w Centrum Badań Geologicznych w Indonezji.

156
00:10:56,920 --> 00:11:00,960
Jako geolog dr Hilman wiedział,
że w Gunung Padang

157
00:11:01,040 --> 00:11:02,240
jest coś bardzo dziwnego.

158
00:11:05,680 --> 00:11:09,440
Podczas badań odkrył, że bazaltowe bloki

159
00:11:09,520 --> 00:11:11,760
nie pokrywają tylko powierzchni.

160
00:11:13,640 --> 00:11:16,080
Otaczają też stoki tarasów

161
00:11:17,800 --> 00:11:20,880
pokrywających teren
około 150 000 metrów kwadratowych.

162
00:11:24,040 --> 00:11:27,080
Odsłonięty fragment między dwoma tarasami

163
00:11:27,160 --> 00:11:29,520
wydaje się czymś w rodzaju muru oporowego.

164
00:11:30,400 --> 00:11:34,240
Niektórzy archeolodzy są przekonani,
że to dzieło natury.

165
00:11:34,320 --> 00:11:35,720
Wiem, że to naturalna skała,

166
00:11:35,800 --> 00:11:38,800
ale oni sugerują,
że cały układ jest dziełem natury.

167
00:11:38,880 --> 00:11:41,880
Skała jest naturalna, ale nie układ.

168
00:11:41,960 --> 00:11:43,280
GEOLOG

169
00:11:43,360 --> 00:11:45,640
- Normalnie są pionowo.
- Tak, pionowo.

170
00:11:45,720 --> 00:11:47,520
- Właśnie.
- Tutaj leżą bokiem.

171
00:11:47,600 --> 00:11:49,720
- Normalnie nie są cięte.
- Tak.

172
00:11:49,800 --> 00:11:51,920
Tu wszystkie bloki mają metr lub półtora.

173
00:11:52,000 --> 00:11:52,840
Tak.

174
00:11:54,400 --> 00:11:57,560
Dr Hilman zauważył coś

175
00:11:58,880 --> 00:12:00,360
pomiędzy blokami.

176
00:12:01,280 --> 00:12:04,720
W naturze nie ma ziemi pomiędzy.

177
00:12:05,280 --> 00:12:06,680
Są bardzo blisko siebie.

178
00:12:08,640 --> 00:12:12,160
Ale w tym przypadku
pomiędzy słupami jest zaprawa,

179
00:12:12,240 --> 00:12:15,960
- która łączy je jak cement.
- Tak.

180
00:12:16,040 --> 00:12:19,240
Gruba na jakieś pięć centymetrów
i jest jednolita.

181
00:12:19,320 --> 00:12:22,320
Możemy założyć, że ludzie kładli tu bloki

182
00:12:22,400 --> 00:12:26,120
wraz z zaprawą pomiędzy nimi.
To dzieło ludzkich rąk,

183
00:12:26,200 --> 00:12:28,120
- część procesu budowlanego.
- Tak.

184
00:12:31,960 --> 00:12:33,480
Danny zaczął badać tę sprawę

185
00:12:33,560 --> 00:12:35,960
i zaczęło pojawiać się
więcej niespodzianek.

186
00:12:37,880 --> 00:12:42,360
Dr Hilman zauważył,
że kiedy zestawił ze sobą wszystkie dane,

187
00:12:43,000 --> 00:12:46,200
okazało się, że Gunung Padang
to nie tylko wzgórze.

188
00:12:50,760 --> 00:12:53,880
Oto starożytne Gunung Padang.

189
00:12:55,280 --> 00:12:57,880
Po północnej stronie
mamy schody wspinające się

190
00:12:57,960 --> 00:12:59,720
na wysokość ponad 91 metrów,

191
00:12:59,800 --> 00:13:02,320
gdzie jest pierwszy z pięciu tarasów.

192
00:13:03,800 --> 00:13:09,280
A cały teren to 150 na 40 metrów.

193
00:13:10,920 --> 00:13:15,840
Całe wzgórze otoczone jest
murami zaporowymi ze słupów bazaltu.

