SERIAL NETFLIX
- Zadowolony? - Tak.
- Zaczynamy. - Ujęcie pierwsze.
Jak opisałbyś siebie?
Jak opisałbym siebie?
Nazywano cię pseudoarcheologiem.
- Fakt. - Kimś bardzo wybiórczym.
Twoje książki są popularne, ale akademicy je odrzucają.
CZY GRAHAM HANCOCK JEST SZALONY?
Wiesz, że rzuciłeś naukowcom rękawicę?
Wielu ludzi nie chce tego słuchać.
Od lat jesteś na linii frontu.
ZAGINIONY HORYZONT
Przedstawiłeś mi wiele kontrowersyjnych idei…
STARSZE NIŻ WYGLĄDA
…które poparłeś dowodami.
Jestem Graham Hancock.
Nie twierdzę, że jestem archeologiem czy naukowcem.
Jestem dziennikarzem
i badam prehistorię człowieka.
Podejrzewam, że ludzie cierpią na amnezję.
Zapomnieliśmy o czymś bardzo ważnym z naszej przeszłości.
Myślę, że ta istotna, zapomniana rzecz
to zaginiona zaawansowana cywilizacja epoki lodowej.
Spędziłem lata, szukając dowodów na istnienie tej cywilizacji
w różnych miejscach na świecie.
Teraz pragnę poskładać te poszlaki.
To niesamowicie dziwne.
I przedstawić dowody, które podważą to, co wiemy o historii człowieka.
To musiało być dużo wcześniej.
Starożytne struktury zbudowane z zadziwiającą dokładnością.
To skarb archeoastronomii w Ameryce Północnej.
Odciski palców zaawansowanych cywilizacji prehistorii.
Ten słup jest jak Kamień z Rosetty.
Coraz pewniejsze jest to, że cywilizacja powstała wcześniej,
niż myślimy.
Będziemy musieli przepisać historię na nowo.
Tak.
Oczywiście pomysł ten oburza tak zwanych ekspertów,
którzy są pewni, że jedyni ludzie, którzy żyli podczas epoki lodowej,
to ludy zbieracko-łowieckie.
Przez to jestem wrogiem numer jeden archeologów.
Czemu nie powiesz: „Tak, to wyjątkowa tajemnica”,
nie drążąc dalej?
Moim zadaniem jest przedstawić alternatywny punkt widzenia.
Być może ludzka historia ma pewien zapomniany epizod.
Ale być może defensywne zachowanie
i arogancja akademików głównego nurtu
powstrzymuje nas przed braniem tego pod uwagę.
Próbuję obalić paradygmat historii.
BYŁ SOBIE POTOP
Przez 30 lat szukałem czegoś,
co ponoć nie istnieje.
Zaawansowanej cywilizacji dużo starszej niż nasza, zapomnianej przez historię.
Historia mówi, że kiedy skończyła się epoka lodowa…
9600 P.N.E.
…ludy zbieracko-łowieckie z własnej woli
zaczęły uprawiać ziemię i hodować zwierzęta,
tworzyć osady i miasta,
a pierwsze cywilizacje pojawiły się około 6000 lat temu.
4000 P.N.E.
Jednak nowe odkrycia cofają tę datę.
Jedno z nich miało miejsce w Indonezji.
INDONEZJA
OCEAN INDYJSKI - MORZE JAWAJSKIE MALEZJA - SINGAPUR - MALEZJA WSCHODNIA
Na najbardziej zaludnionej wyspie, Jawie…
JAWA
DŻAKARTA
…cztery godziny na południe od Dżakarty, blisko wioski Karyamukti.
Przybyłem, by zbadać jedno z najbardziej niezwykłych
i kontrowersyjnych odkryć współczesnej archeologii.
Pierwsze poszlaki
kompletnie zdezorientowały archeologów,
ponieważ kwestionują wszystko, czego uczono nas
o prehistorii człowieka.
To miejsce budzi niepokojące wątpliwości.
