- Chcę wody. - Zamknij gębę.
Moi ludzie nas znajdą.
A gdy już nas znajdą, każę im zakopać cię tu, na pustyni.
Zamienią cię w ducha!
Kiedyś nie wierzyłem w duchy.
Aż usłyszałem pewną historię.
Starą historię.
Szła tak...
Żył niegdyś człowiek,
który opowiadał o człowieku,
który to opowiadał o człowieku,
który opowiadał historię
pewnego domu.
NIEMCY - 1942
A może dowcip?
Stary człowiek siedzi na krześle i opowiada dowcip.
To niemiecki kawał.
Wołałeś mnie?
- Co mówiłeś? - Nic nie mówiłem.
Myślałam, że coś słyszę.
Opowiadałem dowcip.
Nikt nie chce słuchać twoich kawałów.
Prawda?
Pada śnieg.
Najbardziej lubiłam Marlene.
Udawałam, że jestem w kabarecie, a szczotka do włosów to mikrofon.
Teraz ty.
Teraz ja.
Następnie przyklejasz czwartą ścianę
za pomocą odrobiny kleju.
Potem zakładasz dach, o tak.
Gdy jest równo, tworzy iluzję.
Skarbie, już czas.
- Ile, kochanie? - Siedem.
Siedem.
Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, siedem.
Bezpieczny.
Dwójka.
Kocia morda.
Kochanie.
Moja miłość.
- Twoja kolej. - Twoja kolej.
Dom ojca.
Hugo.
To tylko jakiś pieprzony ślimak.
Herr Hansom. To zaszczyt pana poznać.
Jestem Hauptsturmführer Halden.
To jest Obersturmführer Luntz, a to jest Untersturmführer Grimmark.
Proszę wybaczyć to najście bez zapowiedzi.
Możemy wejść?
Przepraszam, ale mam problemy ze słuchem.
Może wejdziecie do środka?
Pachnie kwiatami.
Przez zapach kwiatów chce mi się srać.
- Cicho. - Zapraszam.
Usiądźcie. Kochanie?
- Skarbie? - Jacyś chłopcy przyjechali nas odwiedzić.
Idę.
Proszę usiąść.
Herr Hansom. Frau Hansom. To zaszczyt państwa poznać.
- Co powiedziałeś, chłopcze? - Co powiedziałeś?
- Pytałem, co on powiedział. - Nic nie mówiłam.
Powiedziałem, że to zaszczyt pana poznać.
Zaprojektował pan dla Rzeszy sale i zamki godne samego Boga.
Niech trwają wiecznie. Tak jak nasz Führer.
Kiedy się tu wprowadziliście?
Sami zbudowaliśmy ten dom.
Daliśmy mu życie. Zrodził się z naszej pracy.
- Trzydzieści lat temu. - Dwadzieścia dziewięć.
To było 30 lat temu, Helgo.
30 - 29, 30 - 29
Herr Hansom, to krępujące pytanie zarówno dla pana, jak i dla Frau Hansom.
Jestem pewien, że to nieporozumienie. Ale muszę zapytać.
Nasz wywiad otrzymał pewną informację.
Z całym szacunkiem muszę zapytać.
Czy ktoś ukrywa się w państwa domu?
Poczekaj, kochanie.
Muszę. Nie możemy kłamać.
Ukrywamy w tym domu innych.
- Czy oni nas teraz słyszą? - Wierzę, że tak.
- Ilu ich tam jest? - Trudno powiedzieć.
- Co w tym trudnego? - Przychodzą i odchodzą.
Gdzie są teraz?
W ścianach.
Pod deskami podłogowymi.
W suficie.
Jak długo tu są?
- Trzydzieści lat. - Dwadzieścia dziewięć.
Ale wojna zaczęła się dopiero cztery lata temu.
Co wojna ma wspólnego z nimi?
Czego wojna nie ma wspólnego z Żydami?
Z Żydami?
W tym domu nie ma Żydów!
Więc kto jest w ścianach,
pod deskami podłogowymi i w suficie?
Duchy, mój drogi.