194
00:13:17,280 --> 00:13:20,120
Przy użyciu około 50 000 bloków

195
00:13:20,200 --> 00:13:22,840
stworzono ogromny projekt,

196
00:13:22,920 --> 00:13:24,880
który zmienił wzgórze wulkaniczne

197
00:13:24,960 --> 00:13:28,600
w coś, co najlepiej można opisać
jako piramidę schodkową.

198
00:13:34,280 --> 00:13:36,560
To tarasy stworzone ludzką ręką.

199
00:13:36,640 --> 00:13:37,480
Tak.

200
00:13:38,000 --> 00:13:40,920
Piramida nie jest tego samego kształtu,

201
00:13:41,000 --> 00:13:43,760
co piramidy Majów czy te w Gizie.

202
00:13:43,840 --> 00:13:48,560
Idea jest podobna,
tarasy układają się w kształt piramidy.

203
00:13:48,640 --> 00:13:50,680
- Tak. Ale jest okrągła.
- To prawda.

204
00:13:52,160 --> 00:13:55,040
Kwestia nazewnictwa. Czym jest piramida?

205
00:13:55,120 --> 00:13:59,280
Jeśli piramida
może być zbudowana z serii tarasów,

206
00:13:59,360 --> 00:14:01,880
to Gunung Padang jest piramidą.

207
00:14:03,760 --> 00:14:07,960
Sam fakt, że mamy tu starożytną piramidę,

208
00:14:08,040 --> 00:14:12,280
może całkowicie zmienić
postrzeganie naszych przodków.

209
00:14:14,080 --> 00:14:18,440
Archeolodzy aktualnie uważają,
że najstarsza piramida na świecie

210
00:14:18,520 --> 00:14:21,520
ma około 4700 lat.

211
00:14:22,680 --> 00:14:25,160
I nie jest w Egipcie, a w Peru.

212
00:14:25,240 --> 00:14:26,800
ŚWIĘTE MIASTO CARAL-SUPE
PERU

213
00:14:26,880 --> 00:14:30,800
Ale dr Hilman znalazł dowody na to,
że Gunung Padang może być starsze.

214
00:14:33,200 --> 00:14:34,960
Ile więc może mieć lat?

215
00:14:35,920 --> 00:14:38,920
Kto zbudował ten kompleks? W jakim celu?

216
00:14:44,240 --> 00:14:46,080
Doktor Hilman wraz z zespołem

217
00:14:46,160 --> 00:14:49,840
skorzystali z technologii
używanej w badaniach geologicznych,

218
00:14:49,920 --> 00:14:52,840
by szukać odpowiedzi
głęboko pod konstrukcją.

219
00:14:53,960 --> 00:14:56,400
Mamy trzy metody.

220
00:14:56,480 --> 00:14:59,800
- GPR.
- Georadar.

221
00:14:59,880 --> 00:15:02,160
Tak, georadar.

222
00:15:02,240 --> 00:15:05,000
- Tomografia elektrooporowa.
- Tak.

223
00:15:05,080 --> 00:15:07,160
I tomografia sejsmiczna.

224
00:15:09,480 --> 00:15:13,840
Wcześniej archeolodzy wkopali się
na głębokość kilku metrów

225
00:15:13,920 --> 00:15:16,440
w kilku miejscach.

226
00:15:17,880 --> 00:15:20,760
To badanie obejmie większy teren.

227
00:15:21,280 --> 00:15:22,840
Trzydzieści metrów, tak.

228
00:15:23,400 --> 00:15:24,800
Jak i większą głębokość.

229
00:15:25,640 --> 00:15:29,000
Zaczniemy od badania

230
00:15:29,080 --> 00:15:30,400
z użyciem georadaru.

231
00:15:31,360 --> 00:15:33,200
Georadar

232
00:15:33,280 --> 00:15:36,000
za pomocą fal radiowych
przesyła sygnał do ziemi.

233
00:15:36,680 --> 00:15:41,880
Kiedy na coś trafi, sygnał odbija się,
a dane zostają zachowane do analizy.

234
00:15:43,440 --> 00:15:49,160
Zdecydowaliśmy się na częstotliwość 40 MHz
i głębokość do 30 metrów.