Co, jeśli zaawansowana cywilizacja
kwitła tu, w Indonezji, podczas epoki lodowej?
Cywilizacja, o której historia zapomniała,
aż do dziś.
To Gunung Padang.
Nazwa ta oznacza „górę światła” lub „górę oświecenia”
w lokalnym dialekcie sundajskiego.
Miejscowi z szacunkiem mówią o tajemniczej atmosferze,
a pielgrzymi przybywają na górę ze wszystkich stron.
Przechodzą rytuał oczyszczenia w starożytnym strumieniu…
by wejść na wzgórze…
o wysokości 110 metrów.
Wspinaczka jest trudna.
Ale widok jest tego wart.
Na Ziemi nie ma drugiego takiego miejsca.
Przez dłuższy czas archeolodzy uważali, że to po prostu wzgórze w dżungli.
Jednak nie było to takie oczywiste.
Na szczycie widzimy rozrzucone bloki.
Sześciokątne kamienne płyty rozrzucone wszędzie.
Tysiące.
Niesamowity widok.
Krajobraz wulkaniczny Indonezji sprawia,
że tego typu bloki powstają w sposób naturalny.
To tak zwane ciosy słupowe,
powstają, kiedy skała wulkaniczna, w tym wypadku bazalt,
pęka pod wpływem zimna, tworząc je.
Na pierwszy rzut oka taras ten można wziąć
za naturalną formację skał wulkanicznych,
dlatego archeolodzy nie palili się do badań.
Ale uważniejsze oko zauważy,
że skały te poddano cięciu i stworzono z nich materiały budowlane.
Ułożyli je tam ludzie.
Pośród rozrzuconych skał
na całym wzgórzu możemy zauważyć ślady struktur.
Kopce, prostokątne pokoje i długie mury,
wszystko to mieszczące się na tarasach,
ewidentne dzieło ludzkich rąk.
Kiedy archeolog Ali Akbar wraz z zespołem zaczęli prace w 2012 roku,
założyli, że wszelkie struktury na wzgórzu
mają mniej niż 2500 lat.
Nie mamy pewności, ile mają lat.
UNIWERSYTET INDONEZYJSKI
Miejsce to na długo zostało zapomniane.
Zespół założył też, że starożytni budowniczy Gunung Padang
znaleźli bloki już na miejscu.
Ale wtedy odkryli coś dziwnego.
Słupy skalne importowano z innego regionu,
z zupełnie innego miejsca.
To oznacza, że każdy z bloków, a może być ich nawet 50 000,
wniesiono na to wzgórze, choć ważą nawet po jedną trzecią tony.
Kiedy członkowie zespołu byli tu pierwszy raz,
szybko odnaleźli ślady obecności człowieka
w czymś, co nazywamy warstwą kulturową. Ale nie tam, gdzie się spodziewali.
Zdziwiło nas, że znaleźliśmy dwie warstwy kulturowe.
Pierwsza, na powierzchni, jest z roku 500 p.n.e.
500 P.N.E.
Ale cztery metry wgłąb
znaleźliśmy kolejną.
Jest z okolic roku 5200 p.n.e.
5200 P.N.E.
To niespotykane. Byliśmy w szoku.
To jest bardzo stare.
Około siedmiu tysięcy lat temu,
na długo przed budowlami na taką skalę,
nie powinno w tym regionie być innych mieszkańców
niż proste ludy zbieracko-łowieckie.
Co mogło sprawić, że zmusili się
do przyniesienia tu tych bloków?
Nie jestem pewien, jaka była funkcja tego miejsca.
Do tej pory nie znaleźliśmy szkieletów ani kości,
więc to nie miejsce pochówku.
Być może to miejsce ceremonialne lub rytualne.
Mamy do czynienia z prawdziwą tajemnicą. Należy ją wyjaśnić.
Dopiero kolejne badania, które pozwoliły zajrzeć głębiej,
odkryły przed badaczami niesamowite nowe możliwości.
Mogli mieć przed oczami
dzieło cywilizacji, o której zapomniała historia.