W tym domu są duchy.
Słyszymy je co noc, szepczą dziwne melodie,
śmieją się z dziwnych dowcipów.
Herr Hansom, moi koledzy i ja nie zajmujemy się zjawami.
Zajmujemy się ściganiem Żydów.
I otrzymaliśmy informacje,
że w tym domu mogą ukrywać się Żydzi.
- Co on powiedział, kochanie? -Żydzi.
Żydzi? Tutaj? Więc potrzebujemy deratyzatora.
Chłopcze, jeśli myślisz, że jacyś Żydzi mogli się tu dostać...
- Jak najbardziej... - Zabierzcie ich stąd.
Z całym szacunkiem, jesteśmy tu, by zbadać,
czy nie otrzymali tu pomocy.
Frau Olga Hiddenbrau
twierdzi, że Helga Hansom kupiła na targu trzy całe kaczki.
To dużo drobiu jak na dwie osoby.
Oczywiście, że tak. Kwak, kwak.
Rzadko wychodzę z domu.
Jak już tam jestem, kupuję więcej i zamrażam.
Możemy się rozejrzeć?
Proszę bardzo.
Dotrzymaj słynnemu Herr Hansomowi i pięknej Frau Hansom towarzystwa.
Dobrze?
Wiecie państwo,
studiowałem architekturę.
Poważnie?
Uczyłem się o panu.
Nigdy nie jest za późno, by pójść za głosem serca.
Niech to szlag.
- Mają państwo wnuki? - Co mówisz?
- Mają państwo wnuki? - Nie, mój drogi.
A dzieci?
Mieliśmy kiedyś dziecko.
Zbudowałem mu piękne łóżeczko.
Sam je wyrzeźbiłem.
Wyrzeźbiłem małe zwierzęta w drewnie.
Lwy i niedźwiedzie.
I owce.
Pamiętasz, Heinrichu?
-Żeby Hugo mógł spać. - Hugo?
Ja mam tak na imię.
Naprawdę?
To urocze imię dla uroczego chłopca.
Zaprojektowałem ją tak, by lekko się kołysała.
By czuł się jak w łonie matki.
Ale...
Ale bardzo urósł.
Jak to chłopak.
I pewnej nocy wygramolił się z kołyski,
wypadł do tyłu
i skręcił sobie kark.
Helgo, on nie wypadł.
Drewno pękło pod jego ciężarem.
Nie było dość wytrzymałe.
W projekcie był błąd.
W moim projekcie.
Łóżeczko stało się jego trumną.
Znaleźliśmy go następnego ranka.
Hugo wyglądał tak spokojnie.
Łóżeczko nadal się kołysało.
Nie wiem, czy dzieci były nam pisane.
Nie wiem, czy umielibyśmy się nimi opiekować.
Tak mi przykro.
Miło z twojej strony.
Ale nie ma czego żałować.
On wciąż tu jest.
Hugo. To jego duch.
Jego duch jest wśród nich.
Heinrich opowiada najzabawniejsze dowcipy.
Słyszeliście to?
Uwielbiam swing.
Chodź.
Wyłączcie to.
- Słyszałeś? - Co?
Coś mi się przesłyszało.
Tyle rzeczy słyszeliśmy w tym domu, Hugo.
To wspaniały dom.
Moi rodzice nie chcieli, żebym był architektem.
Uważali, że to bezsensowna sztuka.
I szczerze mówiąc, nie byłem zbyt pomysłowy.
Umiałem tylko kopiować innych mistrzów.
Więc gdy wezwało mnie SS, zaciągnąłem się.
Wykorzystałem niepowodzenia, by wytyczyć sobie nową drogę.
W nowej karierze. Nowej sztuce.
Ludzie myślą, że by złapać Żydów, trzeba myśleć tak jak oni.
Ale nie.
Trzeba myśleć tak jak architekt.
Jak stodoła, szkoła lub dom.
„Gdzie ja, dom, mógłbym ukryć Żyda?”
Ciekawe.
Zbudował pan piękny dom. Z zewnątrz jest taki duży.