235
00:15:51,840 --> 00:15:54,120
Do dzieła.

236
00:16:06,440 --> 00:16:10,600
Badając skany, dr Hilman i jego zespół

237
00:16:10,680 --> 00:16:12,680
odkryli tylko więcej tajemnic.

238
00:16:14,280 --> 00:16:17,280
Natura podziemnych konstrukcji
jest skomplikowana.

239
00:16:17,360 --> 00:16:19,480
Wykonane są z bazaltowych słupów,

240
00:16:19,560 --> 00:16:21,200
podobnie jak reszta.

241
00:16:22,880 --> 00:16:27,880
Tomografia sejsmiczna
ukazała interesujące miejsce

242
00:16:27,960 --> 00:16:29,400
głęboko we wnętrzu wzgórza.

243
00:16:30,840 --> 00:16:34,640
Prędkość fali to 200 metrów na sekundę.

244
00:16:34,720 --> 00:16:37,680
A w prostych słowach?

245
00:16:38,680 --> 00:16:39,720
Pustka.

246
00:16:39,800 --> 00:16:41,400
TUNEL/KOMORA

247
00:16:41,480 --> 00:16:43,720
- Pustka. Pusta przestrzeń.
- Jest pusta.

248
00:16:43,800 --> 00:16:46,200
Wiesz, jaki kształt ma to miejsce?

249
00:16:46,280 --> 00:16:48,440
Prostokątny.

250
00:16:48,520 --> 00:16:50,000
- Prostokąt.
- Tak.

251
00:16:50,080 --> 00:16:51,920
To miejsce jest dokładnie

252
00:16:52,000 --> 00:16:54,160
- w centrum całego kompleksu.
- Tak.

253
00:16:55,320 --> 00:16:57,960
Pod pierwszym tarasem również jest komora…

254
00:16:58,040 --> 00:17:00,120
KOMORA
SZTUCZNA ŚCIANA

255
00:17:00,200 --> 00:17:02,280
…łącząca ją z komorą

256
00:17:02,360 --> 00:17:04,160
pod drugim tarasem.

257
00:17:07,360 --> 00:17:09,920
Dr Hilman i jego zespół odkryli

258
00:17:10,720 --> 00:17:14,040
co najmniej trzy prostokątne komory.

259
00:17:14,720 --> 00:17:17,200
Jedną około dziesięć metrów pod ziemią,

260
00:17:17,280 --> 00:17:19,720
być może hol wejściowy,

261
00:17:19,800 --> 00:17:23,680
który prowadzi
do kolejnej, większego komory.

262
00:17:24,960 --> 00:17:28,440
Kolejny zaś prowadzi do trzeciej komory

263
00:17:28,520 --> 00:17:30,520
na głębokości od 20 do 30 metrów.

264
00:17:31,319 --> 00:17:35,040
Wszystkie trzy komory są ulokowane
wzdłuż centralnej osi kompleksu.

265
00:17:37,400 --> 00:17:40,440
Te komory bardzo mnie ciekawią.

266
00:17:40,520 --> 00:17:43,200
Bardzo chciałbym, żeby jakiś archeolog

267
00:17:43,280 --> 00:17:44,840
zorganizował tu wykopaliska.

268
00:17:44,920 --> 00:17:47,640
Kiedy zobaczyliśmy te komory,

269
00:17:47,720 --> 00:17:48,880
wszystkie trzy,

270
00:17:49,600 --> 00:17:51,600
byliśmy w szoku.

271
00:17:55,000 --> 00:17:57,480
Wiemy, że to coś istotnego.

272
00:17:57,560 --> 00:17:59,640
- Oczywiście.
- Bez dwóch zdań.

273
00:17:59,720 --> 00:18:00,600
Tak.

274
00:18:04,840 --> 00:18:09,240
Ale według archeologów,
którzy badali to miejsce,

275
00:18:09,320 --> 00:18:12,560
odkrycie dr. Hilmana nie ma sensu.