Dr Danny Hilman Natawidjaja studiował na Caltechu,
a teraz pracuje w Centrum Badań Geologicznych w Indonezji.
Jako geolog dr Hilman wiedział, że w Gunung Padang
jest coś bardzo dziwnego.
Podczas badań odkrył, że bazaltowe bloki
nie pokrywają tylko powierzchni.
Otaczają też stoki tarasów
pokrywających teren około 150 000 metrów kwadratowych.
Odsłonięty fragment między dwoma tarasami
wydaje się czymś w rodzaju muru oporowego.
Niektórzy archeolodzy są przekonani, że to dzieło natury.
Wiem, że to naturalna skała,
ale oni sugerują, że cały układ jest dziełem natury.
Skała jest naturalna, ale nie układ.
GEOLOG
- Normalnie są pionowo. - Tak, pionowo.
- Właśnie. - Tutaj leżą bokiem.
- Normalnie nie są cięte. - Tak.
Tu wszystkie bloki mają metr lub półtora.
Tak.
Dr Hilman zauważył coś
pomiędzy blokami.
W naturze nie ma ziemi pomiędzy.
Są bardzo blisko siebie.
Ale w tym przypadku pomiędzy słupami jest zaprawa,
- która łączy je jak cement. - Tak.
Gruba na jakieś pięć centymetrów i jest jednolita.
Możemy założyć, że ludzie kładli tu bloki
wraz z zaprawą pomiędzy nimi. To dzieło ludzkich rąk,
- część procesu budowlanego. - Tak.
Danny zaczął badać tę sprawę
i zaczęło pojawiać się więcej niespodzianek.
Dr Hilman zauważył, że kiedy zestawił ze sobą wszystkie dane,
okazało się, że Gunung Padang to nie tylko wzgórze.
Oto starożytne Gunung Padang.
Po północnej stronie mamy schody wspinające się
na wysokość ponad 91 metrów,
gdzie jest pierwszy z pięciu tarasów.
A cały teren to 150 na 40 metrów.
Całe wzgórze otoczone jest murami zaporowymi ze słupów bazaltu.
Przy użyciu około 50 000 bloków
stworzono ogromny projekt,
który zmienił wzgórze wulkaniczne
w coś, co najlepiej można opisać jako piramidę schodkową.
To tarasy stworzone ludzką ręką.
Tak.
Piramida nie jest tego samego kształtu,
co piramidy Majów czy te w Gizie.
Idea jest podobna, tarasy układają się w kształt piramidy.
- Tak. Ale jest okrągła. - To prawda.
Kwestia nazewnictwa. Czym jest piramida?
Jeśli piramida może być zbudowana z serii tarasów,
to Gunung Padang jest piramidą.
Sam fakt, że mamy tu starożytną piramidę,
może całkowicie zmienić postrzeganie naszych przodków.
Archeolodzy aktualnie uważają, że najstarsza piramida na świecie
ma około 4700 lat.
I nie jest w Egipcie, a w Peru.
ŚWIĘTE MIASTO CARAL-SUPE PERU
Ale dr Hilman znalazł dowody na to, że Gunung Padang może być starsze.
Ile więc może mieć lat?
Kto zbudował ten kompleks? W jakim celu?
Doktor Hilman wraz z zespołem
skorzystali z technologii używanej w badaniach geologicznych,
by szukać odpowiedzi głęboko pod konstrukcją.
Mamy trzy metody.
- GPR. - Georadar.
Tak, georadar.
- Tomografia elektrooporowa. - Tak.
I tomografia sejsmiczna.
Wcześniej archeolodzy wkopali się na głębokość kilku metrów
w kilku miejscach.
To badanie obejmie większy teren.
Trzydzieści metrów, tak.
Jak i większą głębokość.
Zaczniemy od badania
z użyciem georadaru.
Georadar
za pomocą fal radiowych przesyła sygnał do ziemi.
Kiedy na coś trafi, sygnał odbija się, a dane zostają zachowane do analizy.