Ale wnętrze wydaje się mniejsze.
Dużo mniejsze.
Tak?
Oczy płatają ci figle. To wymuszona perspektywa.
Oczy nie płatają mi figli.
Czy to wy płatacie mi figle?
Najdziwniejsze ze wszystkich, ta ściana,
to drewno
nie postarzało się jak inne.
W rzeczywistości
wydaje się, że ma tylko kilka lat.
- Niedawny remont? - W moim wieku, chłopcze?
Ze swoim artretyzmem Heinrich z trudem odnawia swój model domu.
To nie ma sensu.
Widziałem ścianę oporową na 15 metrów. A tutaj widzę tylko 12 metrów.
Jak tańczyliśmy, mierzyłem. Każdy krok to jeden metr.
I wszystko to wymyślił niedoszły architekt?
Co ukrywacie?
Co jest za tą ścianą?
Nic. Tylko duchy.
Duchy rządzą w tym domu. Nawiedzają te ściany.
- Heinrich... - W porządku, Helgo.
Byłeś moim bohaterem.
Jak możesz zdradzać Rzeszę ukrywając Żydów?
Dlaczego miałbym ukrywać Żydów?
Główny architekt Rzeszy.
Budowałem wieże i grobowce, pałace i więzienia
dla Führera.
Budowle śmierci, domy mordu i wojny.
Może widział pan, do czego użyto pana dzieł i raz, choć raz, chciał pan
zamiast trumny zbudować kołyskę.
Na starość moje serce miałoby się zbuntować?
Sumienie popaść w chwiejność?
Bieguny odwrócić się po osiemdziesiątce?
Nigdy nie jest za późno, by pójść za głosem serca.
Heinrich.
Wszystko będzie dobrze, Helgo.
Hugo nie jest mordercą.
- Ernst, Matthias! - Za tą ścianą nic nie ma.
- Tylko duchy, tylko Hugo. - Ernst, Matthias, zejdźcie tu!
Chłopcze, proszę. Co ty robisz?
Co jest za tą ścianą? Mówcie albo strzelę.
Przysięgam, nic tam nie ma.
Mówi prawdę.
Przepraszam.
Duchy.
Nie.
Szybko, Helgo.
Helgo!
Mamusia wróciła!
W fotelu siedzi Niemiec i opowiada dowcip.
Jest zabawny.
Teraz ty.
Teraz ja.
Potem bierzesz dwa palce
i przenosisz go do pułapki w ścianie. O tak.
To ich całkowicie zaskoczy.
- Voilà. - Tak.
Pamiętaj, Zev, budujemy te rzeczy nie dlatego, że chcemy,
ale dlatego, że musimy.
- Dobrze, chłopcze? - Dobrze.
Szczęśliwa dziewiątka.
Twoja kolej, Zev.
- Siedem. - Siedem.
Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, siedem.
Kocia morda.
Powodzenia następnym razem.
Tatuś wrócił!
Herr Hansom. To zaszczyt pana poznać.
Hauptsturmführer Nabor.
To jest Obersturmführer Kritz a to Untersturmführer Rigard.
Wchodzimy.
Napijecie się herbaty?
Co możemy dla was zrobić, chłopcy?
Herr Hansom, pamięta pan spotkanie z Hauptsturmführerem Haldenem,
Obersturmführerem Luntzem i Untersturmführerem Grimmarkiem?
- Kto to? - Są z naszej jednostki Judenjäger.
W poniedziałek czwartego maja przyjechali tutaj.
Następnie mieli jechać do Lipska.
Ale tam nie dotarli.
Nasi Juden podają widełki czasowe powrotu.
Od 9.00 do 15.00, od 12.00 do 18.00.
Ludzie się denerwują, gdy się tego nie przestrzega.
Człowiek, który dzwonił w sprawie mieszkania w Lipsku,
powiedział, że nie przyjechali.
Do koszar też nie wrócili.
Pamiętacie to spotkanie?
- Z kim, chłopcze? - Z jednostką Judenjäger.