276
00:18:15,760 --> 00:18:18,560
Według powszechnie akceptowanej historii

277
00:18:18,640 --> 00:18:20,760
lud zbieracko-łowiecki

278
00:18:20,840 --> 00:18:23,600
żyjący na tym wzgórzu 7000 lat temu…

279
00:18:23,680 --> 00:18:25,160
5200 P.N.E.

280
00:18:25,240 --> 00:18:28,080
…nie byłby w stanie zbudować konstrukcji

281
00:18:28,160 --> 00:18:30,440
tak dużej i skomplikowanej.

282
00:18:31,680 --> 00:18:33,600
A oto i ona.

283
00:18:36,400 --> 00:18:38,800
Zagadka błagająca o rozwiązanie.

284
00:18:42,840 --> 00:18:46,000
By określić datę powstania wzgórza,
które nie jest wzgórzem,

285
00:18:46,680 --> 00:18:50,080
dr Hilman i jego zespól
skorzystali z innego narzędzia,

286
00:18:51,480 --> 00:18:52,400
z wiertła.

287
00:18:56,400 --> 00:19:01,640
Zgodnie z oczekiwaniami
pierwsze dwie warstwy miały od 3000…

288
00:19:01,720 --> 00:19:03,880
1000 P.N.E.

289
00:19:03,960 --> 00:19:06,120
…do około 8000 lat.

290
00:19:06,200 --> 00:19:07,240
6000 P.N.E.

291
00:19:07,760 --> 00:19:12,040
Ale kiedy dowiercili się do 15. metra,

292
00:19:12,120 --> 00:19:14,520
znaleźli coś niespodziewanego.

293
00:19:15,480 --> 00:19:17,000
6000 P.N.E.

294
00:19:17,080 --> 00:19:22,080
Te sekcje położono około 11 600 lat temu…

295
00:19:22,160 --> 00:19:24,040
9600 P.N.E.

296
00:19:24,120 --> 00:19:28,320
…czyli pod koniec ostatniej epoki lodowej.

297
00:19:31,680 --> 00:19:34,880
A to nie koniec odkryć dr. Hilmana.

298
00:19:35,720 --> 00:19:41,560
Jakieś 30 metrów niżej dotarł
do najwcześniejszej warstwy budowli.

299
00:19:41,640 --> 00:19:44,000
Spróbujmy określić,
kiedy kompleks powstał.

300
00:19:44,080 --> 00:19:47,040
Czwarta warstwa mogła powstać
nawet dawniej niż 20 000 p.n.e.

301
00:19:47,120 --> 00:19:49,120
- Dawniej niż 20 000.
- Bardzo stara.

302
00:19:49,720 --> 00:19:52,800
Wiercenie dostarczyło nam materiały

303
00:19:52,880 --> 00:19:56,000
mogące mieć nawet 24 000 lat.

304
00:19:56,080 --> 00:19:59,360
22 000 P.N.E.

305
00:19:59,440 --> 00:20:03,840
Materiały organiczne
powiązane z zakopanymi elementami budowli.

306
00:20:05,480 --> 00:20:08,520
Danny jest przekonany, i ja również,

307
00:20:08,600 --> 00:20:11,960
że historia Gunung Padang
sięga zamierzchłych wieków.

308
00:20:16,200 --> 00:20:20,000
Odkrycia Danny'ego
są niesamowite i zdumiewające.

309
00:20:21,200 --> 00:20:24,880
Dotychczas archeolodzy uważali,

310
00:20:24,960 --> 00:20:28,720
że w Azji Południowo-Wschodniej
tego typu konstrukcje

311
00:20:28,800 --> 00:20:30,840
pojawiły się około 4000 lat temu.

312
00:20:36,160 --> 00:20:39,320
Badania wykazują,
że to miejsce powstało w epoce lodowej.

313
00:20:39,400 --> 00:20:42,080
Osobiście jestem bardzo podekscytowany.

314
00:20:42,160 --> 00:20:43,600
- Tak.
- Zastanawiam się,

315
00:20:43,680 --> 00:20:47,040
czy te komory zawierają
jakieś dowody lub informacje,

316
00:20:47,120 --> 00:20:49,000
które mogą pomóc mi

317
00:20:49,080 --> 00:20:51,480
znaleźć zaginioną cywilizację.