Zdecydowaliśmy się na częstotliwość 40 MHz i głębokość do 30 metrów.
Do dzieła.
Badając skany, dr Hilman i jego zespół
odkryli tylko więcej tajemnic.
Natura podziemnych konstrukcji jest skomplikowana.
Wykonane są z bazaltowych słupów,
podobnie jak reszta.
Tomografia sejsmiczna ukazała interesujące miejsce
głęboko we wnętrzu wzgórza.
Prędkość fali to 200 metrów na sekundę.
A w prostych słowach?
Pustka.
TUNEL/KOMORA
- Pustka. Pusta przestrzeń. - Jest pusta.
Wiesz, jaki kształt ma to miejsce?
Prostokątny.
- Prostokąt. - Tak.
To miejsce jest dokładnie
- w centrum całego kompleksu. - Tak.
Pod pierwszym tarasem również jest komora…
KOMORA SZTUCZNA ŚCIANA
…łącząca ją z komorą
pod drugim tarasem.
Dr Hilman i jego zespół odkryli
co najmniej trzy prostokątne komory.
Jedną około dziesięć metrów pod ziemią,
być może hol wejściowy,
który prowadzi do kolejnej, większego komory.
Kolejny zaś prowadzi do trzeciej komory
na głębokości od 20 do 30 metrów.
Wszystkie trzy komory są ulokowane wzdłuż centralnej osi kompleksu.
Te komory bardzo mnie ciekawią.
Bardzo chciałbym, żeby jakiś archeolog
zorganizował tu wykopaliska.
Kiedy zobaczyliśmy te komory,
wszystkie trzy,
byliśmy w szoku.
Wiemy, że to coś istotnego.
- Oczywiście. - Bez dwóch zdań.
Tak.
Ale według archeologów, którzy badali to miejsce,
odkrycie dr. Hilmana nie ma sensu.
Według powszechnie akceptowanej historii
lud zbieracko-łowiecki
żyjący na tym wzgórzu 7000 lat temu…
5200 P.N.E.
…nie byłby w stanie zbudować konstrukcji
tak dużej i skomplikowanej.
A oto i ona.
Zagadka błagająca o rozwiązanie.
By określić datę powstania wzgórza, które nie jest wzgórzem,
dr Hilman i jego zespól skorzystali z innego narzędzia,
z wiertła.
Zgodnie z oczekiwaniami pierwsze dwie warstwy miały od 3000…
1000 P.N.E.
…do około 8000 lat.
6000 P.N.E.
Ale kiedy dowiercili się do 15. metra,
znaleźli coś niespodziewanego.
6000 P.N.E.
Te sekcje położono około 11 600 lat temu…
9600 P.N.E.
…czyli pod koniec ostatniej epoki lodowej.
A to nie koniec odkryć dr. Hilmana.
Jakieś 30 metrów niżej dotarł do najwcześniejszej warstwy budowli.
Spróbujmy określić, kiedy kompleks powstał.
Czwarta warstwa mogła powstać nawet dawniej niż 20 000 p.n.e.
- Dawniej niż 20 000. - Bardzo stara.
Wiercenie dostarczyło nam materiały
mogące mieć nawet 24 000 lat.
22 000 P.N.E.
Materiały organiczne powiązane z zakopanymi elementami budowli.
Danny jest przekonany, i ja również,
że historia Gunung Padang sięga zamierzchłych wieków.
Odkrycia Danny'ego są niesamowite i zdumiewające.
Dotychczas archeolodzy uważali,
że w Azji Południowo-Wschodniej tego typu konstrukcje
pojawiły się około 4000 lat temu.
Badania wykazują, że to miejsce powstało w epoce lodowej.
Osobiście jestem bardzo podekscytowany.
- Tak. - Zastanawiam się,
czy te komory zawierają jakieś dowody lub informacje,
które mogą pomóc mi
znaleźć zaginioną cywilizację.
- Wiemy o historii bardzo mało. - Tak.