Szukacie parszywych Żydów?
Nie. Jesteśmy z jednostki osób zaginionych.
Szukamy jednostki, która szuka parszywych Żydów.
Ale tak. Zabijamy też Żydów.
Byli tu jacyś chłopcy.
- Bardzo mili. - Bardzo przystojni.
Szukali przez jakieś 30 minut, po czym ruszyli w dalszą drogę.
Która to była godzina?
- Wydaje mi się, że była 16.00. - Myślę, że była 16.30, kochanie.
Bo w radiu właśnie kończył się Frolic Frau Finkenzeller.
- Ja powiedziałbym, że była 16.00. - 16.30.
- 16.00. - 16.30.
16.00, 16.30...
Herr Hansom, Frau Hansom, moglibyśmy się rozejrzeć?
Proszę bardzo.
Podoba mi się państwa dom.
- Dziękuję. - Nam też.
Mógłbym tu zamieszkać.
Tak.
Przepraszamy, że zmarnowaliśmy państwa czas. Dziękujemy za gościnę.
Nie ma za co. Mam nadzieję, że znajdziecie tych chłopców.
Panie Kritz, panie Rigard, czas ruszać.
Dziękujemy, Herr Hansom. Przepraszamy za kłopot.
- Kurwa, co jest? - Cholera.
- Podoba mi się ten dom. - Co, kurwa?
Zastrzeliłeś ich!
- Pojebało cię? - Nie mogliśmy wrócić z pustymi rękami.
Zdegradowaliby mnie, ciebie wylali,
a Andersa rozstrzelali.
Wymyślimy historię, że ta para ukrywała kilku Żydów
i zabiła trzech zaginionych oficerów SS, którzy ich złapali.
My znaleźliśmy Żydów, zamordowaliśmy ich
i tych zgrzybiałych żydofilów, i pochowaliśmy ich w ogródku,
by pomścić naszych braci i przywrócić porządek.
Ja zatrzymam ich dom, do którego wprowadzę się za tydzień.
Ty zachowasz pracę, a ty, Anders, głowę.
Ale oni nie ukrywali żadnych Żydów. I nie zabili oficerów SS.
- I co z tego? - Co z tego?
- To Heinrich Hansom. - To dom Heinricha Hansoma.
To jeszcze lepszy powód. Wyobrażacie sobie, za ile go sprzedam?
- Thomas ma rację. - Co?
Ta trójka zaginęła tydzień temu.
Funkcjonariusze SS nie giną ot tak.
Gdybyśmy wrócili z pustymi rękami, ścięliby nam głowy.
Jesteś pieprzonym psychopatą.
Zakop ciała w ogrodzie z tyłu.
Wykopię sobie basen.
Panie i panowie, oto...
nasz dom!
Znalazłem cię. Mam cię. Żyd.
Friedrich, nie biegaj. Błagam cię.
Proszę cię. Po prostu się bawi.
- Wejdziemy do środka? - Tak.
Kocham mój nowy dom!
Diabły!
Jest taki duży!
- Ta kaczka jest pyszna, kochanie. - Dziwnie smakuje.
- Zjesz to. - Nie chcę tego.
Nie marnuj jedzenia.
- Więc dostaniesz mus jabłkowy. - Thomas!
„W ciemnym lesie król, królowa i ich mały książę
„odkryli przepiękny zamek. Był stary i wyjątkowy,
„idealny dla szlachetnie urodzonych. Odnaleźli wielkie szczęście”.
Mówiłem, że powinniśmy uciec,
gdy mieliśmy okazję.
I dokąd iść?
Jesteśmy trzy kilometry od placówki SS.
Nie sądzisz, że by nas złapali?
Nowa rodzina, nowe jedzenie. Weźmiemy tylko to, czego potrzebujemy.
Dobra. Już czas, Zev.
Dobrze.
Nie krzycz, bo zabijemy twoją rodzinę. Szybko.
- Co on tu robi? - Widział Zeva.
- Czemu nie uważałeś? - To nie jego wina.
Co z nim zrobimy?