318
00:20:51,560 --> 00:20:55,440
- Wiemy o historii bardzo mało.
- Tak.

319
00:20:55,520 --> 00:20:57,720
Czegoś nie widzimy.

320
00:21:00,840 --> 00:21:04,360
Archeologom trudno zaakceptować tę ideę.

321
00:21:04,920 --> 00:21:07,760
To, że to konstrukcja
wykonana ludzką ręką,

322
00:21:07,840 --> 00:21:10,240
jest niepodważalnym faktem.

323
00:21:10,840 --> 00:21:14,360
Ale największą trudność
sprawia im przełknięcie faktu,

324
00:21:14,440 --> 00:21:18,120
że ta konstrukcja
może mieć nawet 24 000 lat.

325
00:21:20,360 --> 00:21:22,120
Mogła powstać w epoce lodowej.

326
00:21:32,920 --> 00:21:35,840
Akademikom trudno zrozumieć,

327
00:21:35,920 --> 00:21:38,760
że epoka lodowa była wyjątkowym okresem,

328
00:21:40,000 --> 00:21:42,320
w którym świat wyglądał zupełnie inaczej.

329
00:21:45,760 --> 00:21:50,760
Wtedy, 20 000 lat temu,
Ziemia wyglądała inaczej niż dziś.

330
00:21:50,840 --> 00:21:53,480
Jawa nie była nawet wyspą.

331
00:21:54,880 --> 00:21:59,600
Była południową częścią ogromnego
kontynentu południowoazjatyckiego.

332
00:21:59,680 --> 00:22:02,800
Geologowie nazywają go Sundalandem.

333
00:22:05,840 --> 00:22:07,800
Podczas ostatniej epoki lodowej

334
00:22:07,880 --> 00:22:13,480
poziom morza wynosił około 120 metrów,
był niższy niż dziś.

335
00:22:14,840 --> 00:22:15,680
JAWA

336
00:22:15,760 --> 00:22:19,640
Dzisiejsze Morze Jawajskie
było ogromnym lądem

337
00:22:19,720 --> 00:22:22,080
połączonym z Azją.

338
00:22:22,920 --> 00:22:27,160
Sundaland rozciągał się
na około 1 800 000 metrów kwadratowych.

339
00:22:28,160 --> 00:22:29,000
22 000 P.N.E.

340
00:22:29,080 --> 00:22:32,280
Był wielkości
zachodnich Stanów Zjednoczonych.

341
00:22:32,360 --> 00:22:34,800
Był to cały subkontynent.

342
00:22:34,880 --> 00:22:36,240
OCEAN INDYJSKI - ZATOKA BENGALSKA

343
00:22:38,560 --> 00:22:43,600
Wiemy, że tamtejsze plemiona
miały do dyspozycji mnóstwo zwierząt.

344
00:22:43,680 --> 00:22:48,760
Mieszkały tam nawet 45 000 lat temu,
a pewnie i wcześniej.

345
00:22:50,600 --> 00:22:54,360
Dlaczego inna, bardziej zaawansowana
technologicznie kultura

346
00:22:54,440 --> 00:22:56,040
nie mogła również tu żyć?

347
00:22:57,880 --> 00:23:02,440
W zimnym i nieprzychylnym świecie
ten ogromny kawałek lądu

348
00:23:02,520 --> 00:23:05,640
byłby jednym z najcieplejszych miejsc,

349
00:23:05,720 --> 00:23:08,320
gdzie wczesne ludy śmiało mogłyby próbować

350
00:23:08,400 --> 00:23:11,280
zbudować zaawansowaną cywilizację.

351
00:23:13,160 --> 00:23:15,640
Myślę, że ci,
którzy zbudowali Gunung Padang,

352
00:23:15,720 --> 00:23:17,880
dzielili naszą planetę

353
00:23:17,960 --> 00:23:20,520
z powszechnymi
ludami zbieracko-łowieckimi.

354
00:23:25,600 --> 00:23:27,560
To nie jest taki szalony pomysł.