Czegoś nie widzimy.
Archeologom trudno zaakceptować tę ideę.
To, że to konstrukcja wykonana ludzką ręką,
jest niepodważalnym faktem.
Ale największą trudność sprawia im przełknięcie faktu,
że ta konstrukcja może mieć nawet 24 000 lat.
Mogła powstać w epoce lodowej.
Akademikom trudno zrozumieć,
że epoka lodowa była wyjątkowym okresem,
w którym świat wyglądał zupełnie inaczej.
Wtedy, 20 000 lat temu, Ziemia wyglądała inaczej niż dziś.
Jawa nie była nawet wyspą.
Była południową częścią ogromnego kontynentu południowoazjatyckiego.
Geologowie nazywają go Sundalandem.
Podczas ostatniej epoki lodowej
poziom morza wynosił około 120 metrów, był niższy niż dziś.
JAWA
Dzisiejsze Morze Jawajskie było ogromnym lądem
połączonym z Azją.
Sundaland rozciągał się na około 1 800 000 metrów kwadratowych.
22 000 P.N.E.
Był wielkości zachodnich Stanów Zjednoczonych.
Był to cały subkontynent.
OCEAN INDYJSKI - ZATOKA BENGALSKA
Wiemy, że tamtejsze plemiona miały do dyspozycji mnóstwo zwierząt.
Mieszkały tam nawet 45 000 lat temu, a pewnie i wcześniej.
Dlaczego inna, bardziej zaawansowana technologicznie kultura
nie mogła również tu żyć?
W zimnym i nieprzychylnym świecie ten ogromny kawałek lądu
byłby jednym z najcieplejszych miejsc,
gdzie wczesne ludy śmiało mogłyby próbować
zbudować zaawansowaną cywilizację.
Myślę, że ci, którzy zbudowali Gunung Padang,
dzielili naszą planetę
z powszechnymi ludami zbieracko-łowieckimi.
To nie jest taki szalony pomysł.
Nawet dziś zaawansowane technologicznie narody
koegzystują z ludami zbieracko-łowieckimi, takimi jak Buszmeni w Namibii,
Lakandonowie w Meksyku
czy Kazachowie w zachodniej Mongolii.
Kultury o różnym poziomie rozwoju
zawsze żyły obok siebie.
Gunung Padang sugeruje,
że jakaś kultura, żyjąca na terenie Sundy,
była zdolna zbudować wielką megalityczną konstrukcję.
Kultura specjalizująca się w budowie z bazaltowych słupów.
Ten typ budowli widziałem wcześniej
na małej wysepce Pohnpei na Pacyfiku, w miejscu zwanym Nan Madol.
To miejsce również zbudowano z bazaltowych bloków
ułożonych jeden na drugim jak w Gunung Padang.
Archeolodzy uważają, że większość konstrukcji
pochodzi sprzed 900 lat,
kiedy bloki przewieziono z sąsiedniej wyspy.
Jednak podczas moich poprzednich wizyt
znalazłem kilka megalitycznych słupów pod poziomem wody,
sugerujących, że poprzednie budynki
zostały wzniesione, kiedy poziom morza był niższy.
Czy budowniczowie Gunung Padang
mogli przebyć Pacyfik i przenieść się do Mikronezji?
Jeśli tak, co się z nimi stało?
Ja wierzę, że ma to związek z wydarzeniem
sprzed około 12 800 lat,
kiedy epoka lodowa dramatycznie zmieniła bieg.
Przez dłuższy czas robiło się coraz cieplej.
Nagle doszło do dwóch rzeczy.
Po pierwsze, temperatura na świecie spadła
do najniższego poziomu znanego w epoce lodowej
praktycznie w przeciągu jednego dnia.
Po drugie, nagle i niewytłumaczalnie podniósł się poziom morza.
Podczas zimnego epizodu epoki lodowej
nie spodziewamy się, że mnóstwo wody trafi do oceanu światowego,
ponieważ woda zmienia się w lód.