Jeśli go tu zatrzymamy, zabiją nas wszystkich.
Nie możemy tego zrobić. Nie robimy tego.
Mam lepszy sposób.
Friedrich.
Friedrich, gdzie jesteś?
Thomas, gdzie jest Friedrich?
Jak to „gdzie jest”?
Nie ma go w łóżku.
Jest z tobą?
- Nie. - Friedrich!
Gdzie jesteś?
Friedrich!
Gdzie jesteś?
Friedrich.
Mamo!
Tato!
Pomocy!
Friedrich?
Gdzie jesteś?
Zabrali mnie!
- Kto cię zabrał? - Hansomowie.
To przez to, co im zrobiłeś, tato.
O czym on mówi?
Friedrich. Kurwa, gdzie ty jesteś?
Friedrich. Kochanie, gdzie jesteś?
Bliżej.
- Bliżej. - Friedrich.
Mów do mamy.
- Gdzie jesteś? - Friedrich.
Thomas.
Szabat szalom.
Brakuje mi Hansomów.
Cieszyliby się, że mamy ich dom.
Mamy jakieś dwa dni, zanim zaczną szukać
oficera SS i jego rodziny.
Musimy przygotować dom. Na wszelki wypadek.
Ja to zrobię. Nauczył mnie jak.
O tak.
Świetnie.
To powinno wystarczyć.
Daj mi linę.
Musimy przekonać dowódcę, że jesteśmy Rigardsami.
Pamiętaj, ja będę mówić.
Jeśli zada ci pytanie, odpowiem za ciebie.
Jeśli nam uwierzy, zachowamy dom.
Dobrze.
Tatuś wrócił!
Dziękuję za przybycie. Nie wiedziałam, do kogo jeszcze zadzwonić.
No...
Dobrze pani zrobiła.
Hauptsturmführer Reinold.
- Mogę wejść? - Oczywiście.
Dałam dużo cukru.
Odkryłam, że miał romans.
I że był tchórzem.
Bał się, że Rzesza przegra z zapadłą Ameryką.
Więc wyjechał.
- Dokąd? - Nie powiedział.
Nawet nie pocałował dziecka na pożegnanie. Prawda, Friedrich?
Frau Rigard,
na pewno będziemy szukać pani męża, tego tchórza.
Dobrze, że pani zadzwoniła.
Heil Hitler.
Wracaj tu!
Mieszkają tu duchy.
Odprowadzę pana.
Bądź silny, chłopcze.
Jeszcze raz dziękuję.
Jestem dobrym człowiekiem.
Doskwiera mi samotność, odkąd żona zmarła na gruźlicę.
- Hauptsturmführer Reinold. - Wiem, że to dość nagłe.
Ale najwyraźniej Herr Rigard na panią nie zasługuje.
I pomyślałem sobie,
że być może moglibyśmy sprawić, byśmy oboje nie czuli się tak samotni.
Wracaj tu!
Mój ojciec nie był tchórzem!
Cholera.
-Żyd! - Nie.
Cholera.
Rivka!
Już czas.
Sprawdź pod łóżkiem.
Tutaj. Uciekają!
Szlag!
Zev! Uciekaj!
Zbudowałeś coś pięknego własnymi rękami, własnym umysłem.
Byłby bardzo dumny. A teraz idź! Zabierz dzieci i idź.
Wyjdź tyłem i biegnij do lasu. Dalej.
Ruszaj.
To prawda.
Naprawdę jesteśmy duchami.
A to opowieść o duchach.
Czekaj.
- Nikt nie przypłynie. - Stul pysk.
Moi ludzie nas znajdą.
- Chodźcie. - Dalej.
Gdy zrobiłeś z nas duchy, nauczyłeś nas niewidzialności.
To szaleństwo!
Szaleństwo!
To szaleństwo!
Szaleństwo!
Ona wiedziała?
Chava wiedziała, że go złapałeś?
To dzięki niej nam się udało.
Dziękuję, Zev.
Dziękuję.
Napisy: Anna Kurzajczyk
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Zofia Jaworowska