355
00:23:28,800 --> 00:23:32,360
Nawet dziś
zaawansowane technologicznie narody

356
00:23:32,440 --> 00:23:36,360
koegzystują z ludami zbieracko-łowieckimi,
takimi jak Buszmeni w Namibii,

357
00:23:37,080 --> 00:23:38,840
Lakandonowie w Meksyku

358
00:23:40,120 --> 00:23:42,480
czy Kazachowie w zachodniej Mongolii.

359
00:23:43,880 --> 00:23:47,040
Kultury o różnym poziomie rozwoju

360
00:23:47,600 --> 00:23:49,720
zawsze żyły obok siebie.

361
00:23:51,000 --> 00:23:52,680
Gunung Padang sugeruje,

362
00:23:52,760 --> 00:23:57,560
że jakaś kultura, żyjąca na terenie Sundy,

363
00:23:57,640 --> 00:24:01,760
była zdolna zbudować
wielką megalityczną konstrukcję.

364
00:24:05,320 --> 00:24:09,080
Kultura specjalizująca się
w budowie z bazaltowych słupów.

365
00:24:11,240 --> 00:24:14,800
Ten typ budowli widziałem wcześniej

366
00:24:16,480 --> 00:24:21,800
na małej wysepce Pohnpei na Pacyfiku,
w miejscu zwanym Nan Madol.

367
00:24:23,600 --> 00:24:27,160
To miejsce również zbudowano
z bazaltowych bloków

368
00:24:27,240 --> 00:24:30,640
ułożonych jeden na drugim
jak w Gunung Padang.

369
00:24:32,400 --> 00:24:34,880
Archeolodzy uważają,
że większość konstrukcji

370
00:24:34,960 --> 00:24:39,240
pochodzi sprzed 900 lat,

371
00:24:39,320 --> 00:24:42,040
kiedy bloki przewieziono
z sąsiedniej wyspy.

372
00:24:44,080 --> 00:24:46,880
Jednak podczas moich poprzednich wizyt

373
00:24:46,960 --> 00:24:52,320
znalazłem kilka megalitycznych słupów
pod poziomem wody,

374
00:24:53,920 --> 00:24:56,800
sugerujących, że poprzednie budynki

375
00:24:56,880 --> 00:25:00,400
zostały wzniesione,
kiedy poziom morza był niższy.

376
00:25:03,920 --> 00:25:05,560
Czy budowniczowie Gunung Padang

377
00:25:05,640 --> 00:25:08,880
mogli przebyć Pacyfik
i przenieść się do Mikronezji?

378
00:25:10,840 --> 00:25:13,240
Jeśli tak, co się z nimi stało?

379
00:25:17,360 --> 00:25:20,360
Ja wierzę, że ma to związek z wydarzeniem

380
00:25:20,920 --> 00:25:23,080
sprzed około 12 800 lat,

381
00:25:23,640 --> 00:25:28,440
kiedy epoka lodowa
dramatycznie zmieniła bieg.

382
00:25:30,400 --> 00:25:34,480
Przez dłuższy czas
robiło się coraz cieplej.

383
00:25:35,440 --> 00:25:38,160
Nagle doszło do dwóch rzeczy.

384
00:25:38,240 --> 00:25:40,640
Po pierwsze, temperatura na świecie spadła

385
00:25:40,720 --> 00:25:43,440
do najniższego poziomu
znanego w epoce lodowej

386
00:25:43,520 --> 00:25:46,320
praktycznie w przeciągu jednego dnia.

387
00:25:47,320 --> 00:25:51,560
Po drugie, nagle i niewytłumaczalnie
podniósł się poziom morza.

388
00:25:52,960 --> 00:25:58,560
Podczas zimnego epizodu epoki lodowej

389
00:25:58,640 --> 00:26:02,080
nie spodziewamy się, że mnóstwo wody
trafi do oceanu światowego,

390
00:26:02,160 --> 00:26:04,320
ponieważ woda zmienia się w lód.

391
00:26:06,240 --> 00:26:09,240
Miała miejsce ogromna powódź.