Miała miejsce ogromna powódź.
Pomiędzy 12 800 a 11 600 lat temu poziom wody w oceanach się podniósł.
9600 P.N.E.
Następowała jedna ogromna powódź za drugą.
W końcu ogromny kontynent Sundaland
został pochłonięty przez morze jako zaginiony świat.
Stąd oczywiste pytanie.
Czy pod wodą może znajdować się więcej konstrukcji
czekających na odkrycie?
Nie wiemy, co pochłonęło morze.
Epoka ogromnych powodzi musiała straumatyzować ludzkość.
Istnieją świadectwa, że tak było.
Niemal każda kultura starożytna mówi o wielkiej powodzi,
która pochłonęła Ziemię.
Tu, w Indonezji,
Batakowie mają własną wersję mitu o potopie.
BÓG STWÓRCA
Dawno temu Ziemia była już stara i brudna.
Bóg stwórca, Debata, zesłał potop,
by oczyścić Ziemię z wszelkiego życia.
Ostatnia para ludzi schroniła się na najwyższej górze.
Ale gdy woda miała już ich pochłonąć,
bóg zrezygnował z pozbycia się ludzi.
Stworzył bryłę ziemi,
z której powstały wyspy Indonezji,
tak zostali uratowani.
Para miała dzieci i ponownie zaludniła Ziemię,
stając się przodkami Bataków.
Historia starożytnej apokalipsy
pojawia się w tradycjach na całym świecie i powtarzana jest od tysięcy lat.
Oczywiście w Biblii mamy historię Noego.
Ale w folklorze indyjskim jest opowieść o rybaku Manu,
który przeżył wielki potop dzięki ostrzeżeniu od boga.
Od Sumerów po Babilończyków, po starożytnych Greków i Chińczyków,
wszyscy znają podobne wersje tej samej opowieści.
Pomysł, że wszystkie kultury
wpadły na to niezależnie od siebie, nie ma sensu.
Prawdopodobnie były to opowieści
przekazywane z pokolenia na pokolenie
przez tych, którzy przeżyli.
Światowe kataklizmy,
takie jak gwałtowny wzrost poziomu morza,
miały miejsce, a tradycja wielkiego potopu
przestaje być mitem, a staje się wspomnieniem.
Opisem prawdziwych wydarzeń.
Fascynuje mnie starożytna historia Indonezji,
tajemnice, które zaczęliśmy odkrywać.
Ale archeologia działa tak,
że nowe dowody będą spotykać się z niechęcią,
a to prawdziwy problem,
ponieważ nauka powinna być na nie otwarta,
naukowcy powinni móc zmienić zdanie,
kiedy nowe dowody na to wskazują.
Jak reagowało środowisko archeologów?
- Nie przyjmują tego do wiadomości. - Jasne.
Szkoda, bo archeolodzy
i inni badacze nie chcą tego badać.
To smutne, bo to co najmniej interesująca tajemnica,
która powinna zaciekawić archeologów.
Jeśli dowiedziemy i zaakceptujemy,
że przed 11 000 p.n.e. istniały zaawansowane kultury,
to będzie wielki krok.
Twierdziłem,
że 12 500 lat temu miał miejsce kataklizm na skalę światową,
który wymazał wszelkie ślady.
Zostały nam tylko straszne wspomnienia,
które próbujemy zdyskredytować.
„To tylko folklor. To mit, tradycja”.
Myślę, że to wspomnienia.
Prawdziwe wspomnienia tragicznych wydarzeń,
które spotkały naszych przodków podczas epoki lodowej.
Spisane w legendach, w sztuce i w kamieniu.
Nie mówią tylko o wielkim potopie.
Wspominają też tych, którzy przeżyli,
mądrych podróżników, którzy zajęli się odbudową ludzkości.
To silna tradycja
w tej samej kulturze,
która dała nam największą piramidę na Ziemi.
To tam wybieram się teraz.
I nie chodzi o Egipt.
Napisy: Jakub Jadowski