392
00:26:09,960 --> 00:26:16,720
Pomiędzy 12 800 a 11 600 lat temu
poziom wody w oceanach się podniósł.

393
00:26:16,800 --> 00:26:17,640
9600 P.N.E.

394
00:26:17,720 --> 00:26:21,560
Następowała jedna ogromna powódź za drugą.

395
00:26:21,640 --> 00:26:24,760
W końcu ogromny kontynent Sundaland

396
00:26:24,840 --> 00:26:27,920
został pochłonięty przez morze
jako zaginiony świat.

397
00:26:30,400 --> 00:26:32,240
Stąd oczywiste pytanie.

398
00:26:32,840 --> 00:26:37,440
Czy pod wodą może znajdować się
więcej konstrukcji

399
00:26:37,520 --> 00:26:39,080
czekających na odkrycie?

400
00:26:42,120 --> 00:26:45,720
Nie wiemy, co pochłonęło morze.

401
00:26:58,240 --> 00:27:02,640
Epoka ogromnych powodzi
musiała straumatyzować ludzkość.

402
00:27:04,600 --> 00:27:06,760
Istnieją świadectwa, że tak było.

403
00:27:09,120 --> 00:27:12,600
Niemal każda kultura starożytna
mówi o wielkiej powodzi,

404
00:27:12,680 --> 00:27:14,120
która pochłonęła Ziemię.

405
00:27:14,840 --> 00:27:16,080
Tu, w Indonezji,

406
00:27:16,160 --> 00:27:19,760
Batakowie mają
własną wersję mitu o potopie.

407
00:27:21,680 --> 00:27:23,280
BÓG STWÓRCA

408
00:27:24,920 --> 00:27:28,680
Dawno temu Ziemia była już stara i brudna.

409
00:27:29,640 --> 00:27:32,920
Bóg stwórca, Debata, zesłał potop,

410
00:27:33,000 --> 00:27:35,240
by oczyścić Ziemię z wszelkiego życia.

411
00:27:36,800 --> 00:27:40,160
Ostatnia para ludzi
schroniła się na najwyższej górze.

412
00:27:40,920 --> 00:27:43,560
Ale gdy woda miała już ich pochłonąć,

413
00:27:43,640 --> 00:27:46,000
bóg zrezygnował z pozbycia się ludzi.

414
00:27:47,240 --> 00:27:49,200
Stworzył bryłę ziemi,

415
00:27:49,800 --> 00:27:53,120
z której powstały wyspy Indonezji,

416
00:27:54,000 --> 00:27:55,760
tak zostali uratowani.

417
00:27:57,240 --> 00:28:01,240
Para miała dzieci
i ponownie zaludniła Ziemię,

418
00:28:01,320 --> 00:28:03,760
stając się przodkami Bataków.

419
00:28:06,640 --> 00:28:11,080
Historia starożytnej apokalipsy

420
00:28:11,160 --> 00:28:16,360
pojawia się w tradycjach na całym świecie
i powtarzana jest od tysięcy lat.

421
00:28:17,000 --> 00:28:19,640
Oczywiście w Biblii mamy historię Noego.

422
00:28:20,440 --> 00:28:24,160
Ale w folklorze indyjskim
jest opowieść o rybaku Manu,

423
00:28:24,240 --> 00:28:27,560
który przeżył wielki potop
dzięki ostrzeżeniu od boga.

424
00:28:28,360 --> 00:28:34,760
Od Sumerów po Babilończyków,
po starożytnych Greków i Chińczyków,

425
00:28:35,440 --> 00:28:38,080
wszyscy znają podobne wersje
tej samej opowieści.

426
00:28:38,680 --> 00:28:41,160
Pomysł, że wszystkie kultury

427
00:28:41,240 --> 00:28:44,880
wpadły na to niezależnie od siebie,
nie ma sensu.

428
00:28:47,600 --> 00:28:51,320
Prawdopodobnie były to opowieści

429
00:28:51,400 --> 00:28:53,720
przekazywane z pokolenia na pokolenie

430
00:28:53,800 --> 00:28:55,360
przez tych, którzy przeżyli.

431
00:28:55,440 --> 00:28:57,280
Światowe kataklizmy,

432
00:28:57,360 --> 00:28:59,920
takie jak gwałtowny wzrost poziomu morza,

433
00:29:00,000 --> 00:29:03,960
miały miejsce, a tradycja wielkiego potopu

434
00:29:04,040 --> 00:29:07,040
przestaje być mitem,
a staje się wspomnieniem.

435
00:29:07,120 --> 00:29:08,640
Opisem prawdziwych wydarzeń.

436
00:29:11,640 --> 00:29:14,640
Fascynuje mnie
starożytna historia Indonezji,

437
00:29:15,560 --> 00:29:18,960
tajemnice, które zaczęliśmy odkrywać.

438
00:29:19,880 --> 00:29:21,880
Ale archeologia działa tak,

439
00:29:21,960 --> 00:29:25,600
że nowe dowody
będą spotykać się z niechęcią,

440
00:29:25,680 --> 00:29:27,080
a to prawdziwy problem,

441
00:29:27,160 --> 00:29:29,360
ponieważ nauka powinna być na nie otwarta,

442
00:29:29,440 --> 00:29:31,480
naukowcy powinni móc zmienić zdanie,

443
00:29:31,560 --> 00:29:34,600
kiedy nowe dowody na to wskazują.

444
00:29:35,560 --> 00:29:38,720
Jak reagowało środowisko archeologów?

445
00:29:38,800 --> 00:29:41,440
- Nie przyjmują tego do wiadomości.
- Jasne.

446
00:29:41,520 --> 00:29:43,760
Szkoda, bo archeolodzy

447
00:29:43,840 --> 00:29:47,040
i inni badacze nie chcą tego badać.

448
00:29:47,600 --> 00:29:51,240
To smutne, bo to co najmniej
interesująca tajemnica,

449
00:29:51,320 --> 00:29:53,600
która powinna zaciekawić archeologów.

450
00:29:53,680 --> 00:29:56,800
Jeśli dowiedziemy i zaakceptujemy,

451
00:29:56,880 --> 00:30:01,880
że przed 11 000 p.n.e.
istniały zaawansowane kultury,

452
00:30:01,960 --> 00:30:03,200
to będzie wielki krok.

453
00:30:06,240 --> 00:30:07,360
Twierdziłem,

454
00:30:07,440 --> 00:30:11,200
że 12 500 lat temu miał miejsce
kataklizm na skalę światową,

455
00:30:12,800 --> 00:30:14,720
który wymazał wszelkie ślady.

456
00:30:15,680 --> 00:30:19,160
Zostały nam tylko straszne wspomnienia,

457
00:30:23,200 --> 00:30:25,680
które próbujemy zdyskredytować.

458
00:30:26,440 --> 00:30:29,080
„To tylko folklor. To mit, tradycja”.

459
00:30:29,960 --> 00:30:31,200
Myślę, że to wspomnienia.

460
00:30:31,280 --> 00:30:33,720
Prawdziwe wspomnienia
tragicznych wydarzeń,

461
00:30:33,800 --> 00:30:36,600
które spotkały naszych przodków
podczas epoki lodowej.

462
00:30:37,200 --> 00:30:41,520
Spisane w legendach,
w sztuce i w kamieniu.

463
00:30:42,360 --> 00:30:44,600
Nie mówią tylko o wielkim potopie.

464
00:30:45,480 --> 00:30:48,800
Wspominają też tych, którzy przeżyli,

465
00:30:48,880 --> 00:30:53,000
mądrych podróżników,
którzy zajęli się odbudową ludzkości.

466
00:30:54,680 --> 00:30:57,040
To silna tradycja

467
00:30:57,120 --> 00:30:58,680
w tej samej kulturze,

468
00:30:59,440 --> 00:31:02,880
która dała nam
największą piramidę na Ziemi.

469
00:31:04,200 --> 00:31:05,600
To tam wybieram się teraz.

470
00:31:06,960 --> 00:31:08,560
I nie chodzi o Egipt.

471
00:31:33,600 --> 00:31:38,600
Napisy: Jakub Jadowski